- 1 gün önce
Gece Haberleri, 24 saatin tüm gelişmelerini ekrana getiriyor.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:26İzlediğiniz için teşekkürler.
00:30Rusya lideri Putin'in yazlık ve kışlık sarayları da hedef alınıyor.
00:34Taraflar arasında karşılıklı saldırılar var.
00:37İki taraf da savaşta iyi durumda olduğunu, savaşı kazandıklarını iddia ediyorlar.
00:42Ama dört yıla aşkın bir süredir sonuca ermeyen bir mücadele söz konusu.
00:47Diğer taraftan Avrupa'da da Rusya korkusu var.
00:51Avrupa'da Rusya'nın önümüzdeki yıllar içerisinde bir NATO ülkesini işgal edeceği korkusu
00:58ve zaman zaman istihbarat raporlarının medyaya sızmasıyla birlikte
01:03Rusya'nın Avrupa'yı istila planları yaptığı yönünde haberler var.
01:08Konuklarımızla birlikte konuşacağız.
01:10Tabii tüm dünya Orta Doğu'ya odaklanmışken diğer taraftan devam eden bu savaş
01:16bir Avrupa savaşına belki de bir dünya savaşına evrilir mi?
01:21Konuklarımıza soracağız.
01:22Güngör, Yavuz Arslan ve Cafer Ökmen bizimle birlikte.
01:25Hoş geldiniz.
01:26Hoş bulduk Erhan Bey.
01:27Merhabalar.
01:28İyi günler.
01:29Güngör Bey, Rusya ve Ukrayna savaşı bir hayli uzadı.
01:33Evet.
01:33Başlangıca döndüğümüz zaman Rusya'nın, Ukrayna'nın başkenti Kiev'e kadar geldiğini,
01:40neredeyse Kiev'in düşmek üzere olduğunu tüm dünya gördü.
01:43Sanki Kiev düşecek, Rusya Ukrayna'yı işgal edecek ve tüm dünyada bunu izleyecek gibi görünüyordu
01:51ama bambaşka bir noktaya evrildik.
01:53Rusya'nın önemli toprak kazanımları var ama tabii ki Rusya ve Ukrayna arasındaki güç dengesini
01:58göz önüne aldığımız zaman Rusya'nın istediklerini yapamadığını net bir şekilde söyleyebiliriz.
02:03Dura anlaşan bir savaş var.
02:05Karşılıklı saldırılardan ibaret.
02:07Ama tabii Avrupa'nın korkusu Rusya'nın Ukrayna'yla işini bitirdikten sonra
02:12Avrupa topraklarından ülkelere saldıracağı yönünde.
02:16Siz ne düşünüyorsunuz?
02:17Rusya'nın gerçekten böyle bir planı var mı?
02:19Ukrayna savaşını neden sonlandıramadı ve neden bir sonuca erdiremiyor en azından bir anlaşmayla bile?
02:26Şimdi aslında anlaşmayı denediler.
02:28İstanbul'da biliyorsunuz 2022 yılında bir metin İstanbul metni ortaya çıktı.
02:34Hatta masada heyetler buna para fattılar Moskova'dan olur alıp.
02:39Son anda Zelenski'nin İngiltere Başbakanı, dönemin İngiltere Başbakanı Boris Johnson'ın müdahalesiyle
02:44Zelenski'nin imzayı çekmesiyle, daha doğrusu imza atmamasıyla olmayan bir anlaşmadan söz ediyoruz.
02:51Ondan sonra defaatle başka görüşmeler oldu.
02:54Bir sonuç elde edilmedi.
02:56Çünkü Erhan Bey şöyle bir sorun var.
02:58Ukrayna'nın işgal edilmiş toprakları var 2014'ten itibaren.
03:02Aslında bunu 2026 yılı ya da 2025 ya da 2024 üzerinden değil.
03:082014 Şubat ayında Ukrayna'nın toprağı olan Kırım'ı işgal eden bir Rusya'dan söz ediyoruz.
03:14Putin bu Avrupa'yı tehdit ilk defa değil.
03:17Bakın geçen yıllarda konuşmalarında her zaman Avrupa'ya karşı bu sopanın ucunu gösteren bir Rusya lideri var.
03:24Hatta analiz dergilerde Rus füzelerinin kaç dakikada Londra'ya gideceği, kaç dakikada Paris'e gideceği yayınlandı.
03:34Ama bu Rusya Avrupa'ya vururuz ya da Rus ordusu daha doğrusu Avrupa'ya hazır başlığı biraz Avrupa ülkelerinin Ukrayna
03:44'ya ağırtan desteğinden dolayı.
03:46Ben sadece iki tane örnek veriyorum.
03:48Savaşın başladığı 2022'de Ukrayna ordusunun petriyotları yoktu.
03:53Bugün petriyotları var.
03:55Savaşın başladığı 2022'de F-16'ları yoktu.
03:58Bugün Ukrayna ordusunun F-16'ları var.
04:00Gerçi hava gücünü kullanamıyorlar.
04:02Bugün Ukrayna ordusu sizin de girişte verdiğiniz Rusya'nın derinlikleri drone ve siyah ve son dönemde füze saldırısı gerçekleştirebiliyor.
04:10İşte Putin'in hedefine ulaşamamasının nedeni bu.
04:13Ukrayna ordusu savaşıyor.
04:14Şu dört buçuk yıl baktığımızda yeni bir Ukrayna ordusu ortaya çıktı.
04:19İşin dikkat çekici noktası Rus ordusu da kendisini yeniledi.
04:23Yani Rusya Kuzey Kore'den asker getirdi.
04:27Askeri yapısını değiştirdi.
04:29Ordu yapısını değiştirdi.
04:30Biraz sonra konuşacağız.
04:33Sanki yeni yapılanması sadece Ukrayna gibi değil.
04:36Finlandiya ve İsviç'in NATO üyeler olmasından sonra
04:40Finlandiya sınırında yeni bir ordu kurdular.
04:42Kurdular NATO tehditine karşı.
04:44Yani izleyicilerimiz şunu anlatayım.
04:46NATO Rusya'ya karşı konumlanıyor.
04:48Kendine ona göre konumlanıyor.
04:50Rusya'da NATO'nun yaptığı her adıma daha doğrusu Avrupa'daki NATO ülkelerinin yaptığı her adıma karşı karşı o da bir adım
04:58adım atıyor.
04:59İşte ondan dolayı biz buraya geldik.
05:02Ukrayna ne yapıyor?
05:03Ukrayna son bir yıl diyebiliriz.
05:06Bir yıl Rusya'nın derinliklerine gidene kadar işte Putin'in yazlık ve kışlıklarına hedef alan, stratejik hava üslerine hedef alan
05:15örümcek operasyonu hatırlatayım.
05:17Bugün örümcek operasyonu akademilerde okutulacak bir operasyon.
05:21Yani drone'ları parça parça sokuyorsun, içeride tır korselerini de birleştiriyorsun.
05:26Sonra asker istihbarat elemanlarını koyup içeriden bunları yönetiyorsun ve stratejik bombardıman uçaklarını üstlerinde bombalıyorsun.
05:37Bombalıyorsun.
05:38Yani bu açıdan bu savaş başka bir boyuta evrilmiş durumda.
05:41Şimdi iki taraf arasında da Ukrayna savaşını çok iyi özetleyen bir analiz var.
05:48İki taraf da kaybetmek istemiyor.
05:51Yani bir anlaşmada attıkları imzayla bunda Ukrayna topraklarını kaybetti.
05:57Rusya da Kiev'i kaybetti örnek olarak veriyorum.
06:00İkisi de kaybetmek istemediği için bu savaş uzuyor.
06:03Nihayetinde az önce o 1200 km'lik cephe hattını gördüğümüzde bazen Rusya'nın bir ay bakıyoruz şu birkaç bölgede ilerlemesi
06:12var.
06:12Daha sonra Ukrayna ordusunun bunun geri aldığını görüyoruz.
06:15Hatırlar mısın Kursa girmişti.
06:17Yani Rusya ana karası ilk defa karadan kontrol edilmişti.
06:20Bir yıl tutamadılar.
06:21Ağır kayıplarla Ukrayna ordusu çekildi.
06:24Böyle gergitlerle giden bir savaş var.
06:26Ama Putin yılda bir defa iki defa Avrupa'ya bu sopanın ucunu gösteriyor.
06:32Bunun nedeni de Ukrayna'ya verdikleri para.
06:34Bugün Ukrayna Avrupa'nın parasıyla savaşıyor.
06:37Bakın ABD silahları var.
06:40ABD silahlarının parasını kim ödüyor?
06:42ABD hibe etmiyor parayı.
06:44Avrupalı fonlardan alıyor.
06:45Bugün Avrupa ülkeleri öldüyor.
06:47Yani Ukrayna'nın aldığı silahların büyük bir fonlamasına Avrupa gerçekleşiyor.
06:52Yani bu Avrupa'ya vurur başlığı bu.
06:56Bugün Avrupa'da yaşayan 1945'leri gören kişiler hala sah.
07:02Bunlar Stalin ordularının Berlin'e kadar geldiğini gördü.
07:05Sadece Berlin değil mi Avrupa'nın bir kısmına kadar girdiğini gördüm.
07:091991'de dağılan Doğu blokuna bakalım.
07:12Bugün Macaristan'dan Polonya'sına kadar Doğu bloku yani Sovyetlerin güdümünde olan ülkelerden söz ediyoruz.
07:20Ve diyoruz hala bu insanlar hayattalar.
07:24Yani bugün kıta Avrupa'sında bir 2. Dünya Savaşı hafızası var.
07:28Aynı Rusya, 2. Dünya Savaşı'nın Rusya'sı bugün Ukrayna'nın içlerine kadar girmiş, girmiş ve adeta füzelerin ucu Avrupa'ya
07:36dönmüş durumda.
07:38Ama Putin yarın sabah ya da bir ay sonra gidip bir Avrupa ülkesine saldıracak anlamında değil.
07:46Bakın orada ilginç bir şey var.
07:48Olur mu olmaz mı bilmem.
07:50Bir NATO ülkesinden daha çok NATO ülkesi olmayan başka bir ülkeden söz ediyor.
07:56Bu da Moldova olabilir.
07:58Moldova apar topar Romanya ile birleşmeye çalışıyor.
08:01Romanya bir NATO ülkesi.
08:03Çünkü o da küçük bir Rusya'ya göre.
08:06Kars'a küçük bir askeri gücü olan ülke.
08:09Yani bu savaşın jeopolitiğini nereye evrileceğini iyi okumak lazım.
08:14Benim her zaman dediğim bir şey var.
08:16Herkes Putin Rusya'sını iyi okusun.
08:18Putin'in yönettiği Rusya'yı.
08:20Silahı az olur ya da çok çok olur.
08:23Sovyetlerin dağılmasını sorgulayan bir aktör.
08:26Çarlık Rusya'sına kadar sorgulamaları olan bir aktörden söz ediyoruz.
08:30Onun için yani sadece bu Kiev hattında ya da işte Odessa önlerinde bir savaş gibi değil.
08:38Yani düşünebiliyor musunuz bundan 10 yıl önce bize deselerdi Erhan Bey koskoca Rus ordusu Kuzey Kore'den asker getirecek.
08:4730-40 bin askerden söz ediyor.
08:50Koskoca Rus ordusu İran'dan siyah alacak.
08:52İran'dan siyah aldılar.
08:54Bu da hani Rusya'nın bu savaşı devam ettirmek için, askeri kapasitesini güçlendirmek için adımlar attığını gösterir.
09:02Belki Çin'le gizli yaptıkları birçok çalışma var.
09:05Bunları şu anda bilemiyoruz.
09:06Bilemiyoruz.
09:07Bilemiyoruz.
09:08Ama bu tehdit ilk defa değil.
09:09Onu söyleyeyim.
09:10Bu hani Avrupa'ya diyor ya direkt Almanya'ya onu da söyleyeyim.
09:16Yani şu anda Almanya ve Polonya Fransa ve İngiltere'den daha keskin gidiyorlar.
09:20Gidiyorlar.
09:21Çünkü burunlarının dibinde.
09:23En fazla Ukrayna'ya madde olarak desteği veren ülkelerin başında da Almanya geliyor.
09:31Almanya geliyor.
09:32Cephe hattına baktığımızda siz de ekranlarda görüyorsunuz.
09:36Görüyorsunuz savaş devam ediyor.
09:38Kaynaklar ne kadar doğru?
09:40Yani bazen analizler okuyoruz, analiz okuyoruz Erhan Bey.
09:44Ya da haberler okuyoruz.
09:45Bazı aylar cephede 20 bin kişinin öldüğü söyleniyor.
09:49Yani 20 binin üzerinde kişinin öldüğü söyleniyor.
09:52Gerçekten kanlı bir savaş var.
09:53Bunu Ukrayna kaynakları da teyit ediyor.
09:55Çok kanlı bir savaşla karşı karşıyız.
09:57Hani biz biraz sıcak gündemden Orta Doğu'ya daha odaklandık.
10:02Ama 4,5 yıl oldu.
10:05Gerçekten çok çok kanlı bir savaşla karşı karşıyız.
10:08Evet Cafer Bey tabi burada Avrupa'nın Rusya tehdidi üzerine artık çalıştığını söylemeye gerek yok.
10:16Avrupa geçmişteki birçok politikasını değiştirmek üzere aslında sürekli toplantılar yapıyor.
10:24Orada işler biraz yavaş işliyor.
10:25Onu da söylemek gerekir ama sonuç itibariyle Rusya'nın kendileri için bir tehdit olduğunu ve gelecekte bugün olmazsa yarın olmazsa
10:34belki 5 yıl, 10 yıl, 20 yıl sonra Rusya'yla bir savaş haline gelebileceklerini düşünüyorlar.
10:39Bunun için çalışmalar da var.
10:40Burada tabi o istihbarat raporlarından bahsettik.
10:45Bazı Avrupa ülkeleri, Avrupa Birliği ya da NATO üyesi ülkelere başlangıçta bir saldırıyla bu işin başlayacağı yönünde bazı istihbarat bilgiler
10:55medyaya yansıdı.
10:56Bu çok Avrupa'da ses getirdi.
10:58Bu da bu beklenti hangi ülkelerden yana olabilir?
11:03Tabi burada Litvanya, Estonya, Letonya ki geçmişte Sovyetler Birliği içinde Rusya'yla birlikte aslında tırnak içinde Rusya'nın yönettiği ülkelerde
11:15olabilir.
11:15Yeni katılan Finlandiya olabilir ve en önemli konulardan biri her ne kadar Rusya'yla bir sınırı olmasa da beyaz Rusya
11:24vasıtasıyla bir sınır komşusu olduğunu da söyleyebileceğimiz ve son dönemde silahlanmaya çok önemli bir para ve zaman ayıran Polonya olabileceği
11:34söyleniyor ki genelde büyük savaşlarında Polonya'da başladığını biliyoruz tarihte.
11:38Evet, 2. Dünya Savaşı'na da bir olmuş.
11:40Aynen öyle. Sizin düşünceniz nedir? Yani Rusya Ukrayna ile baş edememişken böylesine büyük bir işe kalkışabilir mi?
11:47Yani Rusya'nın Ukrayna Savaşı sonrasında Avrupa güvenliği açısından bir tehdit oluşturduğu söyleniyor.
11:55Dolayısıyla Ukrayna Savaşı'nın uzun sürmesi biraz Avrupa'nın hazırlık aşamasında da yardımcı olacaktır.
12:04Fakat biz geçen 4,5 yıllık zamana baktığımızda iki ülkeyi değerlendirdiğimizde bakın Amerika bugün İran'da bir çıkmaza girmiş.
12:19Rusya Ukrayna'da bir çıkmaza girmiş fakat Rusya daha yorgun bir çizgide.
12:24Güngör Bey'in dediği gibi bazı rakamlar 30 bin askere kadar aylık kayıp verdiğini gösteriyor ve Rus ordusu bu konuda
12:33gerçekten yıprandığı söyleniyor.
12:36Fakat olası bir Ukrayna Savaşı'ndan sonra Rus ordusunun hızlı bir şekilde toparlanabileceği ve daha sonra da Rusya'ya, Avrupa
12:45'ya yönelik bir tehdit oluşturacağı söyleniyor.
12:48Fakat gerçekten hani Moskova henüz Ukrayna'yı halledememişken NATO'yu karşısına alabilir mi?
12:57Yani böyle bir soruyla başlayacak olursak yani şu kısa vadede böyle bir riski alabileceğini düşünmüyorum.
13:06Fakat Putin sık sık özellikle Ukrayna'ya yönelik yapılan yardımlar nedeniyle Avrupa'ya parmak sallıyor.
13:12Bu da doğal bir süreç fakat kısa vadede Rusya'nın böyle bir maceraya girebileceğini düşünmüyorum doğrusu.
13:23Evet bazı bu konuda bazı istikbari veriler var özellikle Baltık ülkelerinde Letonya, Estonya gibi ki zayıf olarak nispeten daha zayıf
13:32ülkeler toplam nüfusları 6 milyon civarında ülkeler.
13:36Buralarda yönelik bazı saldırılar olabileceği söyleniyor fakat Rusya'nın Ukrayna'da rahat olmadığı ve rahat olmadığı sürece de Avrupa'ya karşı
13:49ikinci bir cephe açmasının zayıf olacağını düşünüyorum.
13:53Evet tabi burada Rusya Avrupa arasındaki mücadelede bir de Avrupa tarafına bakmak gerekiyor.
14:03Avrupa sizce bu tehdide karşı ne yapmak istiyor ve şu ana kadar başarabildi mi bunları?
14:08Biraz önce belirttiğimiz gibi hep yürokrasiden bahsediliyor.
14:11O bürokrasi kavramının yerine Avrupa'da geçerli olan çok yavaş ilerliyor.
14:16Bürokrasiyi şöyle tanımlı yürokrasi.
14:18Evet çok yavaş ilerliyor kolay karar alamıyorlar.
14:21Ama Avrupa bir şey yaptı ama yani İsveç ve Finlandiya'yı NATO'ya aldı.
14:26Yani bir şey yapmamış diye düşünmemek lazım.
14:30Bu iki ülkede az önce...
14:31Türkiye'nin onayıyla.
14:32Tabi Türkiye'nin biliyorsunuz o da Finlandiya ve İsveç'in katılması ciddi bir sıkıntılı süreci oldu.
14:40Protokollarla anlaşmalarla yapıldı.
14:43Savaşa başladığımızda Avrupa'nın güvenlik mimarisi de değişti.
14:46Yani bugüne kadar özellikle İsveç, Finlandiya'ya baktığımızda hani Avrupa Birliği üyesi ama böyle tarafsız, daha ortada duran işte beyaz
14:58zambaklar ülkesi vesaire bir modelken birden silaha döndüler.
15:02Birden güvenlik başlıklarına döndüler.
15:06Bu da Avrupa'nın özellikle Fransa, Almanya gibi ülkenin İngiltere'de sayabiliriz.
15:12Kıtı Avrupa'sının Ukrayna Savaşı sonucunda attıkları adım tabi burada Türkiye ciddi anlamda etkili oldu.
15:19Çünkü Türkiye'nin oyuna ve onayına ihtiyaçları vardı.
15:25Bunun dışında Avrupa'da fonlar arttı.
15:27Senin dediğin gibi bir ordu kurmakta ciddi anlamda kendi milli ulusal ordularını kurmakta güçlü yapıya evrilmekte zorlanıyorlar.
15:37Şimdi burada Almanya'nın onu da belirteyim.
15:39Erham Bey özel bir durum var.
15:40Almanya 2. Dünya Savaşı'ndan sonra müttefiklerle yani ABD ve İngiltere'nin başını çektiği yaptığı anlaşmalar gereği silahlanamıyor.
15:50Yani belirli seviyede ordu kapasitesi kısıtlı tutulmuş.
15:54Bugün ABD'nin, ABD ordusunun en büyük üssü Almanya'da.
15:59İki tane dünyada büyük üssü var.
16:01Biri Japonya'da yendi, diğeri de işgal ettiği Almanya'da.
16:05Reimştein.
16:06Reimştein üssü.
16:07O açıdan ABD endeksli bir güvenlik başlığından yeni adımlar, yeni oluşumlar atmaya başladı.
16:14İşte ABD, üzüldüm, Almanya İstihbaratı'nı yeniden kurdu.
16:18100 milyar avrodan fazla kendi ulusal milli ordusu için bütçe ayırdıklarını açıkladılar.
16:24Zorunlu askerlik kararları aldı.
16:25Zorunlu askerlik aldı.
16:27İşte insanlar onlara karşı çıkıyor.
16:28İlanlı asker aramaya başladılar.
16:30Sözleşim ile askerlik mevzuatında güncellemeler yaptılar.
16:34Ama gene de istediklerinin duruma düşmüyorlar.
16:37Çünkü bir ordu kurdum demekle ordu kurulmuyor.
16:39Bu yapboz değil.
16:40Yani bir ordunun lozistiği, bir sürü sistemi var.
16:43Sistem var.
16:44Çok teknik bir konu.
16:44Aritmatiği var, matematiği var.
16:46Hani ben bugün 100 bin kişiyi topladım.
16:49Üzerlerine kamuflaj giydirdim.
16:51Ellerine silah verdim.
16:52Ordu olmuyorsun.
16:53Ordu bambaşka bir şey.
16:54Şimdi NATO şemsiyesi, daha doğrusu ABD'nin Avrupa üzerinde sağladığı bu güvenlik konforu Rus tehditini önceleyemedi.
17:04Bakın Avrupa'daki üretim, bürokrasi, onunla ilgili bir örnek var.
17:08Avrupa parlamentosunda Avrupa parlamentosu üyesi olan bir milletvekili konuşurken ilginç bir şey diyor.
17:14Biz burada diyor bir silah üretmek ya da ona fon bulmak için 6-7 ay tartışırken Rusya o silahın benzerini
17:22üretmiş oluyor.
17:23Yani Rusya 6-7 ayda üretim yapıyor.
17:25Biz parasını kim verecek, bunun fabrikası nereye kurulacak diye tartışırken Rusya üretiyor.
17:31Putin ne yapıyor?
17:32Boşalan depolarını sürekli Rus savaş sanayisiyle doldurmaya çalışıyor.
17:37Ama bugün Avrupa'ya baktığımızda sürekli silahsız silah alsalar da, ordu kurmaya, ordularını güçlendirmeye çalışsalar da, Fransa'yı belki bir
17:47kenara koyabiliriz.
17:49Bunun için de hepsi ABD'ye bağlılar.
17:52ABD'den alım yapmak zorundalar.
17:54ABD ile birlikte bunu konsolid etmek zorundalar.
17:57Bu kadar tedirgin olmalarının, Erhan Bey bunun ötesindeki nedeni şu, ABD'ye duyulan güvensizlik.
18:03Yani bütün Avrupa'daki karar vericiler, şimdi bunun da ilginç bir örneği var.
18:08Örneği var Körfez.
18:10ABD bugün Körfez'de müttefiklerini koruyabildi mi İran saldırına karşı?
18:15İran'ın ordusuyla Rus ordusu kıyaslanamaz bile.
18:19Yani nükleer silaha sahip bir Rus ordusundan söz ediyoruz.
18:24Az önce işte mesela Kalingrad, Baltık denizindeki toprağı var.
18:27Rusya, Sovyetler dağıldıktan sonra geleneksel olarak doktor ilerinde oraya bir koridor açmak.
18:36Yani ana karayla bağlamak.
18:38Ana karayla, beyaz Rusya üzerinden ya da ana karayla bir bağlantı kurmak.
18:43Putin bir çılgınlık yapıp bir gün bunu dener mi?
18:46Dener mi?
18:47NATO'yu da test ettiler.
18:48Yani büyük çapta değil de Baltık denizi üzerinde Rus uçakları, MİK'ler ve diğerleri defaatle işte NATO hava sahası olarak
18:57tanımlandığı için daha doğrusu NATO'nun güvenlik şemsiyesi altında olan bölgeyi defa hala taciz ettiler.
19:04İhlaller attılar.
19:05İşte haberlerde Norveç'ten kalkan İtalyan uçakları, NATO uçakları görev erken uyarı yaptı.
19:11Şu anda Türkiye'de hava devriyesi, hava polisi olarak adlandırılan NATO gücünde Baltık o bölgede görev yapıyor.
19:19Bizim F-16'larımız da görev yapıyor.
19:20Aslında adık olmamış bir test var.
19:23Polonya'ya düşen siyah aklıma geldi.
19:26Tam sıfır noktasına, Polonya'sının sıfır noktasına Liva attığı füzeler.
19:30Aslında o karşı tarafın refleksini de şey yapıyor.
19:33Ama sonuçta NATO'nun Avrupa yapılanmasına baktığımızda komuta merkezleri, erken uyarı radarlarıyla, karşılarında bir sistem var.
19:43Buna rağmen en kötü senaryodan gidelim.
19:47Bütün bir gerçeklik de var.
19:49Eğer Putin gemileri yakıp bir NATO ülkesine saldırırsa bu dünya savaşına evrilebilir.
19:554,5 yıl Ukrayna'da istediği hedefe ulaşamayan Putin bir dünya savaşını kaldırabilir mi?
20:01Şu anda bütçesinin %36'ını Ukrayna savaşına harcıyor.
20:06Yani Rusya'nın savaş bütçesini onun %36'a.
20:09Kore'den asker getirmek zorunda kaldı.
20:11Kuzey Kore'den.
20:12İran'dan siyah aldı.
20:14Çin'le yaptığı örtülü alımları ya da aralarındaki bu savaşla ilgili olan şey açık kaynaklara yansımasa da genelde Çin'den de
20:22destek aldı.
20:23Çeçenistan'dan da asker alındı.
20:25Nereden?
20:26Çeçenistan'dan da asker alındı.
20:27Tabii.
20:28Çeçenistan'dan da savaşı.
20:30Libya ve Suriye'den çekildi.
20:31Suriye'den çekildi.
20:32Libya'dan, Afrika'dan.
20:33Evet.
20:34Aynı bir Wagner krizi yaşandı.
20:36Yani Rusya için bu 4,5 yıl gerçekten zor oldu.
20:41İlk defa Putin'in yönetimine bir darbe girişimi oldu.
20:45Yani Wagner'lerin çıkıp Moskova'ya doğru yürümesi sıradan bir olay değil.
20:50Ama Putin'e baktığımızda bütün bunlara rağmen Putin karşısında bir başarı görüyor.
20:57Ukrayna'yı yeneceğini şöyle kendi şartlarıyla bir anlaşmaya zorlayacağını söylüyor.
21:03Şimdi bu kadar el yükseltmiş Putin.
21:05İşte diyelim Ukrayna'da stratejik hedeflerine ulaştıktan sonra bu sefer işte Kalingrad özelinde bunu defaatle söyledikleri için için ikinci bir stratejik
21:14hamle atar mı?
21:15Şimdi tarih bize biraz Erhan Bey tiyo veriyor.
21:192008'di sanırım Gürcistan'a müdahalesi 2008.
21:232008'den 6 yıl sonra 2014 1. Ukrayna Savaşı.
21:28Yine 2014'den geldiğimizde 8 yıl sonra 2. Ukrayna Savaşı.
21:33Yani Putin bir anlaşma yaptıktan sonra bu krizi dondurduktan sonra tekrar bir hamle atabilir, yapabilir.
21:40Bu Rus ordusu da bu kapasiteye sahip onu da söyleyeyim.
21:43Yani NATO'suz, NATO'nun olmadığı bir Avrupa'yı düşünelim.
21:46Yani şu anda bir NATO dengesi var.
21:48Avrupa'yı düşünelim.
21:51NATO şemsiye olmadı ya da ABD'nin güvenlik başlıklarında ya da Rusya'ya karşı farklı pozisyon aldığında,
21:59aldığında Rus ordusunun hangi ordu durdurabilecek?
22:03Evet.
22:04Bunu da sormak gerekir.
22:05Evet, Avrupa'dan sıcak bir bölgeden Rusya-Ukrayna Savaşı'ndan tabii ki Orta Doğu'ya döneceğiz.
22:12ABD ve İsrail'in İran'a yönelik başlattığı saldırı ve savaşta tabii biraz sessizlik söz konusu,
22:22bir ateşkes var ama ateşkesin ne zaman sona ereceği, savaşın yeniden ne zaman başlayıp başlayamayacağı merak ediliyor.
22:30Umut ederiz.
22:31Başlamaz tabii.
22:32İlginç açıklamalar da var.
22:33Amerikan Başkanı Donald Trump Hürmüz'e ilişkin önemli bir açıklamada bulundu.
22:38Sanal medya hesabı üzerinden bir paylaşım yaptı Amerikan Başkanı.
22:41Ve ABD Hürmüz Boğazı'nda tüm kontrole sahip dedi.
22:48Bence kontrolü bırakmayacağız.
22:51Donanma ablukamız herkes tarafından çelikten bir duvar olarak adlandırılıyor dedi Amerikan Başkanı.
22:58Ve İran'ın bu konuda yapabileceği hiçbir şey yok dedi.
23:01Ve geçmişte söylediği şeyleri tekrarladı.
23:05Donanmaları yok, hava kuvvetleri yok.
23:07Kalan askerlerinin maaşlarını ödeyemez durumdalar.
23:10Devrim muhafızları ağır darbe aldı ve kaçıyor.
23:14Yiderlikleri ise en hafif tabirle belirsiz dedi Amerikan Başkanı.
23:20Hiç paraları yok, ülkeleri bitmiş durumda.
23:23Ve ellerinde olan tek şey yalan haberler ve %300 enflasyon ve durum daha da kötüleşiyor.
23:31İran sadece laf üretiyor, icraat yok, Orta Doğu'nun kaba dayısı artık yok ifadelerini kullandı Amerikan Başkanı.
23:40Donald Trump diğer taraftan Pakistan'dan bir açıklama geldi.
23:45Ve ABD ile İran'ın 60 günlük ateşkesi uzatma konusunda anlaştıklarını ifade etti.
23:52Ama İran'dan hemen yalanlama geldi.
23:56ABD ile ne aracılar vasıtasıyla ne doğrudan ne de başka bir türlü görüşmüyoruz.
24:03Ve bu ateşkesin uzatıldığı haberleri doğru değil, yalan ifadeleri kullanıldı.
24:10Canfer Bey, taraflardan sürekli açıklamalar duyuyoruz.
24:14Artık iş psikolojik bir savaşa doğru dönmeye başladı.
24:18Amerikan Başkanı Donald Trump, İran ile görüşüyoruz, iyi durumda diyor.
24:22İran hemen çıkıyor, biz Amerika ile görüşmüyoruz diyor.
24:25Sonra Amerikan Başkanı cevap veriyor, yani bunu nasıl söyleyebilirler, biz kimle görüşüyoruz o zaman diyor.
24:30Diğer taraftan hem İran'ın hem de bölge ülkelerinin en güvendiği ülkelerden aracılardan biri Pakistan böylesine bir açıklama yapıyor.
24:40İran hemen Pakistan'ı da yalan diyor.
24:42Şimdi burada tarafların sanki psikolojik savaşa ağırlık verdiklerini görüyoruz.
24:48Hangi noktaya gidiyor bu savaş?
24:49Evet, şimdi biz açıklamalara dikkat edersek, Trump'ın açıklamasına baktınız, söz ettiniz, Trump saha gerçeğinden biraz uzak bir duruş sergiliyor.
25:00Şimdi Rotters'ın bugün bir haberi var, bakın okuyorum, salı günü Hürmüz'den sadece 8 gemi geçmiş, bunun 7'si İran karasularını
25:11kullanmış.
25:12Yani neredeyse tamamen durmuş, trafik tamamen durmuş.
25:16Günlük oranın giriş ve çıkışı 130 ile 140 gemiyken, bu sadece 7 gemiyi saymasak gir gemiye düşmüş.
25:26Şimdi Hürmüz gerçekten Amerikan kontrolünde diyebilir miyiz?
25:30Yani ya Trump gerçekten göz göre göre yalan söylüyor ya da yanlış bilgilendiriliyor.
25:38Şimdi hemen senatör Chris Murphy'den bakalım, Amerikan senatörü.
25:44Donald Trump bu savaşı kaybetti.
25:47Amerika zayıfladı, İran güçlendi.
25:50Hürmüz boğazını yeniden açmanın maliyeti her geçen gün artıyor.
25:53Görünüşe göre şu anda masada bulunan anlaşma, boğazın yeniden açılması karşılığında İran'a yılda 100 milyar dolar ödenmesi öngörülüyor.
26:03Bu İran için büyük bir zafer.
26:06Şimdi senatörün açıklaması bu.
26:09İran'ın yıllık askeri harcaması ne?
26:1115-20 milyar dolar civarında ki İran'ın buradan çok daha karlı çıkacağını ifade ediyor.
26:17Ve Amerika'nın burada Trump'ın yenildiğini söylüyor.
26:20Bugün yine İran'ın Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhsin Rıza'yı bugün bir açıklama yaptı.
26:27İran'ın mesajı nettir.
26:29ABD savaşı ve ablukayı sonlandırıp, İran'ın dondurulmuş mal varlıklarını serbest bırakana
26:36ve Lübnan ile Gazze dahil bölge genelinde ateşkesi kabul edene kadar Hürmüz Boğazı yeniden açılmayacaktır.
26:45Net ifadeler.
26:46Tüm şartlar yerine getirilene kadar boğaz kapalı kalmaya devam edecek diyor.
26:50Şimdi İran'ın yetkililer bunu söylüyor.
26:53Uluslararası haber kanalları bir herhangi bir gemi trafiğinin olmadığını söylüyor.
26:59Ama öte yandan Trump'a bakıyorsunuz.
27:00İran bitmiş, ortada bir şey kalmamış, ordu yok, para yok, ekonomi yok.
27:06Boğazı aç o zaman, boğazı aç.
27:08Peki boğazı kapalı tutan unsur ne?
27:10Trump'a sormak lazım.
27:12Gerçekten bunu anlamak zor, anlamak güç.
27:16Fakat bu açıklamalar yapılmaya devam ediyor.
27:20Bugün yine İran Meclis Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı Aziz İnbi dedi bir şey vardı.
27:28Hürmüz ile ilgili bir yasa çıkaracaklarını ve bu yasanın da geçişle alakalı
27:36düşman ülkelere ait askeri ve ticari gemilerin İran'ın izni olmadan Basra Körfezi'ni kullanmayacaklarına yönelik bir yasa çıkaracaklarını söylüyor.
27:46Yani İran çok farklı bir tablo çizerken Amerika çok daha farklı bir, daha doğrusu Trump çok daha farklı bir şey
27:56söylüyor.
27:57Karaçin, Arakçin'in dün bir açıklaması vardı.
28:02Dedi ki biz şu anda doğrudan görüşme yapmıyoruz.
28:06Sadece aracılar aracılığıyla mesajlaşıyoruz dedi.
28:11Yani görüşme bu.
28:13Eğer Trump'ın kastettiği buysa görüşmeler var.
28:16Fakat şu anda hala hazırda bir görüşme yok.
28:20Dikkat edecek olursanız savaşın ilk günlerinde Trump'ın söylediği bir veya iki haftada biz bu işi bitireceğiz diye çıktı.
28:29Geçen süre altı ay ve hala ortada sadece boğazı açabilecek bir yeteneği bile Amerika'yı.
28:38Biraz önce ifade ettiğim gibi evet Rusya, Ukrayna'da gerçekten zor durumda.
28:42Amerika'da Hürmüz de battı.
28:44Yani Hürmüz'ü, açık olan Hürmüz'ü tekrar açabilecek yeteneğe sahip değil.
28:51Şimdi görünen manzara bu.
28:53Ve bunu askeri yetkilileri de, Amerikan'ın askeri yetkilileri de defaten bunu ifade ettiler.
29:02Dolayısıyla savaşın başından bu yana Trump'ın açıklamaları çok da böyle hani kale alınabilecek bir şey yok doğrusu.
29:11Hani insanı tatmin edecek bir açıklamaları yok.
29:15Bugün yine İranlı General Muhammed Rıza Trump yönetimi hakkında bir açıklama yaptı.
29:21Bu insanlar sadece insanlığın yararına çalışmakta kalmıyor.
29:25Bakın bu burada çok önemli bir şey söylüyor.
29:29Diyor ki Amerika için bile çalışmıyorlar.
29:31Trump yönetimini söylüyor.
29:33Peki ne yapıyorlar?
29:34Kendi çıkarları için çalışıyorlar.
29:36Borsa kapanır kapanmaz düşmanlıklarını başlatıyorlar.
29:39Borsa açıldığında hisse fiyatlarını yükseltmek için olumlu mesajlar gönderiyorlar.
29:45Bu arada da bu süre zarfında kendileri hisse senede alıp satıyorlar.
29:49Yani Amerika'nın içerisinde bulunduğu ahlaki yapıyı görebiliyor musunuz?
29:54Ve dikkat edin her hafta sonu neredeyse bu tehditler devam ediyor.
29:59Yani alıştık.
30:00Amerika genelde savaş tehditlerini hafta sonuna denk getirmeye çalışıyor.
30:05Durum böyle yani Amerika'nın Amerika Hürmüz'de bataklığa batmış durumda ve maalesef şu anda herhangi bir çıkış yolu da bulamıyor.
30:16Hürmüz'ü açsa zafer kazanmış olarak geri çekilecek.
30:19Fakat İran bu konuda kesinlikle taviz vermiyor ve Hürmüz'ün açılacağını da şey yapmıyor.
30:27Yani şartlar yerine gelmeden Hürmüz'ün açılmayacağını defalarca deklare ettiler.
30:34Güngör Yavuz Arslan Hürmüz konusunda bir tıkanma söz konusu net bir şekilde.
30:38Tarafların aslında Hürmüz sorununu çözmeden bu işi çözemeyeceğini anlıyoruz.
30:43Cafer Bey'in de ifade ettiği gibi Amerikan Başkanı Donald Trump Hürmüz üzerinde tam kontrole sahip olduklarını söylüyor.
30:49Ama bu kontrol Hürmüz boğazındaki akışı sağlayamıyor.
30:54Şimdi eğer İran'ın da oradan gemi geçirmesine izin vermiyorsa bunun adına kontrol mü deriz?
31:01Yoksa Hürmüz'ü İran kendi yöntemiyle kapatıyor.
31:04Amerika Birleşik Devletleri kendi yöntemiyle kapatıyor.
31:07Tam bir çözümsüzlük ortamı oluşmuş durumda Hürmüz'de.
31:09Ekonomik olarak dünyayı da yakından ilgilendiren bir konu Hürmüz.
31:12Ama savaşın özelinde de tam bir anahtar konumuna geldi.
31:17Bu iş nasıl çözülecek?
31:19Şimdi Trump'ın Hürmüz boğazının tam kontrole sahibiz dedi.
31:23Hürmüz'ün içi değil, umman ablukasını diyor.
31:25Yani Basra Körfezi'nden çıkan bir gemi Hürmüz Körfezi'ne geldiğinde ilk önce devrim muhafızlarını aşmak zorunda.
31:33İşte izin vermediklerini Cafer Bey söyledi.
31:36Günde 7-8 gemi.
31:37Onlar da devrim muhafızlarını bir bildirim yapacak.
31:40Devrim muhafızların onayıyla Çin'e giden gemi gibi olacak.
31:43Ya da başka bir boyut var kendilerine göre.
31:46Velev ki o gemi oradan çıktı.
31:48Çıktı bu sefer ABD donanmasıyla karşılaşıyor.
31:51Yalnız son dönemlerde ABD'nin müdahalesini haberlerde görmüyoruz.
31:55Yani çıkan gemilere ya da giren gemilere daha çok İran limanlarına giden abluka.
32:00Ama Trump burada Hürmüz'ün tamamen kontrol bizde derken aslında biraz da İran'a yönelik bir mesaj.
32:08Yani siz içeriği kontrol ediyorsunuz ama o haritaya baktığında her yeri Hürmüz görüyor.
32:14Açıklamasının nedeni o.
32:15Bizim donanmamız da orada.
32:17Temeline baktığımızda Erhan Bey bu iş Hürmüz'de düğünlenmiş durumda.
32:23İsviçre'de Trump'ın imzaladığı, Pezeşken'i imzaladığı ve İsviçre'de görüştükleri anlaşma çerçevesi diyelim.
32:31O daha bir yol haritası, kesin bir anlaşma değildi.
32:33Anlaşma çerçevesinin en önemli maddelerinden iki tanesi vardı.
32:37Saldırıların durması iki ayaklı bir anlaşmaydı o başlaması için.
32:41Diğeri de Hürmüz'ün açık olması.
32:43Şimdi İran diyor ki biz tamam Hürmüz'ün açık olacağını söyledik ama bizim istediğimiz şekilde açık olacak diyor.
32:50Yani para verecekler diyor.
32:51Bizim istediklerimiz geçecek.
32:53Yani şöyle şartla açık diyor.
32:55Trump da diyor ki hayır diyor.
32:5728 Şubat'tan önceki gibi açık olacak serbest.
33:01Değerli Dışişleri Bakanımız Hakan Fidan.
33:04Sayın Hakan Fidan zaten bunu yanlış anlamı olarak, diplomatisi gibi bir yanlış anlamı olarak tanımlıyor.
33:09Bunu kağıda dökmediler mi, konuşmadılar mı nedenini bilmiyoruz ya da sonradan farklama konumlandılar.
33:15Şu anda karşımızda koskoca bir Hürmüz düğüm var.
33:20Şimdi Trump İran'a karşı çok da üst perdeden konuşuyor.
33:26İşte altyapıları çöktü, bitti.
33:28Onları felç ettik.
33:29İşte ülkede neler olduğunu ben biliyorum.
33:31Sürekli bunları her konuşmasında söylüyor ama günün gerçeğine baktığımızda, yani sağdaki pratik gerçeğe baktığımızda Hürmüz'den gemiler geçmiyor.
33:40İşte Cafer Bey söyledi, savaş başlamadan önce 130-170 bazı günler 200 gemi geçiyordu.
33:48Şu anda yedi.
33:49Onların bazıları da söyleyeyim boş ya da İran'ın bir şekilde izin verdi.
33:52Yani petrol tankerleri geçmiyor.
33:54Esası olan bu.
33:55Boş tankerlerin girip yüklerini alıp çıkması, çıkması şu anda bu gerçekleşmiyor.
34:00Ben söyleyeyim Hürmüz'le ilgili bir pozisyon, bir anlaşma olmadan ateşkes olmaz.
34:04Böyle düşük yoğunlukla o gemiyi vurdu, Trump'ın tehditleriyle devam edecek.
34:10Şu anda şöyle çatışmasızlık ortamı var.
34:12Erhan Bey, yani fotoğrafı iyi göreceğiz.
34:15Bir ateşkes, bak İran ne diyor?
34:17Okudunuz mu?
34:18Dikkatini çekti mi?
34:21Trump ateşkesten söz ediyor.
34:22Tarihi ve ateşkesin şekli belli değil.
34:26Şimdi bir ateşkes görüşmesi olup karar aldığında başlangıç saati ve bir ateşkes rejimi olur.
34:31Bu ateşkes nasıl uygulanacak?
34:33Bu ateşkes olurken de anlaşmaya giden müzakereler gerçekleşir.
34:38Şimdi İsviçre'den sonra ABD İran'ı vurdu.
34:43İran'da gemileri vurdu.
34:45İran kuvveti vurdu.
34:47Aklıma gelenleri söylüyorum.
34:48İşte ABD'nin, Erbil'de ABD hedeflerini hedefe aldı.
34:52Ürdün'ü vurdu.
34:53Ürdün'ü vurdu.
34:54Ürdün'de ABD uçaklarının hedefi aldığı söyleniyor.
34:57O zaman ortada bir ateşkes yok.
34:59Yani füzeler atılıyorsa, bombalar patlıyorsa ortada bir ateşkes yok.
35:04Gazze'de ateşkes var mı?
35:06Ama orada da yok tabii.
35:08Kağıt üzerinde bir ateşkes var.
35:09Amerika ve İsrail'in aslında savaş stratejisi bu.
35:14Sözde bir ateşkes ilan eder.
35:16Ama Ekim ayından bu yana Gazze'de 2000'e yakın Müslüman katledildi.
35:22Yani ateşkes falan yok.
35:25İsrail'in vadettiği 500 ile 600 arasında insani yardım tırının girmesi gerekirken,
35:31200-250 dolaylarında tır geçişi var.
35:34Yani ateşkes anlaşmasıyla maddelerin neredeyse hiçbirine İsrail ve Amerika uymuyor.
35:42Maalesef sonunda da zaten barış planını kabul etmediklerini açıkladılar sürede olduktan sonra.
35:47Onu da aslında altını çizmek gerekiyor.
35:49Peki burada tabii ki ateşkes var ama saldırılar da var.
35:54Ama diğer tarafta şunu da söylememiz gerekiyor.
35:56Tamam Amerika Birleşik Devletleri'nin herhangi bir saldırısına İran misilleme yapıyor.
36:02Ama daha fazlasını yapmıyor.
36:03Onu da söylemek gerekir.
36:04Yani İran topyekun bir savaşın yeniden başlamaması için daha dikkatli davranıyor.
36:08Onu da söylememiz gerekiyor.
36:10Yani Amerika Birleşik Devletleri'nin İran'a yönelik bir saldırısına misiyle karşılık vermiyor.
36:16Birebir karşılık veriyor.
36:17Misilleme yapıyor.
36:18Bir adım daha ötesine geçmiyor.
36:20İran'ın da burada duruşu biraz net.
36:22Tabii siz dediniz ateşkes var mı yok mu ama savaşın büyümesi, yeniden topyekun bir savaşa gidilmesi
36:28ya da bölgedeki tüm Amerikan güçlerinin yok edilmesi gibi bir niyet İran'da şu ana kadar göremedik.
36:35Yani Amerikan Başkanı Donald Trump boğazın önünde çelikten bir sur ördük diyor.
36:41Donanması orada ama İran'ın donanmayı yok etmek için de bir çabası yok.
36:45Yani İran'da biraz dikkatli davranıyor dememiz gerekiyor herhalde.
36:48Yani işin çok büyümemesi için gayret ediyorlar.
36:51Doğru mu?
36:5160 günlük ateşkes esnasında Lübnan'a da saldırı olmayacaktı.
36:57Lübnan'a saldırı durdu mu durmadı.
36:59Yani dolayısıyla her iki ülke açısından İran için İsrail'de, Amerika'da ki ben ikisini aynı görüyorum.
37:06Maalesef hukuki ve insani olarak duruşları çok kötü.
37:13Bakın aslında 2019 yılında Kasım Süleyman 2, Kasım Süleyman'ı İran'ın askeri doktorunun en etkili isimlerinden bir tanesi.
37:23Bir konuşması var.
37:24İran'da sanırsınız ki bu günleri tarif etmiş.
37:28Şimdi başlıklar diyor ki bizim petrolümüz satılmazsa onların petrolü de satılmayacak.
37:33Blöf yapmıyoruz diyor.
37:35İran, İslam Cumhuriyeti bunu yapabilir.
37:37Hürmüz Boğazı'nı kapatabiliriz diyor.
37:40Buna gücümüz var.
37:411600-1700 kilometre sahilimiz var.
37:45Bizim iznimiz olmadan hiç kimse buradan geçiş yapamaz.
37:49Hengam Adası'nın önünden geçmek zorundasınız.
37:52Bakın öyle şeyler anlatmış ki 2019 yılındaki konuşmasında bizim Kızıldeniz'i düşünmememiz mümkün mü?
38:01Dabil Mendebi düşünmememiz mümkün mü diyor.
38:03Şimdi burada Hürmüz'ü konuşuyoruz ama yarın öbür gün eğer Husiler Darül Mendebi kapatırsa Hürmüz'e rahmet okutacak.
38:14Yani dünya ticareti özellikle Avrupa'ya giden, Akdeniz'e açılan, Kapıs, Süveyş'e giden bu boğaz kapatılırsa dünya ticareti çok
38:23daha büyük bir darbe alacak ki İran henüz bu kartını okumamış.
38:27Ve konuşmasına devam ediyor.
38:29Şu andaki savaş stratejisinin tamamını neredeyse bu konuşmada veriyor.
38:35Zaten Kasım Süleymani de İran'ın savunma ve askeri anlamda en üst yetkililerinden bir tanesiydi.
38:42Bir başlıklar şöyle özetleyecek olursak bizim petrolümüz satılmazsa onlarınki de satılmayacak.
38:48Şu anda bunu yapıyor.
38:49Hürmüz kapatılacak diyor.
38:51Hürmüz'ü kapattılar.
38:52Darül Mendeb boğazının kapatılması bu kalmış.
38:55Körfeze yığdığınız kuvvetler yani Amerikan üstlerinin her üstün karşısına bir üst yapmışız diyor.
39:05Bakın bu çok konuşulan bir durum değil.
39:07Ve İran'ın kurduğu üstlerden Amerikan üstlerine saldırı düzenlenip imhalar yapıldı.
39:15Ve İran diyor çok büyük bir asimetrik savaş verecek.
39:20Şimdi bakıyoruz yıllar önce 7 yıl önce Kasım Süleymani'nin savaş stratejisiyle alakalı söylediği her şey adım adım yapılmış.
39:32Yani aslında İran spontane bir savaşa girmemiş.
39:36Çok daha öncesinden bunun hazırlığını yapmış.
39:39Direniş gruplarını bu konuda eğitmiş, silahlandırmış.
39:44Husilerden tutun.
39:46Irak'taki birliklere kadar, Lübnan'daki Hizbullah'a kadar, Hamas ve Filistinli direniş gruplarına kadar.
39:54Herkesi bu konuda hem eğitmişler hem donatmışlar.
39:59Dolayısıyla İran bu 47 yıllık süre zarfında ciddi bir hazırlık yapmış.
40:06Ve biz bugünkü savaş stratejisine de baktığımızda bu hazırlığın neticelerini görüyoruz.
40:13Hürmüz Boğazı'nın açılması için 6 tane şart öne sürüyorlar.
40:18Diyorlar ki bu 6 şart yerine getirilmeden biz Hürmüz Boğazı'nı açmayacağız.
40:23Ki daha Darül Mendevi de hiç konuşmuyoruz.
40:27Orayı da konuşacak olursak gerçekten İran dünya ticaretini bloke edebilecek bir güce sahip.
40:34Birinci neden, birinci maddesi diyor ki İran'ı asla ve hiçbir dille tehdit etmemesi, Amerika'nın ve bu milletin kutsallarına
40:44hakaret etmemesi.
40:45Bu aslında her milletin isteyebileceği doğal bir şey.
40:50İkincisi İran'a ve İran'ın Lübnan, Filistin, Yemen ve Irak'taki müttefiklerine karşı savaş ihlallerine son vermesi.
40:57Ki bunu da İsrail ile beraber yapıyorlar.
41:01Deniz ablukasının kaldırılması, askeri güçlerin İran çevresinden çekilmesi.
41:06Yani askeri üsler İran'ın neredeyse tamamını çevrelemiş durumda.
41:10İran'a dayatılan iki saldırgan savaşın zararlarının eksiksiz ödenmesi.
41:15Savaş tazminatını ilk günden beri İran ısrarla talep ediyor.
41:20İran milletine yönelik zalimce ve yasa dışı yaptırımların kaldırılması ki 47 yıldır.
41:25Dünyanın en büyük, en uzun ablukalarından biri olarak kabul ediyor.
41:29Yaptırımlarından biri olarak kabul ediliyor.
41:32Ve bunun kaldırılması gerektiği ifade ediliyor.
41:34Altıncı olarak da İran halkının dondurulan ve çalınan varlıkları koşulsuz serbest bırakılıyor.
41:40Cafer Bey, 14 maddelik mutabakatta bu şartların çoğu zaten mutabakatın içindeydi.
41:46İran, Amerika Birleşik Devletleri'nden bunu aslında istediğini aldı.
41:50Çoğu dünyayı şaşırtan aslında maddelerdi.
41:52Ama sonrasında bir ilerleme kaydedilemedi.
41:55Tabi bu ilerlemenin kaydedilememesinin müsebbibi kimdir bilemiyoruz.
41:59Kapalı kapılar ardında taraflarla konuşuyor.
42:01Ama İran'ın da bu 14 madde üzerinden bu işin ilerlemesi için çok fazla gayret sarf etmediğini,
42:08özellikle devrim muhafızları tarafından gelen sert açıklamalarla ortama biraz gerdiğini görüyoruz.
42:14Yani İran masada bunu almışken neden bunun üzerine bir barış inşa etmeyi denemiyor?
42:19Ülke savaş eksenine girdiğinde artık diğer taraflar bloke olur.
42:25Devrim muhafızları bugünler için dizayn edilmiş ve tamamen yönetime devrim muhafızları şu anda müdahale ediyor.
42:34Yani bu böyle.
42:34Hatta dün Güngör abi de takip etmiştir.
42:38Komuta kademesinde de önemli değişiklikler yaptılar.
42:41BES için başkanı da dahil değiştirildi.
42:45Yani uzun vadeli bir savaşa hazırlandığını da söyleyebiliriz İran'ın.
42:49Fakat burada tıkanan mesele şu.
42:5214 maddenin içerisinde Amerika'nın ısrar ettiği 3 ana madde var.
42:57Diyor ki nükleer programını iptal edeceksin.
42:59Arakşi 2 gün önce açıkladı.
43:01Dedi ki iptal edelim.
43:03Bunu tamamını size teslim edelim.
43:05Ama gidelim İsrail'in depolarına bakalım.
43:08Eğer nükleer silah varsa o zaman İran'ın da nükleer silah sahibi olma hakkı var.
43:14Böyle bir cevap verdi.
43:16Nükleer programının iptal edilmeyeceğini söylediler.
43:18Bunun ulusal güvenlikleriyle alakalı doğrudan bağlantılı olduğunu söylüyorlar.
43:23İkincisi vekil güçler.
43:24Aslında İran yıllardır hatta 10 yıllardır Hizbullah üzerinden, Husiler üzerinden, Haçt-i Şabi üzerinden İsrail ve Amerika ile savaşıyordu.
43:34Farklı farklı bölgelerde.
43:36Amerika diyor ki bunların hepsini blok edeceksin, iptal edeceksin.
43:43Bu insanları silahlandırmayacaksın.
43:46İran için bu da kabul edilemez bir şey.
43:49Üçüncüsü de füze programı.
43:51Şimdi balistik füze programının sınırlandırılmasını istiyor.
43:56Kaç kilometreye?
43:57300 kilometreye.
43:58Yani diyor ki senin füzelerin senin ülkenden dışarı çıkmasın.
44:02İran bunu da kabul etmiyor.
44:03Dolayısıyla bu üç madde içerisinde bir kanıklık oluşuyor.
44:08Bu üç maddeyi İran'ın kabul etmesi mümkün değil.
44:11Amerika'da bunun olması gerektiğini savunuyor.
44:15Dolayısıyla bu şekilde sürüncemede gidiyor.
44:18Evet Trump'ın açıklamalarında ekonomi vurgusu da çok önemliydi.
44:21Güngör Yavuz Arslan tabi burada İran'ın ekonomik olarak çok sıkıntılı bir durumda olduğunu ifade etti.
44:27Paraları yok.
44:28Yüzde 300 enflasyon var.
44:31Ülkeleri bitmiş durumda.
44:33Askerlerine maaşlarını bile ödeyemiyorlar dediği tabi burada özellikle savaşın başladığı ilk günden beri İsrail'in de Amerika Birleşik Devletleri'nin
44:42de İran'ı sıkıntılı bir duruma sokarak içerideki muhalifleri belki de tetikleme isteğinin hep olduğu belirtiliyordu ama İran halkı savaş
44:53ortamında bazı hesapları geride bıraktı ve ülkesinin savunma yolunu seçti.
44:57Onu da söylememiz gerekiyor ama ekonomik kriz de sonuç itibariyle İran halkını bezdiriyor.
45:03Çok önemli bir konu.
45:05Burada Amerikan Başkanı Donald Trump bu söylemleri son birkaç açıklamasında tekrarlamaya başladı.
45:12Ekonomik olarak biraz İran'ı ve İran halkını sıkıntıya düşürerek bazı dinamikleri hareket ettirmeye mi çalışıyor?
45:18Şimdi bunu neden diyor?
45:20Eğer çerçeve anlaşma uygulansaydı, prensipte anlaştıkları diyelim, blok edilen İran'ın paraları ilk başta Katar'da 7 milyar dolar serbest bırakılacaktı.
45:31En önemlisi neydi?
45:32İran değerinde.
45:33İşte bugün 100 dolarsa petrolün varili değerinde satacaktı.
45:38Hatta Kalibah'ın bir açıklaması var.
45:404-5 gün işte ABD bu yaptırımları gevşettiğini ilan etti.
45:45O Hürmüz'de geçişler de başlamıştı.
45:51İlk defa dedi %20, %30 ucuz petrol satmadık, değerinde petrol sattık, satabildik dedi.
45:59Şimdi Trump bunu bildiği için içeriye yönelik yani ekonomileri felç diyor, zor durumda.
46:04Şimdi İran'a baktığımızda 1979'dan itibaren batı ambargosu altında.
46:092000'li yıllardan sonra da yoğunlaştı.
46:11Ne vardı Erhan Bey, seni de takip ettin.
46:14İşte Çin gibi, Hindistan gibi ülkelere, alıcılarına, alıcılarına değerinin altında petrol satıyordu.
46:20Özellikle Çin bunu çok kullandı.
46:23Ve bu paranın da petrol parasını da ülkeye girmesi büyük bir sorundu.
46:28Neden petrolden örnek veriyoruz?
46:30Gelirinin dış ticarette en büyük geliri petrol.
46:3490 milyonluk bir ülkeden söz ediyoruz.
46:36Şimdi son dönemlerde de ABD'nin yoğun saldırıları altında.
46:42Ama şimdi ne kadar eleştirsek de, devrim muhafızlarının yaptığı yanlışlıklara, farklı bakış açıları getirsek de,
46:49İran halkı şu anda büyük şeytan ve küçük şeytanın kendine saldırdığını düşünüyor.
46:55Bütün açıklamalarda bu.
46:56En rejim karşıtları, en sağdaki diliyle söyleyeyim, mollaları en karşı olanlar bile,
47:02bile şu anda İran için bayrak altında toplanması gerektiğini söylüyorlar.
47:08Diyorlar ki biz mollaları sevmiyoruz, onları biz değiştireceğiz.
47:11Ama şu anda ülke savaş halinde.
47:13Yani büyük bir mücadele halinde.
47:15Yani ekonomik önceliklerin öne çıktığı, tabii kaygıları var, zor geçinen bir sürü insan var İran'da.
47:22Ama öne çıktığını görmüyoruz.
47:24Trump daha çok anlaşma metninden dolayı diyor, para kazanacaktınız diyor.
47:28Ne oldu?
47:29Parayı göndermiyorum.
47:30İşte anlaşma olsaydı Katar'daki 7 milyar dolar, basamak basamak İran'a aktarılacaktı.
47:37İran rahat petrol satacaktı.
47:39Petrol gelirleri artacaktı.
47:41Peki bu anlaşma tamamen uygulansaydı, senin de hafızan iyiydi ne vardı?
47:44300 milyar dolarlık fon.
47:46Evet.
47:46Fonu kim verecek peki?
47:48Bölge ülkeleri.
47:49Bölge ülkeleri.
47:49Trump'ın cebinden gene para çıkmayacak.
47:51Çıkmayacak.
47:52Şimdi ilginç bir şey diyor ABD'liler.
47:55Eğer diyor bu işi uzatırsanız diyor, biz zarar ediyoruz diyor.
47:58Zarar ettiğimiz parayı sizin bloke edilen paralarınızdan alacağız diyor.
48:02Hatırlar mısın Rusya'nın parasını bloke ettiler İsviçre'de filan.
48:06O paranın faiziyle de Ukrayna'ya ödeme yaptılar.
48:09Yaptılar.
48:10Yani mekanizma aynı çalışıyor.
48:12Aynı çalışıyor.
48:13Ama İran eli çok yükseldi.
48:15Ben söyleyeyim, bu anlaşmaya uygulanabilirdim.
48:18İran, bu benim bakış açıcısı açım.
48:21Körfez'de çok kuyruğu dik tuttu.
48:23Özellikle Hürmüz konusunda.
48:25Orada daha gevşek davranırsa şu anda bu anlaşmada ilerleme olurdu.
48:30Az önce Cafer Bey söyledi, İran'ın temelde yapmak istediği, Hürmüz'ü tamamen kontrol edip bir üst lig'e çıkmak
48:37istiyor.
48:37Hürmüz'ü elinde tutan İran ne olur?
48:40Bir de savaşarak tutmuş elinde.
48:42Ama bu çok büyük riskler taşıyor.
48:45Bölge ülkeleri, ülkeleri de kendi güvenlik başlıklarında, başlıklarına farklı adımlar atmaya çalışıyorlar.
48:54Yani İran şunu anlamalı, Körfez'de tek başına değil.
48:57Orada yedi tane ülke var.
49:00Körfez ülkeleri onun komşusu anlaşamasa da, ABD bir gün bu coğrafyadan gidecek.
49:05Gidecek o, Körfez ülkeleriyle birlikte yaşayacak.
49:09Türkiye'nin ilk yaptığı açıklama neydi?
49:11Siyonist İsrail'in ve ABD'nin baskısına karşıyız.
49:13Ama İran'dan komşularına Körfez'e saldırmamalı.
49:16Bu savaşı Körfez üzerinden yapmamalı.
49:19Bütün konumlamalarını Körfez'de Hürmüz üzerinden yaptılar ve pazarlığı da oradan yapıyorlar.
49:25Arakçı açıkladı.
49:27Ali Amene'yi katlettikleri için Hürmüz'ü kapattık.
49:30Kendi beyanlara.
49:32Eğer Ali Amene'yi katletmeselerdi Hürmüz açık olacaktı.
49:3512 gün savaşında İran kapatmayı tercih etmemişti.
49:37O zaman Ali Amene'yi vardı başta.
49:39Şöyle de bir görüş var.
49:42Şimdi bir ülkenin dini liderini, sadece o ülkenin de değil Şia dünyasının dini liderini katlediyorsunuz.
49:49Komut akademelerini, üst düzey yetkilerini katlediyorsunuz.
49:53Ve aileçleri.
49:53Evet, torunlu çocuklarıyla beraber sonra da hiçbir şey olmamış gibi Hürmüz'ü açar mısınız?
50:00Şimdi böyle bir şey yapması, hani Güngör Bey'in İran kuyruğu dik tutuyor şeyine mahsuben söylüyorum.
50:06Şimdi böyle İran'ın bu kadar ağır kayıptan sonra, işte okulun bombalanması, çoluk çocuğun katledilmesi, bu onun açısından ciddi bir
50:17prestij kaybı da olacaktır.
50:19Dolayısıyla İran'ın kuyruğu dik tutmasının temel nedenlerinden bir tanesi de bu.
50:23Ama tabii burada şunu da söylemek gerekiyor.
50:26Hürmüz'ün statüsünün İran'ın istediği gibi İran'ın kontrolüne geçmesi, dünyada benzer örneklerde de farklı ülkelerin bu konuda harekete
50:34geçmesi anlamına geliyor.
50:36Ve tüm dünya ticaretini ve dünya ekonomisini alaşağı edecek bir durum.
50:39Hürmüz herkesle ilgilendiriyor.
50:41Yani buna tüm dünya ülkeleri, yani şu an İran'ın yanında olan ülkeler bile belki Çin bile müsaade etmeyecektir.
50:48Onu da söylemek gerekir.
50:49Yani benim gördüğüm bu işi ummanlı bir anlaşmayla halletmeye çalışıyorlar.
50:54Körfezi gelir kapısına dönüştürmeye çalışıyor.
50:58Bu onlar açısından izzetli bir duruş da olacak.
51:00Niye?
51:00Biz artık körfezi ücretli hale getirdik ve bizim dediğimiz olduğuya getirecek.
51:07İran bu konuda diretiyor.
51:10Benim gördüğüm, yani ilerlerlerse arka kapı diplomasisi yapıyorlar şu anda mesajlaşarak Pakistan üzerinden.
51:17İran ve umman bir anlaşma yaparak zaten belirli de ilerleme oldu.
51:23Yani Hürmüz'de yeni bir model ortaya koyarak bunu da körfez de kabul edecek.
51:28Böylelikle Hürmüz'ün açılması sağlanacak.
51:31Uranyuma dönerler mi, füzelere dönerler mi çok uzak bir noktada.
51:35Ama söyleyeyim, devrim muhafızları, ticari gemileri vurdukça bir anlaşma ortaya çıkmaz.
51:41Çok teşekkür ediyoruz Güngör Yavuz Arslan ve Cafer Ökmen yayına katkılarınızdan dolayı.
51:45Saygılar ve sevgiler.
51:46Noktaladık efendim. İyi geceler.
51:50İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Yorumlar