- 19 minutes ago
Değerli takipçilerimiz bizi izleyip takip ettiğiniz için çok teşekkür ederiz.
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/kACSYjRFtGo
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/kACSYjRFtGo
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Category
📺
TVTranscript
00:08Редактор субтитров А.Семкин
00:31Редактор субтитров А.Семкин
01:00Редактор субтитров А.Семкин
01:02Редактор субтитров А.Семкин
01:13Редактор субтитров А.Семкин
01:18Корректор А.Егорова
01:21Корректор А.Егорова
01:33Корректор А.Егорова
01:51Корректор А.Егорова
02:39Корректор А.Егорова
02:49Корректор А.Егорова
02:54Корректор А.Егорова
03:03Корректор А.Егорова
03:38Корректор А.Егорова
03:43Корректор А.Егорова
03:45Безграфы на коммунистике,
03:47которые конкуртируют,
03:49украшаются в течение всей wholesичности
03:53и национальной страны
03:54в развитии WITHAM,
03:55и взрывы с Seiteю.
03:57Я обращаюсь с Seattle Диланширнах.
04:00Я обращаюсь с нами Баранч.
04:03Пр konstитающее место,
04:05у нас через такую неделю.
04:09Надеюсь, Диланширнах,
04:11в scheduledем реал sortir
04:22Субтитры создавал DimaTorzok
04:48Дима Торзок
05:15Дима Торзок
05:21Дима Торзок
05:27Дима Торзок
05:29Дима Торзок
05:32Дима Торзок
05:40Дима Торзок
05:42Дима Торзок
05:46Дима Торзок
05:48Дима Торзок
05:49Дима Торзок
05:50Дима Торзок
05:50Дима Торзок
05:50Дима Торзок
05:50Дима Торзок
05:51Дима Торзок
05:52Дима Торзок
05:53Дима Торзок
05:57Дима Торзок
06:02Дима Торзок
06:03Дима Торзок
06:14Дима Торзок
06:33Продолжение следует...
06:46Eğitim hakkı yanlışı okula gidebilmekten ibaret değil.
06:50Bir çocuğun eğitim hayatında kendisini ifade edebilmesi, kendi diliyle öğrenebilmesi ve eğitim sürecinin dışında ekonomik nedenlerle kalmaması gerekiyor.
07:00Özellikle Kürt çocukları açısından ana dil meselesi burada belirleyici bir noktaya dönüşüyor.
07:06Çocuklar kendi kimliği, dili ve kültürüyle gelişebilmelidir.
07:09Ana dilde eğitim hakkı da bu sürecin temel parçalarından biridir.
07:13Bu yılda Kürt çocukları eğitim hayatına kendi ana dillerinde eğitim alma hakkından yoksun başlıyor.
07:20Kürtçe ve diğer diller için uygulanan seçmeli ders sistemi ise ana dilin eğitim hayatındaki yerini karşılamıyor.
07:27Çünkü ana dil yanlıca haftada birkaç saat seçmeli ders olarak öğrenilebilecek bir alan değildir.
07:33Çocuğun eğitim gördüğü dil, onun öğrenme sürecinin doğrudan bir parçasıdır.
07:38Çocuk yetişirken, büyürken kendi ana dilinde kendini ifade etmesi, aynı zamanda bir dilin yaşaması değil, bir halkın varoluşunun da simgesi.
07:47Türkiye çok dili ve çok kültürlü bir toplumsal yapıya sahip.
07:51Bu gerçek eğitim sisteminde de karşılık bulmalıdır.
07:54Ana dilde eğitim hakkının güvence altına alınması, farklı diller arasında eşitliğin sağlanması açısından önem taşıyor.
08:02Kürtçe başta olmak üzere farklı dillerin eğitim dili olarak kullanılmasının önündeki engeller kaldırılmalıdır.
08:08Ana dilde eğitim bir ayrıcalık değildir.
08:11Çocuğun kendi diliyle eğitim alabilmesi, doğrudan eğitim hakkının bir parçasıdır.
08:22Yeni eğitim yılının en önemli başlıklarından biri de çocuk yoksulluğu.
08:27Ekonomik güçlük yaşayan ailelerin çocukları eğitim hayatından uzaklaşabiliyor.
08:32Bazı çocuklar ise eğitimlerine devam etmek yerine çalışma hayatına giriyor.
08:37Çocuk işçiliği bu noktada eğitim hakkını doğrudan etkiliyor.
08:40Mesleki eğitim merkezleri üzerinden çocukların erken yaşta çalışma hayatına dahil edilmesi de tartışmanın önemli başlıklarından biri.
08:48Son bir yılda iş kazalarında hayatını kaybeden çocuklar,
08:52bu sorunun yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda yaşam hakkını ilgilendiren bir boyuta sahip olduğunu gösteriyor.
08:58Çocukların eğitimden kopup emek piyasasına itilmesi yerine güvenli ve ücretsiz eğitim almaları gerekiyor.
09:10Eğitimde eşitlik çocuğun okul kapısından içeri girmesiyle tamamlanmıyor.
09:15Çocuğun gün boyunca sağlık ve dengeli beslenebilmesi de eğitim hakkının önemli bir parçası.
09:21Bu nedenle ücretsiz okul yemeği bir yardım olarak değil, çocukların temel ihtiyaçlarından biri olarak ele alınmalıdır.
09:28Ekonomik koşulları ne olursa olsun, bütün çocukların okullarda sağlıklı beslenebilmesi sağlanmalıdır.
09:34Türkiye'de eğitim politikalarının toplumun farklı kimliklerini, dillerini ve kültürlerini dikkate alması gerekiyor.
09:41Farklılıkların eğitim sisteminin dışında bırakılması yerine, bu çeşitliğin eğitim hayatında karşılık bulması gerekiyor.
09:48Demokratik ve çoğulcu bir toplumun eğitim sistemi de bu çoğulculuğu taşımalıdır.
09:54Ana dilde eğitim hakkının yasal ve anayasal güvenceye alınması bu aşıdan önemli bir adım olacaktır.
10:06Eğitimsel Merkez Kadın Sekreteri Simge Yardım şimdi bizlerle eğitim sistemini ve aslında istenen eğitim sistemini konuşalım, kendisini değerlendirmesini alalım.
10:16Sayın Simge Yardım, yayınımıza hoş geldiniz.
10:19Şunu sormakla başlamak isterim, nasıl bir eğitim sistemi var, nasıl bir eğitim sistemi isteniyor?
10:27Aslında sizlerin nasıl bir eğitim sistemi istediğini biliyoruz, yaptığınız açıklamalardan eğitimsel olarak ve bir kultay da gerçekleştirdiniz.
10:36Demokratik eğitim kultayı verdiğiniz bu çalışmada da demokratik eğitime vurgu yaptınız.
10:42Şunu sormak isterim, nasıl bir demokratik eğitimden bahsedebiliriz?
10:46Demokratik eğitimi nasıl anlamalıyız?
10:50Öncelikle iyi yayınlar diliyorum.
10:53Yani eğitim öğretim yılı bu yine en temel sorunlarla başladı.
10:58Aslında mevcut sorunların hiçbir şekilde düzeltilmediği, aksine daha fazla hak kaybı yaşanan bir süreçte çocuklar ve eğitim emekçileri yeni bir
11:06eğitim öğretim dönemine başlamış oldular.
11:08Demokratik eğitimi yıllardır aslında ifade ediyoruz.
11:12Her çocuğun eşit eğitim hakkına sahip olabildiği, tüm farklılıkları kapsayan engelli çocukları, kapsayan kız çocuklarının eğitim hakkını esas alan müfredatından
11:23okulların fiziki yapısına kadar gerçekten çocuk haklarına uygun, çocuk gelişimine uygun bir eğitim sistemi hayata geçirilmeli.
11:31Eğitim bu anlamıyla da bir bütün olarak demokratikleştirilmeli talebimizi ısrarla ifade ediyoruz.
11:37Dolayısıyla ama mevcut sisteme, eğitim sistemine baktığımızda aslında demokratik eğitimden çok uzak bir yaklaşımla karşı karşıyayız.
11:45Çünkü bugün okulların fiziki yapısından kalabalık sınıflara kadar baktığımızda aslında çocuklar ciddi anlamda eğitim sürecine eşit erişim hakkına sahip olmadıklarını
11:58değerlendirmek mümkün.
12:00Dolayısıyla böyle bir sistemde de demokratik bir eğitimden bahsedilemez.
12:03Yine kız çocukları açısından her yıl aslında kız çocuklarının eğitimden kopuşu artıyor ve bu çocuklar açısından, kız çocukları açısından aslında
12:12daha fazla şiddet, daha fazla ev içi yemek sürecine dahil olması, daha fazla istismar anlamına geliyor.
12:20Ve dolayısıyla cinsiyet eşitsizliklerinin bu kadar derinleştiği, erkekliğin bu kadar eğitim sistemi aracılığıyla da yükseltildiği bir sürecin içerisindeyiz.
12:30Çünkü eğitim iktidarlar açısından bir toplumsal inşa sürecidir ve kendi toplumunu inşa etme süreci olarak değerlendiriyor siyasal iktidarda.
12:39Dolayısıyla da nasıl bir toplum istiyorsa eğitim sürecini de bu biçimiyle şekillendirmeye çalışıyor.
12:45Okullar açıldı ama kaç çocuk gerçekten eğitime erişebildi sorusu en temel sorulardan biri olarak karşımızda duruyor ki ekonomi yine bunun
12:54temel ayaklarından birisi.
12:56Okulların başlangıçındaki kırtasiye masraflarını dahi düşündüğümüzde ve bugün artık ülkede yaşanan ekonomik krizle değerlendirdiğimizde ailelerin bu eğitim masraflarını dahi karşılayabilme
13:08gücünün olmadığını görüyoruz.
13:10Ve veliler ciddi anlamda çaresiz durumda.
13:13Yani çocuklar evet okula gidecek ama bu maliyetlerin karşılanması da mevcut durumda.
13:18Aileler açısından ciddi bir yük haline geliyor.
13:20Çünkü artık bir çocuk yoksulluğuyla karşı karşıyayız diyebiliriz ve çocukların beslenmesinden temiz suya erişimine kadar hiçbir şeyin sağlanmadığı noktada ve
13:31pek çok aile için belki de çocuğun eğitimden kopması bir zorunluluk haline geliyor.
13:36Oysa ki demokratik eğitimde tüm maliyetler devlet tarafından karşılanmalı, çocukların eğitim maliyetleri ailelerin üzerine yüklenmemeli, çocuklar ekonomik sorunlarla dert etmeden
13:49eğitim sürecine ulaşabilmeli.
13:51Dolayısıyla bu ekonomik durum eğitime erişimi etkilerken dolayısıyla mesleki eğitimlerle birlikte de çocuk işçiliğinin arttığını görüyoruz.
13:59Yani devlet eliyle çocuk işçiliği bugün artık meşrulaştırılmış durumda.
14:04Dolayısıyla çocukların çalışmaya yönlendirildiği bir sistemde de yine bir demokratik eğitimden bahsetmek mümkün değil.
14:13Bu meslemlerde çocuklar çalışırken hayatlarını kaybetti bir yaşam hakkı ihlali artık önümüzde duruyor çocuklar açısından.
14:21Yani sadece mesleki eğitimde de değil ailelerin geçinme sorunu bu kadar yaşadığı bir noktada çocuklar okul dışında da çalışmak zorunda
14:30bırakılabiliyorlar.
14:31Mesleki eğitimde olmasa dahi çocuklar bir biçimiyle çalışma yaşamına itilir durumda.
14:37Bu zamanla da çocuğun eğitimden kopmasına sebep oluyor.
14:41Aslında bu yaşanan antidemokratik uygulamaların sonuçlarını geçen yıl çok ağır yaşadık.
14:46Okullarda yaşanan şiddet olaylarında gördük.
14:49Aslında çocukluğun inşasının, devlet tarafından yürütülen inşanın aslında çocukları ne hale getirdiğini, nelere mal olabildiğini gördük.
15:00Çünkü çocukluk bugün artık politik bir inşa süreciyle karşı karşıya.
15:04Eğitimin daha fazla toplumsallaştırılması, çocukluğun daha fazla toplumsallaştırılması, aile yapılarının demokratikleştirilmesi her biri yine demokratik eğitimle çok bağlantılı.
15:15Tabii ki demokratik eğitim yani eğitimin demokratikleştirilmesi ülkenin demokratikleştirilmesiyle çok bağlantılı aynı zamanda.
15:23Bugün demokratik toplumu barış sürecini konuşuyoruz ve buraya ilişkin demokratik bir toplum inşasından bahsediyoruz.
15:31Buradan bu demokratik toplum inşasında da en temel ayaklarından birisinin de eğitimin demokratikleşiyor olması,
15:39demokratikleşmesi olması gerektiğini ısrarla ifade ediyoruz.
15:43Ancak bugüne kadar buraya ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmış değil.
15:47Dolayısıyla mevcut sistemde çok açık bir biçimiyle çocuklar eğitime eşit erişemediği gibi çocuk hakları ihlalleriyle de karşı karşıyayız maalesef.
15:57Sayın Simge Yardım aslında toplum, eğitim birbirine ilişkili ve birbirine etkilenen konular.
16:03Ve çoklu krizlerin yaşandığı Türkiye'de aslında sayamayacağımız kadar çok fazla sorun var.
16:10Ancak şu an sizin de belirttiğiniz gibi bir süreçten bahsediliyor barış ve demokratik toplum süreci.
16:16Bu sürecin aslında eğitime yansımalarını da bizler merak ediyoruz.
16:24Aslında merak edilen bir konu.
16:25Sizler de aslında yaptığınız kurultayın sunuş bildirgesinde özellikle ana diline dikkat çektiniz.
16:31Çok dilli yaşamın olduğu Türkiye'de ana dilinde eğitim nasıl değerlendirilmeli, süreç kapsamında nasıl görülmeli?
16:39Aslında yıllardır defalarca dile getirildi.
16:42Belki hem pedagogik olarak hem de bir demokrasi çerçevesinde nasıl değerlendirildiğini, nasıl ele alınması gerektiğini konuşmalıyız.
16:50Neler söylemek istersiniz?
16:52Yani ana dilinde eğitim hakkını elbette ki en temel insan hakkı olarak tanımlamak gerekiyor.
16:59Ve aslında bugün sürecin en temel yasal düzenlemelerinden birisi de ana dilinde eğitim hakkı olmalı ve anayasal güvenceye kavuşturulmalı.
17:09Çünkü dil dediğimiz şey sadece bir iletişim aracı olarak değerlendirebileceğimiz bir şey değil.
17:15Dolayısıyla bir halkın kültürü, hafızası, tarihi, bir insanın dünyayı anlama biçimi, varoluşu aslında dil.
17:23Dolayısıyla da bugüne kadar ana dilinde eğitimin bir hak olarak tanımlanmıyor olması da ciddi anlamda asimilasyon politikası olarak karşımıza çıktı.
17:33Ve bir asimilasyon aracı olarak kullanıldı.
17:36Çünkü bir çocuğun kendi dilinde eğitim alamıyor olması bir süre sonra aslında kendi dilinden uzaklaşma, yabancılaşma, dünyayı algılama biçiminin değişmesi
17:46ve kendi kültüründen uzaklaşması anlamına geldi.
17:49Ve eğitim sürecinin içerisinde de bunun sonuçlarını hep birlikte çok ağır bir biçimiyle yaşadık.
17:54Aynı zamanda ana dilinde eğitim pedagojik olarak da bir gereklilik bir eğitim hakkı.
17:59Çünkü çocuğun yıllardır öğrendiği kendi dilinde eğitim alamıyor olması okuldan kopuşları beraberinde getirdi.
18:08Özgüven kayıplarını beraberinde getirdi.
18:10Çocukların eğitim sürecine eşit katılımını ciddi anlamda engelledi.
18:15Anlamadığı bir dilde, farklı bir dilde eğitim alan bir çocuğun dolayısıyla bilissel gelişiminin, duygusal gelişiminin, psikolojik gelişiminin de etkilendiğini görüyoruz.
18:24Dolayısıyla kendi dilinde eğitim alamayan bir çocuk diğer çocuklara göre çok daha geride eğitim sisteminin içerisine dahil olmuş oluyor.
18:33Ve bu da aslında eğitim hakkının eşit anlamda bir erişimin ortadan kalkması anlamına geliyor.
18:39Ki dünya örneklerinde de çokça görüyoruz.
18:42Ana dilinde eğitim hakkının uygulanma biçimlerine dair çokça örnek var.
18:47Dolayısıyla Türkiye açısından da ki Türkiye çok kültürlü, çok farklı hızla dili barındıran bir ülke.
18:53Dolayısıyla burası açısından da en temel ihtiyaç.
18:56Ama özellikle Kürt halkı açısından bugün baktığımızda son dönemlerde ana dilinde eğitim talebi daha da yoğunlaşmış durumda.
19:04Elbette ki bu süreçle de bağlantılı olarak yoğunlaşmış durumda.
19:07Eylemler yapılıyor, veriler haklı olarak ana dilinde eğitimi talep ediyor.
19:12Burada yapılması gereken şey bir an önce anayasal düzenleme yapılması ve çocukların ana dilinde eğitim hakkına eşit erişiminin sağlanıyor olması.
19:22Biz eğitimsel olarak yıllardır ana dilinde eğitimi savunduk.
19:25Çokça buraya ilişkin broşürler, materyaller hazırladık.
19:28Ve Demokratik Eğitim Kurultayı'nın da en temel gündemlerinden birisi elbette ki ana dilinde eğitim hakkıydı.
19:35Bunu talep etmeye devam edeceğiz ve bu talebinde daha fazla toplumsallaşması gerekir ki bir an önce adım atılabilsin.
19:44Aksi takdirde zaten ana dilinde eğitim hakkının dahi konuşulmadığı, tanımlanmadığı bir süreçte nasıl bir demokratik eğitimden bahsedeceğiz?
19:52Nasıl bir dolayısıyla da nasıl bir demokratik toplumdan bahsedeceğiz?
19:57Dolayısıyla bu düzenlemelerin yapılması için de hızlıca bir an önce harekete geçirmesi gerekiyor.
20:03Çünkü eğitimdeki tüm eşitsizliklerle birlikte en temel eşitsizlik yaratan alanlardan birisi zaten ana dilinde eğitim hakkının tanımlanmıyor olması.
20:12Evet çok önemli hususlara değindiniz.
20:14Demokratik toplumda demokratik eğitimle olacağı günleri bizler de umut ediyoruz.
20:18Yıllardır verilen mücadele, sizler de bu mücadele bir parçasısınız.
20:22Sizlerin de çalışmalarını takip etmeye devam edeceğiz.
20:26Katılımınız güç kattı, çok teşekkürler.
20:28Ben teşekkür ederim, iyi yayınlar diliyorum.
20:32Evet değerli izleyenler, şimdi dönelim kadın katliamlarına.
20:36Kadın katliamları maalesef gündemdeki yerini koruyor.
20:40Türkiye'de her şüpheli kadın ölümü aslında aydınlatılmamış bir katliama işaret ediyor.
20:46Örneğin Vanda Rojenkabaş dersinde Gülistan Doku.
20:49Yine değerli izleyenler, Ankara'da Şule Çet, Alena Çakır ve sayamayacağımız çok sayıda kadın.
20:55Şimdi dilerseniz değerli izleyenler, Türkiye'de kadın olma gerçeği ve her katliamın aslında intihar gibi bazı gerekçelerle saklanmaya çalışılıyor olmasını,
21:08gerçeğin saklanıyor olmasına dair çarpıcı bir haberimiz var ve Türkiye'nin tablosunu özetlediğimiz bir haber ekranınıza getiriyoruz.
21:21Türkiye'de her şüpheli kadın ölümü aslında aydınlatılmamış bir katliama işaret ediyor.
21:26Dosya yakınları ve kadın örgütleri tarafından araştırıldıkça gerçekte erkek katliama olduğu ortaya çıkıyor.
21:32Vanda Rojenkabaş, Dersim'de Gülistan Doku, Ankara'da Şule Çet, Alena Çakır ve çok sayıda kadın.
21:39Bazı isimlerin gerçek hikayeleri kadınların mücadelesiyle ortaya çıkarılırken, bazı isimler ise mahkemelerin intihar değerlendirmesiyle kapatıldı.
21:48Örneğin Şule Çet, 29 Mayıs 2018'de Ankara'da bir plazanın 20. katından düşerek hayatını kaybetti.
21:56Sanıklar Çağatay Aksu ve Berk Akant, Şule Çet'in intihar ettiğini öne sürdü.
22:01Şule Çet'in ailesi ve kadın örgütlerinin takibiyle gerçek ortaya çıkarıldı.
22:05Mahkeme Şule Çet'in cinsel saldırıya maruz bırakıldıktan sonra katledildiğine karar verdi.
22:10Bir başka isim, Alena Çakır'ın da ölümü ilk aşamada intihar olarak değerlendirildi.
22:16Ancak ölümünden önce Ümitcan Uygun tarafından şiddete maruz bırakıldığı ve tehdit edildiği öğrenildi.
22:22Ümitcan Uygun hakkında 4 yılı aşkın süre sonra eziyet suçlarından dava açıldı, yargılama sürüyor.
22:28Ve Rojin Kabayiş, Rojin'in 27 Eylül 2024'te kaybolmasının ardından 15 Ekim'de cenazesinin bulunması üzerine şüpheli ölümüne ilişkin başlatılan soruşturma
22:38sürüyor.
22:39Onun ölümüne de ilk olarak intihar olarak yaklaşıldı.
22:42Ancak kadınların ve ailesinin mücadelesiyle gerçekler gün yüzüne çıkarılmaya devam ediyor.
22:47Geçen yıl Rojin'un vücudunda iki erkeğe ait DNA tespit edilmişti.
22:51Soruşturma sürüyor.
22:55Son olarak ise Rojin Kabayiş'in soruşturulmasına şüpheli bulunan kişilerden DNA örnekleri alındığı, ifadelerine başvurulduğu, adreslerinde aramalar yapıldığı ve cep
23:06telefonlarına el kullanarak inceleme alındığı öğrenildi.
23:09Türkiye'de şüpheli şekilde yaşamını yitiren her bir hikaye bu nedenle bize şu gerçeği işaret ediyor.
23:15Şüpheli ölüm yoktur, aydınlatılmamış kat yan vardır.
23:18Kadınların hikayesi ve ölümleri hem cinsleri ve onların mücadelesi sayesinde görünür olmaya devam ediyor.
23:29Evet değerli izleyenler, kadın kat yanlarına şüpheli kadın ölümlerini konuşalım.
23:34Şimdi canlı bağlantımızda Rojin Kabayiş için Adalet Komisyonu Üyesi Yaprak Güleroğlu bulunuyor.
23:40Sayın Yaprak Güleroğlu yayınımıza hoş geldiniz.
23:45Merhabalar yayınlar.
23:47Şöyle başlamak isterim.
23:49Evet ekranlarımıza getirdik haberimizde de gördüğümüz üzere şüpheli kadın ölümlerini konuşmak isteriz.
23:57Ve her kadın ölümü özellikle intihar gibi bazı gerekçelerle ifade ediliyor.
24:03Örpaz edilmeye çalışılıyor.
24:05Rojin Kabayiş, Gülistan Doku ve aslında pek çok kadın.
24:09Neler ifade edersiniz özellikle bu tablo ilişkin?
24:12Şimdi şüpheli kadın ölümü dediğimiz aslında nedir ve sonrasında nasıl hangi durumlarla ortaya çıkıyor ve nasıl ele alınması gerekiyor diye
24:23sormak isterim.
24:24Buyurun.
24:25Şimdi öncelikle şüpheli kadın ölümü dediğimiz şey aslında kadınların bir şekilde evlerinde şüpheli olarak ölümleri yani bir anda ölü bulunmaları,
24:37ölüm nedeninin ya da katilinin bilinmemesi şeklinde tanımlanıyor.
24:42Masada ya da işte kadınlar bir yerde düşmüş şekilde, balkon inşaattan, ağaçtan düşmüş şekilde bulunduklarında aslında bu şüpheli ölüm olarak
24:52adlandırılıyor.
24:53Tabii ki bu ilk başta şüpheli ölüm olarak değil de intihar olarak geçiyor aslında kayıtlara.
24:59Nedense kadınların kendilerini balkondan attıklarında işte Şule Çet gibi bir plazanın en üstüne kendini attığına inandırmaya çalışıyorlar.
25:10Ya Rojin gibi kendisini Van Gölü'nde atarak intihar ettiğine inandırmaya çalışıyorlar aslında kadınları.
25:19Ve böylece de aslında bizim şüpheli ölümü dediğimiz bir konu ortaya çıkmış oluyor.
25:25Tabii ki bu şüpheli kadın ölümü gerçekten artık özellikle son iki yıldır çok bizim mücadele ettiğimiz bir konu haline geldi.
25:32Yani tabii ki bu verileri paylaşmak da var.
25:352025 yılında şüpheli kadın ölümlerinin sayısı ilk kez faili belli kadın cinayetlerinin sayısını geçti.
25:43Bu gerçekten bir ilk yani kadınlar aslında erkek şiddetiyle mücadele ederken şu an kadınlar sadece erkek şiddetiyle değil bir yandan
25:52da bu erkek şiddetinin gizlenmesiyle mücadele ediyor.
25:55Yani şöyle örnekler verelim.
25:57Sizin de haberinizde saydığınız gibi Şule Çet ve Gülistan Doku da aslında şüpheli kadın ölümlerine intihar denilerek üstü örtülmeye çalışan
26:06kadın cinayetleriydi aslında.
26:08Ama tabii ki biz kadınlar verdiğimiz mücadeleyle bu cinayetlerin imarada aslında şüpheli kadın adını ve aklanan bir erkek şiddetinin, gizlenen
26:17bir erkek şiddetinin bulunduğu kadın cinayeti olduğunu ortaya çıkardık mesela.
26:22Gülistan özellikle 6 sene sonra aslında çözülmüş bir vaka.
26:25Yani görüyoruz ki gerçekten 6 sene önce biz kadınlar olarak Gülistan Doku İçin Adalet Komisyonları olarak Gülistan'ın faillerinin işte
26:35vali Tuncay Sonel ve valinin oğlu Mustafa Türkay Sonel yargılansın dediğimiz zamanlardan geçtik.
26:43Ve şu an görüyoruz ki bizim yargılansın tutuklansın dediğimiz herkes şu anda tutuklu aslında.
26:48Biz bunu çok uzun zamandır tutuk.
26:50Evet, Rojin Kabayış'ı da sormak isterim.
26:55Orada son durum ne?
26:56Dosyada ne gibi gelişmeler var?
26:59Maalesef hala ailesinin mücadelesi duyulmuyor.
27:04Duyulmazdan gelinmeye çalışılıyor.
27:06Ancak neyse ki kadın mücadelesi babanın, ailenin yanında.
27:12Son durumu sizlerden öğrenmek isteriz.
27:17Tabii, şimdi öncelikle zaten son duruma baktığımız zaman son günün dosyaya 84 kişilik bir uzman görüş raporu eklendi.
27:2884'lik yani.
27:30Bu raporun beklemesi, bu raporun dosya eklenmesi 8, aslında 2 yıl boyunca beklendi.
27:38Yani neden 2 yıl boyunca beklendi?
27:39Diğer bir yandan geçtiğimiz günlerde ortaya çıkan güvenlik kameraları görüntüleriyle aslında Rojin'in kaybedildiği bardakçı köyünde bir erkek ve bir
27:52kadının arabaya bir şey taşıdığını, ağır bir eşya taşıdığını ve sonra bunu tekrar eve taşıdığını, ertesi gün tekrar evden arabaya
28:01taşıdığını gördük aslında.
28:03Bu güvenlik kamerası görüntüleri de 2 yıl sonra ortaya çıktı.
28:06Aynı şekilde bir özel güvenlik görevlisinin Rojin'in eşyalarının bulunduğu yerde Rojin'in eşyalarını aslında koyduk yani.
28:15Rojin'in eşyaları bir anda bir erkek tarafından oraya konulmuş.
28:19Bunlar da bize yeni eklenen kameralar ile ortaya çıktı.
28:23Son gelişmeler aslında bu yönde Rojin Kabayış'ın dosyasında.
28:27Yani görüyoruz ki 2 yıl boyunca gizlenen deliller şu an koyuluyor dosyaya.
28:33Yani Gülistan Doku'da nasıl az kalınlığıysa biz şu an Rojin'de de aynı geç kalınlığı olduğunu görüyoruz.
28:38Bizim Rojin için bu süredir tabii ki adalet arayışımız sürüyor.
28:44Tabii ki bu yapılan gelişmeler de aslında bizim şu an tartıştığımız şeyler de bizim 2 yıl boyunca mücadelemiz sonucu aslında
28:52ortaya çıkıyor.
28:53Şunu da sormak isterim aslında halkın da epey bir tepkisini çeken, hüzünlendiren bir durum aslında.
29:00Gerçekten işler acısı böyle de yaklaşılmaz delirten bir olaydı.
29:06Bilal Erdoğan'ın acı düştüğü yeri yakar ifadesi çok dokundu halka.
29:12Buna dair değerlendirmeniz ne olur acaba?
29:19Şimdi öncelikle zaten biz bunu şey açısından yorumlayabiliriz.
29:23Yani AKP'nin artık 20 senedir gördüğümüz şekilde net bir politikası var.
29:33Kadıncayarına yönelik aslında bir cezasızlık politikası yürütüyor.
29:37Bu cezasızlık politikası biz pek çok yerde görüyoruz.
29:40Tabii ki aslında birçok iş birliği içerisinde kadın cinayetlerinin üstünün örtülmesi de bu cezasızlık politikası açısı tabii ki.
29:50Şu an günümüzde Gülistan Oku dosyasına gelen tutuklamalar da bu cezasızlık politikalarından aslında çok da bağımsız değil.
29:58Yani sonuçta 6 sene önce aslında bir devlet kurumuna görevli olan birisi,
30:036 sene önceki cinayetten bugün yargılanıyor olması bize çok net bir tablo çıkartıyor aslında.
30:09Şu an baktığımız zaman mesela Rüji'nin telefonunu aslında bize 2 yıldır önce İspanya'ya gönderdik açamıyoruz dediler.
30:18İspanya'dan Çin'e gönderdiler, Çin'de de açılamadı dediler.
30:21Telefon tekrar Türkiye'ye geldiğinde biz öğrendik ki aslında telefon il müdürlüğündeyken açılmış ve telefonun içindeki veriler silinmiş.
30:30Yani böyle birçok devlet kurumunun da içinde bulunduğu bir cinayeti ortaya koymuş oluyor aslında.
30:38Aynı şekilde diğer bir yandan ATK'da bir devlet kurumu ve ATK'da pek çok delili karartıyor, delili gizliyor.
30:45Bu gerçekten aslında AKP iktidarının senelerdir sürdüğü politikanın da bir parçası.
30:51Tabii ki Bilal Erdoğan'ın Rüji'nin babası Nizamettin Kabayiş'e verdiği tepkide bundan bağımsız değil.
30:59Yani kadınlarına sadece duyarsız değiller aslında.
31:02Bu duyarsızlığın da ötesinde gerçekten aslında kendi bildikleri şeyler.
31:07Mesela Rektör Hamdullah Şevli.
31:09Rektör Hamdullah Şevli'den aslında uzun bir süre sonra deneyi örneği alındı.
31:14Tabii ki Rektör Hamdullah Şevli sonuçta AKP iktidarının aslında Van 100. Yıl Üniversitesi'ne atadığı bir insan.
31:20AKP ile bir bağlantısı yok değil.
31:22Böyle baktığımız zaman aslında elimizi atar yerde AKP ile bağlantısı olan insanları görüyoruz.
31:28Yani bu da artık duyarsızlığı değil de kendi tanıdıklarını, koruduklarını gösteriyor bize.
31:33Bilal Erdoğan'ın ateş düştüğü yeri yakar demesi ve yargı sonucu sayacaktır, bu olayı çözecektir demesi de bundan bağımsız değil
31:42aslında.
31:42Evet, maalesef iktidar ve aslında kurumları bu şekilde yaklaşıyor.
31:49İşte Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın oğlu Bilal Erdoğan acı düştüğü yeri yakar diyerek aslında bir kez daha bu işe nasıl yaklaşıldığını
31:59gösteriyor.
31:59Dönelim kadınlara. Peki kadınlar ne yapmalı?
32:02Son olarak çağrınızı da almak çok önemli olacaktır.
32:04Evet, kadın katliamları yaşanmaya devam edecek böylesi bir ülkede.
32:08Peki kadınlar ne yapmalı? Nasıl yaklaşmalı? Dayanışmaya dair de çağrınız çok önemli olacaktır.
32:17Şimdi tabii ki bu geldiğimiz noktada artık Rojin Kab'un katledilişinin 2. yılına yaklaşıyoruz.
32:2527 Eylül 2. yılı ve önümüzde çok büyük bir ihmaller zincirinin aslında yavaş yavaş çözüme geldiği bir durum var.
32:34Şu an gerçekten kadınlar olarak dosyanın çözülmesi açısından çok kritik bir eşlikteyiz.
32:40Yani 1 senedir, 1,5 senedir Rojin maddesinin aslında Rojin'in 11 Eylül günü geçirdiği kulak ameliyatı aldığı biz kadınları
32:49yürütmeye çalıştılar.
32:50Ama biz bunu anladık ki bu Rojin'i kaçıran kişiler tarafından Rojin'e verilmiş.
32:55Bu gibi pek çok aslında bununla birlikte bunların 2 yıl sonra ortaya çıkması da aslında bize gösteriyor ki biz şu
33:02an gerçekten Rojin'in faillerini, Rojin'in katillerini ortaya çıkarmaya çok yaklaştık.
33:07Ve tabii ki biz bunu nasıl sağladık? Bu aşamaya nasıl geldik?
33:11Biz kadınlar olarak 2 yıldır mücadele ediyoruz.
33:14Kadınlar olarak 2 yıldır Rojin'in şüpheli ölümünü aydınlatmaya çalışıyoruz aslında.
33:19Yani geçtiğimiz sene Rojin'in katledilişinin 1. yılında çok güçlü bir eylem ortaya koymuştuk.
33:28Her sok Rojin'in adını ve Rojin'e ne oldu sorusunu yükseltmiştik aslında.
33:32Ve bundan sonra da tabii ki yine bir kazanımı aldık.
33:35ATK, Rojin'in bedeninde bulunan 2 erkeklerinin bedenin hangi bölgesinde bulunduğunu 1 sene boyunca yaşarken biz kadınların yaptığı eylemleri gördükten
33:46sonra aslında
33:47bu 2 erkek DNA'sı bedenin hangi bölgesinde bulunduğunu açıklamak zorunda kaldı.
33:52Ve biz böylece bu erkek DNA'larının Rojin'in, Vajina'nın iç bölgesinde bulunduğunu öğrendik.
33:59Ve bu da aslında bir cinsel saldırı olduğunu gösterdi bize.
34:03Tabii bunun yanı sıra artık geçen sene ATK bu DNA'nın nerede bulunduğunu açıklarsa aslında
34:09bu sene de DNA'ların kime ait olduğunu açıklayabilir.
34:12Rojin'e, Rokronium maddesini kiminin verdiklayabilir?
34:15Yani gerçekten dosyanın tamamen çözülmesine ve katil edilmesine çok yaklaştık.
34:21Bizim burada aslında Adalet Komisyonları olarak tüm kadınlara gerçekten çağrımız
34:26Rojin'in kabuğu için, Rojvelat Kızmaz için
34:28ve daha pek çok adını bilmediğimiz, adını duyamadığımız ve gündemleştiremediğimiz
34:33şüpheli kadın ölümlerini aslında aydınlatmak ve gerçekte sağlamak için
34:39Komisyonları gönüllüsü olmak ve birlikte aslında bu mücadeleyi büyüterek
34:43başka hiçbir kadın şüpheli olarak bırakılmasına izin vermemek.
34:48Yani buradan gerçekten tüm kadınları birbirimiz için mücadeleye çağırıyoruz biz.
34:53Bizler de iyi ki kadın mücadelesi var diyoruz, dayanışma yaşatır diyoruz.
34:57Çok teşekkürler, güç kattınız.
35:00Ben teşekkür ederim, kolay gelsin.
35:04Evet, değerli izleyenler, sürecine bir bakalım.
35:07Kadınların gündeminde süreç de var.
35:09Gazeteci Melek Avcı, süreci başlatan, yürütücü ve koordinatör olarak
35:15aslında süreci başından bu yana kendi istekleriyle oluşturmaya gayret eden
35:22Önder Abdullah Hoca'nın rolüne dair bir yazı kaleme aldı.
35:26Bu yazı çok önemli süreci anlamak açısından birlikte izleyelim.
35:33Silahsızlanma ve stratejik koordinasyon al komisyonunda
35:36Kürtalk Önder Abdullah Hoca'nın rol alacağı açıklandı.
35:39Abdullah Hoca'nın burada yalnızca silahsızlanmaya koordinatmesi değil,
35:42süreci baş müzakereci olarak ören bir yerde konumlanacağı öngörülüyor.
35:47Kürtalk Önder Abdullah Hoca'nın 27 Şubat 2025 tarihli
35:50Barış ve Demokratik Toplum çağrısıyla başlayan
35:53ve PKK'nin fesi ve silahsızlanma kararıyla yeni bir aşamaya geçen süreç,
35:57kök yasa olarak tanımlanan çerçeve yasanın yürürlüğe girmesinin ardından
36:01uygulama aşamasına taşındı.
36:03Yasanın resmi gazetede yayınlanmasının ardından
36:05Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz Başkanlığı'nda
36:0824 Ağustos'ta ilk toplantısını gerçekleştiren
36:11Takip ve Değerlendirme Kurulu bünyesinde
36:13adli ve hukuki işler koordinasyon, izleme ve tespit, sosyal uyum ve bütünleşmeyle
36:18silahsızlanma ve stratejik koordinasyon olmak üzere
36:214 alt komisyon oluşturuldu.
36:23Komisyonların kurulmasının ardından özellikle silahsızlanma ve stratejik koordinasyon
36:28alt komisyonunun yapısı ve Kürtalk Önder Abdullah Hoca'nın
36:30buradaki rolü tartışmaların odağına yerleşmişti.
36:33Yapılan resmi açıklamada komisyonun üyeleri ve çalışma üsulleri açıklanmazken
36:37Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum 17 Eylül günü yaptığı açıklamada
36:42Kürtalk Önder Abdullah Hoca'nın silahsızlanma ve stratejik koordinasyon
36:46alt komisyonunda yer alacağını paylaştı.
36:48Örgütü kim kuruyorsa, silahı kim kullandırdıysa fes edecek de odur
36:52diyen Mehmet Uçum, Milli Güvenlik Kurulu kararının da
36:55Kasım ayında gelebileceğini işaret etmişti.
36:57Edindiğimiz yeni bilgiler Kürtalk Önder Abdullah Hoca'nın
37:00komisyonun içerisindeki rolünün yalnızca silahların bırakılmasını
37:03takip edecek bir üyelik veya danışmanlıkla sınırlı olmayacağını
37:07komisyona doğrudan öncülük etmesinin öngörüldüğünü ortaya koyuyor.
37:11Kürtalk Önder Abdullah Hoca'nın komisyon yapısına ilişkinde
37:13doğrudan önerilerde bulunduğu öğrenildi.
37:16Kürtalk Önder Abdullah Hoca'nın önerileri bu yapıyı
37:19devlet kurumlarının kendi aralarında oluşturduğu teknik bir silah bırakma
37:22koordinasyon merkezi olmaktan çıkararak, süreci ilerletebilen,
37:26barış ve demokratik toplumu örebilen ve çözüm önerileri geliştiren
37:30bir komisyon masası niteliği kazandırıyor.
37:32Silahsızlanma ve strateji koordinasyon alt komisyonunun önündeki
37:36ilk başlıklardan biri silah bırakmanın somutlaştırılması
37:39ve takip edilmesi olacak.
37:41Fakat komisyonun stratejik bir faaliyetle yürütmesi bekleniyor.
37:45Bu bakımdan demokratik toplumu örecek çalışmaların geliştirilmesinin
37:48yanı sıra dönecek olan geril alaların yeni döneme nasıl dahil olacağı,
37:52barış ve demokratik toplum sürecine hangi pozisyonlarda katılacağını da
37:56bu komisyonun çalışma alanında olacak.
37:58Devletin adım atması gereken başlıklardan birisi,
38:01Kürt Halkonideri Abdullah Hocalan'ın komisyonda aktif bir pozisyon alabilmesi için
38:05rol ve misyonunu hukuki bir güvence altına almak.
38:09İktidar sözcüleri kendisinin komisyonda yer alacağını sözlü olarak dile getirmiş olsa da
38:13henüz buna dair resmi bir açıklama ve güvence ise geliştirmedi.
38:18Kürt Halkonideri Abdullah Hocalan sürecin başından itibaren
38:20silahlı mücadele eden demokratik siyasete geçişin,
38:24hangi siyasal ve toplumsal inşa üzerinden gerçekleşeceğine ilişkin çerçeveyi ortaya koydu.
38:29Kürt sorununu barış masasına taşıyan baş müzakereci olarak
38:32demokratik toplum inşasında belirleyici bir rol üstlendi.
38:36Komisyonun işlevi ve esasları henüz oluşturulmamış olsa da
38:39kamuoyuna yansıdığı gibi yağlıca silahsızlanmaya koordine eden bir yapıdan ziyade
38:44Kürt Halkonideri Abdullah Hocalan'ın öncülük ettiği
38:46siyasi ve demokratik entegrasyon boyutları bulunan bir mekanizma olarak çalışması öngörülüyor.
38:52Kürt hareketinin ortaya koyduğu çerçevede temel taleplerden biri,
38:55Kürt Halkonideri Abdullah Hocalan'ın devlet tarafından oluşturulan alt kurullardan birinin
38:59üyesi olarak değil, barış süreci ve siyasallaşma koordinatörü olarak rol alması.
39:04Bu nedenle tartışma, Kürt Halkonideri Abdullah Hocalan'ın hangi alt komisyonun
39:08üyesi olacağından çok, sürecin siyasi ve strateji koordinasyondaki rolünün
39:13nasıl tanımlanacağı üzerinde yoğunlaşıyor.
39:16Bu yaklaşımda Kürt Halkonideri Abdullah Hocalan'ın rolü oldukça açık biçimde tarif ediliyor.
39:21Sürecin yürütülmesi, siyasallaşma aşamasının koordine edilmesi,
39:25gerekli durumlarda aktörlerle diyalo kurulması için işleyen bir çalışma mekanizmasının oluşturulması.
39:30Bu çerçeveden bakıldığında Mehmet Uçum'un gündeme getirdiği alt komisyon formülü,
39:35Kürt hareketinin Kürt Halkonideri Abdullah Hocalan için ortaya koyduğu
39:38siyasi ve stratejik pozisyonu karşılamıyor.
39:40Çünkü sal silahsızlanmayı takip edecek bir alt komisyondan ziyade,
39:45barış sürecinin siyasi ve stratejik koordinasyonun yürütücüsü olarak görev alması önemli bir nokta.
39:50MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli de daha önce barış süreci ve siyasallaşma koordinatörlüğü ifadesini kullanmış.
39:57Bu açıdan Kürt Halkonideri Abdullah Hocalan'ın üstleneceği rolün bu olması gerektiğine dikkat çekmişti.
40:02Yine tüm bu sürecin yürütülebilmesi ve Kürt Halkonideri Abdullah Hocalan'ın bu rolü fiilen yerine getirebilmesi için
40:08çalışma koşullarının da bunu uygun hale getirilmesi gerektiği vurgulanıyor.
40:15Kürt Bilgesi Musa Anter, Ahmet'te katledildiği sokakta anıldı.
40:20Anmada katliamın anladığı anlatılması ve yüzleşme çağrısı yapıldı.
40:27Ahmet'te 20 Eylül 1992 tarihinde Jitem tarafından katledilen Kürt Bilgesi Musa Anter,
40:34Abimusa ölümünün 34. yıl dönümünde anıldı.
40:46Dicle Fırat Gazeteciler Derneği'nin öncülüğünde düzenlenen anma Musa Anter'in 20 Eylül 1992 yılında katledildiği
40:55Seyran Tepe Mahallesi'ndeki 442. sokakta gerçekleştirildiği.
41:07Anma'ya Musa Anter'in ailesi, gazeteciler, siyasi parti ve sivil toplum örgütlerinin temsilcileri katıldığı.
41:15Anma'da konuşan DFG üyesi Fahrettin Kılıç, Apimusa'nın katledilmesinin üzerinden 34 yıl geçmesine rağmen
41:22katliamın arkasındaki yapıların açığa çıkarılmadığını söylediği.
41:26Fahrettin Kılıç, Barış'ın konuşulduğu bir dönemde faili meçhul cinayetlerin aydınlatılması ve hakikatle yüzleşilmesi çağrısında bulundu.
41:35Apimusa'nın ardından da gazetecilerin baskı ve saldırıyla karşı karşıya kaldığını belirterek,
41:41özgür basın çalışanlarının tüm zorluklara rağmen çalışmalarını sürdürdüğünü ifade etti.
42:06Apimusa'nın oğlu Dicle Anter'de her yıl olduğu gibi babasının katledildiği yerde anmaya devam edeceğini belirtti.
42:29Anma'da konuşan eski Ahmet Büyükşehir Belediye İş Başkanı Selçuk Mızraklı ise
42:34Musa Anter'in Kürt basını açısından önemli bir miras bıraktığını söyledi.
42:39Selçuk Mızraklı cinayetin aydınlatılması ve geçmişle yüzleşilmesinin adalet açısından önemli olduğuna dikkat çekti.
42:47Demparti Ahmet, milletvekili Serhat Eren de Musa Anter'in Kürt halkının dili, kültürü ve kimliği için mücadele ettiğini belirtti.
42:55Özgür basın çalışanlarının baskılara rağmen çalışmalarını sürdürdüğünün altını çizdi.
43:01Anma Musa Anter'in katledildiği yere fotoğraf ve karanfiller bırakılmasıyla sona erdi.
43:13İran ve Roşilat cezaevinde sürdürülen Salı günleri idama hayır kampanyasına Bandar Abbas hapishanesi de katıldı.
43:21Böylece açlık krivi eylemine katılan hapishane sayısı 63'e yükseldi.
43:29İran ve Roşilat hapishanelerinde sürdürülen Salı günleri idama hayır kampanyası 138. haftasına girdi.
43:38Kareş'teki Kızılhisar hapishanesinde siyasi tutsaklar tarafından başlatılan kampanya zamanla farklı kentlerdeki hapishanelere yayıldı.
43:46Urmiye, Sakı, Sine ve İlan başta olmak üzere çok sayıda hapishanenin katıldığı kampanyaya son olarak Hürmüzhan eyaletindeki Bandar Abbas hapishanesi
43:56de dahil oldu.
43:57Bandar Abbas hapishanesindeki tutsaklar 22 Eylül'den itibaren her Salı günü idam cezalarının verilmesini ve uygulanmasını protesto etmek amacıyla açlık grevine
44:08başlayacaklarını duyurdu.
44:10Bandar Abbas'ın katılımıyla kampanyaya dahil olan hapishane sayısı 63'e yükseldi.
44:16Kampanyaya katılan tutsaklar idam cezalarına ve infazlara karşı tepkilerini haftalık açlık grevleriyle sürdürüyor.
44:23Son aylarda farklı eyaletlerdeki hapishanelerden gelen katılımla coğrafi olarak genişleyen kampanya Hürmüzhan'a kadar ulaştı.
44:36Bültenimizin sonuna geldik.
44:38Bültenimizde ana dilin önemine değindik.
44:40Konuğumuzla konuştuk.
44:41İstedik ki bültenimizi ana diline dair bir şarkıyla bitirelim.
44:46Aram Tigran'ın çocuklarla birlikte seslendirdiği Zmanik Kurdi şarkısıyla bültenimizi noktalıyoruz.
44:52Hoşçakalın.
45:20Altyazı M.K.
45:29Altyazı M.K.
46:09Altyazı M.K.
46:53Altyazı M.K.
47:15Altyazı M.K.
47:51Altyazı M.K.
47:53Altyazı M.K.
Comments