00:00Buradaki son paragrafa dikkat çekmek isterim.
00:03Şimdi şöyle her türlü saldırganlığa karşı kolektif caydırıcılığı güçlendirmeyi amaçlıyor.
00:10Anlaşma ifadesi var İletişim Başkanlığı'nın paylaştığı notta.
00:14Biz sabah saatlerinde de söylemiştik.
00:17Bu bir meşru müdafaa hakkı çerçevesinde imzalandı.
00:23Birleşmiş Milletler 51. maddesi var biliyorsun.
00:26Orada diyor ki üye ülkeler silahlı bir saldırı karşısında bireysel veya kolektif meşru müdafaa hakkına sahiptir.
00:33İşte bu çerçevede imzalanan bir üçlü anlaşmadan bahsediyoruz.
00:37Üç devletten herhangi birine karşı gerçekleştirilecek bir silahlı saldırının hepsine karşı yapılmış sayılacağı bu anlaşmayla hükme bağlanıyor.
00:48Bu da çok önemli ve kritik bir madde.
00:50Sabah saatlerinde de anlaşmanın içerinde böyle bir ifadenin olabileceğini yayında aktarmıştım.
00:57Dolayısıyla bölgede Pakistan, Suudi Arabistan ve Türkiye bir güvenlik paktı oluşturmuş oluyor.
01:04Dışarıdan bu üç ülkeden birine yönelik herhangi bir saldırı, herhangi bir tehdit karşısında meşru müdafaa haklarını ortak bir şekilde kullanma
01:14perspektifini sağlayacak bu anlaşma.
01:17Elbette her çatışmada Pakistan veya Suudi Arabistan Türkiye'nin yanında ya da Türkiye'nin yanında olacak gibi net bir kuraldan
01:26bahsetmemekle birlikte bu anlaşma bu esnekliği de sağlıyor.
01:30Dolayısıyla bu anlaşma kapsamında üç ülkeden birine yönelik saldırı üçüne birden yapılmış olarak kabul edilecek.
01:39Bunun altını çizeyim.
01:40Şimdi bu anlaşmanın getirisi ne olacak üç ülkeye?
01:44Bir kere ortak askeri eğitimler göreceğiz bundan sonra Suudi Arabistan, Pakistan ve Türkiye arasında.
01:50Personel değişimleri göreceğiz.
01:53Bu personel değişimler elbette askeri olarak da yapılabilecek.
01:57Yani Pakistan askeri Türkiye, Türk askeri Pakistan'a veya Suudi Arabistan'a, Suudi Arabistan'daki Türkiye'ye gelebilecek.
02:03Zaten ortak eğitimler, ortak tatbikatlar da hep bu çerçevede gerçekleştirecek.
02:09Aynı zamanda savunma sanayinde de ortak projeler geliştirmeyi hedefleyen bir anlaşma bu.
02:16Her üç ülke arasında.
02:18Daha önce de bahsetmiştim.
02:19Amerika-İran savaşı sırasında Körfez'deki gelişmeler aslında bir süredir konuşulan bu anlaşmanın hızlandırılmasına sebep oldu.
02:29Özellikle İsrail'in bölgedeki işte bölgeyi istikrarsızlaştırma ve saldırgan tutumu neticesinde de bu noktaya gelindi.
02:37Aslında uzun vadede istenen kapsamlı bir bölgesel güvenlik platformunun kurulması ve bu ilk ayağı olarak da değerlendirilebilinir bu aşamada.
02:46Çünkü Türkiye'nin uzun zamandır konuştuğumuz bir bölgesel güvenlik mimarisi stratejisi var.
02:53Ve bu strateji bölge ülkelerinin birbirleri arasındaki güven ilişkisini hem ekonomik hem askeri anlamda pekiştirmeyi içeriyor.
03:02Neden? Çünkü bugüne kadar çıkan sorunların tamamında işte bölge ülkelerindeki birbirlerine olan güvensizlikten kaynaklı bölge dışı aktörlerle iş birliğine gitme
03:14ve bu arayış kapsamında da yine birbirlerine tehdit oluşturmak gibi bir tablo doğdu.
03:19Amerika-İran savaşında da gördük.
03:22İşte İran, Amerikan üstleri sebebiyle Suudi Arabistan'a, Katar'a ve başka ülkelere yönelik saldırılarda bulundu.
03:29Dedi ki amacımız komşularımızı bu savaşın içine çekmek değil, biz Amerika'ya savaşıyoruz ama Amerikan üstleri bu ülkelerde bulunduğu müddetçe
03:37buraları da hedef tahtasına koyarız demişti.
03:40İşte tüm bu karmaşık denklemi çözmek, bölge ülkelerinin sorunlarını kendi içlerinde çözmeleri ve dışarıya karşı tek ses olmalarını sağlamak.
03:50Türkiye'nin genel ve uzun vadeli projesi ve stratejisi bu yönde işliyor.
03:56Dolayısıyla bir güvenlik paktı oluşturulması bu anlamda çok önemli ve ayrı ayrı bölgede çok öneme sahip 3 ülke Suudi Arabistan,
04:06Türkiye ve Pakistan arasında bu ilk adımın atılmış olması da
04:09ileride belki bunun diğer başka ülkeleri de kapsayacak bir güvenlik paktına dönüşmesinin yolu olacaktır diye bakılıyor.
04:17Bunun altını da çizeyim.
04:20Şimdi dediğim gibi iki önemli nokta kendi meselelerine sahip çıkmak, başka ülkelerle tek bir ses olarak konuşmak.
04:28Bu olursa dışarıdan bir dominasyon, bölgeyi domine etme girişimlerinin de önüne geçilmiş olacak elbette uzun vadede.
04:37Savunma sanayi alanındaki iş birliğini de kısaca özetleyeyim.
04:41Yani ne beklemeliyiz, ne görürüz.
04:43Şimdi Cumhurbaşkanı Erdoğan biliyorsun, 2026 yılının ilk resmi ziyaretini Suudi Arabistan'a önce gitmişti.
04:503 Şubat'ta ve 4 Şubat'ta da Mısır'a geçmişti.
04:54Orada da bunlar hep konuşulmuştu.
04:56Suudi Arabistan'la bazı projelerde ortaklığa gitme söz konusuydu.
05:01Nitekim Suudi Arabistan, Türkiye'deki savunma sanayi projeleri için müşteri olmaktan çok ortak olmayı tercih ettiğini de ifade etmişti.
05:10Teknoloji transferi, ortak üretim modelleri, RG projeleri, ortak üretim radar teknolojileri, insansız sistemler.
05:18Bu alanlarda artık bundan sonra 3 ülke birlikte ortak çalışabilecek.
05:24Onun dışında Kaan, Milli Muharip Uçak biliyorsun çok önemli.
05:29Belki Türkiye artık bundan sonra batıdan gelebilecek desteklere çok da ihtiyaç duymayabilecek.
05:34Eğer Kaan konusunda da bu 3 ülke iş birliğine giderse neden?
05:39Çünkü o seyahatten sonra Cumhurbaşkanı Erdoğan dönüşte uçakta sorulmuştu.
05:44Suudi Arabistan'la Kaan konusunda bir iş birliği olacak mı diye.
05:47Ve demişti ki, Suudi Arabistan'la bu konuda ortak yatırım söz konusu.
05:53Her an bu ortak yatırımı da gerçekleştirebiliriz ifadesini kullanmıştı.
05:57Aynı şekilde Pakistan'la da zaten yıllar içerisinde Türkiye-Pakistan arasında askeri iş birlikleri çok ciddi şekilde gelişmiş vaziyette.
06:07Ve son dönemde savunma sanayi alanında da ortak üretimler gündeme gelmişti.
06:12Pakistan'la da Kaan bunların başında geliyor diyebilirim.
06:16Yani Pakistan'ın da bu projenin gelişimi, tedariği, işte birinci sınıf ortak katılımcı olması gibi gibi bir takım yeni şekillenmeler
06:26görebileceğiz.
06:27Öyle görünüyor.
06:28Ama bir kez daha altını çizeyim.
06:30Bölge açısından, bölgenin güvenlik mimarisinin genişlemesi açısından ve bölge ülkelerinin kendi sorunlarını kendilerinin çözmesi, dışarıya karşı tek ses olması ve
06:42dışarıdan bölgenin domine edilememesi bunlar çok önemli başlıklar olacaktır.
06:49Bundan sonraki süreçte elbette İsrail'in bölgedeki saldırgan tutumu ve bundan sonrasına dönük stratejilerinin de yönünü değiştirebilecek bir anlaşma.
06:59Bunun da altını çizmek istiyorum ama konuştuğum kaynaklar şunu da vurguluyor.
07:03Herhangi bir ülkeye karşı olarak bu anlaşma yapılmış değil.
07:08Yani hedefte somut olarak şu veya bu ülke var olduğundan değil, bölgenin gelecekteki güvenlik mimarisini ve dediğim gibi bölgenin dışarıdan
07:19müdahalelere bu açık yapısının sona erdirilmesini amaçlayan daha geniş kapsamlı perspektiften bakılan bir anlaşma ve bir stratejinin ilk adımı olarak
07:29niteleyebilirim.
Yorumlar