- 9 dakika önce
Son 15 yılda Türkiye'nin gerçekleştirdiği teknoloji atılımları sürerken, uzay teknolojileri alanında da büyük projeler hayata geçiriliyor. İlk Türk astronotun uzaya gönderilmesinin ardından bu sefer Türkiye gözünü Ay'a dikti. Ay'a uzay aracı göndermeye hazırlanıyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, merak edilenleri CNN Türk'te yanıtladı. Uzay aracının 2027'nin başlarında fırlatılmasının planladığını söyledi.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Efendim Türkiye son 15 yıldır teknoloji alanında çok büyük atılımlar gerçekleştirdi.
00:06Son dönemde ise uzay ve uzay teknolojileri alanında büyük projeleri bir bir hayata geçiriyor.
00:12İlk Türk astronotun uzaya gönderilmesinin ardından bu sefer Türkiye gözünü aya dikti.
00:18Aya uzay aracı göndermeye hazırlanıyor.
00:21Şimdi bize bu konunun ayrıntılarını ve gündemdeki diğer konu başlıklarını kıymetli konuğumuza soracağız.
00:27Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır bizimle birlikte.
00:31Sayın Bakanım hoş geldiniz yayına.
00:33Hoş bulduk çok teşekkür ediyorum. Hayırlı haftalar diliyoruz.
00:35Çok teşekkür ediyoruz biz de.
00:37Efendim şimdi Türkiye'nin ay misyonunda gelecek yıl önemli bir dönüm noktası.
00:42Şimdi aya bir uzay aracı gönderilecek. Heyecanımız da dorukta elbette.
00:48Peki bu uzay aracını geliştirme faaliyetleri sona erdi mi? Ne aşamada çalışmalarımız?
00:53Evet sizin de ifade ettiğiniz gibi özellikle son dönemde Türkiye gerçekten ileri teknoloji başlıklarında savunma sanayi, havacılık ve uzay teknolojileri
01:04gibi alanlarda muazzam bir gelişme kaydediyor.
01:07Tabi bu gelişmenin arka planında 2000'li yılların başından itibaren Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde kurulan güçlü altyapı var.
01:14Aslında uzay çalışmaları Türkiye için bundan yaklaşık 40 yıl öncesinde hayalleri kurulan işlerdi.
01:231980'li yılların ortasında merhum Cumhurbaşkanımız Turgut Özal Türkiye'nin gelecekte uyduları olacağı öngörüsüyle bu uyduların yörünge haklarını teminat altına
01:35almaya dönük uluslararası anlaşmalar yapmakta.
01:37Ve eş zamanlı olarak da bu uyduların gelecekte Türk mühendisler tarafından geliştirilmesine yönelik hazırlıkları talimatlandırmaktaydı.
01:45Ve 1980'lerin ortasında ilk araştırma altyapısı bu alanda Orta Doğu Teknik Üniversitesi kampüsünde kurulmuştu.
01:54Fakat maalesef Türkiye o dönemi özellikle 1990'lı yılları siyasi ve iktisadi istikrarsızlıklarla harcadı heba etti.
02:05Yani o dönemi Türkiye iyi değerlendiremedi.
02:07O dönem dünyada bilgisayar devriminin, internet devriminin gerçekleştiği dönem.
02:13Türkiye maalesef kendi içindeki sıkıntılarla bir atılım gösterememişti.
02:19Fakat 2000'li yıllardan itibaren Sayın Cumhurbaşkanımızın gerçekten bu alanı önceliklendiren iradesi sayesinde
02:25Türkiye pek çok alanda olduğu gibi uzay teknolojilerinde de yeni bir yolculuk başlattı.
02:31Ve Bilsat, Rasat, Göktürk ve İmece uydularıyla görüntüleme uydularında Türkiye kendi imkan ve kabiliyetlerini geliştirdi.
02:39Malumunuz uzaydan bahsettiğimizde aslında yeryüzünde kullanılan pek çok teknolojik sistemin omurgasından söz ediyoruz.
02:49Yeryüzünü gözlemlemeye dönük uydular, haberleşmeye dönük uydu altyapıları,
02:55şimdi artık internet hizmeti sağlamaya dönük binlerce uydudan oluşan uydu takımları.
03:00Bütün bunlar aslında uzayın ekonomik değerini de artırıyor.
03:05Tabii o görüntüleme uyduları sürecinde Türkiye hem altyapılarını inşa etti.
03:10Yani bir uyduyu geliştirebilecek, üretebilecek, tüm yeryüzü testlerini kendi imkanlarıyla tamamlayabilecek bir altyapı inşası gerçekleşmiş oldu.
03:19Hem de bu uyduların bileşenleri konusunda da yerlilik oranı her projede bir öncekinden daha ileri seviyeye çıktı.
03:25Yani biz İmece uydumuzdan bahsettiğimizde 600 kilometrede görev yapan,
03:31yaklaşık 600 kilogramlık ve metre altı çözünürlükle görüntü almayı sağlayan bir uydudan bahsediyoruz.
03:38Bu uydunun en kritik bileşeni aslında elektrooptik kamerasıdır.
03:42Ve onu da yerli ve milli olarak geliştirdik, ürettik.
03:45Ve İmece sonrasında bir başka dost ülkeyde ihracat gerçekleştirdik.
03:50Tabii eş zamanlı olarak haberleşme uydularında da bir atılım gerçekleştirdik.
03:55Ve TürkSat 6A ile birlikte Türkiye kendi haberleşme uydusunu üreten 11 ülkeden biri haline geldi.
04:01Tabii TürkSat 6A İmece'den daha sofistike bir sistemdi.
04:05Daha karmaşık bir teknolojik sistemden bahsediyoruz.
04:09Bu defa 4250 kilogramlık bir üründen bahsediyoruz.
04:1236 bin kilometre yer sabit yörüngede görev yapan bir haberleşme uydusundan söz ediyoruz.
04:18Türkiye'nin de bugüne kadar üretmiş olduğu en yüksek değere sahip teknolojik üründen bahsediyoruz.
04:24Yani bir yer sabit yörüngedeki haberleşme uydusunun kıymeti yaklaşık 250 milyon dolardır.
04:30Dolayısıyla TürkSat 6A da yine çok yüksek bir yerlilik oranıyla %80'in üzerinde bir yerlilik oranıyla geliştirildi, üretildi.
04:38Şimdi sizin de ifade ettiğiniz gibi Milli Uzay Programı kapsamında pek çok kritik hedefimiz var.
04:44Bunlardan biri ay misyonu, ay görevi.
04:46İnşallah şimdi buna hazırlanıyoruz.
04:48Ne yaptık?
04:49TÜBİTAK Uzay ve diğer paydaşlarımızla az önce sözün başında 80'li yıllarda ODTÜ yerleşkesinde kurulmuş bir altyapıdan bahsetmiştim.
04:57İşte şimdi orası TÜBİTAK Uzay Araştırma Merkezi olarak faaliyet gösteriyor.
05:03Ve TÜBİTAK Uzay ve paydaşları bu alanda Türkiye'nin kendi imkan ve kabiliyetleriyle geliştirdiği, ürettiği bir ay uzay aracını aya
05:13eriştirmek için çok gayretli bir çalışmayı tamamladılar.
05:17Ve uzay aracının üretimi tamamlandı.
05:20Geçtiğimiz hafta uzay aracını tüm test çalışmalarının tamamlanması için de TUSAŞ bünyesindeki, Türk Havacılık Uzay Sanayi bünyesindeki uydu sistemleri entegrasyon
05:31ve test merkezine sevk ettik.
05:33Son aşamada yani?
05:34Artık son aşamadayız.
05:352027 yılının ilk aylarında fırlatma hedefliyoruz.
05:39Tabi bu fırlatma penceresi biraz uzun bir pencere olarak başlıyor ve tarih yaklaştıkça bu pencere daralıyor.
05:47Tabi meteorolojik koşullar, pek çok etken bu konuda takip ediliyor.
05:52Hedefimiz bizim 2027'nin ilk aylarında inşallah bu fırlatmayı gerçekleştirmek.
05:57Yine %80 üzerinde, %87 yerlilik oranıyla bu ay aracı üretilmiş oldu.
06:05Tüm yazılımları yerli, yani yazılımın %100'ü yerli.
06:09Donanımlarında pek çok kritik bileşeni yerli olarak geliştirildi.
06:14Isıl bileşenler, kontrol bileşenleri, kontrol sistemleri, yapısallar toplamda %87'lik bir yerlilik oranına bizi eriştirmiş oldu.
06:23Tabi bunu başardığında Türkiye, Aya uzay aracı gönderebilen 9 ülkeden biri haline gelecek.
06:29Bu bizim için önemli bir hedef.
06:32İlk Müslüman ülke olacağız, Aya kendi uzay aracını geliştirerek, üreterek 9 ülke.
06:38Yani 8 ülke, biz 9.sü olacağız.
06:40Aslında şöyle, Avrupa, Avrupa uzay ajansı olarak bugüne dek ay misyonlarını gerçekleştirdi.
06:47Yani onları topluca bir ülke gibi görmek gerekir.
06:50Onun dışında da genellikle bu çalışmalarda daha önde olan ABD, Rusya, Çin gibi ülkeler var.
06:57Şimdi Türkiye büyük bir iddia ortaya koyuyor.
07:00Tabi mesele sadece 9 ülkenin arasına girmek değil.
07:03Tabi bu bir gururdur.
07:05Yani bu derin uzay faaliyetlerinde, dünyada iki elin parmağını geçmeyecek sayıda ülke arasında yer alabilmek.
07:11Tabi ki Türkiye için bir gurur ve yüksek teknolojik kabiliyet gösterimidir.
07:15Ama bunun ötesinde tabi Ay görevleri aslında pek çok kritik unsuru da barındırıyor.
07:22Şimdi malumunuz, insanoğlunun aslında Ay'la ilgili yürüttüğü bu çalışmalar 1959'da çok önemli bir aşamaya gelmiş.
07:31Ve o dönemde Sovyetler Ay'a ilk uzay aracını göndermeyi başarmıştı.
07:36ABD ve Sovyetler arasında bir uzay yarışı vardı.
07:39Ve 10 yıl sonra 1969'da da ABD bu defa ilk insanlı misyonu gerçekleştirmiş ve insanoğlu Ay'a ayak basmıştı.
07:49O dönemde gerek Sovyetler gerek ABD bu alana çok muazzam bütçe ayırmaktaydı.
07:55Yani bir dönem uzay çalışmalarına ABD'nin ayırdığı bütçe, ABD'nin toplam bütçesinin %4'ünden fazlaydı.
08:03Daha sonra bu çalışmaların maliyetleri tartışma konusu oldu.
08:09Ve bu çalışmalardan elde edilen kazanımlar diğer alanlara transfer edilmeye yönelildi.
08:15Ve uzay çalışmalarında elde edilen pek çok kazanım yeryüzünde, tıp teknolojilerinde, malzeme teknolojilerinde yaygın olarak kullanıldı, ticaretleştirildi.
08:25Son yıllarda insanoğlu yeniden Ay'a, hatta Mars'a ve derin uzaya yöneldi.
08:31Tabi bunun arkasında da bir takım sebepler var.
08:33Birincisi uzaya erişim daha maliyet etkin hale geldi artık.
08:38Malumunuz son dönemde uyduları uzaya fırlatan roketler artık yeniden yeryüzüne döndürülüyor.
08:46Ve dolayısıyla bu roketler tekrar tekrar kullanılabiliyor.
08:49Bu uzaya erişim maliyetlerini son 10 yılda neredeyse %90 azalttı.
08:55Bu sayede çok sayıda uydu artık uzaya gönderilir hale geldi.
08:59Artık her yıl yüzlerce uydunun, binlerce uydunun uzaya gönderildiği bir dönemdeyiz.
09:07Fırlatma sayıları artıyor.
09:10Artık neredeyse her gün bir fırlatma gerçekleşiyor.
09:14Geçen sene 2025 yılında 325 fırlatma gerçekleşti.
09:21Sadece bir önceki yıldan geçen yıla kadar %25'lik bir artış var fırlatma sayılarında.
09:28Tabi bununla beraber son dönemde Ay'a yönelik de ilgi çoğalıyor.
09:32Çünkü bu alanda da bir takım yeni keşifler bu alanın ekonomik değerini ve stratejik etkisini artırıyor.
09:41Nedir bu? 2009 yılında malumunuz Ay yüzeyinde su buzları keşfedildi.
09:47Bu muazzam bir keşif.
09:48Çünkü bu insanoğlunun uzayla ilgili planlarında büyük fırsatlar oluşturabilir.
09:55Eğer Aydaki su buzlarından yararlanılabilir ve onlardan elektroliz yoluyla hidrojen elde edilebilir ve roket yakıtları üretilebilirse
10:06Ay insanoğlu için derin uzay yolculuklarında bir ara istasyona dönüşebilir.
10:11Böyle bir imkan penceresi açıldı.
10:14Fırsat penceresi açıldı artık insanoğlunun önünde.
10:17Yine Ay'da Helium 3 elementi var.
10:21Şimdi dünya kuantum çağına hazırlanıyor.
10:23Kuantum bilgisayarların en kritik alt sistemlerinden biri soğutma sistemleri.
10:28Ve yeryüzünde sınırlı düzeyde elde edilebilen Helium 3 elementinin Ay'dan temini kuantum bilgisayarların soğutma sistemleri için kullanılabilecek bir imkan oluşturacak.
10:41Yine malumunuz nükleer alanda füzyon teknolojisinin yanında füzyon teknolojisi de var.
10:47Yani güneşe benzer şekilde nükleer enerji üretmeye dönük dünyada farklı projeler var.
10:53Burada da Helium 3, Ay'da zengin olarak bulunan bu element bir yakıt, temiz bir yakıt olarak değerlendirilebilir.
11:01Şimdi bütün bunlar Ay ekonomisini ortaya çıkarıyor ve uzay madenciliğiyle birlikte nadir elementlerin Ay'dan temini gibi projelerle birlikte insanoğlunun Ay
11:12'a ilgisi yeniden yükseliyor.
11:13Dünyada da şu anda son dönemde pek çok ülke ve uzay ajansı Ay'a yönelik yeni programlar başlatıyor.
11:19Şimdi biz de Sayın Cumhurbaşkanımızın Türkiye Uzay Ajansı'nı kurduğu dönemde ilan ettiği Milli Uzay Programı çerçevesinde bu hedefi ortaya
11:29koymuştuk.
11:30Şimdi de gerçeği dönüştürüyoruz.
11:32Bazen şunu işitiyorum, takip ediyorum.
11:352023 için bu hedef konulmuştu.
11:38Niçin 2023'de gerçekleşmedi deniliyor?
11:41Aslında Ay'a sert iniş yapma hedefini biz bilim insanlarımızla, mühendislerimizle yürüttüğümüz çalışmalarla daha ileri bir seviyeye taşıyarak 2027'de gerçekleştireceğiz.
11:54Ne yapacağız?
11:55Yeryüzünden bir fırlatma gerçekleştireceğiz.
11:58Dünya yörüngesinde büyüyen çapta eliptik yörüngede hareket edecek uzay aracımız.
12:04Daha sonra Ay transfer yörüngesine geçecek ve nihayetinde Ay yörüngesinde, Ay'a 100 kilometre kala tıpkı bir uydu gibi Ay
12:15'ın etrafında dönmeye başlayacak.
12:17Yani doğrudan Ay'a erişmeyeceğiz, önce Ay'ın etrafında dönen bir uydu vazifesi göreceğiz.
12:22Ve bu sürecin 3 ay ila 1,5 yıl sürmesini hedefliyoruz.
12:28Operasyondaki süreçle beraber aslında nihai takvim netleşmiş olacak ama hedefimiz mümkün olan en uzun sürede Ay'ın etrafında bir uydu
12:37olarak görev yapan bir uzay aracını değerlendirebilmek, oper edebilmek.
12:43Bu niye önemli?
12:44Ay ile ilgili veri toplayabilmemiz için önemli.
12:46Güneş rüzgarlarının Ay yüzeyine etkisi, Ay'ın manyetizması gibi konularda, Ay'da su oluşumu gibi konularda bilimsel veri toplayabilmemiz için Ay
12:56'ın etrafında bu uydunun görev yapması çok kıymetli olacak.
12:59Ve nihayetinde de Ay'a erişeceğiz ve bayrağında hilali taşıyan bir ülke o bayrağı taşıyan uzay aracıyla Ay'a erişmiş
13:09olacak.
13:09Tabi burada bir takım teknolojik kazanımlar da kıymetli.
13:13Türkiye hibrit roket teknolojilerinde son dönemde bir kabiliyet geliştirdi.
13:19Bu teknoloji alternatifleriyle kıyaslandığında hem daha güvenli hem daha maliyet etkin bir teknoloji.
13:25Dolayısıyla kendi hibrit roket motorlarımızı bu operasyonda ateşleyeceğiz.
13:31Ay'a iniş manevraları yaparken bizim hibrit roket sistemlerimiz kullanılacak.
13:36Ve bu teknoloji derin uzayda ilk kez kullanılmış olacak.
13:40Ve eğer biz bu teknolojide hedeflerimize erişebilirsek bu teknolojiyi ilerleyen dönemde bu uzayda transfer operasyonlarında yaygın şekilde kullanmayı hedefleyeceğiz.
13:54Neyi sağlayacak Sayın Bakanım?
13:55Daha hızlı bir veri toplanmasını mı sağlayacak?
13:58Hayır.
13:58Bu teknoloji aslında malumuz roket teknolojileri katı yakıtlı roketler.
14:03Sıvı yakıtlı roketler diye ikiye ayrılabilir.
14:05Sıvı yakıtlı roketlerin kontrol edilebilirlik avantajı var.
14:12Katı yakıtlı roketler ise daha kararlı sistemler.
14:16Hibrit roket teknolojisi hem katı yakıtlı roketlerin kararlı özelliğini taşırken hem de sıvı yakıtlı roketlerin kontrol edilebilirlik özelliklerini taşıyor.
14:24Dolayısıyla onlardan daha ucuza ama her ikisinin avantajlarını da barındıran bir sistemden bahsediyoruz.
14:31Biz Ay'a yaklaşırken bu roketlerimizi kullanarak ateşleme yapacağız.
14:37Ve böylelikle uzay aracının kontrolünü kendi roket teknolojimizle gerçekleştirmiş olacağız.
14:44Bu yerli teknoloji.
14:45Tabii bunun yanında yörüngel arası operasyon kabiliyeti aslında bu misyonun en önemli parçalarından biri.
14:52Biz bunu TürkSat 6A projesinde ilk kez deneyimlemiştik.
14:59Orada da hatırlarsanız uydumuzu önce bir adrese gönderdik.
15:03Daha sonra o adresten bir başka adrese transfer ettik.
15:05Ve o transfer operasyonunu kendi mühendislerimizin yapması bizi bu anlamda cesaretlendirdi.
15:12Tabii bu çok büyük bir hedeftir.
15:14Yani Türkiye'nin Ay'a erişmesi, derin uzay projesi hayata geçirmesi önemli bir hedef.
15:19Ama milli uzay programımız bunun yanında başka pek çok kritik hedefi de barındırıyor.
15:24Malumunuz şu anda Somali'de bir uzay limanı inşa ediyoruz.
15:28Ve bu uzay limanı ile birlikte hem Türkiye'nin uzaya bağımsız erişimini sağlamayı amaçlıyoruz.
15:35Hem de dünyada büyüyen uzay pazarından daha fazla pay almayı hedefliyoruz.
15:43Geçtiğimiz yıl uzay ekonomisine dünyada 600 milyar dolar kaynak ayrıldı.
15:48Bu muazzam bir bütçe.
15:50Ve her yıl bu bütçenin hızla yükselmesi öngörülüyor.
15:53Yakın zamanda 1 trilyon dolara erişmesi bekleniyor.
15:57Türkiye'nin bu imkan ve kabiliyetleri kendi uydularını geliştiren, kendi uzay araçlarını üretebilen, kendi fırlatma sistemlerini geliştiren, kendi uzay limanını
16:06kuran ve değerlendiren bir ülke olması aslında küresel uzay ekonomisinden gelecek 10 yıllarda çok önemli bir pay almasına vesile olacak.
16:16Az önce söyledim artık günde bir fırlatma yapılıyor ve uzay limanlarında fırlatma yapılacak zaman dilimi konusunda büyük bir sıkışıklık oluştu.
16:25İşte biz Somali'deki uzay limanımızla hem kendimizin millet olarak, ülke olarak uzaya bağımsız erişimini temin edeceğiz hem de dünyaya hizmet
16:34sunacağız.
16:36Neden Somali?
16:37Şimdi onu soracaktım Sayın Bakanım. Neden Somali?
16:40Şimdi tabii uzay fırlatmalarında pek çok unsur dikkati anlarak uzay limanlarının kuruluş adresleri tayin ediliyor.
16:47Birincisi güvenlik meselesi önemli.
16:50Yani fırlatma yaptıktan sonra malumunuz roket parçalarının tekrar yeryüzüne yönlendirilmesi gerekecek.
16:58Ve burada yoğun yerleşim bölgesi olmaması, yoğun hava trafiğinin, yoğun deniz trafiğinin bulunduğu bir bölge olmaması önemli bir tercih sebebi.
17:08Bu yönleriyle Somali avantajlı bir nokta.
17:10Ama çok daha önemlisi Somali'nin ekvatora çok yakın olması.
17:15Niçin bu önemli?
17:17Çünkü fırlatmalarda ekvatora yakın bölgelerde dünyanın dönüş hızı daha yüksek olduğu için bu dönüş hızından da aslında yararlanmış oluyorsunuz.
17:25Ve böylelikle daha az yakıtla aynı yükü uzaya gönderme imkanınız var.
17:31Yani daha uygun fiyatlarla daha maliyet etkin şekilde bu fırlatma operasyonlarını yapmanız mümkün oluyor.
17:38Dolayısıyla her yıl binlerce uydunun uzaya fırlatılacağı, onlarca internet ağının uydular aracılığıyla yakın yörüngede oluşturulduğu bu dönemde Türkiye olarak Somali'de
17:51kurduğumuz uzay limanı önümüzdeki on yıllar içerisinde muhtemelen uzay fırlatmalarında en önemli adres haline gelecek.
17:58Bizim böyle bir planımız var mı Sayın Bakan?
18:01Türkiye'de bir uzay limanı planımız.
18:03Bizim coğrafyamız bunun için uygun değil. Yani kendi coğrafyamız bunun için uygun değil.
18:09O nedenle Somali'yi seçtik. Somali hükümetiyle bu yerin Türkiye'ye tahsisiyle ilgili bir anlaşma yaptık.
18:17Ve bu anlaşma çerçevesinde de Türkiye'ye ait bir uzay limanını Somali'de inşa ediyoruz.
18:23Tabii bütün bunlar aslında bir ülkenin teknolojide tam bağımsızlığı demek.
18:30Biz Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde milli teknoloji hamlesini hayata geçiriyoruz.
18:35Yani Türkiye'nin kritik teknolojilerde kendi imkan ve kabiliyetlerini değerlendirmesi, kendi ürünlerini, sistemlerini geliştirmesi, üretmesi, bu alanda rekabet gücünü yükseltebilmesi
18:46ve geliştirdiği sistemleri dünyaya rekabetçi şekilde sunabilmesi.
18:51Savunma sanayinde bunu nasıl başardığımızı artık sadece biz değil bütün dünya çok yakından takip ediyor.
18:56İşte havacılıkta yeni nesil havacılıkta Türkiye dünya lideri haline geldi.
19:00İnsansız hava araçlarında küresel pazarın üçte ikisi bugün Türk firmalarının elinde.
19:06Yine deniz platformlarında, kara araçlarında, az önce ifade etmeye çalıştığımız gibi uzay uydu sistemlerinde, denizaltılarda, siber sistemlerde, tüm katmanlarda Türkiye
19:18kendi kapasitesini inşa ediyor.
19:19Çok daiyiz.
19:20Bugünkü milli gelirimizi gelişmiş ülkelerdeki gibi 30 bin, 40 bin, 50 bin dolar seviyelerine daha üzerilere çıkartmanın yolu bilimden geçiyor,
19:31teknolojiden geçiyor.
19:32Dolayısıyla Türkiye'nin bu alanlara yönelik çalışmaları gelecek 10 yıllarda inanıyorum ki kıymet bulacak.
19:38Çok haklısınız. Siz de o gençlere ışık niteliğinde çalışmalar yapıyorsunuz. Zaten biz de yakından takip ediyoruz.
19:44Şimdi Sayın Bakanım, Türkiye gelecek ay uzay bilimleri açısından önemli bir kongreye de ev sahipliği yapacak.
19:5077. Uluslararası Uzay Kongresi Antalya'da toplanacak ve bu kongrede hangi kararların alınacağı da merak konusu.
19:59Türkiye'nin uzay misyonuna katkıları ne olacak Sayın Bakanım?
20:03Evet, çok teşekkür ediyorum. Gerçekten Türkiye olarak bugüne kadar ev sahipliğini yaptığımız en büyük bilimsel organizasyonların başında gelecek.
20:1177. Uluslararası Uzay Kongresi. Aynı zamanda bu kongre bir ticari kongre olma niteliği de taşıyor.
20:18Yani hem bilim insanlarının, akademisyenlerin, araştırmacıların bir araya geldiği hem de uzay alanında faaliyet gösteren kurum ve şirketlerin buluştuğu dev
20:28bir platform Uluslararası Uzay Kongresi.
20:30Biz bu kongreyi birkaç yıl önce Türkiye olarak ev sahipliği yapmak üzere aday olduk ve 77.'sini Antalya'da gerçekleştirmek üzere
20:38bu hakkı kazandık.
20:41Ve 5-9 Ekim tarihlerinde yani bu hafta pazar günü bir ön toplantı bakanlar ve milletvekilleri toplantısıyla bu kongre başlayacak.
20:50Önümüzdeki hafta pazartesiden Cuma'ya 5-9 Ekim tarihlerinde de Antalya'da 10 bine yakın uzay profesyoneli bir araya gelecek.
21:00Kaç ülke katılacak?
21:01Yüzden fazla ülkeden katılım olacak ve uzay bilim ve teknolojilerinin geleceği Antalya'da konuşulacak.
21:08Yatırım açısından da önemli bir kongre.
21:10Bu çok önemli. Bir kere biz ev sahibi ülke olduğumuz için tabii kongrenin ajandasında çok öncü bir rol üstleniyoruz.
21:17Bizim için bu kongre Türkiye'nin uzay kabiliyetlerini dünyaya tanıtmak için eşsiz fırsatlar sunacak.
21:23Yani dünyanın dört bir yanından gelen katılımcılar az önce ifade ettiğimiz uydu projelerimizi, sistem ve test altyapılarımızı,
21:31derin uzay programımızı, uzay limanımızı, Ankara'da kurmakta olduğumuz uzay teknoparkı ve tüm bu alandaki yürüttüğümüz çalışmaları doğrudan takip etme, görme
21:43imkanına sahip olacaklar.
21:45Yine yeni nesil uzay girişimlerimiz dünya sahnesine çıkacak.
21:49Son dönemde Türkiye'de gerek uydu gerek roket teknolojileri alanında kurulmuş yeni şirketler var.
21:55Teknoloji girişimleri var.
21:56Bu kongre vesilesiyle onlara da özel bir alan ayırdık ve onları da dünya sahnesine çıkarmış olacağız.
22:02Tabii az önce ifade ettiğim gibi kongrenin başlangıç gününün bir gün öncesinde çok sayıda ülkeden bakan ve parlamenterin katıldığı bir
22:11üst düzey bakanlar ve parlamenterler toplantısı gerçekleşecek.
22:15Ve bu toplantıda ilk kez bir ortak deklarasyon yayınlanacak.
22:19Antalya deklarasyonu.
22:20Bunu biz Uluslararası Uzay Federasyonu'na teklif ettik ve kabul gördü.
22:24Bunu çok önemsiyoruz.
22:26Çünkü bu deklarasyonda da görülecek ki biz bu alanın özellikle barış ve insanlık yararına değerlendirilmesi konusunun herkesce sahiplenilmesini avzu ediyoruz.
22:37Türkiye az önce sizler de ekrana yansıttınız.
22:41Birleşmiş Milletler'de de Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde barışın, adaletin, merhametin, hakkaniyetin sesini dünya sahnesinde yükselten bir ülke.
22:50Dolayısıyla bizler de uzay alanının bir çatışma alanı olmamasını, barışa, insanlık yararına yürütülecek ortak bilimsel çalışmalara zemin teşkil etmesini avzu
23:02ediyoruz.
23:02Ve Antalya deklarasyonunda dünyanın dört bir yanına doğudan batıdan, kuzeyden güneyden gelen ülke temsilcileri ümit ediyorum ki bu anlayışla bir
23:12ortak yaklaşım geliştirecekler.
23:15Tabii siz de ifade ettiniz yatırımların Türkiye'ye yönelmesini de bu anlamda çok kıymetli görüyoruz.
23:23Çünkü yüksek teknoloji yatırımları bizim şu anda küresel düzeyde en önemli önceliğimiz.
23:28Bunun için malumunuz HİT30 gibi yeni nesil yatırım teşvik sistemleri ihdas ettik, kurduk.
23:34Ve özellikle Türkiye'ye değer katacak ileri teknoloji yatırımlarını hayata geçirmek için muazzam bir seferberlikle gayret gösteriyoruz.
23:43Bu alanda uzay teknolojilerini de önemli bir imkan olarak değerlendiriyoruz.
23:48Şimdi çok önemli bir konuya geçeceğim.
23:50Yediden yetmişe herkesin takip ettiği ve orada bulunmaktan da keyif aldığı bir konu.
23:55Teknofest elbette.
23:5730 Eylül'de Şanlıurfa'da başlıyor.
23:59Ne gibi etkinlikler yapılacak şimdiden aşırı bir heyecan var elbette.
24:04Çünkü Teknofest'te şunu fark ettim ki artık herkesin özellikle çocukların, gençlerin teknolojiye ilgisi Teknofest'le birlikte çok daha arttı.
24:13Yani hiçbir bilgisi olmasa bile oraya gidip orayı bir koklamak istiyor, o atmosferi bir görmek istiyor.
24:19Teknofest heyecanı diye bir şey başladı gerçekten.
24:22Evet, gerçekten Teknofest dünyanın en büyük teknoloji festivali.
24:27Ve Türkiye Teknofest'i sahiplendi.
24:30Teknofest 7'den 77'ye adeta bir toplumsal seferberliğe dönüşmesini sağladı milli teknoloji hamlesinin.
24:38Biz tabii bütün çalışmalarda özellikle milletimizin, gençlerin, çocukların bu süreçlere dahil olmasını önemsiyoruz.
24:45Az önce ifade ettiğim Uzay Kongresi'nin son günü halk günü olacak.
24:49Orada bütün milletimize kapılarımızı açacağız Antalya'da.
24:51Ve orada da 30'a yakın astronot bizimle birlikte olacak dünyanın farklı ülkelerinden.
24:57Ve onlar da misafirlerle buluşacaklar.
25:00İşte Teknofest'ler de bu heyecanı farklı vesilelerle Türkiye'nin dört bir yanına taşıdığımız dev etkinlikler.
25:07Malumunuz bir yıl İstanbul'da, bir yıl Anadolu'da gerçekleştiriyoruz.
25:10Geçtiğimiz yıllarda Teknofest Karadeniz'i gerçekleştirmiştik Samsun merkezli olarak.
25:15Teknofest Akdeniz'i Adana merkezli olarak gerçekleştirmiştik.
25:19Gaziantep'te, Ankara'da, İzmir'de Teknofest'ler gerçekleştirmiştik.
25:25Dost coğrafyalarda, kardeş topraklarda, Bakü'de, Lefkoşa'da Teknofest'ler gerçekleştirmiştik.
25:31Birkaç kez İstanbul'da Teknofest'ler gerçekleştirdik.
25:34Bugüne kadar 15 milyona yakın misafir ağırlandı Teknofest'lerde.
25:39Gerçekten muazzam bir şey bu.
25:41Yani dünyada eşi benzeri olmayan bir işten bahsediyoruz.
25:45Şimdi de Teknofest Güneydoğu bu hafta Şanlıurfa'da.
25:49Çarşambadan pazara.
25:51İnşallah yine çok muhteşem bir etkinliğe.
25:54İnsanlık yolculuğunun başladığı topraklarda, Göbekli Tepe'nin bulunduğu şehrimiz, Şanlıurfa'da imza atacağız.
26:01Muazzam bir coşku olacak, heyecan olacak.
26:03Bunu kayıtlardan görüyoruz.
26:05Muhtemelen yeni rekorlar kırılacak.
26:07Tabi biz Teknofest'i hem Türkiye'nin teknoloji alanında başarılarını milletimizle buluşturmak için değerlendiriyoruz.
26:15Hem de bu alanda yeni insan kaynağımız, insan kıymetimiz yetişsin diye gayret gösteriyoruz.
26:22Çok da özleniyor gençler.
26:24Elbette bu teknoloji yarışmaları muazzam ilgi görüyor.
26:28Bu yıl yine 60'dan fazla teknoloji yarışması var Teknofest'te.
26:31Bu yarışmalara 750.000'den fazla takımda 1.600.000'den fazla genç katıldı.
26:38Bugün Türkiye'nin hangi şehrine giderseniz gidin.
26:41Hakkari'den Artvin'e, Kırklareli'nden Muğla'ya.
26:46Dört bir yanında bu ülkenin liselerinde, ortaokullarında hatta ilkokullarında milli teknoloji heyecanı duyan,
26:52üniversitelerinde bu alanda projeler geliştiren, kendi roketlerini, kendi insansız deniz araçlarını, kendi insansız hava araçlarını,
27:02sağlıkta, eğitimde yapay zeka projelerini geliştiren gençler görürsünüz.
27:06Şimdi bu gençler bu projeleriyle bu yarışmalara katılıyorlar.
27:09Bizler onları destekliyoruz.
27:11Onlara malzeme destekleri, ekipman destekleri veriyoruz.
27:14Büyük ödüller veriyoruz her yıl.
27:172018'den bu yana her yıl bütün teknofestlerimize Sayın Cumhurbaşkanımız bizzat katıldılar.
27:23Ve finalde şampiyonları ödüllerini bizzat tevcih ettiler.
27:28Bu büyük bir onur.
27:29Devlet Başkanı'nın elinden bu altın madalyaları kazanmak şüphesiz bir genç içinde.
27:35Bu yolun ilk adımlarını attığı bir dönemde çok büyük bir onur, çok büyük bir şeref.
27:41Tabii bizler gururlanıyoruz gençlerimizle.
27:43Çünkü gençlerimiz artık sadece Türkiye'de değil, dünyada da uluslararası teknoloji yarışmalarına katılıyorlar.
27:49Ve büyük dereceler elde ediyorlar.
27:51Şimdi bu alandaki en büyük yarışmalar Türkiye'de gerçekleşiyor.
27:55Yani biz roket yarışması düzenliyoruz.
27:57Dünyada 3-4 ülkede roket yarışması var bugün.
28:01Oralardaki yarışmalara 70-80 takım ancak katılırken bizde roket yarışmasına binden fazla takım başvuruyor.
28:08Çünkü algıları açıldı Sayın Bakanım.
28:09Bizim Demirören Anadolu Lisesi'nde de teknoloji lisesinde de orada öğrencilerle birebir sohbet etme imkanım oldu.
28:17Teknoloji alanında Teknofest ile birlikte inanılmaz büyük bir heyecan duyuyorlar, yapmak istiyorlar.
28:22Öncesinde böyle bir şey yoktu ama son 5 yıla 10 yıla baktığımızda artık teknolojiyle ilgili bir algı oluştu aslında.
28:28Çünkü Türkiye kabuğunu kırdı, Türkiye yapabilirim duygusunu hissetti.
28:35Adeta bir özgüven devrimi gerçekleşti.
28:39Bunda tabii saygıdeğer Selçuk Bayraktar'ın, Haluk Bayraktar'ın öncülüğünde insansız hava araçlarında yaşanan devrim aslında büyük bir kırılma teşkil
28:49etti.
28:50Tabii savunma sanayinin tümünde muazzam projelerin hayata geçmesi, Aselsan'la, Roketsan'la, TUSAŞ'la, pek çok kurumla, TÜBİTAK'la yürütülen
29:02çalışmalarda dünya çapında işlere Türk mühendislerinin imza atabildiğinin görülmesi gençlerimizde de muazzam bir ilham kaynağı oluşturdu.
29:10Bu özgüven devrimi bütün ülkeyi harekete geçirdi.
29:14Sizin bahsettiğiniz demirören medya teknolojileri alanında faaliyet gösteren mesleki teknik kanadolu sesindeki öğrencilerle biz her yıl buluşuyoruz teknofestlerde.
29:23Onlarda da ben bu heyecanı büyük bir memnuniyetle görüyorum.
29:26Kurumlarımızın bu alanda liseleri himaye etmesi, okullar kurması, bu alanda aslında gelecekte bu kurumları yönetecek, bu kurumlarda çalışacak insan kaynağının
29:37oluşmasına katkı vermesi de bence çok kıymetli.
29:40Sizlere de demirören grubuna da ayrıca teşekkür ediyorum bu proje dolayısıyla.
29:46Dolayısıyla Türkiye bu özgüven devriminin üzerinde aslında Türkiye yüzyılını, kendi geleceğini inşa ediyor.
29:53Ve şu da fark edildi. Dünyada çok şey yaşanıyor, çok farklı bir dönemdeyiz.
29:57Aslında maalesef karanlık bir dönemdeyiz.
30:00Yani yeniden çatışmaların, savaşların yoğunlaştığı ve bir türlü bitirilemediği bir dönemdeyiz.
30:05Yani bu alanda Türkiye olarak bizler barış diplomasisinin adeta merkez üssü haline geldik.
30:13Fakat dünya sistemi bu savaşları, bu çatışmaları ortadan kaldıracak bir kabiliyete maalesef sahip değil.
30:21İşte kuzeyimizde bir savaş yaşanıyor. Rusya-Ukrayna Savaşı'nda dört buçuk yılda bir milyondan fazla insan öldü.
30:28Güneyimizde İsrail bir soykırım gerçekleştiriyor ve dünya sistemi bu soykırımı durduramıyor.
30:35Doğumuzda, bölgede çatışmalar maalesef devam ediyor.
30:39Ve herkes, özellikle de gençlerimiz bütün bu yaşananlardan bir ülkenin kendi teknolojisini geliştirmesini,
30:48kendi kritik ihtiyaçlarını, kendi imkanlarıyla, kendi kabiliyetleriyle, kendi insan kaynağıyla karşılamasını en hayati mesele olarak görüyor.
31:00Çünkü bütün bu tecrübe ettiğimiz süreç, insanlığın şahit olduğu bütün bu gelişmeler,
31:08başkalarına muhtaç olanların en kritik anda büyük zorluklarla karşı karşıya kalacağını bize gösteriyor.
31:15Dolayısıyla biz kimseye muhtaç olmaksızın, kendi ihtiyaçlarını kendi görebilen, kendi karşılayabilen
31:22ve bu alanda öncü ülkeler arasında olmayı başarmış bir ülke olmak zorundayız.
31:29Gençlerimizde ben bu farkındalığında en güçlü şekilde var olduğunu büyük bir memnuniyetle görüyorum.
31:33Sayın Bakanım, bu söylediğiniz bende başka bir konuyu aslında akıllara getirdi.
31:38Şimdi teknoloji, savunma sanayi alanında oldukça iyi bir yerdeyiz zaten ama
31:43yapay zeka ve teknolojiyi böyle ayırdığımızda, yapay zekanın özellikle kuruluşundaki isimler,
31:49yapay zeka dünyanın sonunu getireceğini, özellikle teknoloji alanındaki o iki önemli noktayı nasıl ayırmak lazım?
32:00Çünkü biz özellikle savunma sanayinde oldukça iyi bir yerdeyiz ama onu yapay zekadan savunma sanayinde ayırmamız mı gerekiyor?
32:08Şimdi şöyle, yapay zeka tabii çok temel bir teknoloji başlığı.
32:11Aslında tıpkı bilgisayar gibi, elektrik gibi, internet gibi her alanı etkileyen bir teknoloji başlığından söz ediyoruz.
32:24Dolayısıyla yapay zeka alanında kabiliyet geliştirmek açık bir zorunluluk.
32:30Bu alanı kimse göz ardı edemez.
32:32Ve yapay zeka aslında insanın önüne büyük fırsatlar da doğuracak.
32:36Yani eğitimin kişiselleşmesi için yapay zeka muhteşem bir fırsat sunacak.
32:41Herkesin öğrenme hızına adaptif eğitim altyapıları gelişecek.
32:45Dolayısıyla herkes tam öğrenerek aslında yolculuğuna devam edecek.
32:49Ve bu sayede daha nitelikli bireyler yetiştirilecek.
32:52Sağlıkta yapay zeka muazzam fırsatlar doğuracak.
32:56Hem ilaç keşiflerinde, tedavi keşiflerinde süre çok hızlanacak.
32:59Onlarca yıl süren ilaç keşifleri, tedavi keşifleri artık çok daha kısa sürede tamamlanabilecek.
33:06Hem her birimizin genetik araştırmalarla birlikte sağlık sorunlarına ilişkin öngörüler daha güçlü oluşacak.
33:16Ve daha erken önleyici tedaviler yaygınlaşacak.
33:21Kişisel olarak sağlığımızın seyrini hekimlerimiz doğrudan takip edebilecek.
33:28Yani pek çok alanda yapay zeka sayesinde kurulan sistemler, yazılımlar yepyeni imkanlar ve fırsatlar getirecek.
33:35Ama bunun yanında üretim hızlanacak, üretimde robotik kullanım yaygınlaşacak, insansı robotlar fabrikalarda daha yaygın kullanılacak.
33:45Bu çalışmalar da yapılıyor değil mi Sayın Hanım?
33:46Bunlar artık çok, bütün dünyada büyük bir hızla artık bu gelişiyor.
33:52Kanserin erken teşhisinde, sağlık alanında yapay zeka kullanımı artık çok yaygın.
33:57Bütün bunlar olurken bu fırsatlarla beraber insanoğlunun karşı karşıya olduğu temel soruların başında bütün bunları kim geliştirecek, bütün bunlardan kim
34:09yararlanacak sorusu var.
34:10Şimdi biz arzu ediyoruz ki yapay zeka sadece birkaç ülkenin, birkaç şirketin geliştirdiği bir alan olmasın.
34:17Yapay zeka açık kaynak sistemlerle, açık kaynak modellerle bütün dünyanın gelişimine katkı verdiği ve bütün insanlığın istifade ettiği bir başlık
34:27olarak görülmeli.
34:28Sayın Cumhurbaşkanımızın Birleşmiş Milletler'de BM yapay zeka sözleşmesine ilişkin çalışmaları hızlandırmalı ve hep birlikte tamamlamalıyız çağrısı bu anlamda çok önemli
34:39bir çağrıdır.
34:40Dolayısıyla Türkiye olarak biz bu alanın kapsayıcı kuşatıcı olmasını arzu ediyoruz.
34:45Aksi halde sadece bir avuç şirketin elinde geliştirilen ve kuralları, etik sınırları tarif edilmemiş, dolayısıyla bilgisayarların hesaplama gücüyle dev verinin
34:59buluştuğu ve önü alınmayan,
35:01hedefi belirlenmemiş bir yapay zeka yaklaşımı evet insanlık için felaketler de getirebilir.
35:07İnsanlığın yararına olmayan, toplumlar ve ülkeler arasındaki uçurumları büyüten, dünyanın önemli bir kısmının tabiri caizse tümüyle oyun dışı kaldığı bir
35:18resimle insanlığı karşı karşıya bırakabilir.
35:21Nasıl bir tedbir almalıyız özellikle değil mi?
35:24Biz Türkiye olarak Sayın Cumhurbaşkanımızın geçtiğimiz aylarda bütün dünyaya ilan ettiği 2030 yapay zeka eylem planımızı hızlı hayata geçireceğiz.
35:33Önce biz üzerimize düşeni yapacağız. Kendi hesaplama kapasitemizi büyüteceğiz. Bizim veri merkezi altyapımız şu anda yaklaşık 250 megawatt.
35:41Bunu 1 gigawatt seviyesine hızla yükselteceğiz. Bunu yaparken malumunuz bu veri merkezlerin en önemli ihtiyaçlarının başında enerji geliyor.
35:50Sürekli güvenli enerji kaynaklarıyla bu veri merkezlerinin çalışması önemli.
35:54Buna yönelik yapay zeka büyüme bölgeleri oluşturacağız.
35:58Buralarda özel sektörü bu alana yönlendirecek teşvikler sunuyoruz.
36:02Hem veri merkezi hem yapay zeka projelerine güçlü devlet destekleri sağlıyoruz.
36:06Böylelikle en az 10 milyar dolar düzeyinde bir özel sektör yatırımını harekete geçirmeyi amaçlıyoruz.
36:12Bu alandaki kritik donanımları, çipleri Türkiye'ye tedarik etmek için de kamu olarak öncü inisiyatifler uyguluyoruz.
36:20Bir yandan uluslararası iş birlikleriyle de bu kapasitemizi büyütüyoruz.
36:23Biz Avrupa dijital Avrupa programının ortağıyız ve Avrupa'da yapay zeka fabrikalarının ortağıyız.
36:31Dolayısıyla Avrupa'daki veri merkezlerine de Türkiye olarak ortak oluyoruz.
36:35Dünyanın en güçlü 20 süper bilgisayarından biri Marenostrum 5 isimli bir süper bilgisayar Barcelona'da konuştu.
36:43Orada Türkiye olarak ortaklardan biriyiz ve o altyapıdan da Türkiye'deki girişimleri, girişimcilerimizi ve araştırmacıları, akademisyenleri yararlandırıyoruz.
36:52Bunun yanında tabii insan kaynağını yetiştirmemiz çok önemli.
36:56Farkındalık çok önemli.
36:58İki yıl içinde 5 milyon vatandaşımıza yapay zeka okuryazarlığı eğitimi vereceğiz.
37:03100 bin yapay zeka profesyoneli yetiştireceğiz ve bunların 10 bini ileri düzeyde yapay zeka uzmanı olarak yetişecekler.
37:10Bu konuda üniversitelerimizle, YÖK'le yoğun bir iş birliğimiz var.
37:13Bakanlık olarak uyguladığımız uzmanlık eğitim programları var.
37:17Dolayısıyla burada tüm katmanları kuşatan bir anlayışla hareket ediyoruz.
37:22Kamu olarak Sayın Cumhurbaşkanımız, kamu yatırım bütçesinde %2'lik bir payı yapay zeka projelerine ayıracağımızı duyurdu.
37:29Bu aslında güçlü bir kamu desteğinin bu alanın önünü açması demek.
37:34Tüm yönleriyle kendi dil modellerimizi oluşturarak, açık kaynak projeleri yaygınlaştırarak, uçta yapay zeka uygulamalarıyla,
37:45kamunun sahip olduğu büyük veriyi yapay zeka geliştiricileri açarak burada kamuya ait en az 2000 kamu veri setini hızla yapay
37:54zeka geliştiricilerimizin erişimini açacağız.
37:56Ve böylelikle az önce ifade ettiğimiz sağlık gibi, eğitim gibi, ulaştırma gibi, finans gibi, enerji gibi alanlarda kamu destekli yapay
38:06zeka projelerini hızlandıracağız.
38:08Bütün bunlarla birlikte Türkiye kendi yapay zekasını inşa edecek ve bu alanda inşallah öncü ülkelerden biri olacak.
38:15Bir yandan da uluslararası etkileşimi artırarak dostlarımızla, müttefiklerimizle bu alanda daha güçlü iş birlikleri yapacağız.
38:23Harika. Şimdi Terminal İstanbul projesine de yakından bakmak isteriz.
38:27Orada çok büyük bir girişimcilik ekosisteminden bahsediyor. Ne zaman tamamlanacak?
38:32Evet Terminal İstanbul Atatürk Havalimanı'nda kuruluyor.
38:35Malumunuz Atatürk Havalimanı, Türk milletinin her birimizin hafızasında çok ayrıcalıklı yeri olan bir sembol mekan.
38:43Yani her birimiz ilk yurt dışı yolculuklarımızı Atatürk Havalimanı'ndan yapmışızdır.
38:48İlk yabancı misafirlerimizi orada karşılamışızdır.
38:51Şimdi de Atatürk Havalimanı yine İstanbul'un dünyaya açılan bir kapısı olarak geleceğe hazırlanıyor.
38:59Ve Terminal İstanbul projesiyle, Sayın Cumhurbaşkanımızın imzasıyla kurulan Teknopark faaliyete geçiyor.
39:06Ve dünyanın en büyük girişimcilik merkezi Atatürk Havalimanı terminal binalarında kuruluyor.
39:11Tabi bu bizim için de çok ayrıcalıklı bir proje.
39:15Terminal İstanbul'un ilk etapının kurulumunu tamamladık.
39:19Ve 14 farklı ülkeden paydaşla birlikte bu etapı girişimcilerimizin kullanımına sunduk.
39:27Fakat projenin tamamı 200 bin metrekareden büyük.
39:30Ve bu proje inşallah önümüzdeki yıl tamamlanmış olacak.
39:34Tabi burada yatırımcılar, girişimciler, hızlandırma programları, kurumsal firmalar bir araya gelecek.
39:41Hem Türkiye'den hem dünyanın dört bir yanından Terminal İstanbul'da faaliyet gösteren girişimcilerin yatırımcılarla buluşması sağlanacak.
39:49Böylelikle yeni nesil teknoloji girişimlerinin büyümesi hızlanacak.
39:53Bu önemli bir alan.
39:55Yeni nesil teknoloji girişimleri bütün dünyada ekonomilerin lokomotifi.
39:59Türkiye'de de bu alana yönelik yatırımlar son dönemde büyüdü.
40:03Bunlar malumunuz ortaklıklarla, girişim sermayesi yatırımlarıyla büyüyen şirketler.
40:102010-2020 arası dönemde yılda 100 milyon dolar yatırım alıyordu Türkiye'nin teknoloji girişimleri.
40:16Fakat 2020'den sonra yıllık yatırım 1 milyar doların üzerine çıktı ortalamada.
40:22Dolayısıyla bu alanda büyük bir ivmelenme var.
40:25Tabi bu da kurulan altyapı sayesinde mümkün oldu.
40:27Yani bugün Türkiye'de 115 teknopark var.
40:30Bu teknoparklarda 13 binden fazla teknoloji geliştiren firmamız var.
40:341700'den fazla RG ve tasarım merkezimiz var.
40:38Türkiye'de yılda 11 binden fazla patent başvurusu yapılıyor.
40:42Ve kadın buluşçu sayı oranında Türkiye dünya lideri.
40:46Bunu da ayrıca vurgulamak isterim.
40:48Dolayısıyla bu alanda muazzam bir gelişim kaydetti Türkiye.
40:51Şimdi artık bu gelişim Türkiye'yi dünya sahnesine çıkarıyor.
40:55Ve Terminal İstanbul dünyadan farklı yatırım gruplarının, hızlandırma programlarının, kurumsal şirketlerin, küresel teknoloji devlerinin, Türkiye'nin şirketleriyle ve girişimleriyle buluşma
41:09platformuna dönüşüyor.
41:11Gerçekten bizim için bir iftihar kaynağı olacak.
41:14Ve tamamlandığında Terminal İstanbul sadece bir teknopark ve girişim merkezi olarak değil, aynı zamanda bir sosyal yaşam alanı olarak faaliyet
41:21gösterecek.
41:22İçinde bilim merkezinin bulunduğu, yazılım okulunun bulunduğu, dünya çapında sergilerin ev sahipliğinin yapıldığı bir merkez olacak.
41:31İstanbullular da ailece bu merkezin tadını çıkaracaklar.
41:36Bütün İstanbul'a, Türkiye'mize hizmet eden bir merkez olacak.
41:40Tabii Terminal İstanbul bizim önce uygulamalarımızın da adresi olacak.
41:43Malumunuz Türkiye Tekviza projesini başlattık.
41:47ve Çalışmalı Sosyal Güvenlik Bakanlığımızla birlikte çalışıyoruz.
41:51Nitelikli bir teknoloji girişiminin veya nitelikli bir teknoloji çalışanının iki hafta gibi bir kısa süre içerisinde Türkiye'de çalışma izni almasını
42:02sağlıyoruz.
42:02Bu dünyadan teknoloji girişimlerinin ve teknoloji profesyonellerinin Türkiye'ye yönelmesini sağlıyor.
42:07Bu programla birlikte şimdiye dek 5500'den fazla teknoloji profesyoneli ülkemize gelmiş oldu.
42:14Yine uzaktan şirket kurulumu, kolaylaştırılmış şirket kurulumu gibi uygulamalar Terminal İstanbul'da başlayacak.
42:21Dünyanın en kolay uzaktan şirket kurulumu uygulamasını hayata geçireceğiz.
42:27Çünkü istiyoruz ki İstanbul tarihte olduğu gibi bugün de ekonominin sadece Türkiye'de değil bölgede öncü şehri olsun.
42:35İstanbul tarih boyunca çok kıymetli bir şehir ola gelmiş.
42:38Ticaretin merkezi olmuş, şimdi yüksek teknolojinin merkezi oluyor.
42:43Bizim 13.000'den fazla teknoloji girişimimizin 4.000'den fazlası İstanbul'da yer alıyor.
42:48Dolayısıyla İstanbul'un Türkiye'nin girişim ekosistemindeki ağırlığı da çok ileri seviyede.
42:548 tur kornumuz var.
42:55Biz milyar dolar değerlemeyi aşan teknoloji girişimlerimize, unicornlarımıza tur korn diyoruz.
43:00Bu 8 tur kornun 7'si İstanbul'da.
43:02Dolayısıyla Terminal İstanbul bütün bu başarıları inşallah taşlandıracak ve Türkiye'yi teknoloji girişimciliğinde dünya sahnesine en güçlü şekilde taşıyacak.
43:12Pekala.
43:13Son olarak vaktimde daraldı Sayın Bakanım.
43:15COSGAP destekleri oldukça merak ediliyor.
43:18Evet.
43:19COSGAP'le biz son dönemde özellikle COBİ'lerimize dönük finansman desteklerini güçlendirdik.
43:24Hem kapasite geliştirme programı hem küreselleşme programıyla 20 puana kadar finansman desteği sağlıyoruz.
43:31Aslında sadece COBİ'lere yönelik değil son dönemde imalat sanayinin tümüne yönelik yeni nesil finansman programlarını devreye alıyoruz.
43:39Sayın Cumhurbaşkanımız bu anlamda atacağımız adımları geçtiğimiz haftalarda duyurmuştu.
43:45İşletme sermayesini güçlendirmeye dönüp bir finansman programını tüm imalat sanayine yönelik başlattık.
43:51Burada özellikle yılın ilk yarısındaki istihdamını yılın ikinci yarısında koruyan firmalarımıza uygun koşullu finansman desteği sağlıyoruz.
44:0239 puan finansman maliyetiyle kredi imkanı sağlıyoruz ama bunun da 12 puanını bakanlık olarak biz karşılıyoruz.
44:11Kobi'lerimize KGF desteği sunuyoruz.
44:14Dolayısıyla bu tüm imalat sanayi firmalarımızı, Kobi ve büyük ölçekli tüm firmalarımızı aslında desteklemeye dönük önemli bir adım oldu ve
44:22çok ilgi gördü.
44:23Şimdi bu hafta yatırım taahhütlü avans kredisi programımızda yeni bir adım atacağız.
44:28Malumunuz bu programda yürürlükte olan çerçeve ileri teknoloji projelerini hayata geçirmeye dönük.
44:35Bu devam edecek. Yani 284 yüksek teknoloji başlığı ve 261 teknoloji alanıyla bu süreci başlatmıştık.
44:44Şimdi yatırım taahhütlü avans kredisinde Merkez Bankamızla birlikte yeni bir açılım gerçekleştiriyoruz.
44:50Burada limiti 750 milyar liraya çıkardığımızı Sayın Cumhurbaşkanımız ilan etmişlerdi.
44:57Özellikle organize sanayi bölgelerinde, endüstri bölgelerinde başlamış, ilerlemekte olan yatırımları hızlandırmaya dönük,
45:04yatırım taahhütlü avans kredisi programını hayata geçiriyoruz.
45:08Burada da finansman maliyeti Merkez Bankası faiz oranının onda yedisi seviyesinde olacak.
45:15Yani bugünkü faiz oranlarıyla ifade edecek olursak 25,9 puan olacak.
45:19Bu uygun koşullu ve uzun dönemli finansman imkanıyla Türkiye'de yatırımların da hızlanmasını inşallah sağlayacağız.
45:27Tabii bir yandan emek yoğun sektörlere sahip çıkıyoruz.
45:29Tekstil, hazır giyim, deri, ayakkabı, mobilya gibi sektörlerde istihdamı korumaya dönük güçlü destekler sağlıyoruz.
45:38Çalışan başına aylık 3500 lira katkı veriyoruz bu sektörlerdeki firmalarımıza.
45:44Ve memnuniyetle ifade etmeliyim ki 2025 yılı sonundan 2026 yılı Ağustos ayına kadar bu dört emek yoğun sektörümüzde istihdamı koruma
45:54programımızın da katkısıyla istihdam kaybı yaşamadık.
45:571 milyon 200 bine yakın çalışanımız bu sektörlerde alın teriyle Türkiye'nin kalkınmasına güç katmaya devam ediyor.
46:04Çok teşekkür ediyoruz.
46:06Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır konuğumuzda efendim.
46:10Çok çok teşekkür ediyorum Sayın Bakanım yayınımıza katılım sağladığınız için.
46:14Çok çok kısa bir reklam arası bizden ayrılmayın devam edeceğiz.