00:04Kıbrıs Türk halkını asla yalnız bırakmayacak haklı davalarında daima yanlarında olacağız.
00:14Bu tarihi kararı ayakta oylamanızı rica ediyorum. Kabul edenler.
00:21Yarım asrı aşan bir diplomasi dosyası, Kıbrıs meselesi.
00:26Çatışmalar, müzakereler, referandumlar, sonuçsuz kalan zirveler.
00:30Peki bugünkü düğüm nasıl oluştu? Süreç hangi kırılma noktalarından geçti?
00:35Ve neden bugün yeniden Kıbrıs konuşuluyor?
00:39Kıbrıs, Akdeniz'in en kritik adalarından biri.
00:42Ada 3 asrı aşkın Osmanlı hakimiyetinin ardından 1878'de İngiltere'nin geçici yönetimi altına girdi.
00:491914'de İngiltere adayı tek taraflı ilhak etti.
00:52Yarım asırlı Kıbrıs meselesinin temelleri bu tarihe dayanıyor.
01:011960 yılında Türkiye, Yunanistan ve İngiltere'nin garantörlüğünde Kıbrıs Cumhuriyeti kuruldu.
01:07Ancak ortaklık kısa sürdü.
01:09Rumlar 1963'te Kanlı Noel olarak tarihe geçen saldırılarla Kıbrıs Türklerine hedef aldı.
01:15Binlerce kişi göç etmek zorunda kaldı.
01:20Türkiye'nin en temel Kıbrıs'taki güvenlik kaygısı Kıbrıs Türklerinin can güvenliği ve siyasi haklarının muhafazasıdır.
01:31Bununla beraber Doğu Akdeniz'de deniz yetki alanları ve enerji kaynaklarının kullanılması noktasında Türkiye'nin çıkarlarının korunmasıdır.
01:42Ben başbakan vekili miyim? Öyleyse hazır olun ve yürüyün dedim kendilerine.
01:491974'te Yunanistan'daki askeri cumtanın desteklediği adadaki darbe krizi daha da derinleştirdi.
01:55Türkiye ise garanti anlaşmasından doğan haklarına dayanarak Kıbrıs Barış Harekatı'nı başlattı.
02:00Harekatın ardından çatışmalar sona erdi.
02:02Sonraki yıllarda çözüm arayışları Birleşmiş Milletler öncülüğünde diplomasi masasına taşındı.
02:081974'ten sonra çözüm arayışları hiç durmadı.
02:11Birleşmiş Milletler öncülüğünde farklı müzakere süreçleri başlatıldı.
02:15Ancak 2004'teki Annan planı ve 2010'yindeki Kranz-Montana zirvesi çözümün en kritik dönemişleri olarak hafızalara kazındı.
02:252004'te Birleşmiş Milletler'in hazırladığı Annan planı referanduma sunuldu.
02:29Kıbrıs Türkleri evet dedi, Rum tarafı ise planı reddetti.
02:33Buna rağmen Güney Kıbrıs aynı yıl Avrupa Birliği'ne kabul edildi.
02:362017'de Kranz-Montana'da yapılan kapsamlı müzakerelerde de uzlaşılamadı.
02:412004 yılı Annan planı bu açıdan önemlidir.
02:45Bir daha böyle bir fırsat yakalanmamıştır.
02:48Kıbrıs Türk kesimi %60'ların üzerinde bir ebet oyu verirken,
02:52Kıbrıs Rum kesimi %70'lerin üzerinde hayır oyu verdiği için
02:56federasyon çözüm önerisi rafa kaldırılmıştır.
02:59Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Guterres'in Kıbrıs'a yapacağı ziyaret,
03:03yeni bir diplomatik girişim mi başlayacak sorusunu gündeme taşıdı.
03:07Ankara'nın çözüm önerisi ise net.
03:09Türkiye, Kıbrıs'ta kalıcı çözümün egemen eşitlik ve eşit uluslararası statü temelinde
03:15şekillenmesi gerektiğini vurguluyor.
03:17Cumhurbaşkanı Erdoğan bu yaklaşımı uluslararası platformlarda sık sık dile getiriyor.
03:22Kıbrıs Türk'ünün hak ve hukukuna kastedilirse bilinmesini isterim ki cevabımız çok net olur, çok da sert olur.
03:35Türkiye için adada kalıcı bir barış sağlanması amacıyla en önemli unsur,
03:42tarihsel süreçte yaşanan katliamların bir daha yaşanmaması,
03:47eşit hakların ve elde ettikleri siyasal hakların korunması önemlidir.
03:54Bugün Kıbrıs yalnızca ada üzerindeki siyasi denklemin değil,
03:58Doğu Akdeniz'in güvenlik mimarisinin, enerji rekabetinin ve bölgesel diplomasinin de merkezinde yer alıyor.
04:05Gözler şimdi Birleşmiş Milletler'in yeni diplomatik girişimlerinde.
04:10Birleşmiş Milletler Genel Sekreterinin yıllar sonra tekrar bölgeye gelmesi olumlu bir şekilde değerlendirilmektedir.
04:17Tabii ki onun bu ziyareti, müzakerelerin yeniden başlayacağı anlamına gelmese de,
04:23tekrar müzakere kapılarının aralanabileceği, arada sağduyunun oluşabileceği noktasında önemlidir.
Yorumlar