00:00Şimdi aslında kısa vadeli etkileri yavaş yavaş görmeye başladık.
00:04Birkaç gün önce bazı yayın organlarında Türkiye'nin Karadeniz'deki ticari gemilerin bazılarının geçişini kısıtladığı yönünde haberler çıktı.
00:15Daha sonra Türkiye bu haberleri bu önlemlerin geçici olduğunu öne sürdü.
00:20Ancak eğer saldırılar bu şiddetiyle devam edersen bu önlemler kalıcı hale, sürekli hale gelebilir.
00:28Diğer taraftan bu saldırılar ticari gemilere yönelik saldırılara tarım ihracat tesislerinin de eklenmesi ve buraya yönelik saldırıların da yapılması hem
00:40Karadeniz'deki tarım ürünü ihracatını hem de enerji ihracatını ciddi ölçüde etkileyecektir ve kısıtlayacaktır diye düşünüyorum.
00:49Diğer taraftan buralardaki bu saldırılara ek olarak Karadeniz ticari açısından düşündüğümüzde Karadeniz'in ciddi bir enerji ve tarım ürünü ihracat
01:01geçiş kapısı, daha doğrusu ticaret geçiş kapısı olduğu göz önünde bulundurduğunda
01:06buradaki bu aksamaların enerji fiyatlarının da ciddi bir dalgalanmaya sebep olarak hem Türkiye hem de dünya açısından önemli bir enflasyonist
01:14baskıya sebep olacağı aşikar.
01:16Ama burada en önemlisi tabii ki de gıda çünkü Rusya ve Ukrayna'nın önemli bir tarım ihracatçı ülkeleri olması hem
01:26Türkiye açısından hem de dünya açısından bir gıda krizinin de kapıda olduğunu gösteriyor.
01:32Eğer bu saldırılar bu şiddetiyle devam ederse.
01:35Bunu Samsun Limanı üzerinde daha doğrusu Karadeniz'deki diğer kent limanları üzerinde konuşacak olursak şöyle diyebiliriz.
01:42Aslında Samsun Limanı şimdiye kadar hep ticari faaliyetleri ve Karadeniz'deki ticaretin bir lojistik ağ merkezi, ağ bağlantı yolu üzerinde yer
01:54alan bir limandı.
01:55Ama son dönemde bir tane maddi hasar gören geminin Samsun Limanı'na sığınmasıyla birlikte bu ticari ve lojistik faaliyete ek
02:05olarak bir de doğal sığınak olma konuma eklendi.
02:08Burada Samsun Limanı işte maddi hasarlı gemilerin yanışabileceği, getirebileceği ve buralarda maddi hasarın onarılması, tamir edilmesi ve çeşitli liman hizmetlerinde
02:20yapıldığı bir limana dönüşecek gibi duruyor.
02:24Eğer saldırılar bu haliyle devam ederse.
02:26En fazla riskle karşı karşıya olanlar tabii ki de buralarda faaliyet gösteren ticari gemileri olan lojistik firmaları.
02:34Bunların en fazla karşı karşıya olduğu nokta can güvenliği riski ki bu da birkaç tane denizcimiz de hayatını kaybetti bu
02:42saldırılarda.
02:43Bu can güvenliği riski artık ekonomik beklentilerin ya da ekonomik faaliyetlerin de ötesinde ciddi bir tehlike unsuru oluşturuyor.
02:50Koster mesela bu son günlerde bir değerlendirme raporu yayınladı.
02:54Artık can güvenliği riskinin ekonomik beklentileri ya da faaliyetleri oldukça geride bıraktığı can güvenliği riskinin çok da önemli bir pozisyona
03:04ulaştığını ön plana çıkarıyor.
03:06Burada şunu söyleyebiliriz raporda da dikkat çekildiği üzere artık burada bu sorunları firmaların tek başa çözmesi çok da mümkün değil.
03:15Firmalara şunu diyemezsiniz ya da gitmeyin orada faaliyette bulunmayın veyahut da oradaki faaliyetlerinizi kısa süreli iptal edin ya da durdurun
03:23dediğinizde bu firmaların can güvenliğini bir nebze olsun rahatlatabilir.
03:28Ama Türkiye gibi buradaki ticareti ve lojistik bağlantılara bağımlı olan bir ülkenin buralarda geçici çözümler yerine daha devleti içerisine alan,
03:41bürokrasi ve diplomasi içerisine alan bir kapsayıcı ve bütüncül bir yaklaşımlı olayın çözülmesi gerekiyor.
03:48Yani burada çözüm süre önerisinin firmalara değil daha diplomatik kanallarla olması gerekiyor.
03:55Burada zaten raporda vurgulanıyor.
03:57Ukrayna olan ticaret Rusya ve Bulgaristan üzerinden yapılabiliyor.
04:03İşte bir kısmı Tuna Nehri üzerinden Türkiye'ye veya Türkiye'den gelen malların Ukrayna'ya ulaştırması sağlanabiliyor.
04:11Karayolları veya demir yollarıyla sağlanabiliyor.
04:14Keza Rusya ile olan ticarette Gürcistan ve Azerbaycan kanalı da yani Kafkasya koridoru da kullanılıyor ama bu yollar Karadeniz ticaret
04:23hacmini
04:26tamamen kapsayacak ya da Karadeniz'deki ticareti buralara aktarılabileceğimiz bir potansiyele sahiptir.
04:32Böyle bir kapasitesi yok.
04:33Yani kısaca Kafkasya veyahut da Balkanlar koridoru Karadeniz ticaret hacmini tamamen entegre edebileceğimiz
04:41ya da tam ikame edebileceğimiz bir özelliğe sahiptir.
04:45Bu kazananı belirlemek hiç kolay bir şey değil.
04:47Uzun vadede hem Rusya hem de Ukrayna açısından ciddi bir lojistik tedarik sıkıntısı hem de ciddi bir savaş maliyeti yükleniyor.
04:56Yani bu uzun vadede kazananın kimin olacağını belirlemek çok da mümkün değil.
05:02Diğer taraftan sadece burada etkilenen yani fayda kazanan ya da maliyeti yüklenen açısından savaşa taraf olmayan ülkeler de var.
05:11Bunların en başında da Türkiye geliyor.
05:14Çünkü Türkiye hem savaşa taraf değil hem de iki o ülke arasında bir denge politikası yürüterek savaşın zararlarını minimize etmeye
05:22çalışan bir ülke.
05:23Burada Türkiye açısından bir maliyet unsuru tabii ki de ticari gemilere verilen zarar ve Kaledeniz'in giderek daha riskli bir
05:31hale gelmesi,
05:32sigortacılık ve navunun ücretlerinin yükselmesi diyebiliriz.
05:36Türkiye'nin sağlayabileceği faydalar da kısa vadede olabiliyor.
05:39Tabii ki de savaştan bir fayda sağlanması çok da bunu konuşmak çok da insani olarak hoş bir şey değil ama
05:47Türkiye'nin sağlayabileceği en büyük fayda tabii ki de stratejik bir ara bulucu olma potansiyeline sahip bir ülke olması.
05:54Burada tağıl koridorundaki süreçte de benzer işlemişti.
05:59Diğer bir şey de Boğazlardaki Montreux Sözleşmesi ile Boğazlardaki üstünlüğü elde tutması,
06:05stratejik bir savunma sanayisine sahip olması ve savunma sanayinin son yıllarda özellikle ciddi hamlelerle bölgede önemli bir savunma ihracatçısı konumuna
06:15gelmesi,
06:15Türkiye açısından bu savaşa bir ceopolitik bir stratejik önem arz edebiliyor.
06:21Ancak bu faydalar hem Rusya hem Ukrayna hem de Türkiye gibi ülkeler için sağlanan bu faydalar savaşın ortaya çıktığı zararları
06:30telafi etmekte yeterli değil.
06:32Hatta bu süreçten en fazla etkilenen zarar görenler kim diye soracak olursak,
06:39Asamu Savaş'ın tarafı olmayan denizciler, yani bu savaşta herhangi bir söz hakkı olmayan,
06:45sadece ekmeğinin peşinde koşan denizciler ve bu denizlerde faaliyet gösteren gemi mürettebatı diyebiliriz.
Yorumlar