00:00Yani bu seyahatin içindeki en önemli nokta imzalanacak olan savunma işbirliği anlaşması öyle görünüyor.
00:07Şimdi bunun adının da Mekke Ortak Savunma Anlaşması olması yönünde beklenti yüksek.
00:15Bir kez daha altını çizeyim.
00:17Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanması beklenen savunma işbirliği anlaşmasının adının Mekke Ortak Savunma Anlaşması olarak ifade edebilirim.
00:30Şu aşamada.
00:30Şimdi üç ülke arasında ortak tehditlere karşı her alanda ortak hazırlık yapılmasını içeriyor aslında.
00:39Bu Birleşmiş Milletler'in 51. maddesine dayandırılarak imzalanacak bir anlaşma.
00:45Nedir o 51. madde?
00:46Üye ülkeler silahlı bir saldırı karşısında bireysel veya kollektif meşru müdafaa hakkına sahiptir.
00:54Dolayısıyla bu aslında her üç ülkenin meşru müdafaa hakkını kollektif bir hale getirmesiyle ilgili bir anlaşma.
01:03Dışarıdan gelecek olan bir tehdide karşı bu üç ülke ortak savunma yapabilecek.
01:09Özeti bu.
01:10Peki bu anlaşmayla üç ülke arasında ne göreceğiz gelecekte?
01:15Şunları göreceğiz.
01:16Ortak askeri eğitimler, personel değişimleri ki bu askeri alanda da olabilecek.
01:21Ortak tatbikatlar ve savunma sanayinde ortak projeler geliştirebilecek.
01:27Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan bunlar önemli içerikler.
01:31Şimdi ABD-İran savaşı ve Körfez'deki gelişmeler nedeniyle aslında çok uzun zamandır üzerinde durulan, konuşulan, hazırlıkları yapılan bu işbirliği hızlandırılmış
01:43da oldu.
01:43Keza biliyorsun İsrail'in bölgeyi istikrarsızlaştırma yönündeki tutumu ve saldırganlığı bu tip güvenlik paklarını gündeme getirdi bölgede.
01:54Şimdi uzun vadede amaç ne?
01:56Uzun vadede amaç kapsamlı bir bölgesel güvenlik platformu oluşturulması.
02:01Neden?
02:02Bu aslında Türkiye'nin uzun zamandır üzerinde durduğu bölgesel güvenlik mimarisi stratejisinin de bir ayağı diyebilirim.
02:10Çünkü dışarıdan müdahalelerin bölgede yarattığı düzensizliği gidermek temel hedef.
02:17Bölge ülkelerinden herhangi biri bir başka bölge dışı aktörle ki hegamon diyebiliriz bunlara.
02:24İşbirliği içindeyse bir sorun çıkınca kendisi de güvenlik tehdidi ve riski yaşıyor.
02:31Bunu ABD-İran savaşında da gördük.
02:33İran bölgedeki işte Amerikan üslerinin bulunduğu bölge ülkelerine dönükte saldırıya geçti kendini savunmak adına.
02:41Dolayısıyla temelde birbirleriyle güven ilişkisi içinde olmadığı için bölge ülkeleri bölge dışı aktörlerle işbirliğini tercih ediyor.
02:50Ve bir bölge dışı aktörün bölgedeki herhangi bir ülkeye dönük saldırısı karşısında kendileri de saldırıya tehdide açık hale geliyor.
02:59Yine bölge ülkeleri arasında güvensizliğin daha da pekişmesine sebep oluyor bu durum.
03:05Bu nedenle hedef bölge ülkeleri arasında bir güvenlik paktı oluşturulması yani birbirlerinin egemenliğine, sınırlarına, toprak bütünlüğüne saygılı saldırmazlık anlaşması çerçevesinde
03:17ortak askeri işbirliği temelinde bir güvenlik ilişkisi oluşturulması.
03:23Bu uzun vadede hedefleniyor ve iki temel noktaya dayandırılıyor.
03:28Bir, kendi meselelerine bölge ülkelerinin sahip çıkması.
03:32İki, başka ülkelere karşı tek bir ses olarak konuşabilmeleri.
03:37Eğer bu sağlanırsa elbette dışarıdan bölgenin domine edilmesi de bir süre sonra mümkün olmayacaktır.
03:44Ez cümle bu geniş kapsamlı, uzun vadeli hedefe Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan ki farklı duruşları temsil eden ve bölgede
03:54güçlü ülkeler olarak tanımlanan bu üç ülkenin bir araya gelerek böyle bir güvenlik paktına imza atması, bölgeyi de sahiplenmesi anlamına
04:03geliyor.
04:03Ve tabii ileride bu paktın daha da genişleyebileceğini düşünmek çok mümkün.
04:09ABD-İran Savaşı sonrası belki de bölgede yeni bir dediğim gibi güvenlik mimarisinin ilk adımı olabilecek bu anlaşma.
04:18Elbette içeriği şu anda tam olarak açıklanmış değil.
04:22Edindiğimiz bilgiler kapsamında değerlendiriyoruz.
04:24Ama bu anlaşmayla birlikte Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında özellikle savunma sanayi alanında ortak işbirliği projeleri de hızlanacak gibi
04:35duruyor.
04:36Bunun altını çizeyim.
04:37Zaten Suudi Arabistan daha önce birçok kez bu savunma sanayi konularında Türkiye ile temas kurmuştu.
04:44Müşteri olmaktan çok ortak olmayı tercih edeceğini de açıklamıştı.
04:50Dolayısıyla teknoloji transferleri, ortak üretim modelleri, ARGE projeleri, ortak üretim radar teknolojileri, insansız hava sistemleri bunlar potansiyel ortak projeler olarak
05:02ülkeler arasında yer alacak.
05:053-4 Şubat'ta yılın başında hatırlayacaksın Cumhurbaşkanı Erdoğan bu yılın, 2026 yılının ilk resmi ziyaretini Suudi Arabistan ile Mısır'a
05:15gerçekleştirmişti.
05:16Ve o ziyarette savunma sanayi başkanı da yer almıştı.
05:20Orada da Cumhurbaşkanı uçakta dönüşte gazetecilere ki o gazeteciler arasında ben de vardım.
05:26Şu mesajı vermişti, ülkemizin savunma sanayi alanında aldığı mesafe bütün dünya gibi Suudi Arabistan tarafından da ilgiyle takip ediliyor.
05:35Biz savunma sanayinde öncelikle kendi ihtiyaçlarımızı karşılamaya odaklanmış bulunuyoruz.
05:40Ama bunun yanında dost ve kardeşlerimizin ihtiyaçlarının temini içinde gayret gösteriyoruz demişti.
05:45Ve Suudi Arabistan ile savunma sanayi konusunda önemli işbirliklerine imza atıldığının altını çizmişti.
05:52Hatta uçak sohbetinde Cumhurbaşkanı Erdoğan'a Milli Muharif Uçak Kağan konusunda Suudi Arabistan ne diyor, ilgileniyor mu diye sormuştuk.
06:02O da demişti ki Kağan övgü alıyor, birçok geri dönüş aldık bu konuda ve işbirliklerimiz kesinlikle artacak.
06:12Suudi Arabistan ile bu konuda ortak yatırım söz konusu her an bu ortak yatırımı da gerçekleştirebiliriz ifadesini kullanmıştı.
06:19Aynı şekilde Pakistan ile de Kağan konusunda bir ön anlaşma imzalandığı duyurulmuştu.
06:26Yani Pakistan'ın projenin gelişimi tedarik süreci birinci sınıf ortak katılımcı pozisyonuna geçmesi söz konusu.
06:33Ve üretim işbirliği alanında da iki ülke arasında ortak üretim ve teknoloji transferi, tesis kurulması ve benzeri birçok noktada işbirliği
06:43üzerinde durulmuştu.
06:44Yani hem Milli Muharip Uçak, Kağan konusunda Suudi Arabistan ve Pakistan ile ortak üretim ve işbirliği söz konusu olabilir.
06:51Hem de diğer savunma sanayi projelerinde de yine ortaklık söz konusu olabilir bu anlaşmayla.
06:57Bakalım içerinden bunlar çıkacak mı, neler göreceğiz?
07:00Bunları tabii imzalandıktan sonra yapılacak açıklamayla duymuş olacağız.
07:05İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Yorumlar