- 8 minutes ago
L'Épitaphe de Périclès, est un extrait de l'ouvrage « Histoire de la guerre du Péloponnèse » de l'historien athénien de l'Antiquité Thucydide - Su cette vidéo il est lu en grec moderne avec sous-titrage grec ancien.
Category
📚
LearningTranscript
00:01Θουκυδίδης
00:03Περικλέους Επιτάφιος
00:07Γιώργος Πιτροπογιαννάκης
00:10Τον ίδιο χειμώνα οι Αθηναίοι,
00:12ακολουθώντας το πατροπαράδοτο έθιμο,
00:15έκαμαν με δημόσια τελετή την ταφή εκείνων
00:18που πρώτη σκοτώθηκαν σ'αυτόν τον πόλεμο
00:20με τον ακολούθο τρόπο.
00:22Εκθέτουν τα οστά των νεκρών για δύο ημέρες,
00:25αφού κατασκευάσουν εξέδρα
00:27και ο καθένας προσφέρει στον νεκρό του ό,τι θέλει.
00:30Κι όταν γίνεται η εκφορά,
00:32άμαξες μεταφέρουν και οι παρισένια φέρετρα,
00:35ένα για κάθε φυλή.
00:36Μέσα σε κάθε φέρετρο βρίσκονται τα οστά των νεκρών της φυλής,
00:40από την οποία ήταν ο καθένας.
00:43Ένα φέρετρο όμως μεταφέρεται κενό,
00:45στα χέρια, σκεπασμένο,
00:48προς τιμήν των αφανών νεκρών,
00:50που τυχόν δεν βρέθηκαν για περισυλλογή.
00:53Ακολουθεί την εκφορά όποιος θέλει
00:55και από τους αστούς και από τους ξένους,
00:58και γυναίκες που είναι συγγενείς παρευρίσκονται στον τάφο θρηνολογώντας.
01:04Αποθέτουν λοιπόν τα φέρετρα στο δημόσιο νεκρογαφείο,
01:07που βρίσκεται στο πιο ωραίο προάστιο της πόλης,
01:10και στο οποίο ανέκαθεν θάπτουν τους νεκρούς των πολέμων,
01:14εκτός από τους πεσόντες του μαραθώνα.
01:16Επειδή έκριναν ως εξαιρετική τη γενναιότητα εκείνον,
01:20τους έθαψαν και στον ίδιο τόπο της μάχης.
01:22Όταν τους θάψουν ένας άντρας,
01:26εκλεγμένος από το δήμο της πόλης,
01:28που θεωρείται ως προς την πνευματική του συγκρότηση,
01:31ότι είναι συνετότατος και υπερέχει ως προς το κύρος του,
01:35εκφωνεί προς θυμήν αυτών τον επιτάφιο λόγο που τους πρέπει.
01:40Μετά από αυτό αποχωρούν.
01:42Μ' αυτόν τον τρόπο γίνεται ο ενταφιασμός,
01:45και κατά τη διάρκεια ολού του πολέμου,
01:47κάθε φορά που έτυχε να παρουσιαστεί σε αυτούς περίπτωση,
01:51ακολουθούσαν το πατροπαράδοτο έθιμο.
01:53Προς τιμήν λοιπόν αυτών των πρώτων νεκρών,
01:58εξελέγει ο Περικλής, ο γιος του Ξανθήπου,
02:01για να εκφωνήσει τον επιτάφιο λόγο.
02:03Κι όταν ήλθε η κατάλληλη στιγμή,
02:05προχώρησε από τον νεκροδαφείο
02:07πάνω σε μία εξέδρα που είχε γίνει ψηλη,
02:10για να ακούγεται σε όσο το δυνατό μεγαλύτερο μέρος του πλήθους,
02:14και έλεγε περίπου τα εξής.
02:17«Οι περισσότεροι από αυτούς που έχουν μιλήσει ήδη εδώ,
02:21επαινούν αυτόν που πρόσθεσε στην καθιερωμένη τελετή
02:24αυτόν τον επιτάφιο λόγο,
02:27διότι κατά τη γνώμη τους
02:28είναι ωραίο να εκφωνείται αυτός
02:30προς τιμή των θαπτώμενων νεκρών των πολέμων.
02:34Εγώ όμως θα είχα τη γνώμη
02:35ότι είναι αρκετό για άνδρες
02:37που αναδείχθηκαν γενναίοι με έργα
02:39να εκδηλώνονται έμπρακτα και οι τιμές
02:42σαν αυτές ακριβώς που βλέπετε ότι έχουν οργανωθεί
02:46και τώρα με δημόσια φροντίδα
02:48σχετικά με αυτήν εδώ την ταφή
02:50και να μην υπάρχει κίνδυνος
02:51οι γενναίες πράξεις των πολλών
02:53να γίνουν πιστευτές από το λόγο ενός άνδρα
02:56εάν αυτός μιλήσει καλά ή άσχημα.
02:59Γιατί είναι δύσκολο το να μιλήσει κανείς
03:01χωρίς υπερβολή για ένα θέμα
03:03για το οποίο με δυσκολία εξασφαλίζεται
03:05ακόμα και η εντύπωση της αλήθειας.
03:08Διότι όποιος έχει προσωπική γνώση των πραγμάτων
03:12και συνεπώς είναι ευμενής ακροατής
03:14ίσως θα μπορούσε να νομίσει ότι
03:17κάτι παρουσιάζεται ελιπέστερα
03:19σε σχέση με όσα επιθυμεί και γνωρίζει.
03:22Ενώ αυτός που δεν έχει προσωπική πείρα
03:25θα μπορούσε ίσως να νομίσει από φθόνο
03:27ότι μερικά παρουσιάζονται εξογγωμένα
03:30αν ακούει κάτι πάνω από τις δικές του δυνάμεις.
03:33Διότι οι έπαινοι αν λέγονται για τους άλλους
03:36είναι ανεκτοί μέχρις αυτού του σημείου
03:39μέχρι του οποίου και ο κάθε ακροατής ξεχωριστά
03:42πιστεύει ότι είναι ικανός και ο ίδιος να κάνει κάτι από όσα άκουσε.
03:47Σότι είναι υπερβολή από αυτά
03:49επειδή ήδη οι ακροατές αισθάνονται φθόνο
03:52δεν πιστεύουν.
03:53Επειδή όμως από τους προγενέστερους
03:56αυτά κρίθηκαν με αυτόν τον τρόπο ότι είναι ορθά
03:59πρέπει και εγώ ακολουθώντας το πατροπαράδοτο έθιμο
04:02να προσπαθήσω να ικανοποιήσω την επιθυμία και την γνώμη του κάθε νό σας
04:07σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερο βαθμό.
04:10Θα αρχίσω λοιπόν πρώτα από τους προγόνους.
04:13Γιατί είναι δίκιο και συγχρόνως ηθικά επιβεβλημένο
04:16σε τέτοιες περιπτώσεις σαν τη σημερινή
04:19να δίδεται σε αυτούς αυτή η τιμή της μνημόνευσης.
04:24Γιατί κατοικώντας οι ίδιοι πάντοτε τη χώρα
04:26με τη διαδοχή των γενναιών την παρέδωσαν μέχρι σήμερα ελεύθεροι
04:31χάρη στην παλικαριά τους.
04:32Και εκείνοι είναι άξιοι επένου
04:35και ακόμα περισσότερο οι πατέρες μας.
04:37Γιατί αφού απέκτησαν κοντά σε όσα κληρονόμησαν
04:41όσοι ηγεμονία έχουμε με πολύ κόπο
04:44την κληροδότησαν σε εμάς τους συγχρόνους.
04:48Αλλά το μεγαλύτερο μέρος αυτής
04:50εμείς οι ίδιοι που βρισκόμαστε τώρα ακόμα περίπου
04:53στην όριμη ηλικία το αυξήσαμε ακόμη περισσότερο
04:57και καταστήσαμε με όλα τα μέσα την πολύ ισχυρη
05:00ώστε να είναι αυτάρκης στο μεγαλύτερο βαθμό
05:03και για πόλεμο και για ειρήνη.
05:05Αυτόν τα πολεμικά έργα με τα οποία το κάθε τι αποκτήθηκε
05:09ή αν εμείς οι ίδιοι ή οι πατέρες μας
05:12αποκρούσαμε σε κάποια περίπτωση με προθυμία
05:15βάρβαρο ή Έλληνα εχθρό που επέδραμε εναντίον μας
05:19επειδή εγώ δεν θέλω να μακρηγορώ μπροστά σε ανθρώπους
05:22που τα γνωρίζουν θα τα παραλείψω.
05:25Με ποιες αρχές φτάσαμε σε αυτά
05:27και με ποιο πολίτευμα
05:29και με ποιους τρόπους ζωής επιτεύχθηκαν λαμπρά αποτελέσματα
05:33αυτά αφού δηλώσω πρώτα
05:35θα προχωρήσω και στον έπαινο αυτών εδώ των νεκρών
05:38επειδή νομίζω ότι και στην παρούσα περίσταση
05:42θα ήταν εξαιρετικά ταιριαστό να λεχθούν αυτά
05:45και ότι είναι συμφέρο να ακούσει με προσοχή αυτά
05:48όλο το πλήθος και από πολίτες και από ξένους.
05:52Όπως είναι γνωστό έχουμε πολίτευμα
05:54που δεν προσπαθεί να μιμηθεί τους νόμους των άλλων
05:57αλλά αντίθετα εμείς οι ίδιοι είμαστε πιο πολλοί παράδειγμα
06:01σε μερικούς παραμιμητές άλλων.
06:04Και όσον αφορά το όνομα επειδή δεν στηρίζεται στους λίγους
06:08αλλά στους πολλούς έχει ονομαστεί δημοκρατία.
06:11Σύμφωνα με τους νόμους όλοι έχουν τα ίδια δικαιώματα
06:16στις ιδιωτικές τους διαφορές
06:18αλλά όσον αφορά την προσωπική προβολή
06:21όσον ο καθένας διακρίνεται σε κάποιο τομέα
06:24προτιμάται για τα δημόσια αξιώματα
06:26όχι σύμφωνα με την πολιτική παράταξή του πιο πολύ
06:29παρά σύμφωνα με τις ικανότητες του.
06:31Ούτε πάλι εξαιτίας της φτώχειας του
06:34έχει εμποδιστεί κάποιος λόγω της ασημαντότητας
06:37της κοινωνικής του θέσης
06:39στην άσχεση δημοσίων αξιωμάτων
06:41ενώ μπορεί να προσφέρει κάτι καλό στην πόλη.
06:44Ζούμε ως ελεύθροι πολίτες
06:46και ως προς τις σχέσεις μας με την πολιτεία
06:48αλλά και απαλλαγμένοι από τη μεταξύ μας υποψία
06:51στις καθημερινές επαγγελματικές μας ασχολίες
06:54χωρίς να οργιζόμαστε εναντίον του γειτονά μας
06:56αν κάνει κάτι από ευχαρίστησή του
06:59και χωρίς να προσθέτουμε στην όψη μας σκυθροπότητα
07:02που δεν βλάπτει τους άλλους
07:04αλλά τους προκαλεί λύπη.
07:06Και ενώ στην ιδιωτική μας ζωή
07:08συναναστρεφόμαστε χωρίς να γινόμαστε ενοχλητικοί
07:11στη δημόσια ζωή δεν παραβαίνουμε τους νόμους
07:14κυρίως από σεβασμό
07:15με την υπακοή μας και στους άρχοντες
07:17που βρίσκονται κάθε φορά στην εξουσία
07:19και στους νόμους
07:21και κυρίως σ'αυτούς που θεσπίζονται
07:23για την προστασία των αδικουμένων
07:25και σ'αυτούς που ενώ είναι άγραφοι
07:28συνεπάγονται για τους παραβάτες
07:30αναμφισβήτητη τροπή.
07:32Ακόμη και για το πνεύμα
07:34επινοήσαμε πλήθος αναπαύσης
07:36από τους κόπους, τελώντας
07:38με καθιερωμένο τρόπο αγώνες
07:40και δημόσιες θυσίες σ' όλη τη διάρκεια του έτους
07:43και απολαμβάνοντας ο καθένας
07:45δικό τους σπιτικό περιποιημένο.
07:48Η καθημερινή απόλαυση αυτών
07:50αποβάλλει τη δυσάρεστη διάθεση
07:52και ακόμη εξαιτίας της δύναμης της πόλης μας
07:55εισάγονται σε αυτή τα πάντα από κάθε μέρος της γης
07:59και συμβαίνει σε εμάς να απολαμβάνουμε
08:01τα προϊόντα που παράγονται εδώ με ευχαρίστηση
08:04που δεν μας είναι καθόλου πιο οικοί από την ευχαρίστηση
08:07με την οποία απολαμβάνουμε και τα προϊόντα των άλλων ανθρώπων.
08:12Διαφέρομαι από τους εχθρούς μας και στην εκπαίδευση
08:15για την πολεμική προετοιμασία στα εξής
08:18διότι αφήνουμε την πόλη μας ανοιχτή σε όλους
08:21και ουδέποτε εμποδίζουμε με απέλαση των ξένων
08:24κάποιον από το να μάθει ή να δει κάτι
08:26το οποίο αν δεν αποκρυβεί και δει αυτό κανείς από τους εχθρούς
08:30θα μπορούσε αυτός να ωφεληθεί
08:33επειδή πιστεύουμε πιο πολύ όχι στις πολεμικές προπαρασκευές
08:37και στα πολεμικά τεχνάσματα
08:39παρά στη γενναιότητα που πηγάζει από τον εσωτερικό μας κόσμο
08:43στην ώρα της δράσης.
08:45Και στην εκπαίδευση αυτοί με επίπονη άσκηση
08:49αμέσως από την νεαρή ηλικία τους επιζητούν την ανδρεία
08:53ενώ εμείς ζώντας με άνετο τρόπο
08:56ρηχνόμαστε όχι λιγότερο απ' ότι εκείνοι στους ισοδύναμους κινδύνους
09:01και να η απόδειξη γιατί ούτε οι λακεδαιμόνοι οι μόνοι τους
09:06αλλά μαζί με όλους τους συμμάχους τους
09:08εξτρατεύουν εναντίον της χώρας μας
09:11και εμείς όταν εξτρατεύουμε στη χώρα των άλλων
09:14αν και μαχόμαστε στην ξένη χώρα
09:16ως επιτοπλίστων νικούμε εύκολα αυτούς που αμείνονται για τα πάτρια.
09:22Όλοι μαζί τη δύναμή μας κανείς εχθρός ως τώρα
09:25δεν την αντιμετώπισε εξαιτίας της φροντίδας μας για τον ναυτικό
09:29και συγχρόνως εξαιτίας της αποστολής την ξηρά
09:31σε πολλά σημεία ανδρών από εμάς τους ίδιους.
09:34Κι αν τυχόν οι εχθροί μας συγκρουστούν με κάποιο μέρος της δύναμής μας
09:38όταν νικήσουν μερικούς από εμάς καυχόνται ότι έχουν αποκρούσει όλους τους άνδρες μας
09:44και όταν νικηθούν ισχυρίζονται ότι έχουν νικηθεί από όλους.
09:48Κι όμως αν θέλουμε να διακινδυνεύσουμε ζώντας με άνετο τρόπο μάλλον
09:53παρά με επίπονη άσκηση και με ανδρεία που δεν πηγάζει από τους νόμους
09:58πιο πολύ παρά από τους τρόπους της ζωής μας
10:00έχουμε το πλεονέκτημα να μην κουραζόμαστε εκ των προτέρων
10:04εξαιτίας των πολεμικών δεινών που μας περιμένουν
10:07και όταν βρεθούμε αντιμέτωποι με αυτά
10:10να μην φαινόμαστε λιγότερο τολμηροί από αυτούς που κοπιάζουν αδιάκοπα
10:14και ως προς αυτά αξίζει η πόλη μας να θαυμάζεται
10:18και ως προς άλλα ακόμη.
10:20Αγαπούμε το ωραίο με απλότητα και καλλιεργούμε το πνεύμα
10:24χωρίς να γινόμαστε μαρθάκοι.
10:26Χρησιμοποιούμε τον πλούτο πιο πολύ σαν ευκαιρία για έργα
10:30παρά σαν αφορμή για κομπορημοσύνη
10:33και ενώ δεν είναι ντροπή να ομολογεί κανείς τη φτώχεια του
10:36αντίθετα είναι μεγαλύτερη ντροπή να μην προσπαθεί να την αποφεύγει με την εργασία.
10:43Έχουμε τη δυνατότητα εμείς ήδη να φροντίζουμε συγχρόνως
10:47και για τις ιδιωτικές μας υποθέσεις και για τα πολιτικά ζητήματα
10:51και ενώ καταγινόμαστε ο ένας με αυτό το επάγγελμα
10:55και με διαφορετικό ο άλλος γνωρίζουμε όχι λιγότερο τα πολιτικά πράγματα
11:00γιατί μόνοι εμείς θεωρούμε αυτόν που δεν μετέχει καθόλου στα πολιτικά
11:05όχι φιληρηνικό αλλά άχρηστο.
11:08Και εμείς οι ίδιοι ήδη απιστώνουμε κρίση και παίρνουμε αποφάσεις
11:13πάνω σε προτάσεις άλλων ή σκεφτόμαστε σωστά
11:17και υποβάλλουμε προτάσεις στην κρίση άλλων πάνω στα δημόσια πράγματα
11:21επειδή δεν θεωρούμε τα λόγια βλάβη για τα έργα
11:25αλλά πιο πολύ θεωρούμε βλάβη να μη διαφωτιστούμε με το λόγο
11:29από πριν πρωτού επιχειρήσουμε αυτά που πρέπει
11:32γιατί πράγματι διαφέρουμε και σ' αυτό
11:35ώστε να είμαστε και υπερβολικά τολμηροί
11:38και να συλλογιζόμαστε εξαντλητικά όσα θα επιχειρήσουμε.
11:43Ως προς αυτό η αμάθεια στους άλλους φέρνει
11:46αλόγιστο θάρρος ενώ η σκέψη δισταγμό.
11:51Οι γενναιότατοι στην ψυχή δίκαια θα μπορούσαν να θεωρηθούν αυτοί
11:56που γνωρίζουν πολύ καλά τις φοβερές συνέπειες του πολέμου
11:59και τις απολαύσεις της ειρήνης
12:01και παρόλα αυτά δεν προσπαθούν να αποφεύγουν τους κινδύνους.
12:05Και ως προς την ευεργετική διάθεση είμαστε ανέκαθεν αντίθετοι προς τους πολλούς
12:11γιατί αποκτούμε τους φίλους μας όχι ευεργετούμενοι αλλά ευεργετώντας.
12:16Και ποιος σταθερός φίλος είναι αυτός που έκανε την ευεργεσία
12:19ώστε να προσπαθεί να διατηρεί την ευγνωμοσύνη που του οφείλεται
12:23με τη συμπάθεια προς εκείνον στον οποίο πρόσφερε την ευεργεσία.
12:27Αντίθετα αυτός που οφείλε ευγνωμοσύνη ως ανταπόδωση ευεργεσίας
12:32είναι λιγότερο σταθερός φίλος επειδή γνωρίζει ότι θα ανταποδώσει την ευεργεσία
12:38όχι για να του οφείλεται ευγνωμοσύνη αλλά για εξόφληση χρέους.
12:43και μόνοι εμείς βοηθούμε χωρίς δισταγμό τόν καθένα,
12:47όχι από υπολογισμό του συμφέροντος πιο πολύ,
12:50παρά από πίστη στο φιλελεύθερο φρόνημα.
12:54Συνοψίζοντας λοιπόν λέγω ότι η πόλη μας το συνολό της
12:58είναι κεντροπαιδείας της Ελλάδος,
13:01και ότι ο καθένας από εμάς, ο ίδιος άνδρας,
13:04μου φαίνεται πως θα μπορούσε να παρουσιάσει τον εαυτό του
13:07αυτάρκη σε πάρα πολλές δραστηριότητες,
13:10με τις χάρες τους μάλιστα,
13:12και με πολύ μεγάλη επιδεξιότητα.
13:15Και ό,τι αυτά δεν είναι κομπορημοσύνη πιο πολύ,
13:18για την παρούσα περίσταση παρά αληθινή πραγματικότητα,
13:21το αποδεικνύει η ίδια η δύναμη της πόλης,
13:24την οποία αποκτήσαμε με αυτούς τους τρόπους.
13:28Διότι μόνοι από τις σύγχρονες πόλεις,
13:30με τη δοκιμή αποδεικνύεται ισχυρότερη από τη φήμη της,
13:34και μόνοι δεν δίνει ούτε στον εχθρό που επήλθε εναντίον της
13:37το δικαίωμα να αγανακτεί,
13:39επειδή βλάπτεται από τέτοιου είδους πολίτες,
13:42ούτε στους συμμάχους παρέχει αφορμή για παράπονα,
13:45επειδή τάχα κυβερνώνται από ανάξιους.
13:48Επειδή παρουσιάσαμε τη δύναμή μας με απτές μάλιστα αποδείξεις,
13:53και όχι βέβαια χωρίς μάρτυρες,
13:54θαυμαζόμαστε και από τους σύγχρονους,
13:57και θα θαυμαζόμαστε από τους μεταγενέστερους,
14:00και μάλιστα χωρίς να έχουμε καθόλου ανάγκη από έναν όμηρο ως συμνητή,
14:04ούτε από άλλον ο οποίος με τα ευχάριστα λόγια θα τέρψει για μία στιγμή,
14:09αλλά τη γνώμη που θα σχηματιστεί για τα έργα μας θα τη βλάψει η αλήθεια.
14:15Αλλά θα θαυμαζόμαστε επειδή αναγκάσαμε κάθε θάλασσα και στεριά εξαιτίας της τόλμης μας να γίνει περασμά μας,
14:23και εγκαθιδρύσαμε παντού αιώνια μνημεία και από τυχιών και επιτυχιών μας.
14:30Για μία τέτοια πόλη λοιπόν και αυτοί εδώ οι νεκροί,
14:34επειδή έκρυναν δίκαιο να μην την στερηθούν,
14:38πεθαναν πολεμώντας γενναία και είναι φυσικό ο καθένας από τους ζώντες να θέλει να μοχθεί γι'αυτή.
14:45Γι'αυτό ακριβώς και μακρηγόρησα για όσα αφορούν την πόλη,
14:49επειδή ήθελα να κάνω κατανοητό ότι δεν είναι για ίση σπουδαιότητα ζήτημα ο αγώνας γι'αμάς και γι'αυτούς,
14:57στους οποίους τίποτε από αυτά δεν υπάρχει σε ομοιοβαθμό,
15:01και συγχρόνως επειδή ήθελα να καταστήσω φανερό με απ'τές αποδείξεις τον έπαινο προς τιμή αυτών για τους οποίους τώρα
15:10ομιλώ,
15:11και έχουν λεχθεί τα σπουδαιότερα σημεία αυτού του επένου,
15:14διότι αυτούς τους ύμνους που έπλεξα για την πόλη,
15:19τους λάμπρυναν οι ανδραγαθίες αυτών εδώ των νεκρών και των ομοίων τους,
15:24και επομένως δεν θα μπορούσε να φανεί για πολλούς από τους Έλληνες ο έπαινος οι σοβαροί με τις πράξεις τους
15:30όπως αυτών εδώ των νεκρών,
15:33και νομίζω πως ο τωρινός θάνατος αυτών εδώ αποδεικνύει τη γεναιότητα ενός άνδρα φανερώνοντάς την για πρώτη φορά και επισφραγίζοντάς
15:43την για τελευταία.
15:44Και πράγματι για τους κακούς ως προς τα άλλα είναι δίκαιο να προβάλλεται από τους ανθρώπους η ανδραγαθία που επιδεικνύεται
15:53στους πολέμους για την υπεράσπιση της πατρίδος,
15:55γιατί επειδή αυτοί εξαφάνισαν με το αγαθό το κακό οφέλησαν πιο πολύ στην κοινή προσπάθεια απ' ότι εύλαψαν με την
16:04ιδιωτική του ζωή.
16:05Από αυτούς εδώ κανείς ούτε δείχθηκε δηλώς επειδή προτίμησε τη διαρκή απόλαυση του πλούτου στο μέλλον ούτε ανέβαλε τον κίνδυνο
16:15εξαιτίας της ελπίδας που παρέχει η φτώχεια ότι αν αποφύγει αυτοί θα μπορούσε στο μέλλον να πλουτίσει.
16:22Αλλά επειδή θεώρησαν την τιμωρία των εχθρών πιο ποθητοί από αυτά και επειδή έκριναν συγχρόνως από τους κινδύνους αυτών ως
16:31τον πιο λαμπρό θέλησαν διακινδυνεύοντας να τιμωρούν τους εχθρούς και αυτά να τα επιθυμούν,
16:37επειδή εμπιστεύτηκαν στην ελπίδα την αβέβαιη έκβαση του αγώνα και επειδή θεωρούσαν χρέος τους στην ώρα της μάχης να έχουν
16:45εμπιστοσύνη στις δυνάμεις τους γι' αυτό που ήταν ήθη φανερό μπροστά τους.
16:49Κι επειδή θεώρησαν τιμητικότερο στην ώρα του κινδύνου το να αμείνονται και το να πάθουν παρά να επιδιώκουν τη σωτηρία
16:57με το να τρέπονται σε φυγή απέφυγαν το όνειδος της δειλίας και κράτησαν με το σώμα τους το βάρος της
17:04μάχης.
17:04Κι μέσα σε μια κρίσιμη στιγμή της τύχης μαζί με την ακμή της προσδοκίας για την νίκη μάλλον παρά του
17:14φόβου για την ήττα πέθαναν.
17:15Κι αυτοί εδώ βέβαια αναδείχθηκαν τέτοιοι όπως ταιριάζει στην πόλη.
17:23Εμείς όμως που μένουμε πρέπει να ευχόμαστε να έχουμε καλύτερη τύχη αλλά να θεωρούμε καθήκον μας να μην έχουμε καθόλου
17:31ατολμότερο φρόνημα απέναντι στους εχθρούς,
17:34λογαριάζοντας όχι μόνο με το λογικό την ωφέλεια που θα μπορούσε μακρηγορώντας κανείς να την παρουσιάσει σε εσάς, που τη
17:42γνωρίζετε ήδη καλύτερα λέγοντας πόσα καλά υπάρχουν στην απόκουρση των εχθρών,
17:48αλλά πιο πολύ θαυμάζοντας κάθε μέρα στην πράξη τη δύναμη της πόλης και αγαπώντας αυτή με ερωτικό πάθος.
17:56Και όταν σας φανεί ότι είναι μεγάλοι να έχετε στο νου σας ότι αυτά τα παίκτησαν άνδρες που ήταν τολμηροί
18:04και γνώριζαν το χρέος τους και είχαν στις μάχες το συναίσθημα της ντροπής.
18:10Και κάθε φορά που δοκιμάζοντας κάτι αποτύχαναν δεν εκρίναν ορθώς τόσο να στερήσουν και την πόλη από τη δική τους
18:18γενναιότητα,
18:19αλλά προσέφεραν σε αυτή τη ζωή τους ως την πιο ωραία συνεισφορά.
18:23Γιατί προσφέροντας όλοι μαζί τη ζωή τους κέρδιζαν ο καθένας ξεχωριστά τον αγέραστο έπαινο και τον τάφο λαμπρότατο,
18:32όχι αυτόν στον οποίο είναι θαμμένοι πιο πολύ, αλλά αυτόν στον οποίο μένει αείμνηστη η δόξα τους,
18:39στην κάθε φορά παρουσιαζόμενη ευκαιρία και για λόγια και για έργα.
18:44Γιατί τον επιφανόν ανδρών κάθε γη είναι τάφος.
18:48Και δεν το φανερώνει μόνο μια επιγραφή επί την βίον στυλών στη δική τους χώρα,
18:54αλλά και στις ξένες χώρες μένει αιώνια στην ψυχή του καθενός άγραφη η μνήμη του φρόνηματός τους, πιο πολύ παρά
19:02του έργου τους.
19:03Αυτούς λοιπόν τώρα κι εσείς αφού τους μιμηθείτε και θεωρήσετε την ελευθερία ως ευτυχία και τη γενναιότητα ως ελευθερία μη
19:12δηλιάζετε μπροστά στους πολεμικούς κινδύνους.
19:15Γιατί δεν θα ψηφούσαν τη ζωή τους πιο δίκαιοι δυστυχισμένοι, στους οποίους δεν υπάρχει ελπίδα κάποιου καλού,
19:22αλλά αυτοί για τους οποίους υπάρχει φόβος όσο ακόμη είναι στη ζωή να μεταβληθεί στο χειρότερο η κατάστασή τους
19:29και για τους οποίους οι διαφορές θα είναι εξαιρετικά μεγάλες αν αποτύχουν σε κάτι.
19:35Γιατί για έναν άνδρα βέβαια που έχει υψηλό φρόνημα είναι πιο οδυνηρή η ταπείνωση που τη συνοδεύει η δειλία
19:42παρά ο θάνατος που έρχεται χωρίς να τον νιώσει σε μια στιγμή έξαρσης της ψυχικής ρόμης και της κοινής προσδοκίας.
19:50Γι' αυτό ακριβώς και στους γονείς αυτών εδώ των νεκρών τώρα όσοι παρευρίσκεστε δεν τους κλαίω πιο πολύ παρά θα
19:58προσπαθήσω να τους παρηγορίσω.
20:00Γιατί γνωρίζουν ότι πέρασαν τη ζωή τους μέσα σε ποικίλες μεταβολές της τύχης.
20:05Ευτυχία ωστόσο είναι τούτο.
20:07Όσοι τυχόν βρουν όπως αυτοί εδώ τώρα τον πιο λαμπρό θάνατο και δοκιμάσουν όπως εσείς την πιο τιμητική λύπη
20:14και σε όσους ορίσθηκε με συμμετρία από τη μοίρα η ζωή τους να την περάσουν μέσα στην ευτυχία και μέσα
20:21σε αυτοί επίσης να πεθάνουν.
20:24Γνωρίζω βέβαια ότι είναι δύσκολο να σας κάνω να παρηγορηθείτε γι' αυτούς που θα τους θυμάστε πολλές φορές την ευτυχία
20:30των άλλων για την οποία κάποτε κι εσείς οι ίδιοι χαιρόσασταν.
20:34Και λυπάτε κανείς όχι για τα αγαθά που τυχόν στερείτε χωρίς να τα δοκιμάσει αλλά γι' αυτό που τυχόν έχασε
20:41αφού το συνήθησε.
20:43Πρέπει να δείχνετε εγκαρτέρηση με την ελπίδα κι άλλων παιδιών όσοι έχετε ακόμη ηλικία να τεκνοποίησετε
20:49γιατί και στην ατομική ζωή τα παιδιά που θα γεννηθούν για μερικούς θα γίνουν αφορμοί να ξεχάσουν αυτοί τους νεκρούς
20:55και στην πόλη θα είναι η τεκνοποίηση οφέλιμη διπλά κι έπειδι δεν θα ερημώνεται η πόλη κι έπειδι θα είναι
21:03ασφαλής
21:03γιατί δεν είναι δυνατόν να αποφασίζουν κατά τον ίδιο τρόπο και το ίδιο δίκαια αυτοί που κινδυνεύουν χωρίς να εκθέτουν
21:12όμοια με τους άλλους σε κίνδυνο παιδιά τους.
21:15Όσοι πάλι είστε προχωρημένης ηλικίας να θεωρείτε ως κέρδος το μεγαλύτερο μέρος της ζωής σας κατά το οποίο ήσασταν ευτυχισμένοι
21:22και ότι το υπόλοιπο θα είναι σύντομο και να ανακουφίζεστε με τη δόξα αυτών εδώ.
21:28Γιατί μόνο η φιλοδοξία είναι αγέραστη και στα γεράματα δεν ευχαριστεί πιο πολύ το κέρδος όπως ισχυριζονται μερικοί αλλά οι
21:37τιμές.
21:38Για τους γιους εξάλλου αυτών εδώ όσοι παρευρίσκεστε ή για τους αδελφούς βλέπω δύσκολο τον αγώνα γιατί το νεκρό καθένας
21:46συνηθίζει να τον επαινεί.
21:48Και γι'αυτό πολύ δύσκολα δείχνοντας ανδρεία σε υπερβολικό βαθμό θα μπορούσατε να θεωρηθείτε όχι όμοιοι αλλά λίγο κατώτεροι.
21:58Γιατί οι ζωντανοί φθονούν τους αναγωνιστές τους ενώ αυτούς που δεν είναι εμπόδιο τους τιμούν με μια ασυναγώνιστη ευνοϊκή διάθεση.
22:06Αν πρέπει να πω κάτι και για την αρετή των γυναικών όσες θα μείνουν τώρα χείρες με μια σύντομη παρένεση
22:14θα πω το παν.
22:15Γιατί είναι μεγάλη για σας η δόξα να μη φανείτε κατώτερες από τη γυναικεία φύση σας και για όποια επίσης
22:22γίνεται λόγος ανάμεσα στους άνδρες όσο είναι δυνατό πιο λίγο είτε για επενώ της είτε για κατηγορία της.
22:28Είπα και εγώ με το λόγο μου σύμφωνα με τα καθιερωμένα όσα είχα ταιριαστά.
22:34Εξάλλου αυτοί που θα θάπτονται αφενός έχουν ήδη τιμηθεί με έργα και αφετέρου τα παιδιά αυτών που τώρα και στο
22:41εξής θα τα αναθρέψει η πόλη με δημόσια δαπάνη ώσπου να γίνουν έφηβοι προβάλλοντας για βραβείο σε τέτοιους αγώνες ωφέλιμο
22:49στεφάνι και γι' αυτούς εδώ και γι' όσους μένουν στη ζωή.
22:53Γιατί σ' όποιους έχουν θεσπιστεί επαθλα Ανδρείας πολύ μεγάλα ανάμεσα σ' αυτούς ζουν και άριστοι πολίτες.
23:02Και τώρα αφού ο καθένας αποτελειώσει το θρήνο για το δικό του πηγαίνετε στα σπίτια σας.
23:14Υπότιτλοι AUTHORWAVE