00:00Milletin sözü ve mührünü taşıma bahsinde tarihimizdeki bütün anayasa tecrübelerinde teknik veya siyasi kusurlar eksikler bulunabilir.
00:15Ancak darbe ürünü olan son 70 yılın iki anayasası varoluşsal bir krizde mefluç olmuştur.
00:25Devlet ile toplum birey ile devlet arasındaki sözleşme silah ve süngünün gölgesi altında imzalanmıştır.
00:38Her darbenin kendi siyasal meşruiyetini oluşturma çabası ise anayasaları sürdürülebilir bir vesayet düzeninin yol haritası eline getirmiştir.
00:51Burada şu gerçeği özellikle dikkatinize sunmak istiyorum.
00:57Darbe dönemi anayasaları kuvvetler ayrılığının uygulanmasından ziyade sandıktan çıkan iktidar gücünün zapturapt altına alınmasına odaklanmıştır.
01:11Milli egemenliğin ve milli iradenin bürokratik oligarşi ile nasıl sınırlandırılacağını tasarlamıştır.
01:23Yönetim istikrarını temin etmek yerine millet egemenliği üzerindeki vesayet araçlarının istikrarını sağlamıştır.
01:33Hak ve özgürlükleri kuvvetlendirmek yerine anayasayı ama yasak lafzına dönüştüren istisnaları işletmiştir.
01:46Devlet ve millet arasındaki birliğin bütünleşmenin ahdi temeli olamamış, ne yazık ki gerilimleri ve tarihi çelişkileri derinleştirmiştir.
02:01Hası siyaset mühendislerine, kaos tüccarlarına, toplumu ve devleti kriz üzerinden terbiye etmeye yeltenenlere diğer kapıları açmıştır.
02:15Darbe anayasalarının kurduğu vesayet mimarisi sivil siyasetin önünde yeri gelmiş gerçek bir engel olmuş, yeri gelmiş kullanışlı bir mazerete dönüşmüştür.
02:31Değerli milletvekilleri, bu vesayeti sistemden kurumsallaşmış bir demokrasiye geçişte önemli mesafeler aldığımız inkar edilemez.
02:44Toplum hayatının ihtiyaçları zaman içinde pek çok değişikliği, revizyonu, reformu kaçınılmaz kılmıştır.
02:56Gururla ifade etmek isterim ki en kapsamlı değişiklikleri yapmakta bizlere nasip olur.
03:08Bulunla birlikte demokrasi tecrübemizi fasılalara bölen müdahalelerin mirasını reddeden sivil bir anayasa ihtiyacı ise henüz karşılanamadı.
03:22Üstelik bugüne kadar yapılan revizyonlarla ortaya çıkan tablo bütünlüklü bir anayasal mimariye ihtiyacı daha da artırmıştır.
03:34Hepsinden önemlisi köklü değişikliklerle yapısal kusurlardan geniş ölçüde arındırılan mevcut anayasamızın hala darbe döneminin tortularını, izini, etiketini taşımasıdır.
03:54Şurası büyük tenakuzdur.
03:5512 Eylül'ün lider kadrosu darbeden yıllar sonra adalet önünde hesap vermiş, yargılanmış, mahkum olmuştur.
04:07Ancak yürürlükteki anayasa müellif olarak onların imzasını taşımaktadır.
04:14Açık söylüyorum milletimiz buna ne layıktır ne de razıdır.
04:21Türkiye bu ayıptan mutlaka kurtulmalıdır.
04:29Başka hiçbir gerekçesi olmasa dahi üstüne bastığımız zemine düşen bu gölgeyi kaldırmak, sistemi bu lekeden arındırmak, harekete geçmek için yeterli
04:45bir nedendir.
04:46Bu yönüyle yeni ve sivil bir anayasa hedefi, Türk demokrasinin rüştünü ispat mücadelesidir.
04:55Millet egemenliğinin kalkgahı olan bu gazi meclisimiz her dönem ve her koşulda anayasa yapmaya ehildir, yetkilidir.
05:11Fakat sahip olduğu siyasi çeşitlilik hasebiyle içinde bulunduğumuz dönem bir anayasa teşebbüsü için belki de en ideal dönemdir.
05:23Bu meclis Türkiye'nin milli ve hayati meseleleri söz konusu olduğunda müzakere ve uzlaşma kapasitesinin sağlamlığını zaten göstermiştir.
05:37Bilhassa huzura, demokrasiye, kardeşliğe kalkan 467 el ile sivil siyaset vesayetin ördüğü psikolojik duvarları yıkmış, önyargıları tuz buz etmiştir.
06:09Bunu Türk demokrasisi adına milletimizin gelecek umutları adına tarihi bir kazanım, büyük bir başarı olarak görüyoruz.
06:19Temennimiz bu başarının gündelik çekişmelere kurban edilmeden Türk siyasetinde yeni bir dönemin müjdecisi olmasıdır.
06:30Burada şunun da altını çizmek istiyorum.
06:33Türkiye'nin ufkunu genişletecek yeni bir anayasa kutuplaşma siyasetinin değil, mutabakat içinde rekabeti esas alan yeni siyasetin eseri olacaktır.
06:50Kıymetli milletvekilleri bunu başardığımızda devlet ve millet arasındaki köprüleri daha sağlam şekilde kurmuş oluruz.
07:01Bunu başardığımızda güçlü devlet, özgür toplum idealini birini diğerine tercih etmeden birlikte yaşatmanın yolunu açmış oluruz.
07:13Bunu başardığımızda hem hukuku anlamlı kılacak bir demokratik zemine hem de demokrasiyi koruyacak bir üstün hukuk mantığına kavuşmuş oluruz.
07:27Bunu başardığımızda kazanımlarımızı kalıcı hale getirir, çoğulcu demokrasiyi kurumsallaştırır ve gerçek anlamıyla halkın yönetimine dönüştürürüz.
07:41Toplumu kontrol altında tutulması gereken bir tehdit alanı olarak gören vesayetçi anlayışın reddi bunu gerektirir.
07:53Siyaseti ve toplumu, refahın, ilerlemenin, gelişmenin dinamik gücü olarak kabul eden demokratik bir anayasa anlayışı da bu sayede yeşerir.
08:07Sesi, milletin sesiyle hem avaz olanların bu süreçte korkacağı, çekineceği bir tartışma olamaz.
08:19Olmamalıdır.
08:20Demokraside hiç kimse hakikat tekeline sahip değildir.
08:27Her düşünce kıymetli, her öneri değerlidir.
08:31Her fikirden, her özgün tekliften istifade edilmelidir.
08:37Diğer taraftan milletimizin yeni bir anayasa özlemi de üretilmiş korkuların, vehimlerin esiri haline getirilmemelidir.
08:49Anayasanın yürürlükteki ilk dört maddesiyle ilgili tavrımız zaten bellidir.
08:57Türkiye yüzyılına yakışır, yeni ve sivil bir anayasa için kolları sıvamak herkes için gerçek bir samimiyet sınavıdır.
09:08Milletimizin bu büyük özlemini gidermek üzere siyasi partilerimizin taahhütlerine uygun olarak harekete geçmelerinde fayda görüyorum.
09:20İçinde bulunduğumuz yasama yılının Türkiye'nin imkan ve fırsatlarını geliştiren bir anayasa yılı olmasını diliyorum.
09:35Bu duygularla bir kez daha Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin 28. dönem 5. yasama yılının hayırlara vesile olmasını temenni ediyorum.
09:48Milletvekillerimize bu yeni yasama yılında yapacakları çalışmalarda Cenab-ı Allah'tan muvaffakiyetler niyaz ediyorum.
09:58Hepinize sevgilerimi, saygılarımı sunuyorum.
10:02Kalın sağlıcakla.
Yorumlar