00:29İzlediğiniz için teşekkürler.
00:32İhtiyaçtan fazla öğretmen yetiştirmemeliyiz.
00:36İhtiyaçtan fazla diş hekimi artık olmamalı.
00:39Üniversiteyi bitirince iş yapabilecek alanları bulamıyoruz.
00:42Üniversitelerde boş kalan kontenjanlar.
00:45Öğretmenlik barajı, mühendislik barajı gibi olan bölümler üzerinde ciddi anlamda kontenjan borçluğuyla karşı karşıyayız.
00:52İhtiyaç fazlası mezunlar.
00:54Üniversite mezunuyum diyor, iş bulamıyor.
00:56Çırak ve kalfa arayan ustalar.
00:58Üniversiteye gidiyor, 4 yıl, 5 yıl okuyor. Elinde diploma işsiz ama siz buraya çalışacak eleman arıyorsunuz.
01:05Eleman bulamıyoruz maalesef, evet. Maalesef bulamıyoruz.
01:08Türkiye'nin ihtiyacı daha fazla diploma değil, doğru diploma, doğru beceri ve doğru insan gücü.
01:14Su var, un var, şeker var, değil mi? Alev var, ateş var, tencere tava var, helva yapacak usta lazım.
01:23Bu toplumun inşaat işçisine de ihtiyacı var. Sokaktaki temizlik görevlilerine de ihtiyacı var.
01:28Türkiye'de son yıllarda üniversite sayısı arttı. Bölüm sayısı çoğaldı. Kontenjanlar yıllar içinde genişledi.
01:34Üniversite yerleştirme sonuçları açıklanmış. Öğrenciler istediği üniversitelere ve bölümlere kavuşmuştu.
01:41Ancak öğretmenlikten mühendisliğe uzanan birçok bölüm boş kaldı.
01:46Oysaki Yüksek Öğretim Kurumu 2026'da boş kontenjan sayısını bir önceki yıla göre %58,3 azalttı.
01:54Ama devlet üniversitelerinde fen bilgisi öğretmenliği ve mühendislik tercih edilmedi.
01:59Vakıf üniversitelerinde ise hukuk, tıp, eczacılık, mimarlık gibi gözde programlar boş kaldı.
02:05Üniversitelerdeki bazı bölümler ise yıllardır tercih edilmiyor.
02:10Mesela Harran Üniversitesi'nin çevre mühendisliği bölümü.
02:13Toplamda 10 kontenjanı var ancak 3 yıldır hiçbir öğrenci tercih etmiyor.
02:18Temel nedeni piyasada ihtiyacın olmaması.
02:21Üniversite mezunlarının beceri setleriyle istihdam alanının talep ettiği beceri setleri örtüşmüyor.
02:27Öğrencilerin bu bölümleri okurlarsa 4 senenin sonunda işsiz kalmakla ilgili kaygılar taşıyor olmaları.
02:33Türkiye İstatistik Kurumu'nun 2025 yüksek öğretim istihdam verileri şöyle.
02:38Lisans mezunlarının kayıtlı istihdam oranı %73,9.
02:42Üstelik bu oran 2024'te %75'ti.
02:45Ön lisans mezunlarında ise kayıtlı istihdam oranı %65,7.
02:50İstihama geçişleri böyle sudan çıkmış balık gibi geçiyorlar.
02:54Alanı çok iyi bilmiyorlar, çalışacakları sektörlerden çok daha haberleri olmuyor.
02:57Üniversiteye kayıt ol, kitap üzerinden oku, diplomaya git.
03:01Ne yapacak bu adam? Üniversiteler cazibesini kaybetmeye başlıyor.
03:05Şu anki model ne öğrenci ne hocaya yarayan bir model gibi görünmüyor.
03:09O yüzden zaten üniversite okuyup işsiz kalma olayı çok muhtemel.
03:13Diploma sahibi olmanın da pek bir değeri kalmadı bence.
03:15İhtiyacın üzerinde mezun üretilirse bekleyen mezun sayısı artar.
03:20İstihdam baskısı büyür. Bu yüzden eğitimciler ihtiyaç fazlası bölümler kapatılsın diyor.
03:25Kapatılması lazım tabii. İki yıl üst üste bir alana kayıt yapılmıyorsa o bölüm kapatılması lazım.
03:31Üniversitede müfredatını bir gözden geçirmeli.
03:34İhtiyaç olmayan müfredata talebe gelip ne yapacak o diplomayı daha sağlıyor.
03:38Çoğu kendi arkadaşım marketlerde kasiyer olarak çalışıyor.
03:42Üniversite bitirmiş. Dört senelik okuyan bile var ama kasiyer.
03:46İşsiz kaldı.
03:47İşsiz kaldığı için.
03:48Çözüm basit. Üniversitelerdeki kontenjanlar iş gücü planlamasıyla belirlenmeli.
03:52Hangi meslekte kaç kişiye ihtiyaç var? Hangi bölümde insan gücüne ihtiyaç var?
03:57Bu soruların cevapları üniversite kontenjanlarına yansıtılmalı.
04:01Acilen bir sadeleşme, verimlilik atılımına ihtiyaç var üniversitelerimizde.
04:06Bu çocuklar ne okumak istiyor ve piyasada buna ihtiyacımız var mı diye bir araştırma yapıp buna yönelik yeni bölümler gerekiyorsa
04:13açılması gerekiyor.
04:14Türkiye'de neye ihtiyaç var? Hangi elemana ihtiyaç var?
04:17Önümüzdeki 5-10 yıllık geleceğine projeksiyon tutarak doğru dürüst belirlenmesi gerekiyor.
04:23Uzmanların görüşü üniversiteler çağın ve ülkenin ihtiyaçlarına göre yeniden reform edilmeli.
04:28Reformun merkezinde gençlerin geleceği, ülkenin üretim gücü ve iş dünyasının gerçek ihtiyaçları olmalı.
04:35Belli bölümlerin uygulamalı meslek alanlarına döndürülüp piyasanın ihtiyacına göre yeniden şekillendirilmesi gerekiyor.
04:43Üniversite eğitim süresi de tartışmanın başka bir boyutu.
04:47Uzmanlar lisans süresinin 3 yıla düşürülmesini talep ediyor.
04:503 yıla inmesi gerekiyor.
04:52Biz şu anda Avrupa Yüksek Öğretim Sistemi'nde en uzun süre yüksek öğretim hizmeti sunan ülkelerden biriyiz.
04:59Bu kadar tekrar derslerle, bu kadar mükerrer programlarla, bir de ders programları günün sonunda o bölümün yeterliliklerine göre değil de
05:07daha çok oradaki hocaların ilgilerine göre kurgulanıyor.
05:12Dolayısıyla bu kurgunun da belli standartlar üzerinden yapılması kısmının çok altını sürüyor.
05:17Süre tabii ki değerlendirilmesi gerekiyor.
05:21Ama asıl mesele programlar gereksiz bir durum.
05:24Belki de en zoru şu, başarının tek yolu üniversite mi?
05:28Türkiye'nin üreten, tasarlayan, onaran, geliştiren ve uygulayan insanlara da ihtiyacı var.
05:33Meslek okullarından yetişenlerin hepsinin işe hazır.
05:37Hangi sektör olursa olsun?
05:39Üniversiteden mezun olanlar.
05:40Yok onlara.
05:414-5 yıl süren üniversite bitiyor, diplomasını alıyor, kepini atıyor.
05:46Geriye dönüp baktığında ise çalışacak iş bulamıyor.
05:50İşte burada akıllara bir kez daha meslek liseleri geliyor.
05:54Çünkü ustalar çalıştıracak eleman bulamıyoruz diyor.
05:58Usta bulamıyoruz.
06:00Çırak bulamıyoruz.
06:01Bizim bu mesleği öğrenseler daha çok para kazanacaklar.
06:03Bizim meslek ilerisi için çok verimli bir meslek.
06:07Tüm meslekler için.
06:09Kaporta boyada da öyle.
06:10Gençlerimiz bu işe biraz daha ağırlık verse, bize yönelse daha da çok rahat edecekler.
06:16Aileler bunu teşvik etsinler çocuklara.
06:18Bugün bizim burada bir usta 150 bin lira alıyor, mimar geliyor 70 bin liraya ben çalışırım diyor.
06:24İnşaattaki mühendisten, inşaat ustası daha çok para kazanıyor.
06:28Aylık geliriniz ne kadar?
06:29Yani 250-300 gibi bir rakamlar tutuyor.
06:32Mesleği öğrendim.
06:33Benim açımdan daha iyi oldu.
06:34Sonuçta okuyunca üniversite mezunu olduktan sonra iş sıkıntısı var.
06:39Öyle böyle.
06:40En azından şimdi meslek sahibi oldum.
06:42Bundan dolayı da yani mutluyum.
06:44Kalfalı aldım.
06:45Sıra dostalıkta.
06:46Dostalık almaya da az kaldı.
06:47Kazancım ortalama aylık 50-60 lira bir o cevaplara geliyor.
06:53Ve bunun daha ustalığı var.
06:55Aynen öyle.
06:56Bir üniversite mezunu belki sizin kadar bile kazanamadır.
06:59Öyledir. Doğrudur.
07:00Bu meslek sektörü her zaman bir üniversite okuyanlar daha başarılı ve daha güzel.
07:05Eğitim sisteminde tartışma daha az üniversite mi daha çok üniversite mi tartışması değil.
07:11Daha doğru üniversite, daha doğru bölüm, daha kısa ve nitelikli eğitim, daha fazla uygulama, daha güçlü mesleki eğitim, daha güçlü
07:20istihdam.
07:21Özetle gençlerin 4 yıl, 5 yıl, 6 yıl eğitim aldıktan sonra yeniden işe nasıl gireceğim diye düşünmek zorunda kalmadığı bir
07:29sistem.
07:29Öğrencinin istihdama geçişini kolaylaştıracak savaş programlarıyla, projelerle, araştırmalarla, sosyal sorumluluk çalışmalarıyla bir yılda çok yoğun bir şekilde okul içinde ve
07:43okul dışında aktif sosyal çalışmalarda, iş gücü çalışmalarında yer alabileceği, iş deneyimlerinde bulunabileceği bir modele evrilmesi gerekiyor.
07:51Böylelikle istihdama da daha hazır olacak, hayata daha hazır olacak aslına bakarsanız temelde uygulamak istediğimiz şey.
