00:00Değerli basın mensupları, buraya elimde CHP Kütüphanesi'nden bir raporla geldim.
00:10Raporun tarihi 1989.
00:141980'li yıllar Kürt kelimesinin bile zor dillendirildiği darbe sonrası yıllar.
00:22O yıllardaki Cumhuriyet Halk Partisi olan Sosyal Demokrat Halkçı Parti bir tabuyu yıkarak Doğu ve Güneydoğu Anadolu sorunu adlı kapsamlı
00:34bir rapor hazırladı.
00:35Az önce size gösterdiğim rapor.
00:37Raporda Kürt realitesinin kabul edilmesi, Anadolu yasaklarının kaldırılması savunuluyordu.
00:45O günlerde bu rapor yüzünden CHP çok eleştirildi.
00:50Yerden yere vuruldu ve hakkında soruşturmalar açıldı.
00:55Ama iki yıl sonra kurulan DHP-CHP koalisyon hükümeti ilk ziyaretini Diyarbakır'a yaptı.
01:03Rahmetli Süleyman Demirel ve rahmetli Genel Başkanımız Erdal İnönü Kürt'ü'ye birlikte çıktılar.
01:10Ve o meşhur Kürt realitesini kabul ediyoruz açıklamasını yaptılar.
01:16O açıklama Cumhuriyet tarihimiz için önemli bir andı ve aynı zamanda çok önemli bir adımdı.
01:27Buna biz öncülük etmiştik.
01:30İlk kez biz cesaretle bu sorunun çözülmesi için önemli bir adım atmıştık.
01:36Daha sonraki yıllarda da CHP çok sayıda benzer Kürt raporları hazırladı.
01:43Bu raporların tümü partimizin arşivindedir.
01:46Değerli basın mensupları, bu sorunun aşılması için 2013 yılındaki ilk çözüm sürecine de bu yüzden CHP olarak destek verdik.
01:58Ve buyurun sorunu çözün dedik.
02:00Ama öyle gizli kapaklı yapmayın.
02:03Meclise getirin, orada çözelim diye Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni adres gösterdik.
02:102020 yılında yaptığımız kurultayda da yine bu sorunla değinmiş ve başta Kürt sorunu olmak üzere
02:19tüm toplumsal sorunlarımız demokrasi temelinde ve Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin öncülüğünde çözülecek,
02:27Türkiye'nin tam bağımsızlığı, demokrasisi ve üniter yapısı güçlendirilecektir diye taahhüt etmiştik.
02:35İkinci yüzyıla çağrı beyanlamımızın önemli saptamalarından biridir.
02:40Nihayet 13 yıl sonra, yani 2026'dan bizim önerimize gelindi.
02:46Sorunun çözüm adresi olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi gösterildi.
02:51Ve meclis bu görevi üstlendi.
02:54Değerli basın mensupları, gerçekçi bir çözüm mimarisi en az dört boyutu içermek zorundadır.
03:04Dört boyutuyla beraber birlikte çözüm süreci başarılıya ulaşabilir.
03:10Nedir bunlar?
03:11Bir, terör örgütünün doğrulanabilir biçimde silahsızlanması ve örgütsel tasfiyesi.
03:20İki, Türkiye'nin bütün yurttaşlarını kapsayan demokratik ve hukuki reformların yapılması.
03:28Üç, Irak ve Suriye'deki bağlantılı silahlı yapıların geleceğini kapsayan bölgesel güvenlik düzenlemesinin hayata geçirilmesi.
03:41Ve dört, dış güçlerin vekil yapılanmalar üzerinden müdahalesini sınırlayacak bir egemenlik stratejisinin oluşturulması.
03:52Bu dört boyut, bu dört boyut her aşamada dikkate alınmak zorundadır.
03:59Çünkü Türkiye, kendi iç barışını kurarken, dış jeopolitik hesaplara karşı da dikkatli olmak zorundadır.
04:08Bu mesele, Türkiye'nin kendi tarihsel ve toplumsal gerçekliği içinde, kendi meclisiyle, kendi hukukuyla, kendi yurttaşlarıyla çözmesi gereken bir meseledir.
04:22Dolayısıyla, Türkiye hem güvenlik mimarisini, hem de toplumsal barışını hukuk ve demokrasi temelinde oluşturmak zorundadır.
04:34Değerli basın mensupları, bugün konuştuğumuz mesele, yalnızca bir güvenlik başlığı, yalnızca bir yasa hazırlığı, yalnızca bir örgütün silah bırakması veya
04:47kendisini fesh etmesi değildir.
04:50Terörün bitmesi, Türkiye için tarihsel bir fırsattır.
04:54Bu süreç, ancak Cumhuriyet'in kurucu ilkeleriyle, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin demokratik meşruiyetiyle, hukuk devletiyle, eşit yurttaşlıkla, üniter yapıyla,
05:09üretken kalkınmayla ve bağımsız dış politika iradesiyle başarıya ulaşabilir.
05:15Çünkü bugün konuştuğumuz mesele, Cumhuriyet'in ikinci yüzyılında Türkiye'nin nasıl bir ülke olacağı meselesidir.
05:24Bu gerçeği unutmamak gerekiyor.
05:27Bu nedenle asıl soru şudur.
05:30Terör sonrasında nasıl bir Türkiye kurulacaktır?
05:36Silahların susması, kendi başına kalıcı bir barışa dönüşecek midir?
05:41İşte onu yapabilecek vizyona ve iradeye sahip olan parti, Cumhuriyet Halk Partisi'dir.
05:48Herkes bunu bilmeli.
05:49Sorunu ilk keşfeden, ilk gören, ilk raporu hazırlayan, çözüm önerilerini getiren, bütün eleştirilere göğüs geren tek parti, Cumhuriyet Halk Partisi'dir.
06:00Kimse bunu, bu gerçeği unutmasın.
06:02İşte bunu yapabilecek parti CHP olduğu için gücümüzü nereden alıyoruz?
06:09Çünkü biz bu ülkeyi kuran partiyiz.
06:12Bu ülkenin mimarı biziz, Cumhuriyet Halk Partisi'dir.
06:17Sorunlarını da çözmesini, akılcı politikalar üretmesini bilen bir partiyiz.
06:22Değerli basın mensupları, biz bu sürece Cumhuriyeti demokrasiyle taşlandırma süreci diyoruz.
06:30Bir daha ifade edeyim.
06:32Biz bu süreci, Cumhuriyetimizi, güzel Cumhuriyetimizi demokrasiyle taşlandırma süreci diyoruz.
06:40Peki, Cumhuriyeti demokrasiyle taşlandırmak nedir?
06:44Cumhuriyeti demokrasiyle taşlandırmak, güvenliği hukukun yerine koymadan, özgürlüğü de güvenliğin karşısına dikmeden, bu iki değeri aynı anayasal düzen içinde birleştirebilmektir.
07:01Bu kapasiteye siyasetin sahip olması lazım.
07:03Cumhuriyeti demokrasiyle taşlandırmak, silahın siyasetten tamamen çıkması, siyasetin de kapalı pazarlıklardan çıkarak meclisin, hukukun ve milletin denetimine girmesidir.
07:19Cumhuriyeti demokrasiyle taşlandırmak, farklı toplumsal aidiyetleri, çatışma alanı olmaktan çıkarıp, ortak cumhuriyet yurttaşlığı içinde güvence altına almaktır.
07:32Cumhuriyeti demokrasiyle taşlandırmak, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi kararlarının gereğini yapmaktır.
07:45Dolayısıyla bu sürecin başarısı yalnızca siyasi iradeye bağlı değil, hukuki güvenciye, şeffaflığa, toplumsal katılıma ve güven duygusunun yeniden inşasına bağlıdır.
07:59Biz cumhuriyetçi eşit yurttaşlık vaat ediyoruz. Benim ne hakkım varsa Kürt vatandaşlarımızın, kardeşlerimizin de o kadar hakkı vardır.
08:13Değerli basın mensupları, bu mesele sadece bir demokrasi ve hukuk meselesi de değildir.
08:19Bu mesele Türkiye'nin güvenliği ve dış politikası için de hayati bir meseledir.
08:27Hiç kimse unutmasın, biz bu meselemizi çözmeden güçlü bölgesel bir aktör haline gelemeyiz.
08:35Bir daha ifade edeyim, bu temel meseleyi çözmeden Türkiye'nin güçlü bir bölgesel aktör haline gelmesi çok zor.
08:43Hiç kimse unutmasın, bu gerçeği hepimizin kabul etmesi gerekiyor.
08:49Şunu da unutmamak gerekir.
08:52Önce Kürt vatandaşlarımızla, ardından Kürt komşularımızla kuracağımız güçlü bağlar Türkiye'nin gelecek vizyonunu da şekillendirecektir.
09:02Bu noktada artık ilkesel bir çerçeve ortaya koyuyoruz.
09:09Terörün bitmesi ve üniter devlet yapısı bizim kırmızı çizgimizdir.
09:15Bu bağlamda silahın siyasetin dışına çıkmasına evet.
09:22Türkiye Büyük Millet Meclisi merkezli sürece evet.
09:28Hukuk devletine evet.
09:30Eşit yurttaşlığa evet.
09:33Demokratik siyasetin güçlenmesine evet.
09:37Üniter yapının korunmasına evet.
09:41Bölgesel barışa sadece Türkiye değil, bölgesel barışa evet.
09:46Bu nedenle çağrımız çok açıktır.
09:49Sürecin tüm aşamaları.
09:51Bundan sonra da Türkiye Büyük Millet Meclisi merkezi yürütülmelidir.
09:57Çerçeve yasa, açık hukuk ilkelerinin ürünü olmalıdır.
10:03Silahsızlanma gerçek, denetlenebilir ve geri dönüşsüz olmalıdır.
10:10Demokratik siyasetin alanı genişletilmelidir.
10:13Üniter yapı ve egemenlik ilkesi korunmalıdır.
10:18Bu ülkeyi kuran parti olarak sorumluluğumuzu biliyoruz.
10:23Hiçbir siyasi menfaat düşünmeden elimizi gerektiğinde taşın altına koymasını biliyoruz.
10:29Ülkemizin huzuru, bölgemizin huzuru, açıkladığım çerçeve içinde çözüm Türkiye'yi rahatlatacaktır.
10:38Türkiye rahat bir sürecin içine girecektir.
10:41Yeter ki bir kişi daha ölmesin, yeter ki Türkiye bu meseleden kurtulsun.
10:47Hepinize saygılar sunuyorum değerli basın mensupları.
10:59İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Yorumlar