- 57 minutes ago
Değerli takipçilerimiz bizi izleyip takip ettiğiniz için çok teşekkür ederiz.
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/watch?v=YfPsQ_jS3Jk
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/watch?v=YfPsQ_jS3Jk
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Category
📺
TVTranscript
00:18Merhaba sevgili Fikir Dura izleyicileri, bu haftada ülke gündemlerini konuşmaya devam ediyoruz.
00:25Barış ve demokratik toplum süreciyle beraber Kürt meselesi, silahsızlanma ve çatışmasızlığın demokratik ve siyasi zemine evrilmesi yeni tartışmalara yol açtı.
00:37Pek çok kesim bunu değerlendiriyor, konuşuyor ama aynı zamanda değerlendirip konuşurken kaygılar var, beklentiler var.
00:45Bugün de programımızda hem bu kaygıları, beklentileri ve genel olarak toplumdaki soru işaretlerini konuşmaya, değerlendirmeye çalışacağız.
00:53Konuğum Halkların Demokratik Kongresi eşsözcüsü Meral Danış Beştaş. Hoş geldiniz.
00:59Hoş bulduk, teşekkür ediyorum, sağ olun.
01:02Şimdi meclis tatile girdi ama sizin için pek öyle olmadı.
01:07Aslında çok da koşturmalı bir sürece devam ettiniz.
01:10Halkların Demokratik Kongresi eşsözcüsü olarak pek çok buluşmalar, ziyaretler gerçekleştirdiniz.
01:15Biraz buradan başlamak istiyorum.
01:17Bu buluşmalarda neler konuşuluyor, neler tartışılıyor?
01:23Özellikle barış ve demokratik toplum sürecine dair nasıl beklentiler var, kaygılar var?
01:30Teşekkür ediyorum öncelikle davet ettiğiniz için.
01:34Doğrusu sizin de ifade ettiğiniz gibi bizde pek tatil yok.
01:39Yani kesintisiz bir çalışma yöntemiyle sahadayız, devam ediyoruz.
01:45Meclis sonuçta yasama faaliyetiyle ilgili tatile girdi.
01:48Ama HDK olarak biz baştan beri hep farklı toplumsal kesimlerle, illerde, bölgelerde, köylerde buluşmalarla, halkla temas etmeyi önceledik.
02:00Ve buna çok genel itibariyle barış ve demokratik toplum buluşmalarını adını verdik.
02:06Ya da inşa buluşmaları diye.
02:08Çünkü şu anda bu süreçle ilgili en büyük sorun alanlarından bir tanesi halkın, halkların, toplumsal farklılıkların bir bütün olarak Türkiye
02:19toplumunun bu süreçle ilgili soruları var.
02:23Bu süreçle ilgili kaygıları var.
02:25Bu süreçle ilgili tatmin olmadığı olgular var.
02:29Ve bunu anlatmak gerekiyor.
02:31Neticede bu tip çatışma çözümlerinde, tarihsel meselelerde halkın rızası ve desteği en önemli yerde durur.
02:42Yani neticede halka rağmen, halkın itirazına, karşı çıkışına rağmen bir barış inşa edilemez.
02:51Yani neticede destek bu yönüyle çok önemli.
02:53Biz çok farklı kesimlerle buluştuk.
02:58Yani romanlardan tutalım.
02:59İşte LGBT'ye artılara kadar, mesela iki gün önce spot'a gittik.
03:05Bütün kurumlarla bir araya geldik.
03:07Hem süreci konuştuk, hem son operasyonu değerlendirdik.
03:12Ailem Güvende adıyla yapılan operasyonları değerlendirdik.
03:17İç Anadolu'da, İskişehir, Konya, Ankara gibi birçok merkezde aslında paneller yaptık, forumlar yaptık.
03:26Yine Sivas'tan İzmir'e, Aydın'a, Manisa'ya, Aydın'ın köylerine kadar gittik.
03:32Karadeniz'in birçok yerinde yine bu tip bazıları küçük toplantılar oluyor.
03:38Yani küçük derken işte 30-40 kişiyle oturup, yani böyle sadece bizim sunum yaptığımız,
03:45anlattığımız, onların dinlediği bir formatla yapmıyoruz bu buluşmalarımızı.
03:49Tam tersine interaktif, katılımcı, soru soran, katkısını sözlü olarak aktaran, eleştiren, öneri yapan bir konsepte bunları götürüyoruz.
04:02İşte mesela dün Barış Akademisyenleri ile kaç saat, 3 saate yakın bir toplantı aldık.
04:10Yani hem hibrit bir toplantıydı, Barış Akademisyenleri'nin barış uğruna ödedikleri bedelleri Türkiye toplumunun tamamı aslında bilmese de bizler çok
04:21yakından biliyoruz.
04:22Ve böyle bir süreçte onlarla temasın devamı çok hayati bir yerde duruyor.
04:28Çok verimli bir toplantı yaptık örneğin.
04:31İşte Motokurya'ya bir kadınla dün uzun bir görüşme yaptım.
04:35Hani ne yaşıyor bir kadın olarak hani bu mesleği ya da bu işi yaparken nerede zorlanıyor?
04:43Ayakların üstünde durma nısını sırrı nedir gibi.
04:47Mesela bir sohbet ettik.
04:49Biz hani siyasi olarak öyle sadece bunu siyaseten yapıyoruz gibi bir formatta yapmıyoruz.
04:54Doğru ben DEM Parti Milletvekiliyim ama HEDEK'deki çalışmalarımız tamamen toplum odaklı.
05:03Ötekilerle, ezilenlerle, başta kadınlarla tabii ki bir araya gelmek, tartışmak, toplanmak ve birlikteliği güçlendirmek bizim esas motivasyonumuz ve çalışma alanımız
05:16bu.
05:16Tabii kadın alanında ayrıca bir öz savunma yaşatır başlığıyla bir kampanyamız var.
05:23Onunla ilgili de çok sayıda atölye yaptık, buluşma yaptık.
05:28Gerçekten kadınların birlikte güçlendiğine tanıklık ettik diyebilirim.
05:35Şimdi çok farklı kesimlerden bahsettiniz ve saydığınız ililerde gerçekten çok farklı bölgeler.
05:41Peki burada dinlediğinizde özellikle gelen sorularda, kaygılarda çok büyük farklılıklar var mı?
05:49Bütün bu farklı kimliklere ve coğrafyalara rağmen.
05:52Yoksa genel olarak hepsini birkaç başlıkta topladığınız, aslında çok da birbirinden farklı olmayan kaygılar mı?
05:59Yani aslında sınıflandırılabilir tabii ki.
06:02Yani hangi kesimin hangi kaygısı olduğunu aşağı yukarı artık kestirebiliyoruz.
06:09O kadar çok toplantı yaptık ki.
06:10Mesela diyelim Alevi toplumunun inancına yönelik ciddi bir baskı var.
06:18Ötekileştirilmiş bir durumda yaşıyorlar.
06:22On yıllardır, yüz yıllardır.
06:24Ve bunun vermiş olduğu sıkıntıları mesela daha çok duyabiliyoruz.
06:31Kadınlar zaten hani bu dönemde kadın kırımı devam ediyor, kadına yönelik şiddet devam ediyor, ayrımcılık devam ediyor.
06:40Kadınların bu sürece yaklaşımında daha pozitif olduklarını mesela söyleyebilirim.
06:46Hani neticede savaş ve militarist ortamlarda, çatışma ortamlarında kadınların çok büyük bedel ödedikleri,
06:54adeta savaşın kendi bedenleri, yaşamları üzerinde devam ettiği realitesi var.
07:00Bu sadece Türkiye'de ve Kürdistan coğrafyasında değil.
07:03Dünyanın her yerinde böyle.
07:05Bu yönüyle kadınların ama bizim toplantılarda ve buluşmalarda sadece işin mağduru olan değil,
07:14işin bedel ödeyeni, acı çekeni, tırnak içinde acınacak halde olanı değil,
07:20bu işin öznesi olan kesimlerle buluşuyoruz ayrıca.
07:24Yani kadınlar artık şu gücü hissediyorlar.
07:29Tabii %100 diyemiyorum.
07:31Yani toplumsal farklılıklar var.
07:34Biz bu süreçte varız ve bu inşa da esas rolümüz de budur diyen kadınlar da var.
07:43Kaygılar nedir diye sorarsanız, yani iktidara yönelik güvensizlik çok öne çıkıyor.
07:49İktidarın, yani AKP iktidarın 2002'den beri ki çalışma tarzı uygulamaları,
07:56antidemokratik yönelimleri, işte ekonomik buhran, toplumsal muhalefet odaklarına yönelik bir bütün olarak müdahaleleri
08:08tabii ki bu sürece güvensizliği besleyen, hala da besleyen bir olgu olarak önümüzde duruyor.
08:15Diğeri, çok uzun yıllardır oluşturulan algılar var.
08:23Mesela diyelim ki şu anda muhalefet basınında bile, belirli muhalef odaklarda bile,
08:31işte Sayın Öcalan'a yönelik yaratılan algıların devam ettirilmesi, bunun olumsuza evriltmesi de...
08:39Terör parantezinde tartışılması.
08:40Tabii ki, terör parantezinde tartışılması mesela Kürt dillerinde çok büyük bir tepkiyle karşılanıyor.
08:47Biz halkların demokratik kongresi olarak esas itibariyle Kürt olmayan kesimlerle daha çok buluşmayı hedefliyoruz.
08:54Çünkü zaten Kürt halkıyla, Demokratik Bölgeler Partisi, DEM Partisi, diğer kurumlar birlikteler, iç içeler.
09:03Tabii ki biz Kürtlerle buluşmuyoruz anlamında demiyorum bunu.
09:07En azından ağırlık vermeye çalışıyoruz.
09:10Kürtler bunun farkında, bu yaratılan algının farkında.
09:14Ama Kürt olmayanlar çok farkında değil.
09:17Bir ciddi önyargı var.
09:21Oluşturulan bugüne kadar inşa edilen ve bu tekrar tekrar üretiliyor.
09:26Yani örneğin son yaptığımız toplantılarda, işte bu Bahçeli'nin yaptığı açıklama,
09:33işte bir ev, bir müştemilatlarıyla birlikte oluşturulması meselesi.
09:38O kadar magazinel, o kadar çirkin bir tarzda tartışılıyor ki,
09:43bunun alıcısı var.
09:46Korkunç bir şey.
09:47Yani burada Barış'ın inşasının tam zıttını yapmaya çalışıyorlar.
09:53Temelden sarsan bir şey var ve bu sorular bize geliyor.
09:57Oysa ki şuradan bakmalarını söyleyince anlıyorlar.
10:00Ya düşünün yani işte 200 yıllık yaklaşık bir tarihi var daha uzun.
10:06Cumhuriyetle birlikte bile düşünecek olursak,
10:08bu kadar büyük bir problemi çözecek olan temel siyasi aktörün çalışma koşullarında,
10:16özgürlük koşullarında çalışması mı tartışılmalı?
10:19Yoksa bunun hani bütün boyutlarıyla olgunlaştırılması deyince aslında anlıyorlar.
10:26Bunu anlatan az, bunu yayan az çünkü biliyorsunuz bize karşı ağır bir sansür politikası var.
10:34Ne iktidar medyası ne muhalefet medyası.
10:36Hala sürüyor değil mi?
10:37Hala sürüyor.
10:38Bu nedenle sözümüzü hani basın yayın organları kanallarıyla herkese ulaştırma zorluğu var elimizde.
10:45Biz de kendi kanallarımızdan sizin gibi değerli basın kuruluşları,
10:49medya organları aracılığıyla toplantılar dışında bunu iletmeye çalışıyoruz.
10:54Ama iktidara rağmen bu buluşmaları gerçekleştirdiğinizde neredeyse aslında 100 yıllık bir sorun
11:02ve son 20 yılı da müthiş bir kutuplaştırma, propaganda ile ilerletilmiş bir süreçte
11:08bunun toplumsal alanda karşılığını görüyorsunuz yani açıklamalar yaptığınız zaman doğru mu anlıyorum?
11:14Tabii ki.
11:15Tabii ki açıklama yaptığımızda, bunun bütün ayrıntılarını ortaya koyduğumuzda,
11:20bizim üçüncü yol olarak neyi hedeflediğimizi izah ettiğimizde kesinlikle anlaşılıyor.
11:27Yani gönlümüz ister ki keşke olanaklar elverse ve tabii ki zaman elverse herkese girebilir, temas edebilsek.
11:37Ama öyle bir olanak yok.
11:38Yani çağımız dijital bir çağ.
11:40Hani teknolojinin çok büyüdüğü, olanakların arttığı bir dönemde yaşıyoruz.
11:46Bu yönüyle sosyal medya aracılığıyla, basın yayın organları aracılığıyla, videolar aracılığıyla bunu yapmaya çalışıyoruz.
11:55Temas dönüştürüyor.
11:57Temas değiştiriyor.
11:58Temas güveni tesis ediyor aslında.
12:01Daha çok tesis ediyor.
12:02Çünkü duymaya ihtiyaçları var, hissedilmeye ihtiyaçları var ve ciddiye alınmaya ihtiyaçları var.
12:10Bunu çok net gözlemlediğimi söyleyebilirim.
12:13Peki burada kendinizi biraz yalnız dempartı olarak hissediyor musunuz?
12:18Muhalefet ve hatta sonuçta bu sürecin diğer bir tarafı iktidar.
12:22Yani iktidar da bu sürecin içerisinde.
12:24Bir tarafıyla muhalefet de aslında bu Türkiye demokrasisi için önemli.
12:28Ve söylemlerinde de dile getiriyorlar.
12:31Ama toplumsal alana baktığınızda, sahaya indiğinizde bir yalnızlık var mı?
12:37Yani şöyle dempartı, partimiz, kongre partimiz, evet sahada kendileri de çokça çalışma yapıyorlar.
12:47Geçmişti biliyorsunuz bütün seçimlerde ittifaklarla giren bir geleneğiz.
12:52Biz bu konuda çok geniş bir hinterlandı var.
12:57Hani çalışma, ortaklık, ittifak, perspektif anlamında ve bütün farklılıkları kapsamaya çalışan bir bakış açısıyla hareket ediyoruz.
13:07Yalnızlık demezdim ama anlaşılmamak ya da bilinçli bir şekilde dempartinin ötekileştirildiğini görüyoruz.
13:20Yani bu da siyasi amaçlara ulaşmak için araçsallaştırılan bir yöntem.
13:26Mesela çok ilgimi çeken noktalar oluyor bazen sosyal medyada %99 cevap vermiyoruz tabii.
13:33Çünkü orası da ayrı bir alan gerçekten.
13:37Hani kime neye hitap ettiğinizi bazen karıştırıyorsunuz.
13:40Yani ne olursa olsun yağmur yağsa da şimşek çaksa da kar da yağsa demparti ne diyor diyen bir kesimler var.
13:51Böyle farklı her türlü siyasi gelişmede ve burada destekleyen değil aslında yeren.
13:58Hani dempartiyi eleştirmekle kalmayan onu bir tarafa iten bir yaklaşım var.
14:05Bu korkunç bir şey.
14:06Oysa ki bizim tarihimiz ortada, partimizin tarihi ortada ve biz her zaman ilkelerle hareket eden, ilkelerle siyaset yapan, etik değerleri
14:17en üstte koyan, kadın özgürlüğüne esas alan, toplumsal farklılıkların bir arada eşit ve özgür yaşamını esas alan bir gelenekle mücadele
14:29ediyoruz.
14:30Evet bu konuda özellikle barış ve demokratik toplum sürecinde zaman zaman zorlandığımız anlar oluyor.
14:39Yani hiç zorlanmadığımızı söylemem doğru olmaz, abartılı olur.
14:44Zira süreç karşıtlık üzerinden örgütlendiriliyor.
14:50Muhataplara karşıtlık üzerinden.
14:53Yani esası gelinmiyor aslında.
14:55Yani yok efendim Erdoğan'a karşıyız, yok Öcalan'a karşıyız, yok efendim bu bir ittifaktır, bu bir birlikteliktir.
15:03Halbuki biz kimseyle ittifak yapmadık.
15:05Biz birlikte partiler birleşmedi.
15:09Bir muhataplık ilişkisi var neticede.
15:11İktidar halk oyuyla seçilmiş ve muhataptır ve biz tam tersi bir yerden bütün muhalefetin bu sürecin içinde olması anlamını yükleyen
15:24ve bunun için çabalayan bir yerde durduk.
15:28Ama şunu da söyleyeyim, neticede barışa, karşıtlık, sürece karşıtlık bence böyle çok bilindiği kadar yüksek değil.
15:42Nicel olarak sayıları az kesim olarak ama sesleri çok fazla çıkıyor, çok fazla duyuluyor.
15:49Destekleyenlerin daha çok konuşuyor olması lazım.
15:52Yani bir sessiz kesim var.
15:54Ben bunu gittiğim toplantılarda çok net görüyorum.
15:57Hani aslında büyük çoğunluk şu anda konuşmuyor.
16:01Ama aslında zihnen ve duygusu olarak yakın.
16:04Tabii ki yakın.
16:05Aslında destekliyor üç dünyasında.
16:07Fakat etkileniyor.
16:09Neticede etkileşim dünyasındayız.
16:12Bütün bunlara rağmen bence şu önemli bir eşik.
16:17Düşünün yani Türkiye tarihinde ilk defa mecliste bir komisyon kuruldu.
16:21Ve bir parti hariç hepsi geldi.
16:24Bak bütün eleştirilere rağmen o masada oturdular.
16:27Ortak bir rapor çıktı.
16:28Bizim bütün şerhimize, eleştirilerimize rağmen imza attık.
16:32Yine 468 gibi bir oyla çerçeve yasa kabul edildi.
16:39Bunlar önemli dönemeçler aslında.
16:42O kapı açık şu anda.
16:43O kapıyı daha fazla açmak ve yürüyüşü devam ettirmek için hepimize çok büyük görevler düşüyor.
16:51Tam da ben de buraya gelmek istiyordum aslında.
16:54Çerçeve yasa, Kürt meselesinin ilk defa meclis çatısı altında yasayla beraber, bir yasayla beraber konuşuluyor olması tabii ki tarihi bir
17:04eşik.
17:04Peki bu çerçeve yasa, Kürt meselesinin artık mecliste taşınmış olması, Kürt meselesi çözüldü, sorun artık yok denilebilir mi?
17:13Yok kesinlikle denilemez.
17:16Yani neticede çerçeve yasa, Kürt meselesini çözen bir yasa değil.
17:21Yani PKK, silah, isyan, itiraz, çatışmalar, savaşın bir zemini var.
17:31Bu itiraza götüren nedenler var, sebepler var.
17:35Neticede kendiliğinden bu süreci birileri dağa çıkmak istedi falan diye müseleyemeyiz.
17:42Yani bunu 90'lı yıllarda devlet güvenlik mahkemelerinde savunmalarımızda bile söylüyorduk.
17:49Yani insanlar piknik yapmaya gitmediler.
17:51Bir itirazları var ve silahsız çözülmeli.
17:55Hep bunu da söyledik yani konuşarak, diyalogla çözülmeli.
17:59Asıl aşama sonra yani Kürt meselesinin çözümü ona geleceğim.
18:03Şöyle ifade edeyim, bu çerçeve yasa, yine şey notumla devam etmek isterim.
18:08Biz %100 hepsine katılıyor değiliz.
18:12Bu konuda itiraz, eleştirilerimiz olduğunu zaten kamuoyuyla paylaştık.
18:17Fakat biz o kapıyı kapatmak istemedik, istemiyoruz.
18:22O kapıyı hep aralık bırakmak, açmaya zorlamak için imza attık.
18:28Eleştirilerimizle birlikte kabul ettik.
18:30Yani itirazi şerlerimizle birlikte kabul ettik.
18:33Önce onu söyleyeyim.
18:34Yoksa oradaki terör kavramına onayımız yok.
18:39Evetimiz yok.
18:40Ama kapıyı aralık mı bırakalım yoksa tümüyle mi kapatalım?
18:43Ki o kapıyı aralamak da çok zor.
18:45Çok zor, o kadar kolay değil.
18:47Bu çerçeve yasa aslında üçlü bir işlem görecek.
18:50Bir, silahlı, çatışmalı dönemin sonlandırılmasına dair meseleyi çözüyor.
18:58Hani çatışmanın sonlandırılmasını düzenliyor.
19:02Bu çatışma sonlandı.
19:04Peki ne yapmamız lazım?
19:05Bir, silah kullanan militanlar, gerillalar var.
19:08Yani örgüt üyeleri.
19:10Onların siyaset yapma talepleri var.
19:14Neticede kendileri en üst düzeyde açıkladılar 11 Temmuz'da.
19:18Biz de oradaydık, izledik.
19:19Biz artık amacımıza ulaşmak için silah değil, sözle mücadele edeceğiz.
19:25Demokratik siyasete katılmak istiyoruz.
19:27Onların önünü açan bir düzenleme.
19:31Gelebilecekler.
19:33Hayata, toplumsal hayata, siyasal hayata katılabilecekler.
19:37Diğeri, sürgünde olan, zorunlu sebeplerle ülkelerini terk eden on binlerce arkadaşımız, insan, yurttaş var.
19:45Onlar dönebilecekler.
19:47Üçüncüsü, cezaevinde özgürlüklerinden yoksun olan binlerce insan var.
19:53Onların özgürlük kararları verilecek.
19:56Mesele bu aslında.
19:58İlk aşaması bu.
19:59Peki burada sınır, tahtitler yok mu? Var.
20:02Tabii ki mesela 2005 öncesi 800'ü aşkın kişi kapsam dışı müebbet ve ağırlaştırılmış müebbetler kapsam dışında tutuldu.
20:11Ve buna itirazımız çok büyük.
20:14Yani mutlaka kapsama alınmalı.
20:15Sayın Ocalan da o kapsamda yararlanamıyor.
20:20Diğeri de insan öldürme fiilleriyle ilgili istisna tutuldu.
20:24Bu işin sonuç boyutu.
20:26Bir de bir kurul kuruldu.
20:28Bu önemli.
20:29Takip ve değerlendirme kurulu Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında Adalet, İçişleri, Savunma, Dışişleri, MGK ve MİT temsilcilerin en üst düzeyde olduğu takip
20:42ve değerlendirme kurulu.
20:43Bu ilk toplantısını yaptı.
20:45O kurulun yetkileri oldukça geniş sorumluluğu da var tabii ki.
20:50Bu sürecin yürütülmesinde adli, idari ve yargısal önermelerde bulunabilir.
20:59Yani bakanlık düzeyinde ve cumhurbaşkanlığı düzeyinde oluşturulan bir kurul.
21:04Dört alt kurul oluşturulmasına karar verdi.
21:08İşte bir tanesi strateji ve silahsızlanma koordinasyonluğu.
21:12İşte orada Sayın Ocalan görev yapacak.
21:15Bu da hayati bir yerde duruyor.
21:18Bir boyutu da bu.
21:19Bu kurulların çalışması.
21:21Kürt meselesinin çözümü noktasında o sizin sorduğunuz soru.
21:25Asıl bundan sonra başlıyor.
21:28Yani en önemli başlık tabii ki ana dil.
21:31Ana dilinde eğitim.
21:33Ana dil önündeki kamusal yasakların kaldırılması.
21:36Kültürel haklar.
21:37Tabii ki kültürel haklar.
21:42Yargısal pozisyonlar.
21:43Hani biliyorsunuz her muhalefete karşı müthiş bir şey var.
21:49Operasyonlar yürütülüyor.
21:51Kayın meselesi, infaz meselesi, Kürtlerin artık ötekileştirilmediği, eşit ve özgür yurttaş olduğu bir iklim yaratmak gibi.
22:03Tabii ki kimlik gösterdiğinde kimliğinden dolayı ötekileştirip yargılanmadığı hatta değil mi?
22:07O konuda tabii ki çok ciddi hazırlıklarımız var.
22:10Yani bu da işte mücadeleyle ilerletilecek, kazanılacak bir alan açıyor.
22:17Yani bu ilk kanun demokratik siyaset kanallarını açmak, sonra örgütlenmek ve bu Türkiye'nin her tarafında neticede bunu yürütmek, demokratik
22:28entegrasyon dediğimiz aşamaya geçmek.
22:31Şimdi yeni siyaset, yeni dönem, işte çatışmasızlık süreci ve bir demokratikleşme hareketi aslında bunu biz de hep konuşuyoruz, tartışıyoruz ve
22:40bu süreci böyle tarif ediyoruz değil mi?
22:42Türkiye tarihinde yeni bir döneme giriliyor, yeni bir siyasete, yeni bir eşikteyiz, tarihi bir süreçteyiz.
22:51Peki tüm bu yeniyi karşılayacak olan, yeni siyaset nasıl örülecek, yeni bir yol haritası, bu süreci karşılayacak olan, bu süreci
23:00ilerletecek olan çalışmalar ne olmalı?
23:026 Eylül'deki Dem Parti Kongreniz, orada da verilen mesajlardan ve yine Abdullah Öcalan'ın da mesajıydı, demokratik cumhuriyet hareketi.
23:13Yani bu hareketle mi ilerleyecek, nasıl olacak?
23:16Yani asıl önemli olan aşama işte o hareketi yaratabilmek, o geniş birlikteliğe, ortak mücadeleyi örebilmek aslında.
23:26Evet kongremizde de ilan edildi, zaten Sayın Öcalan'ın görüşme notlarında da kamuoyuyla paylaşıldı.
23:34Demokratik toplum ve demokratik cumhuriyet hareketi diye.
23:38Zaten kongre teknik olarak yapıldı.
23:42Asıl bundan sonra o demokratik cumhuriyet hareketine, toplum hareketine bir hazırlık aşaması, örgütlenme aşaması olarak da bunu okumak lazım.
23:52Yani bundan sonra bizler çok daha geniş, çok daha yaygın, yani içinde olabilecek herkesi kapsayan, bütün kesimleri kapsayan.
24:06Çok özür dilerim, burada ittifakları da yine aslında konuşmak isterim.
24:10Söylediğiniz ittifak stratejisiyle bugüne kadar o perspektifle ilerledik.
24:14Ama bir taraftan bu da çok tartışılıyor.
24:16Demokratik cumhuriyet hareketiyle beraber işte Demp Parti ve geleneğinin sürdürdüğü ittifak siyaseti ne olacak?
24:22HDK'nin pozisyonu ne olacak?
24:24Yani şöyle ittifak siyaseti tabii ki devam edecek.
24:27Yani neticede Demp Parti bileşenli bir parti, HDK bir kongre olarak örgütlenmiş.
24:33Onlarca bileşenimiz var.
24:35Bunlar dışında kalmayacak bu sürecin.
24:38Bunlarla birlikte daha geniş bir çerçevede yaklaşımımız var.
24:44Yoksa hani işte A, B, C bileşeni dışında kalacak, işte yenilerini alacağızdan ziyade,
24:51yani mevcut resme büyütmek, bunu genişletmek gibi bir hedef konuluyor.
24:58Çünkü şu anda Türkiye'nin çok çok önemli sorunları var hakikaten.
25:05Yani Kürt meselesi, barış ve demokratik toplum süreci doğru çok hayati bir yerde duruyor.
25:11Çünkü her şeyin bir şekilde kesiştiği bir alan.
25:14Yani ekonomik buhuranın da bir sebeplerinden bir tanesi bugüne kadar ki çatışma siyaseti,
25:22yani karşılık siyaseti, ötekileştirme, diyelim ki bölgeler arası farklılık çok büyük.
25:29Yani bugün işte Ege ile Güneydoğu Anadolu bölgesi olarak haritada görünen Doğu Anadolu bölgesi
25:35ya da İç Anadolu'nun bazı kesimleri bu farklılıklar da çok büyük.
25:39Burada toplumsal barış kavramını aslında bence çok güçlü tartışmamız gerekiyor.
25:46Mesela bunu dün değil önceki gün hafıza ve adalet merkeziyle çok güzel bir toplantı yaptık.
25:53Yani yine saatlerce değerlendirdik.
25:56Yani herkesin kendi barış talebiyle gelebileceği bir hareket yaratmak.
26:02Mesela ekoloji açısından çok büyük bir ekolojik hareket var aslında.
26:07Yani iklim kriziyle birlikte oluşan başka başka oluşumlar da var.
26:13İşte Varto'da aylardır diyelim nöbet tutuluyor.
26:16Akbelen'den işte Marmaris'e kadar birçok bölgede insanlar Karadeniz'de, Rize'de var bir köyde hala direniş.
26:25Kendi toprağını, ağacını, evini korumaya çalışıyor.
26:29Mesela bu da toplumsal barışın bir ayağı olarak düşünülmeli.
26:32Ya da ailem güvendi diye bir operasyon yapıyorsunuz ama her gün kadın katlediliyor.
26:38Bu alanda da bir toplumsal olarak kadınların kendini eşit ve özgür hissedeceği bir yaşam inşa etmemiz lazım.
26:47Varoluşa yönelik bu saldırıların bir açıklamasını kim yapabilir?
26:52Yani varsın o nedenle seni tutukluyorum deniyor aslında hukukta.
26:57Böyle bir şey yok. Böyle bir ceza hukuku zemini söz konusu değil.
27:02Yine çocuklarla ilgili çok büyük sıkıntılar var.
27:05Mesela mesem.
27:06Okul saldırıları.
27:07Okul saldırıları mesemler.
27:09Mesemlerde her gün çocuklar ölüyor.
27:12Bunları örneklememin sebebi şu.
27:14Bütün bu kesimlerle zaten bir mücadele, bir direniş, bir itiraz var.
27:19Bu itirazları birleştirmek, bu direniş odaklarını ortak bir mücadele hattında örebilmek.
27:27Yani bunu başarabilirsek ki başaracağımıza inanıyorum.
27:31Demokratik Cumhuriyet ve Demokratik Toplum Hareketi ve yürüyüşü çok daha güçlü olacak.
27:36Bunu başaracak olan sizce gerçekten Demokratik Cumhuriyet Hareketi, Dem Parti ve geleneği mi?
27:43Yani Türkiye'de bunu yapabilecek olan güç siz mi?
27:46Hep birlikte, hep birlikte yapacağız.
27:48Yani bunun belki ilk işaret fişiklerini atacağız, yürüyüşü başlatacağız ama yalnız başlatmayacağız.
27:55Yine dostlarımızla, yoldaşlarımızla, farklı kesimlerle birlikte bunu başlatacağız.
28:02Siz de aslında sıcak gündemlere geldiniz.
28:05Hem kadın katliamları hem okul saldırıları ekseriyetle sürüyor.
28:09Bir taraftan zaten genel olarak toplum içerisindeki mesemler dahil, kurumların çöküşüyle beraber, çok fazla bir şiddet olgusuyla beraberiz.
28:20Şiddetin çok yaygınlaştığı ve meşruiyet kazandığı aslında.
28:26Sizce bu dil nereden besleniyor?
28:28Yani o barışa bakmadan önce belki biraz da bunun nereden beslendiğini kaynağını da görmek gerekiyordur.
28:33Tabii ki yani birçok kaynak var.
28:36Yani burada kolaycılığa kaçmayacağım.
28:40Hani sadece tek bir odağa gösterip hani işte iktidar görevini yapmıyor o nedenle diyemem.
28:47Ama önemli bir sorumluluğu var.
28:49Çünkü yöneten, çünkü hükümet etmek, yönetmekten geliyor.
28:54Mesemlerle ilgili çok rahatlıkla mevzuat değiştirilebilir.
28:59Çocukların işçileştirilmesinin önüne geçebiliriz örneğin.
29:03Bu okul katliamlarının birçok boyutu var.
29:07Yani bu mecliste de bir komisyon kuruldu.
29:10Arkadaşlar görev yaptı.
29:11Ben bakmıştım bazı başlıklarına.
29:14Yani burada yoksulluk etkeninden, dijital ortamın şiddeti özendirmesinden, yapılan yayınların niteliğinden,
29:25siyaset mekanizmasının kullandığı dilden tutalım.
29:30Yani birçok etken var.
29:33Bunların tamamını gören bir yerden bizim meseleyin çözümüne odaklanmamız lazım.
29:40Yani bir çocuk 15 yaşında, 13 yaşında bir çocuk nasıl bir silaha erişebiliyor?
29:46Neden böyle bir sempati duyabiliyor?
29:49Nasıl bu kadar rahatlıkla güvenlik olmadan gidip katliam yapabiliyor?
29:54Ya da insanları yaralayabiliyor?
29:56Yani burada alınan güvenlik önlemlerinden tutalım.
29:59İdari önlemlere kadar.
30:01Çocuk yetiştirilmesinde kullandığımız dile, ebeveynlik görevlerine kadar,
30:07iktidarın çocuk yetiştirilmesi konusundaki yaklaşımına ve uygulamalarına kadar hepsini sorgulamamız lazım.
30:16Mesela düşünün ben geçen hafta bir önerge verdim.
30:20Yani hala çocuklar okulda aç.
30:23Bu basit bir şey değil.
30:24Yani bizler bu kadar yetişkiniz, aç olduğumuzda ders dinleyebilir miyiz?
30:30Ya da çalışabilir miyiz?
30:31Yani neticede o anda en önemli sorunun senin vücudun sana bir sinyal veriyor.
30:37Beslenmek.
30:37O yok.
30:39Mesela servis ücretleri devasa.
30:42Ben çalışan, ailede anne baba çalışan insanlar biz getirip götürüyoruz.
30:47Çünkü servis ücretleri çok yüksek diyor.
30:50Eğitim çok pahalı.
30:51Mesela eğitim pahalı olunca herkes çocuğunu eğitime gönderemiyor.
30:55Ne oluyor?
30:56Çocuk sokakta, başka şekillerde, başka olumsuz yargılara varabiliyor.
31:01Yani bu konuda saatlerce anlatabilirim.
31:04O nedenle sistemi bütünlüklü değerlendirilip bunun çözümlerini hep birlikte hayata geçirmemiz gerekiyor.
31:11Cumhuriyetin demokratikleşmesi derken de aslında biraz buraları değil mi?
31:15Tabii ki toplumsal barış dediğim, demokratikleşme dediğim bütün bu alanları kapsıyor.
31:22Yani mesela sadece Kürtler eşit ve özgür olsun gibi bir sözümüz yok.
31:27Kürtler tabii ki olmalı.
31:28Kürt halkı bu konuda emsalsiz bir mücadele yürüttü.
31:34Çok büyük acılar yaşadı ve hala bu acılar devam ediyor.
31:38Ama Türkiye'de sadece Kürtler özgürleşsin, diğerleri bizim umurumuzda değil gibi bir yaklaşımımız yok.
31:46Aksine birlikte özgürleşelim diye.
31:49Yani biz Türkiye'de 20 milyonu aşan Alevi nüfusuna siz gündemde değilsiniz diyemeyiz.
31:57Ya da Türkiye'nin 40 milyon kadın yurttaşının hani kadınların yaşadıkları gündemimizde değil diyemeyiz.
32:04Biz hep birlikte toplumsal barışın ayakları olarak bütün bunları gören, bunlar için çözüm öneren ve bunun birlikte mücadelesini yürüten bir
32:15perspektifle yaklaşıyoruz.
32:17Peki burada en büyük direnci nerede görüyorsunuz?
32:19Yani bu konuda dirençler, ekonomik kaygılar çok yüksek.
32:27Yani mesela bu iktidarın en büyük zayiatlarından biri bence.
32:33Zengini seviyor ya.
32:34Gerçekten.
32:35Yani bunu çok söyledik.
32:38Yani vergide olsun, ekonomik paketlerde olsun, bütçede olsun, yoksulu gören, gözeten, onun yaşam olanaklarını düzelten bir yerden değil.
32:48Sermayeyi güçlendiren patronları...
32:50Ama dile geldiği zaman biz de yoksulluktan çıktık, şöyleydi, böyleydi.
32:55Öyle değil.
32:55Patronları güçlendiren bir temel hat var aslında.
32:59Yani bunu görmemiz lazım.
33:01Mesela emekliler, 11 milyon emekli var.
33:04Hakikaten yaşanacak kadar, yaşayacak kadar emeklerin karşılığını alamıyorlar.
33:10Ya da öğretmenler.
33:12Yani her gün yeni bir direniş alanıyla karşılaşıyoruz.
33:16Bunlar mesela çok önemli olgular.
33:18Ekonomik eşitsizlik, sınıfsal fark artık uçurum düzeyinde.
33:24Yani biri ekmek alamazken diğeri işte hayatı boyunca yedi sülalesi derler ya.
33:30Yese bile dünyayı doyuracak kadar bir gelire sahip bir sömürü düzeninin devamı var.
33:36Ve bu ekolojik kırımda da karşımıza çıkıyor.
33:39Bu çocukların işçileştirilmesinde de karşımıza çıkıyor.
33:43Bu kadınların düşük ücretle istihdam edilmesinde de karşımıza çıkıyor.
33:48Bir sermaye düzeni aslında.
33:49Tabii ki bir sermaye düzeninde yaşıyoruz.
33:52Peki içinde bulunduğumuz aslında bu silahsızlanma ve çatışmasızlık.
33:58HDK ve DEM Parti açısından da tüm bu yoksulluğun işte sınıfsal çatışmalar dediniz.
34:03Geçmiş dönemlerde bunun da eleştirileri vardı.
34:06Sadece işte Kürt kimliğine, Kürt sorununa yönelik siyaset yapılıyor.
34:10DEM Parti yoksulluğu çok görmüyor.
34:12İşte sınıfsal eşitsizliği çok görmüyor.
34:15Bu süreç, çatışmasızlık süreci bunları da daha çok dillendireceğiniz bir süreç mi olacak?
34:20Ya da bütün toplum açısından diyeyim.
34:22Ya çok kritik bir soru sordunuz, farkındasınızdır.
34:26Aslında biz konuşmuyor değiliz.
34:28Konuşmamız çıkmıyor, yayınlanmıyor.
34:31Mücadelemiz karartılıyor.
34:33Mesela ben uzun yıllar grup başkan vekiliydim.
34:38Ve Türkiye'nin bütün sorunlarını konuştuğumuzu, gündeme getirdiğimizi, mücadele ettiğimizi bizzat biliyorum.
34:46Kendi deneyimimizden.
34:47O konuşmalarımızın yüzde biri medyaya yansımıyordu.
34:52Ne zamanki Kürdistan desek, ne zamanki Kürtçe bir cümle kursak, ne zamanki işte Sayın Öcalan'a ilişkin bir tartışma olsa,
35:03o manşetlerde ama bizim gidip ne bileyim Afyon'da ya da işte ne bileyim Rize'de, Giresun'da yaptığımız bir iş çıkmıyordu.
35:12Aslında biz hep bu perspektifle çalıştık.
35:15Aslında hep bununla mücadele ettik.
35:16Mücadele ettik ama bu çatışmalı zemin, o karşıtlık siyaseti, o kutuplaştırma siyaseti olduğundan dolayı sesimiz duyulmadı.
35:27Duyuramadık yani bizim de hatamız var mutlaka.
35:30Öz eleştirel de yaklaşıyoruz.
35:32Ama şimdi işte siyasallaşma süreci.
35:35Bundan sonra o kalksın, o kalkarsa ki kalkacaktır ben inanıyorum.
35:38Bu aynı zamanda pozitif bir yönlü de söyleyeyim.
35:42Ben başta dedim ya, Demparti nerede diye soru soruluyor.
35:46Orada hepsini olumsuz değerlendirmiyoruz aslında.
35:49Bir de bize yüklenen olumlu bir misyon var kamuoyunda.
35:54Gözler sizde.
35:55Tabii ki hani bu burada işte bu sehpa kırıldı siz ne diyorsunuz bunu metafor olarak söylüyorum.
36:03Hani o beklentiyi karşılayacak bir örgütlülüğe ihtiyaç var.
36:07Bir siyaset tarzına ihtiyaç var.
36:09Aslında bu nerede sorularının bize büyük bir sorumluluk da yüklediğinin farkında olarak devam edeceğiz.
36:17Şimdi program süremizin sonuna geliyoruz.
36:20Biraz da toparlayarak o yüzden gidelim isterim.
36:22Meclis kapanırken son olarak sizde ifade ettiğiniz bir kurul kuruldu.
36:27Bunun altında dört ayrı komisyon var.
36:30Adli ve hukuki işler, izleme, tespit, sosyal uyum, silahsızlanma ve stratejik koordinasyon.
36:36Ve burada da Abdullah Öcalan'ın yine görev alacağı belirtildi.
36:391 Ekim'de de meclis açılıyor.
36:41Neler göreceğiz?
36:43Özellikle Abdullah Öcalan'ın pozisyonunda yani buradan silahsızlanma ve stratejik komisyon olarak sürece dahil olması demek ne demek?
36:511 Ekim'den sonra bizleri neler bekliyor ve siyaseti?
36:55Çok hareketli olacak.
36:57Öncelikle hareketli olmalı ayrıca.
37:00Biz bunun için hazırlanıyoruz.
37:02Ve hazırız.
37:03Biz hep hazırız zaten.
37:04Çünkü hiç tatil, izin ya da durmak gibi bir kavram tanımıyoruz.
37:09Tanışmadık henüz.
37:11Şöyle bir kere bu kurulun bir an önce çalışmaya başlaması lazım.
37:15Siyasallaşma ve silahsızlanma koordinasyonu.
37:18Buradaki en temel itirazımız şu.
37:22Sayın Öcalan'a, Kürt Hareket Yönetimine ve bizlere, yani bizler ayrı bir yerde duruyoruz ama hareket açısından,
37:29sadece silahsızlanma mottosuyla yaklaşılması doğru değil.
37:33Siyasallaşma ile birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.
37:37Yani umuyorum ve inanıyorum, yani bu uzun olmayan bir süreçte, hani bu çalışmalar başlayacaktır.
37:45Çünkü artık çok geciktik zaten zaman olarak.
37:49Onun dışında diğer kurullar, yani adli ve hukuki işler, işte izleme komisyonu, bir de entegrasyon, sosyal uyum meselesi,
37:59onların tamamının içinin doldurulması gerekiyor.
38:03Kimler görev alıyor?
38:04Bu siyasallaşma ve silahsızlanma için de aynı şey söz konusu.
38:09Çalışma yöntemleri ne, toplantı periyotları ne, nasıl kimlerden oluşacak gibi bir tartışmayı çok hızlı yapmamız ve yaşama geçirmemiz gerekiyor.
38:19Peki sizce nasıl olmalı?
38:21Yani kimler yer almalı?
38:22Bizce daha geniş kapsayıcı olmalı.
38:24Mesela kadınlar mutlaka olmalı.
38:26Sivil toplumdan farklı kesimlerin akademisyenlerinden bu meselede yazmış, çizmiş, kafa yormuş insanların yer alabileceği insanlara da açık olabilmeli.
38:39En azından öneriler alınabilmeli.
38:41Diğerinde de İmralı'nın kapıları artık açılmalı.
38:45Bu kapalılık hiç kimseye fayda sağlamıyor.
38:49Siz de gidebilmelisiniz, ben de gidebilmeliyim.
38:52Boğaziçi ya da Ottü'den ya da başka bir üniversiteden bir akademisyen de gidip görüşebilmeli.
38:57Bu iletişim olanaklarının sağlanması lazım.
39:00Diğeri mecliste bir komisyon kurulacak.
39:03İzleme komisyonu diye çerçeve yasada geçti, tanımlandı.
39:07Ama ayrıntıları belli değil.
39:09Biz orada eşit ve adil bir temsille, tüm partilerin katılımıyla sadece izleme değil, denetim görevini de gören, öneri yapabilen.
39:21Bansız kuruluşlar senin toplumda olacak mı?
39:24Yok, sadece meclis içerisinde.
39:25Meclis içerisinde.
39:26Yani onlar tabii ki farklı çalışmalarda öngörebilir.
39:29Daha geniş kapsamda olması gerektiğini düşünüyoruz.
39:32Tabii biz de Milli Güvenlik Kurulu kararının ilan edilmesi gerekiyor.
39:37Bunun en kısa sürede olması gerektiğini değerlendiriyoruz.
39:42Çünkü artık insanlar ikna olmak istiyor.
39:46Yani benim oğlum cezaevinde ben onu kucaklaşayım.
39:50Benim oğlum İngiltere'den gelsin.
39:53Benim oğlumu 20 yıldır görmedim.
39:55Dağda gelsin kucaklaşayım.
39:59Ve özgürce çalışabilsin.
40:02Yani artık bu adımları da görmemiz gerekiyor.
40:04Son olarak dedim ama daha dediğiniz taziye süreçlerini geride bıraktık.
40:09Siz de yer aldınız.
40:10Bence böyle bitirelim.
40:12Dönemeyecekler.
40:15Ya o çok işin en vahim boyutu, en acı veren boyutu, en can yakan boyutu.
40:21Doğrusu ölümler her zaman acıdır.
40:24Her zaman can yakar.
40:27Ama bu dönem şunu iliklerime kadar hissettim.
40:31Yani taziyelerde bulunduğumda da.
40:35Barış sürecinde ölüm haberi almak dünyanın en zor şeyi.
40:41Yani annelerle çok konuştum Diyarbakır'da ve Erzurum'da.
40:49Bekliyordum.
40:50Hani hazırlık yaptım dediler.
40:54Gerçekten çok ağır.
40:56Ve bütün bu ağırlığa rağmen barış talebinde ısrar etmeleri o kadar değerli ki.
41:03Yani bu dünyada emsalsiz bir şey bence.
41:08Ben tekrar hepsine yürekten başsağlığı diliyorum.
41:13Taziyelerimi iletiyorum.
41:15Acılarını içtenlikle paylaşıyorum.
41:19Ve onların anısını yaşatmak aynı zamanda barışı inşa etmekten geçer.
41:25Onların düşlediği hayatı kurmaktan geçer diyorum.
41:29Belki de tüm dirençlere oraya bakmak lazım değil mi?
41:33Tüm dirençlere karşı.
41:34Çok teşekkür ediyoruz.
41:37Yoğun bir süreç yine zaten hep yoğundu.
41:39Yine sizi bekliyor.
41:40Değerlendirmeleriniz, katkılarınız için de ayrıca teşekkürler.
41:43Ben teşekkür ederim. Sağ olun.
41:45Sevgili izleyenler bu haftalık da programımızın sonuna geldik.
41:49Haftaya görüşmek üzere.
41:51Hoşçakalın.
41:51Sevgiyle kalın.