Skip to playerSkip to main content
NAGBIBIGAY NA BA NG BABALA ANG PLANETA?

Record-breaking na init. Patuloy na pagkatunaw ng yelo sa Antarctica. Gumuguhong glaciers. Madalas na pagbaha.

Ilan lang iyan sa mga senyales ng patuloy na pag-init at pagbabago ng klima.

Pero hindi pantay-pantay ang epekto ng climate change. Sa katunayan, ilan sa mga bansang pinakamaliit ang ambag sa climate change ay kabilang sa mga pinakamatinding tinatamaan nito.

Gaano na ba kaseryoso ang climate crisis? At ano ang ibig sabihin nito para sa atin dito sa Pilipinas?

Pag-usapan natin iyan sa bagong episode ng The Week Explained!
#GMANews #SerbisyongTotoo #BreakingNews

Watch the latest news stories from GMA Network's trusted news programs on the GMA Play app. Download now on Google Play and App Store. Also available on GMANetwork.com/GMAPlay and Android TVs!

GMA Network promotes healthy debate and conversation online. Any abusive language that does not facilitate productive discourse will be blocked from this post.

For more updates, visit this link: https://www.youtube.com/playlist?list=PLCpdvYcv59AgI_UbY4C1GhwFZ5CQL3N5c

For live updates and highlights, click here: https://www.youtube.com/playlist?list=PLCpdvYcv59AiKdYH_GDSU7sBgfc7Cd1de

Breaking news and stories from the Philippines and abroad:
GMA News Portal: http://www.gmanews.tv
YouTube: https://www.youtube.com/@gmanew
Facebook: http://www.facebook.com/gmanews
TikTok: https://www.tiktok.com/@gmanews
Twitter: http://www.twitter.com/gmanews
Instagram: http://www.instagram.com/gmanews

GMA Network Kapuso programs on GMA Pinoy TV: https://gmapinoytv.com/subscribe

Category

🗞
News
Transcript
00:17Do you see that the weather is more unpredictable and more unpredictable and more often is extreme weather events?
00:27Hindi yan weather weather lang ha. Dahil ang mga yan ay mga warning signs ng lumalalang epekto ng climate change.
00:35Pero ang tanong, gaano na ba kaseryoso ang climate crisis? At bakit natin ito kailangan pagtuunan ng pansi? Yan ang
00:43himayin natin.
00:47Usirle nga bang mauwi sa global disaster ang mabilis na pagkatunaw ng yelo sa Antartika?
00:53Kahit nasa Pilipinas tayo, bakit nga ba dapat ikabahala ang pagkatunaw ng glacier?
00:58Meanwhile, flashing red na raw ang climate indicators. Senyales na lumalala na ang climate change.
01:05Ano naman ang ibig sabihin nito para sa ating mga ordinaryong Pilipino?
01:10Totoo nga bang, mas iinig pa ang mundo by 2030?
01:15At sa usapin naman ng climate injustice, bakit ang mga bansang maliliit ang ambag sa carbon emission ang mga tinatamaan
01:22ng epekto ng climate change?
01:25Ako si Katrina Son at ito ang The Week Explained.
01:29Dahil, mabuti ng malinaw.
01:33May tuturing daw na heartbeat ng ating planeta ang Antartika.
01:37Pero paano pag ang heartbeat na yan, unti-unti nang bumagal.
01:42For years, kahit patuloy na umiinit ang mundo, predictable pa rin ang cycle ng paglawak at pagkatunaw ng yelo sa
01:48Antartika.
01:49Pero paano kung hindi na ito mapredik?
01:52Noong 2023 kasi, may kakaibang nangyari.
01:55Biglang lumiit ang Antarctic Sea Ice.
01:58At hanggang ngayon, hindi pa rin ito fully recovered.
02:01Kaya ang tanong ng scientists, warning sign na ba ito ng mas malaking pagbabago sa ating klima na dapat nating
02:09ikabahala?
02:10Sa pinakailalim na bahagi ng ating mundo, matatagpuan ang Antartika.
02:16Ang kontinenteng nababalot ng yelo, ang tahanan ng pinaguriang Heartbeat of the Planet o ang Antarctic Sea Ice.
02:26Mula sa kalawakan na tila kasi pusong tumitibok ang galaw ng yelong nakapalibot sa Antartika.
02:34Sa loob ng maraming taon, sa kabila ng global warming, naging regular at tuloy-tuloy ang pagtibok ng Antarctic Sea
02:41Ice.
02:41Hanggang ito, 2015, nagkaproblema sa itinuturing ng punso ng ating mundo.
02:48Bakit nga ba nakababahala ang patuloy na pagbigay ng yelo sa Antartika?
02:56Ito ang Antartika, ang pinakatuyo, pinakamahangin at pinakamalamig na kontinente sa mundo.
03:0598% ng landmass nito ang nababalot ng yelo, pati na rin ang dagat sa paligid nito.
03:11Ang Antarctic Sea Ice ay lumalawak tuwing autumn at winter at nababawasan pagsapit ng spring.
03:22Pero hindi lang ang mistulang pagtibok nito ang dahilan kung bakit ito tinawag na Heartbeat of the Planet.
03:32Kapag nagiging yelo ang tubig-dagat, naiipo ng asin sa iba pang bahagi ng tubig at lumulubog sa ilalim ng
03:39dagat.
03:40Ang prosesong ito ay mahalaga sa global ocean circulation kung saan nakadepende ang distribusyon ng oxygen at nutrient sa dagat
03:50at nakasalalay ang buhay ng maraming species.
03:55Ang sea ice ay proteksyon din natin mula sa labis na pag-ingit ng mundo.
04:01Nagsisirbi itong tila sa lamina na nagbabalik ng solar energy pabalik sa space.
04:07Kung wala ito, maabsorb ng dagat ang init, bagay na nakaapekto sa ating global climate at mga ecosystem.
04:16Sinasanggarin ang sea ice sa mga alon bago umabot ang mga ito sa ice shelves.
04:21Oras na mawala ang sea ice, mabilis na mapipinsala ng mga alon ang Antarctic ice shelves
04:27at posibleng mauwi ito sa labis na pagtaas ng level ng tubig sa dagat.
04:32Dahilan na para mabura sa mapa ang ilang lugar.
04:37Kaya gano'n na lang ang pagkabahala ng mga siyentipiko.
04:40Nang nitong 2015, mabilis na nalusaw ang malaking bahagi ng Antarctic sea ice.
04:47Bahagyang nakarecover ang yelo noong 2020 at 2021.
04:51Pero pagdating ng 2022, record-breaking ang pagkakatibag ng yelo sa Antarctica.
04:59Bakit nga ba nangyari ito?
05:01Ito ang paliwanag ng mga siyentipiko.
05:04Sa South Pole, malamig at nagyiyelo ang fresh water sa surface ng dagat
05:10at nasa ilalim ang mas mainit at maalat na tubig.
05:14Pero noong 2016, dahil sa nagbagong wind patterns at ocean currents,
05:19naghalo ang mainit na tubig sa ilalim at ang malamig na surface water.
05:24Kaya napigilan ito ang pagbuo ng yelo.
05:27Ang tanong, makakarecover pa kaya ang Antarctic sea ice?
05:32Ayon sa isang siyentipiko sa Australian Antarctic Division,
05:36maliit ang chance ang maibabalik pa sa dati ang yelo sa dagat ng Antarctica.
05:44Dahil dito, sa mga susunod na taon,
05:47posible raw na mas kumunti pa ang populasyon ng emperor penguins.
05:52At dapat paghandaan ang mas mabilis na sea level rise.
05:58Paturi na binag-aaralan ng mga siyentipiko kung gaano kabilis malulusaw ang sea ice
06:03at kung makapasurvive ang ating mundo sa mga posibleng epekto nito.
06:07Nagsisilbing protective cover ng mundo ang yelo mula sea ice hanggang glaciers.
06:12Kaya nakaka-alarma ang mabilis na pagkatunong ng mga ito
06:15kasi ano na lang ang pro-protectas sa mundo.
06:18Gaya na lang ng nangyaring flash floods sa Nepal at Tibet.
06:21Dulot yan ang pagguho ng Himalayan glacier
06:24na nagpakawala ng avalanche ng yelo at bato.
06:27At sa lakas ng rumaragas ang tubig,
06:29kayang i-wipe out ang halos anumang madaanan nito.
06:33Baka isipin nyo, nasa Himalayas naman yan.
06:35Nasa Pilipinas tayo.
06:37Pero kahit libo-libong kilometro ang layo natin,
06:40pwede pa rin tayong maapektohan nito.
06:43Paano? Alamin natin.
06:44Isang malaking bahagi ng glacier sa Himalayas ang gumuho.
06:48Ang impact nito, naitala bilang magnitude 5.2 na seismic event.
06:53Kasama sa rumagasa pababa sa valley ang yelo, bato, butik at tubig.
06:58Umabot ang malakas na surge sa China-Nepal border
07:01habang papalapit ito sa zero border crossing.
07:04Dito sa Tibetan side, nagsitakbuhan ang mga tao
07:07para iligtas ang kanilang buhay
07:09habang tinangay ng rumaragas ng tubig at debris ang isang building.
07:13Sa nangyaring ito sa Nepal,
07:15bakit nabra dapat ikabahala
07:17ang mabilis na pagkatunaw ng mga glacier?
07:21Ang mga glacier ay parang mapagal na umaagos na ilog ng yelo.
07:26Parang protective cover ng Earth at ng mga karagatan natin ang yelo.
07:30Dahil puti at maliwanag ito,
07:32nare-reflect nito papalik sa space ang sobrang init mula sa araw
07:35dahilan para hindi masyadong uminit ang ating planeta.
07:38May ilan na daan hanggang libong taon na ang edad,
07:41kaya nagsisibirin silang rekord ng pagbabago ng klima sa paglipas ng panahon.
07:46At kapag pinagsama-sama,
07:48sakop ng glaciers at ice sheets ang tinatayang 10% ng kapuang land area ng Earth.
07:53Kapag natutunaw ang glacier sa normal na proseso,
07:56may nutrients na napupunta sa mga ilog, lawa at karagatan.
08:00Nakatutulong ito sa marine life at food chain
08:03at nagbibigay rin ng tubig na mahalaga sa tao at wildlife,
08:06lalo na sa ilang rehyon.
08:08Balance ang glacier kapag pantay ang dami ng snow na naiipon dito
08:11at ang dami ng yelo ang nawawala
08:13dahil sa pagkatunaw at iba pang proseso.
08:16Pero ang problema,
08:17rapidly melting na ang mga glacier
08:19dahil sa patuloy na pag-ingit ng Arctic.
08:22Ayon sa Glacier Mass Balance Intercomparison Exercise
08:25na proyekto ng European Space Agency,
08:2836% na mas mabilis nang natutunaw ang mga glacier ngayon
08:32kumpara sa nakalipas ng dalawang dekada.
08:34Ayon sa World Wildlife Fund,
08:36mabilis nang natutunaw ang maraming glaciers sa buong mundo
08:39mula pa noong early 1900s.
08:42Pangunahing dahilan nito ang human activities.
08:44Simula noong Industrial Revolution,
08:46tumaas ang pagdami ng carbon dioxide
08:48at iba pang greenhouse gas emissions
08:51na nagdurot ng pagtaas na global temperatures.
08:54Dahil dito,
08:55mas mabilis na natutunaw at nag-eretrate ang glaciers.
08:58At kahit malaki ang mabawas sa emisyon sa mga susunod na dekada,
09:02mahigit one-third ng natitirang glaciers sa mundo
09:05ay maaaring tuluyang matunaw bago mag-2100.
09:09Dahil nasa lupa ang glaciers,
09:11kapag natutunaw ang yelon ito,
09:12nadadagdagan ang tubig sa dagat
09:14at tumataas ang sea level.
09:16At kapag mas mataas ang sea level,
09:18mas lumalala ang coastal erosion.
09:20Mas mataas din ang tsansa na magkaroon ng storm surge
09:23habang ang umiinit na hangin at temperatura ng karagatan
09:26ay lumilikha ng mas madalas at matitinding mga bagyo.
09:30Kapag mabilis ang pagkatunaw na glacier,
09:33maaaring lumaki ang glacial lakes.
09:35Kapag nag-overflow ang mga ito dahil sa mabilis na pagtunaw,
09:39ice or rock avalanches,
09:41maaaring magkaroon ng biglaang pagbaha downstream.
09:44Ang ganitong pangyayari ay tinatawag na
09:46Glacial Lake Outburst Flood o GLOF.
09:49Maaaring ring maharangan ng glacier ang isang skimo ilog
09:52at magsilping natural dam
09:54na maaaring mag-ipo ng malaking volume ng tubig
09:57na delikado kapag umapaw.
09:59Malayo man sa glaciers ang Pilipinas,
10:02direktang apektado pa rin tayo ng pagkatunaw ng mga ito
10:05dahil nakataragdag ito sa tubig sa dagat
10:08at nagdadulot ng pagtaas ng sea level.
10:11Mas mabilis lumalawak ang seawater
10:13sa mayingit na lugar tulad ng Pilipinas.
10:15Kaya habang mas maraming yelo ang atutunaw sa Arctic,
10:18mas tumataas din ang sea level sa atin.
10:21Ayon sa National Adaptation Plan,
10:23malaki ang inaasahang sea level rise sa Metro Manila
10:26pagsapit ng 2030 hanggang 2050.
10:29At noong 2025,
10:31nagbabala ang Climate Change Commission
10:33na hanggang 30% ng Metro Manila
10:36ay maaaring tuluyang malubog pagsapit ng 2040
10:39dahil sa rising sea levels.
10:41Kung magtutulungan ang mga bansa
10:43para maprotektahan ang glaciers,
10:45mas mapapabagal natin ang pagkatunaw nito
10:48at may iwasan ang masamang epekto nito
10:50sa mga komunidad na umaasa rito.
10:53Ang nangyari sa Himalayas,
10:55isa lang sa maraming warning signs
10:57ng lumalalang global climate crisis.
11:00Sa katunayan,
11:01ayon sa report ng World Meteorological Organization,
11:04o WMO,
11:05patuloy na nagpa-flash ng Red Alert
11:07ang iba't ibang climate indicators sa mundo.
11:10Red Alert,
11:11ano ba ang ibig sabihin nito
11:13para sa estado ng ating klima
11:15at gaano kaseryoso ang epekto nito
11:17para sa ating mga Pilipino?
11:20The state of the global climate
11:21is in a state of emergency.
11:23Planet Earth is being pushed beyond its limits.
11:26Every key climate indicator is flashing red.
11:31Flashing red.
11:32Ganito inilarawan ng United Nations
11:35ang mga climate indicator
11:36na sukatan para makita
11:38kung gaano nakalala
11:39ang climate change sa mundo.
11:41Ayon sa state of the global climate 2025
11:44na inilabas ng
11:45World Meteorological Organization,
11:48o WMO,
11:49out of balance niya yun,
11:50more than any time in history,
11:52ang klima ng Earth.
11:54Paano kaya nila ito nasabi?
11:57Sa inilabas na
11:58state of the global climate report,
12:00inisa-isa ng WMO
12:01ang walong climate indicators
12:03na ginagamit para imonitor
12:05ang lagay ng klima sa mundo.
12:07Una,
12:08ang Earth's Energy Imbalance.
12:10Tumutukoy ito sa balanse
12:11ng enerhiyang nakukuha ng Earth
12:13mula sa araw
12:14at enerhiyang inilalabas ng Earth
12:16papunta sa space.
12:18Sa isang stable climate,
12:20balanse dapat ang
12:21incoming at outgoing energy.
12:23Pero ang reality sa ngayon,
12:25mas kaunti ang lumalabas na energy
12:27mula sa Earth
12:28dahil nakukulong ito
12:29ng tinatawag na greenhouse gases.
12:31Ang greenhouse gases
12:33ay isa ring climate indicator.
12:35Ilan sa mga halimbawa nito
12:36ang carbon dioxide,
12:38methane,
12:39at nitrous oxide.
12:40Ikinukulong ng mga gas na ito
12:42ang init na nanggagaling sa araw
12:44dahilan para patuloy ring
12:46uminit sa Earth.
12:48Ayon sa WMO,
12:50noong 2024,
12:51naitala ang pinakamataas na
12:53konsentrasyon ng carbon dioxide
12:54sa mundo
12:55in the last 2 million years.
12:57Pinakamataas din daw
12:58noong 2024
12:59ang label ng methane
13:01at nitrous oxide
13:02sa nagdaang 800,000 years.
13:05Kapag marami ang greenhouse gases,
13:06tumataas ang temperatura sa Earth.
13:08Ayon sa report,
13:10ang nakalipas na labing isang taon
13:12mula 2015 hanggang 2025
13:14ang naitalang
13:15pinakamaiinit na taon sa mundo.
13:17Ang January 2025,
13:19pinakamainit na January daw
13:21on record
13:22ayon sa WMO.
13:24Sunod na indicator
13:25ang ocean heat
13:26o ang label ng init
13:28na naiipon sa karagatan.
13:30Ayon sa WMO,
13:31higit sa 91%
13:33ng init
13:33na natatrap sa Earth
13:34ang naiiwan sa karagatan.
13:36Noong 2025,
13:38naitala ang pinakamataas
13:40na label
13:40ng ocean heat.
13:42Takababahala ito
13:43dahil posibli itong
13:44magdulot
13:44ng pagkamatay
13:45ng mga corals
13:46na mahalaga
13:47para sa buhay
13:48ng mga isda
13:49at iba pang marine life.
13:50Patinding ocean heat din
13:52ang patuloy
13:52na nagpapalakas
13:53sa mga nabubuong bagyo.
13:55Kapag matindi ang init
13:56sa karagatan,
13:57natutunaw
13:58ang mga yelong
13:59nakapalibot dito.
14:00Sa mga polar region
14:02gaya ng mga dagat
14:03ng Arctic
14:03at Antarctica,
14:05paunti na ng paunti
14:06ang area
14:07na nababalot ng yelo
14:08o ang tinatawag
14:09na sea ice extent.
14:12Ang mga glacier naman
14:14o ang malalaking tipak
14:15ng yelo
14:15sa iba't ibang bahagi
14:17ng mundo
14:17patuloy rin
14:18ng extreme na pagkabawas.
14:20Ang pag-init
14:21ng karagatan
14:22at pagkatunaw
14:22ng mga yelo
14:23na kaapekto naman
14:25sa pagtaas
14:25ng sea level,
14:26isa pang indicator
14:28ng climate change.
14:29Sa daptos
14:30ng WMO
14:31simula 2012,
14:32halos dumoble
14:33ang rate
14:34ng pagtaas
14:34ng sea level
14:35sa mundo
14:35kumpara sa rate
14:36nito mula
14:371993 hanggang
14:382011.
14:39Ibig sabihin,
14:41mas mabilis
14:41nang tumataas
14:42ang sea level
14:43ngayon.
14:43Panganib
14:44ang dala nito
14:44sa coastal communities
14:46dahil maaari
14:47nitong magdulot
14:48ng mga pagbaha
14:49at pagkasira
14:50ng mga infrastructure
14:51sa dabing dagat.
14:53Isa rin
14:53indicator ng climate change
14:55ang pH levels
14:56ng karagatan
14:56na nagsasabi
14:57kung gaano
14:58nakaasidik
14:59ang tubig
14:59sa dagat.
15:00Sa datos
15:01mula 1985
15:02hanggang 2025,
15:04kita ang patuloy
15:04na pagbaba
15:05ng pH levels.
15:06Ibig sabihin,
15:07patuloy na nagiging
15:09asidik
15:09ang tubig
15:09sa karagatan
15:10na nagtudulot
15:11ng respiratory problems
15:12sa mga isda.
15:14Sinasabing
15:15flashing red
15:16na ang mga
15:16indicator na ito
15:17dahil sa patuloy
15:19na pagtatala
15:19na record high levels
15:21na senyales
15:21ng paglala
15:22ng climate crisis
15:23sa mundo.
15:24Dahil sa mga ito,
15:25masasabing
15:26may climate emergency
15:27na nga sa Earth.
15:29Paliwanag
15:29ng Climate Advocacy
15:30Organization
15:31na 350 Pilipinas,
15:33malaki ang maaaring
15:34maging pagbabago
15:35sa kalikasan
15:35kapag patuloy
15:36pang lumala
15:37ang crisis na ito.
15:38Emergency siya
15:39kasi sinasabi nun.
15:40Pag na-breach natin siya,
15:41maglilid siya
15:41sa tinatawag
15:42nating runaway
15:43climate change.
15:44Yung runaway
15:45climate change,
15:46yun yung sinasabi
15:46na ito yung punto
15:48na kung saan
15:49mahirap na
15:50maging compatible
15:51yung human civilization
15:53sa altered
15:54na conditions
15:56ng environment niya
15:57dahil sa
15:57daglit na pag-init
15:59ng daigdig.
16:01Ano naman kaya
16:02ang ibig sabihin nito
16:03para sa ating mga Pilipino?
16:04Paliwanag ni Chuck
16:05Baclagon,
16:06may epekto
16:07ang pagiging
16:08archipelago ng bansa
16:09kung bakit
16:09vulnerable tayo
16:10sa mga epekto
16:11ng tumitinting
16:12climate change.
16:13Ang ano kasi
16:14ng archipelagic
16:15na countries,
16:15ang pinaka-common
16:17sa kanya is
16:18mas maraming
16:19bahagi ng land mass
16:20niya ang exposed
16:21sa tubig.
16:22And yung impacts
16:24ng climate change
16:24mostly nangyayari yan
16:26within close proximity
16:27sa tubig.
16:28Kapilang sa impact
16:29na ito,
16:30ang mga pagbabago
16:30sa weather patterns
16:31gaya ng pagkakaroon
16:33ng mas malalakas
16:33na mga bagyo
16:34nadulot daw
16:35ng pagbilis
16:36sa water cycle
16:37dahil sa pagtaas
16:38ng temperatura
16:38ng tubig
16:39sa karagatan.
16:41Sa pinakahuling
16:43Global Climate Risk Index
16:44ng German Watch,
16:46pangpito ang Pilipinas
16:47sa mga bansang
16:48pinaka-apektado
16:49ng extreme weather events
16:51gaya ng mga bagyong
16:52noong taong 2024.
16:53At dahil agricultural
16:55na economy tayo,
16:56yung pagtatanim,
16:58pag-aanaga ng hayo,
16:59pag-ani,
17:00lahat yan ay dependent
17:01sa predictability
17:02ng weather.
17:03Pero nawala na
17:04yung predictability niya
17:05dahil nga sa global warming.
17:07Hindi na-fixed
17:09at malalagay natin
17:11on a schedule
17:14yung seasons.
17:15So,
17:17yun yung sumunod
17:17na impact.
17:18Pero hindi nakukulong
17:20sa usapin ng environment
17:21ang epekto
17:22ng lumalalang lagay
17:23ng klima,
17:24lalo na sa Pilipinas.
17:26Paliwanag ni Fred De Mesa,
17:28National Coordinator
17:29ng 350 Pilipinas,
17:30apiktado rin
17:31ng climate crisis
17:32ang iba't-ibang aspeto
17:33gaya ng supply
17:35ng pagkain sa bansa.
17:36Halimbawa,
17:37kung mas kaunti
17:38yung produce
17:39ng mga agricultural products
17:41dahil sa malalakas
17:44at matitinding pagulan
17:45bunsod ng climate change
17:47at yung matatindi
17:48at malalakas din
17:49ng pag-init
17:50o mas mahabang pag-init
17:51yung tinatawag
17:51na long elminyo,
17:53mas konti yung produce.
17:57Kapag mababa ang supply,
17:59mas tataas ang presyo
18:00ng pagkain
18:00at mga bilihin.
18:02Apektado rin pati
18:03ang pag-aaral
18:04ng mga kabataan
18:05na madalas naaantala
18:06tuwing matindi
18:07ang init at ulan.
18:08So,
18:09paano makaka-adapt din
18:10halimbawa
18:11yung mga estudyante
18:12o yung mga classrooms ba
18:13na yung mga infrastructure
18:15din ba
18:15ng mga classrooms
18:16ay conducive
18:18sa learning adaptability
18:19halimbawa
18:20ng mga estudyante.
18:22Sa Pilipinas,
18:23marami ng batas
18:24ang naipasa
18:25patungkol sa klima,
18:26kalikasan
18:27at iba pang natural resources.
18:29Nariyan ang
18:30Philippine Clean Air Act
18:31of 1999,
18:33Renewable Energy Act
18:34of 2008,
18:35Climate Change Act
18:36of 2009,
18:38Disaster Risk Reduction
18:39and Management Act
18:40of 2010,
18:41Energy Efficiency
18:42and Conservation Act
18:43noong 2019
18:44at iba pa.
18:45Pero ayon sa
18:46350 Pilipinas,
18:48least prepared pa rin
18:49ang bansa
18:50sa mga epekto
18:51ng climate change.
18:52It is the absence
18:53of governance structures
18:55that would ensure
18:57yung adaptability natin
18:59sa impacts
19:00ng climate change.
19:02And most of the time,
19:04ina-approach lagi
19:05yung climate change
19:06at yung mga impacts nito
19:08from the perspective
19:09of disaster response.
19:11Whereas,
19:12dapat tingin namin,
19:13it should be
19:14the development agenda.
19:16Kapag sinabing
19:17development agenda,
19:18ayon kay Baklagon,
19:20kailangang isaisip
19:21ang realidad
19:21ng climate change
19:22habang nagpaplano
19:24ng anumang
19:24development project.
19:25It's also about
19:27a lack of yung role
19:29na ginagampanan
19:30o papel na ginagampanan
19:32science
19:33sa nation building natin.
19:37Yung development decisions
19:39that we use,
19:41most of the time,
19:42it is looked upon
19:43as a means
19:45to an end
19:46to solve
19:47yung ano ba yung
19:48immediate
19:48na pahangailangan
19:50na dapat nating tugunan
19:51without looking at it
19:52from the long term
19:53and without
19:54utilizing data
19:55to inform
19:56how we could plan ahead.
19:57Yung lahat ng pagtugun
19:58sa krisis ng klima,
20:00ang mas
20:01makatotohanan
20:02na measure nga
20:02is to ensure
20:03na yung tao
20:05mararanasan niya
20:06yung kalidad
20:07ng buhay
20:07na may
20:09may dignidad
20:10dapat
20:11habang naranasan
20:12yung impacts
20:13ng climate change.
20:14Sa international scale
20:15naman,
20:16kailangan daw
20:17manguna ng Pilipinas
20:18sa climate action
20:19bilang isang
20:20vulnerable na bansa.
20:21Kasi tayo na nga
20:22yung vulnerable
20:23tapos hindi pa tayo
20:24yung maglilid
20:25ng pagtugun
20:25para solusyonan
20:26yung crisis.
20:27Anong message
20:27na sinesend nun
20:28sa international community
20:29na hindi tumutugun,
20:31diba?
20:31Lalo na yung mga
20:32historic emitters.
20:33Okay lang pala
20:34na wala rin silang gawin.
20:38Dagdag ni Baklagon,
20:39kailangan
20:40imobilize din
20:41ang iba pang mga
20:41bansang nakararanas
20:43ng matinding epekto
20:44ng climate change
20:45kahit na
20:45kaunti lang
20:46ang contribution nila
20:47sa paglala nito
20:48batay sa kanilang
20:49greenhouse gas emissions.
20:51Sa pinakahuling datos
20:53ng Emissions Database
20:54for Global Atmospheric Research
20:56o EDGAR,
20:570.5%
20:58ang share
20:58ng Pilipinas
20:59sa kabuoang
21:00greenhouse gas emissions
21:02sa buong mundo.
21:03Maliit man,
21:04pero significant pa rin
21:05ayon kay Baklagon.
21:07Pag tinignan mo kasi
21:09yung contributions
21:10ng emissions,
21:12cumulative yan e.
21:14Let's say
21:15lahat ng bansa
21:16na list ang contributions,
21:17sabihin nila
21:18hindi namin
21:18tutugunan yung crisis.
21:20That would still
21:21account to 40%
21:22of the emissions.
21:24So,
21:26mahalaga
21:26na yung leadership na yan.
21:28Sa kabila
21:29ng patuloy
21:29na paglala
21:30ng lagay
21:30ng klima sa mundo,
21:32may magagawa pa rin
21:33naman daw
21:33ang individual action.
21:35We tend to discount
21:36yung individual actions
21:38that we can take.
21:39Pero mahalaga
21:40yung pag-exercise natin
21:42ng individual agency natin
21:44to integrate
21:45yung mga pinaglalaban natin
21:47into our lifestyles.
21:50Ano nga ba
21:50ang mga maaari
21:51nating gawin?
21:52Para sa 350 Pilipinas,
21:54mahalaga
21:55ang magagawa
21:55ng mga simpleng
21:56desisyon natin
21:57sa araw-araw.
21:57Mula halimbawa
21:59sa pagpiling
21:59magbisikleta
22:00papunta sa trabaho,
22:01pagtitipid sa kuryente
22:02sa loob ng bahay,
22:03hanggang sa pagbili
22:04ng mga local food sources.
22:06But at the same time,
22:07we also have to recognize
22:08that we can only do so much.
22:10Kaya kailangan
22:12nung bigger
22:12na systemic change.
22:14So now we know
22:15that the hotter
22:15the Earth gets,
22:16the more na natutunaw
22:17ang yelo sa Antarctica.
22:18Pero what if
22:20tumaas pa
22:21nang tumaas
22:22ang temperatura
22:22sa mga susunod na taon?
22:24Well,
22:25mukhang hindi na lang siya
22:26what if.
22:27Posible daw kasi
22:28ang record-breaking
22:29na init
22:29bago mag-2030
22:31base yangan
22:32sa forecast
22:32ng World Meteorological
22:34Organization
22:34o WMO
22:35tungkol sa posibleng
22:37pagtaas pa
22:37ng global temperature.
22:39So,
22:40kung talagang iinit pa
22:41ang mundo,
22:42ano ang magiging
22:43epekto nito?
22:44At higit sa lahat,
22:45anong ibig sabihin
22:46nito para sa atin
22:47dito sa Pilipinas?
22:50Ganito raw
22:50ang inaasa
22:51ang magiging
22:51temperatura ng mundo
22:52ngayong 2026.
22:54Mas mapula,
22:55mas mainit
22:56kumpara sa naitalang
22:57global temperature
22:58mula 1991
22:58hanggang 2020.
23:01Record-breaking
23:02na init,
23:02posibleng maramdaman daw
23:04bago mag-2030?
23:06Sa nakalipas
23:07na labing isang taon
23:08mula 2015
23:09hanggang 2025,
23:11naitala
23:11ang pinakamatataas
23:13na temperatura
23:13sa mundo.
23:14At,
23:15sa susunod na limang taon
23:16hanggang 2030,
23:18inaasahang
23:19mas titindi
23:20pa raw ito.
23:22Mas iinit
23:23pa nga ba ang mundo
23:24bago mag-2030?
23:25Ano ang sinasabi
23:26ng bagong
23:27climate forecast
23:27tungkol dito?
23:29Ayon sa
23:30Global Annual
23:30to Decade
23:31update
23:31na inilabas
23:32ng World
23:33Meteorological
23:33Organization
23:34o WMO,
23:35nasa 86%
23:36ang chance
23:37ang malagpasan
23:38bago sumapit
23:38ang 2030,
23:39ang pinakamainit
23:40na panawang
23:41naitala
23:41noong 2024.
23:4391%
23:44naman daw
23:44ang chance
23:45ang lumagpas
23:45ang global
23:46average temperature
23:47sa warming
23:47threshold
23:48ng isang beses
23:49o higit pa
23:50bago mag-2030.
23:51Ano ba
23:52ang ibig sabihin
23:53ito?
23:54Yung 1.5
23:54degrees warming
23:55threshold,
23:56yun yung sinasabi
23:58according sa
23:59actual text
24:00ng Paris Agreement
24:01na sinasabi
24:03na ang global
24:04surface mean
24:05temperature
24:06ng daigdiga
24:06hindi dapat
24:07daw lalagpas
24:07sa 1.5
24:08degrees.
24:09Siya ay yung
24:10threshold
24:11na kung saan
24:11hindi tayo daw
24:12hihigit pa
24:13sa tinatawag
24:14natin
24:14na limit
24:15na mag-trigger
24:16ng what is called
24:17as runaway
24:17climate change.
24:19Ang runaway
24:19climate change
24:20ay ang punto
24:21kung saan
24:21posibleng
24:22hindi na
24:22makahabol
24:23ang human
24:23civilization
24:24sa mga
24:25pagbabagong
24:25dulot
24:26ng climate
24:26change.
24:27Kapag
24:28nagtuloy-tuloy
24:28ang paglagpas
24:29sa 1.5
24:30degrees
24:30na warming
24:30threshold,
24:31maaari itong
24:32magdulot
24:32ng domino
24:33effect
24:33sa iba't-ibang
24:34aspeto
24:34ng kalikasan
24:35at makasira
24:36sa balansi
24:37ng buhay
24:37at kapaligiran.
24:39Yung ecology
24:40is actually
24:41looking at
24:42yung life
24:42not from
24:43the perspective
24:44of single
24:44species
24:45but actually
24:46from the
24:46interaction
24:47of a
24:48diversity
24:48of species
24:49occupying
24:50the same
24:50space.
24:51Pag may
24:51magalaw ka
24:52dun sa
24:52yung balance
24:53na yun,
24:54it would
24:55disrupt
24:55the whole.
24:56So that
24:56is the
24:56problem
24:57dun.
24:57We often
24:58think about
24:58it as
25:00a way
25:01na
25:01masisira
25:02yung
25:02day.
25:03Actually,
25:04ang
25:04sobering
25:05sa
25:05lupan,
25:05hindi.
25:06Nature
25:06will
25:07continue
25:07but
25:08it
25:08will
25:08change
25:09and
25:09it
25:09will
25:09adapt
25:10according
25:10to
25:10the
25:11circumstances
25:12of its
25:12environment.
25:13The
25:14question
25:14there
25:14is
25:14will
25:15the
25:15change
25:16in the
25:17environment
25:18still
25:18enable
25:19human
25:20civilization
25:21to
25:21coexist
25:21with
25:22nature?
25:24Nakita rin
25:25sa forecast
25:25ng WMO
25:26na posibleng para
25:27tumindi
25:27ang El Niño
25:28sa 2027
25:29at 2028
25:30batay sa datos
25:31na naitala
25:32ng Niño 3.4
25:33region.
25:33Ang Niño 3.4
25:35region ay isang
25:36specific na bahagi
25:37ng Pacific Ocean
25:38malapit sa equator.
25:39Ginagamit na basihan
25:40ang temperaturang
25:41na itatala mula rito
25:42para i-monitor
25:43ang mga climate
25:44phenomenon
25:44gaya ng El Niño
25:45at La Niña.
25:46Paliwanag
25:47ng climate
25:47organization
25:48na 350
25:48Pilipinas,
25:49may kaugnayan
25:50sa paparating
25:51na El Niño
25:51ngayong taon
25:52ang forecast
25:53ng WMO.
25:54Likely
25:55mangyayari yan
25:56over the end
25:57of this year.
25:59Yung El Niño
25:59event is
26:00predicted to develop
26:01towards
26:01yung end of
26:022026
26:02at yung
26:03expected nito
26:04is that
26:04it would
26:05heavily drive
26:06na mas
26:07mabilis
26:07yung pagtaas
26:08ng global
26:08temperature
26:08kasi siya
26:09yung biggest
26:09at mas
26:11malaki
26:11yung
26:11fenomena
26:12ng El Niño
26:12mas matagal
26:13siya
26:13maglalas.
26:14It would
26:14probably
26:14spill over
26:15sa
26:16great part
26:17of
26:182027.
26:19Samantala,
26:20ang malamig
26:21at nag-ielong
26:22Arctic region
26:22naman
26:23sa bandang
26:23hilaga ng
26:23mundo,
26:24hindi rin
26:25daw ligtas
26:25sa epekto
26:26ng global
26:26warming.
26:273.5
26:28times
26:28pang araw
26:28na mas
26:29mabilis
26:29ang pag-inip
26:30dito
26:30kumpara
26:33mababawasan
26:34din ang labig
26:35sa mga winter
26:35season
26:35sa Arctic
26:36region
26:36hanggang
26:372030
26:38dahil
26:38laabot
26:39daw sa
26:392.8
26:40degrees
26:40Celsius
26:40ang magiging
26:41pagtaas
26:42ng temperaturo
26:42doon
26:43kumpara
26:43sa average
26:44records
26:44mula
26:441991
26:45hanggang
26:462020.
26:47Ang
26:48Amazon
26:48region
26:48naman
26:48kung saan
26:49matatagpuan
26:50ang pinakamalaking
26:51rainforest
26:51sa mundo
26:52posiling
26:53makaranas
26:53ng mas
26:54kaunti
26:54mga
26:54pagulan
26:54sa mga
26:55susunod
26:55na
26:56taon.
26:56Pero
26:57mukhamang
26:57malayo
26:58sa
26:58Pilipinas
26:58ang Arctic
26:59at
26:59Amazon
27:03Kunwari
27:04sa Arctic
27:04what
27:05message
27:06it sends
27:06is that
27:07there's
27:07an urgent
27:08mandate
27:08for
27:09yung
27:09local
27:09resilience
27:10kasi
27:11while
27:11the Arctic
27:12warming
27:12happens
27:13thousands
27:13of miles
27:14away
27:14yung
27:15resulting
27:15na
27:16acceleration
27:16ng
27:16pagkatunaw
27:17ng
27:17Yemen
27:17contributes
27:19to
27:19global
27:19sea
27:20level
27:20rise
27:20since
27:21yung
27:21western
27:22pacific
27:22saan
27:23nandun
27:23yung
27:23Pilipinas
27:23ay
27:24already
27:24experienced
27:24sea
27:25level
27:25rise
27:25ibig
27:25sabihin
27:26bas
27:26bibilis
27:26yung
27:26sea
27:27level
27:27rise
27:27lalo
27:28pa
27:28sa
27:28mga
27:29lugar
27:29kung saan
27:29marami
27:29siyang
27:30coastal
27:30communities
27:31ang
27:32sea
27:32level
27:32rise
27:32ay
27:33isa
27:33sa
27:33nakababahalang
27:34indicator
27:34ng
27:34climate
27:35change
27:35lalo
27:36na
27:36para
27:36sa
27:36Pilipinas
27:37na
27:37napapalibutan
27:38ng
27:38tubig
27:39kapag
27:39kasi
27:40tumataas
27:40ang
27:40level
27:40ng
27:40tubig
27:41sa
27:41dagat
27:41tumataas
27:42ang
27:42posibilidad
27:43na
27:43masakop
27:44nito
27:44ang
27:45kasalukuyang
27:45lupa
27:45malapit
27:46dito
27:46at
27:47malalagay
27:47sa
27:47panganib
27:48ang
27:48mga
27:48nakatira
27:49sa
27:49coastal
27:49communities
27:50sa
27:51gitna
27:51ng
27:52mga
27:52pangarim
27:52na
27:52dala
27:52ng
27:52climate
27:53change
27:53sa
27:53susunod
27:54ng
27:54mga
27:54taon
27:54ano
27:55pa
27:55nga
27:55ba
27:55ang
27:56magagawa
27:56natin
27:57may
27:58magagawa
27:58pa
27:58nga
27:58ba
27:59tayo
27:59it is
28:00incumbent
28:01on us
28:01to become
28:01resilient
28:02at the same
28:03time
28:03recognize
28:04that
28:04why
28:05we
28:05are
28:06experiencing
28:06the
28:07tragic
28:07consequences
28:08of
28:09yung
28:09extreme
28:10impacts
28:10ng
28:10climate
28:11change
28:11is also
28:12because
28:12merong
28:13problems
28:14sa
28:14systems
28:14that
28:15perpetuate
28:15and
28:16that
28:16is
28:16also
28:17reinforced
28:17by
28:19the
28:19failure
28:19of
28:19governments
28:20to
28:20respond
28:20sa
28:22mandato
28:22na
28:23dapat
28:23paglingkuran
28:23nila
28:24yung
28:24sumbayanan
28:25we
28:25live
28:26in a
28:26country
28:26where
28:27the
28:27government
28:27looks
28:28at
28:28climate
28:29change
28:29not
28:29as
28:30a
28:30development
28:30agenda
28:31may
28:31awareness
28:32sa
28:32climate
28:32change
28:32pero
28:33ina-approach
28:34siya
28:34from
28:34the
28:34perspective
28:34of
28:35disaster
28:35risk
28:35reduction
28:36as
28:36a
28:36government
28:38look
28:38at
28:39climate
28:39change
28:39as
28:39a
28:40development
28:40imperative
28:41how
28:42do
28:42we
28:43form
28:44governance
28:44that
28:45is
28:45responsive
28:46to
28:47the
28:47impacts
28:48of
28:48climate
28:48change
28:48not
28:50just
28:50as
28:51a
28:52crisis
28:53na
28:53bag
28:54yun
28:54kailangan
28:54natin
28:54tukunan
28:55hindi lang
28:56basta
28:56init
28:57ang posibleng
28:57asahan
28:58sa
28:58susunod
28:59na limang
28:59taon
28:59sanga-sangah
29:00ang epekto
29:01nito
29:01mula
29:02sa
29:02karagatan
29:03hanggang
29:03sa
29:04agrikultura
29:04at
29:05kabuhayan
29:06sa
29:06iba't
29:06ibang
29:06bahagi
29:07ng
29:07mundo
29:07kabilang
29:08ang
29:08Pilipinas
29:09kaya
29:10mahalagang
29:11pagtunan
29:11ng
29:11pansin
29:12hindi
29:12lang
29:13ng
29:13bawat
29:13individual
29:13kundi
29:14lalot
29:14higit
29:15ng
29:15pamahalaan
29:16ang
29:16mas
29:16pang
29:17matagalang
29:17mga
29:17solusyon
29:18para
29:18patuloy
29:19tayong
29:19makahabol
29:20sa
29:20mga
29:20epekto
29:21ng
29:21climate
29:21change
29:22mula
29:22sa
29:23maayos
29:23na
29:23pagbabudget
29:24tamang
29:25development
29:25plans
29:25at
29:26masyantipikong
29:27mga
29:27proyekto
29:28ngayong
29:29nakagad
29:29alert
29:30na
29:30ang
29:30climate
29:30indicators
29:31natin
29:32malinaw
29:32na
29:33mas
29:33ramdam
29:33na
29:33ang
29:33epekto
29:34ng
29:34climate
29:34change
29:35sa
29:35iba't
29:36ibang
29:36bahagi
29:37ng
29:37mundo
29:37pero
29:38here's
29:39the
29:39unfair
29:39part
29:40hindi
29:40pantay-pantay
29:41kung sino
29:41ang
29:41pinaka-apektado
29:43take
29:43Nepal
29:44and the
29:44Philippines
29:45maliit
29:46lang
29:46ang
29:46ambag
29:47nila
29:47sa
29:47global
29:48carbon
29:48emissions
29:49pero
29:49sila
29:50ang
29:50mga
29:50bansang
29:51pinaka-apektado
29:52sa
29:52extreme
29:52weather
29:53events
29:53samantala
29:54ang
29:55ilan
29:55sa
29:55pinakabalalaking
29:56carbon
29:56emitters
29:57sa
29:57mundo
29:57ay
29:58mas
29:59mababa
29:59pa
29:59ang
29:59ranking
30:00pagdating
30:00sa
30:01climate
30:01impacts
30:02ito ba
30:02yung
30:03tinatawag
30:03na
30:03climate
30:04injustice
30:05tara
30:06himayin
30:06natin
30:07on
30:07August
30:0726
30:08a
30:08huge
30:09part
30:09of
30:09Nepal's
30:09glaciers
30:10collapsed
30:10into
30:11the
30:11valley
30:11triggering
30:12a
30:12deadly
30:12flood
30:13that
30:13killed
30:13more
30:14than
30:141,000
30:14people
30:15and
30:15left
30:15thousands
30:16more
30:16missing
30:18experts
30:19say
30:19that
30:19while
30:19climate
30:20change
30:20may not
30:20be
30:20the sole
30:21trigger
30:21of
30:21the glacier
30:22collapse
30:22ice melts
30:23caused
30:23by global
30:24warming
30:24may have
30:25contributed
30:25to the
30:26disaster
30:26Nepal's
30:27snow-capped
30:28mountains
30:29had lost
30:29nearly
30:30one-third
30:30of their
30:31ice
30:31in just
30:32over 30
30:32years
30:33according
30:33to the
30:34United
30:34Nations
30:35its glaciers
30:36are melting
30:37at a rapid
30:37rate
30:3865%
30:39faster
30:39in the
30:40last decade
30:40compared
30:41to the
30:41previous
30:41one
30:43one
30:44of the
30:44biggest
30:44drivers
30:45of global
30:45warming
30:45is
30:46carbon
30:46dioxide
30:47emissions
30:47but
30:48according
30:49to data
30:49from the
30:49global
30:50carbon
30:50budget
30:51Nepal
30:51is one
30:52of the
30:52least
30:52contributors
30:52to
30:53carbon
30:53emissions
30:54in
30:552024
30:56the
30:56country
30:56accounted
30:57for
30:57just
30:580.05%
30:59of the
30:59total
31:00global
31:00CO2
31:01emissions
31:01so
31:03why
31:03does
31:03a
31:03country
31:03that
31:04emits
31:04less
31:04carbon
31:05dioxide
31:05pay
31:06a
31:06bigger
31:06price
31:07for
31:07climate
31:07change
31:11according
31:12to the
31:122026
31:13global
31:13climate
31:14risk
31:14index
31:15Nepal
31:16ranks
31:166th
31:17among
31:17the
31:17countries
31:18most
31:18affected
31:19by
31:19extreme
31:20weather
31:20events
31:20brought
31:21by
31:21climate
31:21change
31:22the
31:23Philippines
31:23ranks
31:247th
31:25meanwhile
31:26the
31:26top
31:26two
31:27global
31:27emitters
31:27in
31:282024
31:28China
31:29with
31:3031.84%
31:31share
31:32in the
31:32global
31:32carbon
31:33dioxide
31:33emissions
31:34and
31:35the
31:35United
31:35States
31:36with
31:3612.71%
31:37share
31:38rank
31:39relatively
31:39lower
31:39in the
31:40climate
31:40risk
31:41index
31:41Chuck
31:43Baklagon
31:44of
31:44climate
31:44advocacy
31:44group
31:45350
31:45Pilipinas
31:46explained
31:47that
31:47the
31:47economic
31:48and
31:48financial
31:48resources
31:49of
31:49these
31:49top
31:49emitters
31:50contribute
31:51to
31:51their
31:51low
31:51rank
31:51and
31:52the
31:52risk
31:52index
31:52They
31:53are
31:53more
31:54wealthy
31:54they're
31:54endowed
31:55with
31:55more
31:56resources
31:57financial
31:57and
31:58otherwise
31:58high
31:59emitting
31:59nations
32:00also
32:00possess
32:01the
32:01financial
32:02capital
32:02they are
32:03able
32:03to
32:04resiliently
32:05develop
32:06their
32:06infrastructure
32:07their
32:07adaptive
32:08capacities
32:08to
32:09buffer
32:09their
32:10populations
32:10from
32:11the
32:11immediate
32:11impacts
32:11of
32:12the
32:12disasters
32:12caused
32:13by
32:13the
32:14crisis
32:15is
32:16lower
32:17for
32:17them
32:17In
32:18the
32:18case
32:18of
32:19developing
32:19countries
32:19such
32:20as
32:20Nepal
32:20and
32:20the
32:21Philippines
32:21economic
32:22and
32:22financial
32:23resources
32:23are
32:23limited
32:24to
32:24address
32:24the
32:25impacts
32:25of
32:25climate
32:26change
32:26increasing
32:27their
32:27vulnerability
32:28A
32:29country
32:30has
32:30to
32:30devote
32:31a
32:31certain
32:31portion
32:32of
32:32its
32:32national
32:33budget
32:33for
32:34disaster
32:34relief
32:35and
32:35response
32:36but
32:36what
32:37if
32:37there
32:37is
32:38a
32:38trend
32:38of
32:39ever
32:39increasing
32:40frequency
32:40and
32:41intensity
32:42of
32:43those
32:43extreme
32:43weather
32:44events
32:44that
32:45means
32:45that
32:46small
32:47path
32:47would
32:48be
32:48immediately
32:48depleted
32:49Other
32:50factors
32:50such as
32:51geographic
32:51location
32:52and
32:52dependence
32:53on
32:53climate
32:54patterns
32:54also
32:55play
32:55a
32:55role
32:55on
32:56how
32:56severe
32:56the
32:56impacts
32:57will
32:57be
32:57for
32:58certain
32:58countries
32:58like
32:58Nepal
32:59and
32:59the
32:59Philippines
33:00That
33:01also
33:01reveals
33:02why
33:02climate
33:03change
33:04is
33:04an
33:05issue
33:06of
33:06inequality
33:06because
33:07beyond
33:08the
33:08weather
33:09if you
33:09look at
33:09it
33:09it
33:10also
33:10means
33:10that
33:11while
33:12climate
33:13change
33:13affects
33:14everyone
33:14its
33:15impacts
33:15are
33:15not
33:16evenly
33:16distributed
33:17and
33:17because
33:18much
33:18of
33:19the
33:19development
33:19of
33:19those
33:20countries
33:20are
33:20contingent
33:21on
33:21they
33:22have
33:23climate
33:23dependent
33:24livelihoods
33:24the
33:25Philippines
33:25agriculture
33:26is very
33:26dependent
33:27on
33:27climate
33:27Nepal
33:28the same
33:28goes
33:29those
33:29countries
33:30their
33:30exposure
33:31is
33:31higher
33:31and
33:32that
33:32compounds
33:32the
33:32climate
33:33shocks
33:33despite
33:34contributing
33:34negligibly
33:35low
33:35emissions
33:36To
33:36address
33:37this
33:37gap
33:37in
33:38the
33:38global
33:38context
33:38it
33:39is
33:39important
33:39to
33:40hold
33:40the
33:40top
33:40emitters
33:41accountable
33:41not
33:42only
33:42in
33:43but
33:44in
33:44demanding
33:44that
33:45they
33:45help
33:45other
33:45countries
33:46adapt
33:46to
33:47climate
33:47change
33:47impacts
33:48They
33:49have
33:49the
33:50historical
33:51and moral
33:51obligation
33:52to
33:52countries
33:52to
33:53ensure
33:54that
33:54finance
33:55happens
33:56for
33:57those
33:57that
33:57are
33:58one
33:59needing
33:59to
33:59adapt
34:00or
34:01to
34:01increase
34:01adaptive
34:02capacities
34:02for
34:03the
34:03impacts
34:04of
34:04climate
34:04change
34:04and
34:05I
34:05think
34:05that's
34:05how
34:06justice
34:07should
34:07be
34:07manifested
34:08as
34:08well
34:08is
34:09on
34:09how
34:10do
34:10we
34:10actually
34:10distribute
34:11the
34:11resources
34:12so
34:13that
34:13it
34:13would
34:13be
34:14provided
34:14to
34:15those
34:15that
34:15need
34:16it
34:16the
34:16most
34:16At
34:17dyan
34:17na
34:17nagtatapos
34:18ang isa
34:18na namang episode
34:19ng The Week
34:20Explained
34:21mula sa mabilis
34:22na pagkatunaw ng
34:23yelo sa Antartica
34:24at Himalayas
34:25hanggang sa patuloy
34:26na pagtaas
34:27ng global temperature
34:28sana
34:29mas naging malinaw
34:30sa atin
34:31kung ano
34:31ang mga warning signs
34:33ng climate change
34:34at higit sa lahat
34:35bakit mahalagang
34:36maintindihan natin
34:38ang mga ito
34:38ako si Katrina
34:40Son
34:40samahan niyo ulit kami
34:42next week
34:42as we break down
34:43another story
34:44or stories
34:45worth understanding
34:47ito
34:48ang The Week
34:49Explained
34:49dahil
34:50mabuti
34:51ng malinaw
34:55sl네요
34:55A
34:55l
34:55ab
34:55a
35:11a
35:11You
Comments

Recommended