00:00Hoş geldiniz. Son günlerde haberleri açtığınızda eminim sizin de karşınıza çıkıyordur.
00:04Herkesin aklında ciddi soru işaretleri bırakan çok önemli bir konuyu bugün mercek altına alıyoruz.
00:10Kamuoyunda Süleymancılar olarak bilinen yapıya yönelik son devasa yasal operasyonlardan bahsediyorum.
00:16Ortada çok temel bir tartışma dönüyor.
00:18Acaba şahit olduğumuz bu süreç hukukun tavizsiz bir şekilde iş değişimi yoksa tamamen siyasi bir zamanlamanın sonucu mu?
00:25Bu incelememizde işin tarihi, siyasi ve hukuki tüm boyutlarını tarafsızca masaya yatırıp manşetlerin ardındaki gerçeği arayacağız.
00:33Hazırsanız hemen başlayalım.
00:35Peki bu incelemede bizi neler bekliyor?
00:37Hızlıca operasyonun arka planına bakacağız, grubun tarihine ineceğiz, siyaset ve ekonomi çarklarının nasıl döndüğünü konuşacağız.
00:44Ardından o meşhur 2016 kırılmasına ve tabii ki asıl büyük soruya yani hukuk ve siyaset ikilemine odaklanacağız.
00:51Hiç vakit kaybetmeyelim.
00:52İlk durağımız operasyonun arka planı.
00:54Tüm bu analizi tetikleyen, gündeme bomba gibi düşen o sıcak gelişmeleri şöyle bir yakından bakalım.
01:00İddialar hiç de hafife alınacak gibi değil.
01:03Suç örgütü kurmaktan tutun, kara para aklamaya, vergi mevzuatına aykırılıktan,
01:08kamu kurumlarını zarara uğratmaya kadar inanılmaz ciddi bir liste var karşımızda.
01:13Şüpheliler gözaltında, mal varlıklarına tedbirler konmuş durumda.
01:17Yani anlayacağınız ortada sıradan bir mali inceleme falan yok.
01:20Risklerin en üst düzeyde olduğu, çok kapsamlı ve ağır bir soruşturma yürüyor.
01:25Gelelim meselenin köklerine.
01:27Süleymancılar kimdir?
01:29Sadece bugünün manşetlerine bakarak bu devasa yapıyı çözemeyiz.
01:33Biraz geçmişe uzanmamız şart.
01:35Ta 1930'lara, İstanbul'a gidiyoruz, Süleyman Hilmi Tunahan'ın başlattığı din eğitimleriyle yapının temelleri atılıyor.
01:43Sünni Hanefi anlayıştan ve Nakşibendi geleneğinden beslenen bu grup,
01:47öğrenci yurtları ve kurslarla dalga dalga yayılarak büyüyor.
01:51Tunahan'ın vefatından sonra direksiyon önce Kemal Kacah'a, ardından Arif Ahmet Denizolgun'a geçiyor.
01:56Takvimler 2016'yı gösterdiğinde ise liderlik koltuğuna Alihan Kuriş oturuyor.
02:02Bu kronolojiyi aklınızda tutun çünkü birazdan konuşacağımız o siyasi fırtınanın merkezinde tam da bu liderlik değişimi var.
02:09İşin fiziksel büyütü gerçekten inanılmaz.
02:12Resmi bir tüzel kişilikleri olmadığı için kesin bir devlet verisi yok elimizde,
02:16ancak araştırmalara göre Türkiye'de yaklaşık 2000, yurt dışında ise 500 civarında yurt, kuran kursu ve eğitim merkezleri bulunuyor.
02:24Toplamda 2,5 bin merkez, sınırları aşan muazzam bir ağdan bahsediyoruz.
02:29Bunu insan gücüne vurduğunuzda ise karşımıza 2 milyon gibi çarpıcı bir rakam çıkıyor.
02:34Eski araştırmalar, grubun mensup ve destekçi sayısının 2 milyonu aştığını tahmin ediyor.
02:38Şimdi durup bir düşünün, bu kadar devasa bir kitlenin,
02:41böylesine geniş bir teşkilatlanmanın sadece sivil dini bir topluluk olarak kalması mümkün mü? Elbette değil.
02:48Karşımızda son derece güçlü bir sosyal, ekonomik ve potansiyel bir siyasi güç merkezi duruyor.
02:53İşte bu durum bizi doğrudan bir sonraki konumuza, yani siyaset ve ekonomik büyüme meselesine getiriyor.
03:00Bu devasa ağ nasıl oldu da muazzam bir çarka dönüştü.
03:04Başlangıçta kendi yağında kavrulan, sadece mensuplarının mütevazı bağışlarıyla dönen bir yapı düşünün,
03:10ama zaman ilerledikçe işin rengi tamamen değişiyor.
03:14Eğitim sektöründen başlıyorlar, yayıncılığa, oradan inşaat ve hatta perakende sektörüne kadar uzanan devasa kuruluşlarla anılan çok katmanlı bir ekonomik modele
03:24dönüşüyorlar.
03:25E tabi bu kadar büyük bir pasta doğal olarak siyasetin de ilgisini çekiyor.
03:29Siyasetteki rüzgarlara göre yelken açmayı çok iyi biliyorlar.
03:33Tek bir partiye takılıp kalmış kapalı bir gruptan bahsetmiyoruz.
03:36Demokrat Parti dönemi, ardından Refah Partisi, ANAP ve son olarak da AK Parti.
03:42Dönemin dinamikleri neyi gerektiriyorsa ona uyum sağlamışlar.
03:45Tarihsel olarak bakıldığında gücün merkezinde ya da o merkeze çok yakın bir yörüngede kalmayı hep tercih etmişler.
03:52Devletle en iç içe geçtikleri, kelimenin tam anlamıyla altın çağlarını yaşadıkları dönem ise AK Parti iktidarı dönemiydi.
04:00Deniz Olgun ailesinden bazı isimlerin AK Parti'nin kurucu kadrolarında ve milletvekili listelerinde yer alması tesadüf değildi elbet.
04:08Basına yansıyan yüzlerce habere göre belediyelerden sağlanan arazi tahsisleri, yatırım teşvikleri gırla gidiyordu.
04:15Hatta Milli Eğitim Bakanlığı ve Yargı gibi devletin en hassas, en kritik kurumlarına bu grupla ilişkili kişilerin yerleştiği iddiaları yıllarca
04:23manşetlerden düşmedi.
04:25Özetle siyaset, bürokrasi ve cemaat üçgeninde susuzmayan bir işbirliği vardı.
04:30Peki sonra ne oldu?
04:31Nasıl oldu da on yıllardır tıkır tıkır işleyen herkesin kazandığı bu karşılıklı ittifak bir anda paramparça oldu?
04:38Devlet ile yapı neden karşı karşıya geldi?
04:41Dördüncü bölümümüz 2016 sonrası kopuş.
04:45Her şeyin düğümlendiği o tarihe 2016 yılına gidiyoruz.
04:49Alihan Kuriş'in liderlik koltuğuna oturmasıyla birlikte grupta tabiri caizse çok net bir eksen kayması yaşandı.
04:56O eski sıcak ilişkiler yerini dondurucu bir soğa bıraktı ve grup iktidardaki AK Parti ile arasına belirgin bir mesafe koymaya
05:04başladı.
05:04Bu sıradan bir bayrak değişimi falan değildi.
05:07Bambaşka ve çok keskin bir stratejinin ayak sesleriydi.
05:10Bu stratejik dönüşün siyasi arenadaki adımlarını çok net takip edebiliyoruz.
05:15Önce Cumhurbaşkanı Erdoğan'a verilen geleneksel destek geri çekildi.
05:19Ardından 2018 seçimlerinde oklar açıkça İYİ Parti'ye döndü.
05:24İşleri tamamen koparan son nokta ise 2024 yerel seçimleri sonrası grubun Ekrem İmamoğlu gibi muhalefet aktörleriyle yan yana anılmaya başlanması
05:32oldu.
05:33İşte bugün televizyonlarda izlediğimiz yasal operasyonların zamanlaması tam da bu siyasi manevralarla örtüştüğü için bu kadar çok tartışılıyor.
05:41Bu gerilimin vücut bulduğu adeta sembolleştiği bir olay var.
05:452019'daki Sadabad Öğrenci Yurdu'nun yıkımı.
05:48Olayın iki farklı yüzü var elbette.
05:50Devlete yani Kağıthane Belediyesi'ne sorarsanız bu bina ağır deprem riski taşıyordu ve yıkılması tamamen teknik yasal bir zorunluluktu.
05:58Ama grubun penceresinden bakarsanız ortada teknik bir karar falan yoktu.
06:02Bu yıkım seçimlerde muhalefeti desteklemelerinin bir faturası doğrudan siyasi bir cezalandırmaydı.
06:09Kopan fay hatlarını bundan daha net bir örnek özetleyemezdi sanırım.
06:12Şimdi kameramızı biraz daha geriye çekelim ve asıl tartışma konumuza büyük finale gelelim.
06:18Hukuk mu, siyaset mi?
06:20Bir devlet bu tür dini yapılarla olan ilişkisini nasıl yönetmelidir?
06:25Lütfen şu cümlenin ağırlığına dikkat edin.
06:28Siyasi konumlarına bakılmaksızın tüm dini yapılar eşit ve düzenli biçimde denetlenmelidir.
06:34Bu, hukukun üstünlüğüne inanan her vatandaşın, her hukuk devletinin altına imzasını atacağı bir prensip değil mi?
06:41Denetim mekanizması bir grubun o günkü siyasi tercihlerine veya kime oy verdiğine göre açılıp kapalan bir musluk olamaz olmamalı.
06:49Çünkü gerçek ve adil bir hukuki denetim yapıyorsanız, siyasi sadakatleri değil somut gerçeklere bakarsınız.
06:56Bir yapıya suç örgütü diyebilmek için toptancı bir yaklaşımla hareket edemezsiniz.
07:01Kanundaki o kesin şartların yerine gelmesi şarttır.
07:04Kişilerin somut, bireysel eylemleriyle tamamen hukuka uygun yollarla toplanmış delillerle hareket etmeniz gerekir.
07:11Ve en önemlisi bu kararı siyasetten izole olmuş, bağımsız bir yargının vermesi gerekir.
07:17Hukuk devleti olmanın alfabesi budur.
07:20İncelememizi bitirirken aklımızda şu büyük, hepimizin üzerine uzun uzun düşünmesi gereken kışkırtıcı soru kalıyor.
07:26Eğer ortada böylesine ağır, böylesine vahim suçlamalar varsa ve bunlar yalnızca siyasi ilişkiler buzulduktan sonra ortaya dökülüyorsa,
07:34geçmişte o su sızmayan güllük gülüstanlık dönemlerde yapılan denetimler gerçekten yeterli miydi?
07:40Yoksa hukuk siyasetin yedeğinde uykun zamanı mı bekledi?
07:44Bu sorunun cevabı sadece bu spesifik operasyonun değil, kendi adalet anlayışımızın ve kurumlarımızın geleceğini de şekillendirecek.
07:51Bu incelememizde bize katıldığınız için teşekkürler.
07:54Manşetlerin ardındaki büyük resmi biraz da olsa netleştirebildiysek ne mutlu bize.
07:59Bir sonrakinde görüşmek üzere.
