00:00Hindi lang nitong nagdaang habagat.
00:02Isang buwan na palang iniinda ng mga taga Makabebe Pampanga
00:06ang baha na namamaho na at tulay lumot pa.
00:10Pero ratio po ito para sa mga residenteng
00:12dinidiscartehan na lang ang mabuhay sa gitna ng baha.
00:15Ang araw-araw nilang sitwasyon alamin
00:17sa live na pagtutok ni Bea Pinla.
00:22Bea?
00:26Bea?
00:27Kaya maghapong pabugso-bugso ang buhos ng ulan dito sa Makabebe, Pampanga.
00:31Pero sabi ng mga residente, umaraw man o umulan, matagal na nilang problema ang matinding pagbaha.
00:42Aakalain mong itinayo sa gitna ng dagat ang bahay ng senior citizen na si Florita sa barangay San Roque, Makabebe,
00:49Pampanga.
00:53Halos isang buwan na nilang problema ang kulay lumot na tubig.
00:57Bukod sa kanilang sala, pati mga kama nila, lubog sa tubig.
01:03Ngayon, nakikitira sila sa kabilang bahay na may ikalawang palapag.
01:08Wala kang magawa.
01:13Naganggan niya, diba?
01:16Siguro matatapos din ito, diba?
01:21Nababad na rin sa baha ang unang palapag ng bahay ni Marvin.
01:25Gumawa na siya ng tulay na diretsyo sa second floor.
01:28At least, hindi na yung katulad dito.
01:31O, kasi pag dyan ka dumaan, pati yung latang amoy niyan, nasa iyo na rin.
01:36Medyo mahirap.
01:37Wala na, talagang pasira na yan.
01:39Pabigay na yan.
01:40Pero nadadaanan pa yan.
01:44Kung hindi lulusong sa lagpas tuhod na baha,
01:47dumidiscarte na ang mga residente para makalabas-masok ng barangay.
01:51May gumagamit ng inflatable bed, sumasakay ng bangka,
01:55o pinatakasan na ang mga tricycle.
01:57Walaking tubig eh.
01:59Walang anab buhay kung hindi tataas.
02:00Hala, pag hindi na kaya, wala na.
02:02Bangka na.
02:04Paralisado rin ang mga negosyo.
02:05Apektado lahat.
02:06Lahat ng may nagtatrabaho.
02:09Walang income.
02:09Kung hindi ka gagawa ng sariling diskate,
02:14hindi mo naman pwedeng pabayan yung pamilya.
02:16Ayon sa makabebe LGU,
02:18ito ng pinakamataas na bahang naranasan nila ngayong taon.
02:22May mga barangay na talagang hindi na nasisilayan ang mga kalsada.
02:26Geographically, kami yung nasa babaan ng Pampanga River.
02:30So kahit tumigil na yung ulan,
02:32yung tubig galing sa upstream,
02:34continuous yung pagbabaan nun.
02:36Yung taon namin is affected ng land subsidence.
02:38Year on year, bumaba yung lupa namin.
02:40So yung tubig talaga is nag-i-stay na sa amin.
02:45Hindi na siya nawawala.
02:46Yung mga river system namin,
02:49silted din dahil sa pagpatok ng pinatubo before,
02:52which is until now, yung lakar,
02:54bumababa pa rin po sa amin.
02:56Nakikipagugnayan ng makabebe LGU sa private sector at DPWH
02:59para sa dredging ng bahagi ng Pampanga River.
03:03Pero humihingi rin sila ng tulong sa national government.
03:06Sana magkaroon ng comprehensive study
03:08sa pagbaba ng lupa at saka yung management ng tubig upstream
03:13para hindi kami gano'ng affected sa baba.
03:17But ever since, ma'am,
03:19annually,
03:20naging partner ng buhay namin yung bahay.
03:23But ngayon,
03:25mas lumalala ngayon.
03:26Bagamat ito na ang kinalakhan ng mga residente,
03:29hindi nila hangad na ipamana sa mga anak at apo nila
03:32ang pamumuhay sa baha.
03:34Nag-invest sila ng mga for the future ng mga anak nila
03:38sa ibang lugar na hindi na dito sa mga bebe.
03:43Pero gusto pa rin namin dito.
03:44Ang national, dapat silang gumawa ng paraan
03:48para magkaroon ng labasan yung tubig.
03:52Yung forever solution,
03:54hindi kasi pwede yung tambak lang ng tambak sa daan,
03:57tambak.
03:57So, kawawa din yung mga may bahay.
04:00Pero ang iba,
04:01tila nawalan na ng pag-asa.
04:04Yung mga ibang nasa gobyerno naman natin,
04:07silang nagpapayaman,
04:10yung mga taong naghihirap,
04:12wala, basta ang bulsa ni nila.
04:15Kurakot, yun, ewan ko.
04:18Hindi na ata maayos yung ano natin.
04:20Ganyan na talaga.
04:26Pia, may alok naman na libreng sakay
04:28ang Makabebe LGU para sa kanilang mga residente.
04:31Yung mga ganitong pag-ulan, Pia,
04:33bagamat pabugso-bugso at mahina
04:35hanggang sa katamtaman,
04:36ay dagdag pangambayan sa mga residente
04:38na baka matagalan pa
04:40bago tuluyang humupa
04:41o mabawasan man lang
04:42ang pagbaha sa kanilang lugar.
04:44Yan ang latest mula rito sa Makabebe Pampanga.
04:47Balik sa'yo, Pia.
04:49Maraming salamat, Bea Pinlak.
04:51Maraming salamat, Bea Pinlak.
Comments