00:00MÜZİK
00:27Enerji, savunma, gıda, medya ve yapay zeka.
00:31Önümüzdeki yıllarda ülkelerin gücünü bu alanlar belirleyecek.
00:35Peki Türkiye bu yarıştan nerede?
00:37Hangi alanlara yatırım yaparsa oyun kurucu olabilir?
00:40Türkiye'nin enerji ihtiyacı var.
00:42Bu enerjiyi bir şekilde yerli ve milli imkanlarla sağlaması lazım.
00:47Dünyada elektrik çağı başlıyor.
00:48Dünya artık yalnızca bir enerji dönüşümü değil.
00:51Aslında yeni bir elektrik çağı yaşıyor.
00:53Otomobillerden fabrikalara, savunma sistemlerinden yapay zeka veri merkezlerine kadar.
00:57Her alan hızlıca elektrikleşiyor.
00:59Dijitalleşme karşısında sürdürülebilirlik için medya kuruluşlarının teknoloji, veri, yapay zeka ve dijital reklamcılık alanlarında da güçlendirilmesi gerekiyor.
01:11Batı yıllarca savunduğu sınırsız sanal medya modelini artık sorguluyor.
01:15Sinyal önce Amerika'dan geldi.
01:17Facebook ve Instagram'ın sahibi Meta, Kaliforniya ve çok sayıda eyaletin açtığı kapsamlı sanal medya bağımlılığı davasında uzlaşmaya gitti.
01:26Şirket 10 yıla yayılacak şekilde 18 milyar dolara varan bir ödeme yapacak.
01:31Ve Instagram'la Facebook'ta geniş kapsamlı çocuk güvenliği reformları uygulayacak.
01:36Uzlaşmayla birlikte gençler için günlük 2 saatlik kullanım sınırı getirilecek.
01:41Gece yarısından sabah 6'ya kadar kullanım kısıtlanacak.
01:44Üstelik bu tek bir dava değil.
01:47Şirket, eyaletler, okullar ve ailelerin açtığı binlerce benzer davayla hala karşı karşıya.
02:03Meta'nın yaptığı anlaşmada gençler için günlük kullanım sınırı, gece saatlerinde erişim engeli, yaş doğrulama ve ebeveyn denetimi gibi uygulamalar
02:12bulunuyor.
02:13Bu bize şunu gösteriyor.
02:14Dijital platformlar ve sanal medya mecraları artık yalnızca bir iletişim ya da eğlence alanı olarak görülmüyor.
02:21Çocukların gizliliği, güvenliği, mahremiyeti ve psikolojisi açısından da ciddi bir şekilde hele alınıyor ve bundan sonraki süreçte de alınmaya devam
02:32edecek gibi gözüküyor.
02:33Avrupa'da da tablo benzer.
02:35Fransa çocuklara sanal medyayı yasaklayan ilk AB ülkesi oldu.
02:52Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, AB genelinde 13 yaş altına sanal medyanın yasaklanacağını, daha büyük çocuklara da kısıtlamalar
03:01getirileceğini duyurdu.
03:03Von der Leyen'in formülü net. 13 yaş altına sanal medya yok, 15 yaş altına kişisel hesap yok.
03:09Artık Batı ve Avrupa sanal medyanın algoritmalar aracılığıyla yönlendirmesi, insanları manipüle etmesini anlamış, tespit etmiş ve buna yönelik hukuki adımlar
03:21atmış durumda.
03:22O yüzden bunun çok önemli ve kıymetli olduğunun altını çizmemiz gerekiyor.
03:27Türkiye bu tartışmanın dışında değil, aksine meseleyi en acı biçimde yaşayan ülkelerden biri.
03:32Nisan ayında yaşanan okul saldırıları sanal dünyanın karanlık yüzünü gözler önüne serdi.
03:38Emniyet Genel Müdürlüğü'nün 17 Nisan tarihli açıklamasına göre, Şanlıurfa ve Kahramanmaraş'taki okul saldırılarının ardından yürütülen çalışmalarda C31K adlı oluşuma
03:49ait Telegram'daki 111 kanal kapatıldı.
03:52Son olarak da Ankara merkezli 22 ilde C31K adlı yeni nesil suç örgütüne yönelik operasyonda 19'u çocuk, 32 şüpheliden
04:0227'si yakalandı.
04:03Şüphelilerin yeni eğitim yılının açılışında 3 farklı ildeki 3 okula silahlı saldırı hazırlığında olduklarına dair paylaşımlar yaptıkları belirlendi.
04:13Kullanılan mecralar dikkat çekici.
04:15Telegram, Discord, X ve YouTube
04:24Bu tablo karşısında meclis harekete geçti.
04:28Yeni düzenlemeye göre sosyal ağ sağlayıcılar 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak ve yaş doğrulama dahil gerekli önlemleri almak zorunda
04:38olacak.
04:38Kanun 1 Mayıs 2026'da resmi gazetede yayınlandı.
04:42Platformlara yönelik yükümlülükler ise 6 ay sonra uygulanmaya başlayacak.
04:47Yani takvim Kasım ayını gösteriyor.
04:49Okullarda da yeni dönem başladı.
04:51Milli Eğitim Bakanlığı'nın genelgesine göre bu yıl öğrencilerin yanı sıra öğretmenlerin de sınıfta cep telefonu bulundurması yasaklanıyor.
05:00Peki yasaklar tek başına yeterli mi?
05:02Soru şu, çocukları yabancı platformlardan koruyoruz ama yerine ne koyuyoruz?
05:07İçerik denetimi, yaş doğrulama, ebeveyn farkındalığı, dijital okuryazarlığın arttırılması ve caydırıcı yasaların çıkartılıp bunların da uygulanmasının son derece önemli olduğunun
05:20altını çizmiş olalım.
05:22Bugün Türkiye'de milyonlarca gencin gündemi, algoritmaları yurt dışında yazılan platformlarda belirleniyor.
05:28Bu platformlar üzerinden yürütülen örgütlenme, dezenformasyon ve psikolojik operasyonlar artık bir ulusal güvenlik meselesi.
05:36Bu nedenle yerli ve milli dijital platformların, yerel medyanın ve güvenilir haber kaynaklarının desteklenmesi, savunma sanayi kadar stratejik görülüyor.
05:46Yerli medyanın önü açılmazsa, yasaklarla oluşan boşluğu, başka yabancı mecraların doldurması kaçınılmaz.
05:53Türkiye'nin yerli mecralara, yerli sanal medya platformlarına, yerli dijital platformlara ihtiyacı var.
05:59Bu sayede ancak oyun kurucu olabiliriz.
06:02Yerli ve yerel medyanın mutlak surette ayakta kalması gerekiyor.
06:07Dolayısıyla reklam ve diğer ekonomik dağılımların tekrardan gözden geçirilmesi oldukça önemli.
06:15Unutmayın, yerli medya olmazsa Türkiye'nin kendi sözünü anlatacağı bir mecra olmayacaktır.
06:22Dolayısıyla bu konunun üzerinde hassasiyetle durulması oldukça önemlidir.
06:27Çünkü yerli medyanın geleceği artık giderek milli bir güvenlik sorunu olma yolunda emin adımlarla ilerliyor.
06:36Öte yandan eleştirmenler de uyarıyor.
06:38Yaş doğrulama sistemlerinin, kişisel verilerin korunmasıyla dengelenmesi, ifade özgürlüğünün gözetilmesi ve çocukların VPN gibi yollarla kısıtlamaları aşabileceği gerçeği, düzenlemenin başarısını
06:51belirleyecek.
06:52Asıl çözümün yasaktan çok dijital okuryazarlık ve aile bilinci olduğu da sıkça dile getiriliyor.
06:58Stratejik sektörlerin ilki hiç kuşkusuz enerji.
07:02Türkiye enerjide sessiz bir dönüşüm yaşıyor.
07:05Toplam kurulu gücün %62,8'i artık yenilenebilir kaynaklardan oluşuyor.
07:11Güneşin payı %21,7, rüzgarın payı %12,1.
07:16Güneş santralleri, Temmuz ayında 5,37 milyar kilowatt saat elektrik üreterek aylık rekor kırdı.
07:23Ancak bir uyarı da var.
07:24Güneş ve rüzgarın kurulu güçteki payı %33,8 olsa da elektrik üretimindeki payı %23,7'de kaldı.
07:33Yani depolama ve şebeke yatırımları olmadan kapasite tam olarak üretime dönüşmüyor.
07:39Elektrikte Avrupa Birliği'nin de artık nükleer enerji odaklı bir aslında elektrik dönüşümüne doğru çok kritik adımlar ve çok kritik
07:48bütçeler aktardığını görüyoruz.
07:49Ve burada İsrail ve Yunanistan'ın aslında Doğu Akdeniz geriliminde üzerine kurdukları ana mesele şu.
07:56İsrail ve Yunanistan'ın Doğu Akdeniz'deki Grid Sea Interconnector projesini,
08:01yani denizaltı fiberoptik kablo projesini Avrupa'ya bir elektrik satan proje olarak ortaya çıkartmak ve İsrail-Yunanistan ortaklığını aslında bir
08:10enerji taşıyıcısı olarak dünyaya sunmak.
08:13Ve nükleer, 70 yıllık hayal gerçeğe çok yakın.
08:17Akkuyu'nun birinci ünitesinde devreye alma ve test çalışmaları sürüyor.
08:21İlk elektrik üretiminin 2026 sonuna kadar gerçekleştirilmesi planlanıyor.
08:264 ünite tamamlandığında santral, 4800 megawatt kurulu güçle Türkiye'nin elektrik ihtiyacının yaklaşık %10'unu karşılayacak.
08:35Eleştirel not ise takvimle ilgili.
08:38Proje takvimi defalarca ertelendi ve başlangıçta yaklaşık 20 milyar dolar olarak hesaplanan maliyet yükseldi.
08:45Türkiye artık nükleer teknolojide de bir noktaya kadar geldi.
08:51Gerek insan kaynağı bakımından gerekse teknolojik bilgi bakımından.
08:56Bunun en güzel kanıtı da Akkuyu'daki yapılmakta olan nükleer santrallarda yerlik oranı %58'lere kadar varmış.
09:06Dolayısıyla Alparslan Bayraktar'ın çok sıcak olarak açıkladığı elektrikte TANAP projesi,
09:11Türk Cumhuriyetleri ve Azerbaycanların üzerinden taşınacak elektrik projesinin çok kritik önemi var.
09:18Türkiye, İsrail ve Yunanistan'ın kendisini Avrupa'nın elektrik tedarikçisi gibi sağlama çabasını muhakkak elinden alacak projeler ilerleyen günlerde ortaya
09:29koyacaktır.
09:29Türkiye'nin küresel vitrini ise savunma sanayi.
09:332026'nın ilk 8 ayında savunma ve havacılık ihracatı %16,2 artışla 6,3 milyar dolara ulaştı.
09:42Son 12 aylık ihracat ise 10,9 milyar dolara yükseldi.
09:46Ortak üretim modelleri de genişliyor.
09:48Bunun son örneklerinden biri, Türkiye ile Mısır'ın ortak insansız hava aracı Hamza 1.
09:54Savunma sanayinin başarısı, diğer sektörler için de bir yol haritası sunuyor.
09:59Devlet desteği, yerli mühendislik, sahada test edilmiş ürün ve ihracat odaklı büyüme.
10:05Türkiye'nin milli teknolojisi hamlesiyle ortaya koyduğu projeksiyonun özellikle enerji tedarik ürünlerinin yerleştirilmesi noktasında da ortaya koyması çok kritik hale
10:15gelecek.
10:16Geleceğin savaşlarının su ve gıda üzerinden yaşanacağı söyleniyor.
10:20Türkiye bu alanda nerede duruyor?
10:22Türkiye tarımsal potansiyeli yüksek bir ülke.
10:25Ancak kuraklık, iklim değişikliği, verimsiz sulama ve girdi maliyetleri ciddi risk oluşturuyor.
10:31Uzmanlara göre öncelikler belli.
10:33Vahşi sulamadan damla ve akıllı sulamaya geçiş, tohumda yerlilik, çiftçinin üretimde tutulması ve tarım arazilerinin korunması.
10:41Su artık sınırsız bir kaynak değil.
10:44Stratejik bir varlık olarak yönetilmek zorunda.
10:46Bu alanın yapay zeka ve uydu teknolojileriyle birleştiği akıllı tarım ise önümüzdeki yılların en kritik başlıklarından biri olacak.
10:55Günümüzde enerji için çıkan savaşlar ileride su için çıkacak.
10:59Bugün bir damla petrol için çıkan savaşlar ileride bir damla su için de çıkacak.
11:06Türkiye bu dünyadaki su potansiyelindeki payı öyle çok fazla değil.
11:12Su zengin bir ülke değiliz.
11:15Hatta yavaş yavaş su fakiri ülke haline gelmeye başlıyor.
11:19Dolayısıyla suyumuzu iyi kullanacağız.
11:21Bir özetleyelim.
11:23Bir tanımsal açıdan az su gerektiren ürünleri tercih edelim.
11:30Çok su gerektirenleri belki dışarıdan ithal edebiliriz.
11:33Bölgesel olarak yağış ve sıcaklık durumuna göre bölgesel olarak ürünleri ekleyen ürünlerin bölgesini tercih edebiliriz.
11:44Bunun yanında sulama suyuna da çok dikkat etmemiz lazım.
11:47Üçüncüsü de yağışla maksimum fayda.
11:51Yarışın yüzeysel akışlarla denizde akıp gitmesini önleyelim.
11:55Bir de bulutlardan en fazla yağışı elde etmeye çalışalım.
11:59Ve son sütun.
12:00Yapay zeka ve robotik.
12:02Bu yarış veri merkezleri işlemci gücü, yetişmiş insan kaynağı ve veri egemenliği üzerinden yürüyor.
12:08Türkiye savunma sanayindeki otonom sistemler ve insansız araçlarla bu alanda önemli bir birikime sahip.
12:15Ancak bu birikimin sağlık, sanayi, tarım ve eğitime taşınması gerekiyor.
12:20Uzmanların ortak görüşü, Türkçe büyük dil modelleri, yerli veri altyapısı ve üniversite sanayi işbirliği olmadan bu yarışta kalıcı yer edinmek
12:29zor.
12:30Peki tüm bu tablodan çıkan sonuç ne?
12:32Türkiye ne yapmalı?
12:33Birincisi enerjide depolama ve şebeke yatırımlarının hızlandırmak, nükleeri takvimine oturtmak.
12:38İkincisi savunma sanayindeki başarı modelini diğer yüksek teknoloji alanlarına taşımak.
12:43Tabii ki üçüncüsü yasakların yanında yerli dijital platformları, yerel medyayı ve dijital okur yazarlığı güçlendirmek.
12:48Dördüncüsü ise suyu ve toprağı milli güvenlik meselesi olarak görmek.
12:53Beşincisi yapay zekada veri egemenliğini ve insan kaynağını öncelemek.
12:57Dünya sınırsız dijital özgürlük döneminden kontrollü bir döneme geçiyor.
13:02Enerjide, savunmada, gıdada ve teknolojide ise kendi ayakları üzerinde duramayan ülkeler başkalarının kararlarına mahkum kalıyor.
13:10Türkiye'nin elinde güçlü kartlar var.
13:12Mesele bu kartları doğru ve zamanında oynayabilmek.
