00:00.
00:31Ang tawag dito ng environmental scientist na si Dr. Hernando Bacosa, Transboundary Pollution.
00:37Ang nagpapahiwatig na yung mga plastic pala na dumarating sa ating mga dalampasigan ay hindi lamang galing sa ating bansa.
00:47Ito ay posibleng galing din sa ating mga karating bansa, lalo na sa Southeast Asia.
00:53So this is really concerning. Ang plastic, hindi nakakahilala ng dalampasigan. Plastic doesn't know nationality. Plastic doesn't know boundary.
01:02Ayon kay Bacosa, maidalang panganib ang mga plastic. Tuwing nakikis-kis kasi, naglalabas ito ng tinatawag ng microplastic.
01:11Plastic na kasing liit ng alikabok na maaring makain ng lamang dagat na kinukonsumo naman ng mga tao.
01:17May mga ebidensya tayo na ang bangus ay may mga microplastic na tapos meron tayong mga pawikan dito sa Palawan
01:26na nung namatay nakita yung mga plastic sa tiyan ito.
01:32Pinag-aaralan din namin na yung mga microplastic pala nito pwede magdala ng bakteriya, pwede magdala ng virus, pwede magdala
01:40ng heavy metal. So parang tector sila.
01:43Walaan niyang kakayahan ng mga isda at katawan ng tao na tunawin ng plastic na kadalasan ay daang-daang taon
01:50pa bago masira.
01:51Kaya hindi lamang ito banta sa marine life at seguridad sa pagkain, pati sa kalusugan ng tao.
01:57So plastic na napagalaman ng mga scientist sa Amerika na yung mga bangkay ng tao may demensya ay natakpuan na
02:10yung utak nun pala ay maraming microplastic.
02:13So hindi yun, may mga ebidensyon ganun.
02:16Tapos may mga nagsasabi din yung mga microplastic sa lugo ay nagkakaroon ng clogging.
02:21Ang plastic po ay isang synthetic material na talagang nakakasama sa ating kapaligiran at kalusugan.
02:29Bagaman mahalaga ang kooperasyon ng mga bansa para mapigilan ang transboundary pollution o yung pagtawid ng mga basura mula sa
02:39isang bansa patungo sa mga kalapit na lugar,
02:42importante rin daw na makontrol na ito sa mismong source o pinagmulan.
02:48Sabi ni Bacosa, dyan papasok ang papel ng mga residente at mga lokal na pamahalaan.
02:54Sa tamang pagtatapo ng wasura, dapat inpaintingin ng malalaking kumpanya ang pagtugon sa kanilang obligasyon na bawasan o i-recover
03:02ang plastic packaging na nalilika ng mga negosyo,
03:05alingsunod sa Extended Responsibility Law.
03:08Ang EPR Act ay nagsisilbing carrot and stick mechanism kung saan obligado ang mga producer na bawiin at i-recycle
03:17ang kanilang plastic packaging waste.
03:20Pero sa nakita po natin, siguro mas dapat pang ma-monitor ang mga ginagawa ng mga kumpanya.
03:26Tinututukan din ang administrasyon ni Pangulong Ferdinand R. Marcos Jr. ang pagtupad sa Waste to Energy program ng gobyerno na
03:34target simulan sa susunod na taon.
03:37Paglikha ito ng kuryente gamit ang mga basura na karaniwang napupunta sa landfill o bumabara sa daluyan ng tubig at
03:45nagiging sanhinang baha.
03:47The Department of Energy is already starting to auction. So nagbibid na sila tungkol dun sa Waste to Energy project.
03:55Mas medyo mabilis naman yan.
03:57At tayong Waste to Energy, it should be as long as the financing is fixed and is available.
04:04Kalei Zalpardilia para sa Bayan.
Comments