00:00Ayasofya-i Kebir Camii Şerifi'nin açılış yıl dönümündeyiz bugün.
00:046. seneyi devriyesi ve bugünün şerefine aslında Demirören yayınları Fethin Sembolü eserini çıkarttı ve bugün satışa sunulacak.
00:15Bunu konuşacağız.
00:16Devamında Ayasofya içerisinde de gün boyu yayınlarımız sürecek.
00:21Çünkü biliyorsunuz 1453'te İstanbul'un fethiyle birlikte aslında fethin sembolü olarak, kılıç hakkı olarak burası camiye çevrildi ve ibadete açıldı.
00:34Devamında bir müze dönemi gerçekleşti burada ve yaklaşık 86 yıl sonunda burası tekrar ibadete açıldı 24 Temmuz 2020'de.
00:50Şu an caminin içerisinde kameraman arkadaşlarım Doğkan Yıldırım ve Alper Öztürk'le birlikte yayınımızı gerçekleştiriyoruz.
00:57Alper Öztürk drone görüntüleriyle caminin hem içerisindeki çalışmaları hem de son halini ekranlarınıza taşıyor.
01:05Biz de Doğkan Yıldırım'la karadan bu yayınımızı sürdürüyoruz açıkçası.
01:10Tabi şöyle hem o caminin görüntüsüyle birlikte o eseri göstermek isterim size.
01:17Fethin mührü Ayasofya'yı Kebir Camii Şerifi.
01:20Bakın kapağı böyle ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın da bir takdim yazısı söz konusu.
01:28Birkaç cümlede Cumhurbaşkanı'nın yazısından okumak isterim.
01:32İstanbul'un fethiyle birlikte Ayasofya'yı Kebir Camii Şerifi insanlık tarihinin en büyük dönüm noktalarından birine şahitlik etmiş bir mabet
01:41olarak yeni bir hüviyet kazanmıştır.
01:44Fethi mübinden önce harap ve bitap halde olan bu eser 29 Mayıs 1453'te Fatih Sultan Mehmet Han ve Muzaffer ordusunun
01:53İstanbul'u almasıyla birlikte kısa zamanda ihya edilerek İslam'ın manevi sancağı altında yeniden hayat bulmuştur.
02:02Fethi ile birlikte camiye tahvil edilen Ayasofya, çağ açıp çağ kapatan büyük zaferin remzi, fethin mührü ve medeniyetimizin en ihtişamlı
02:12eserlerinden biri haline gelmiştir diyor Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan.
02:19Kitabın içerisindeki bu takdim yazısında ve içerisinde de görüyorsunuz o ibadete açılışın hemen ardından çekilmiş olan bir fotoğraf karesi ve
02:30Cumhurbaşkanı Erdoğan.
02:31Tabi hem kitabı konuşacağız bugün hem de Ayasofya Camii'nin açılışını hocamız Prof. Dr. Süleyman Berk yanımızda hocam hoş geldiniz.
02:43Hoş bulduk siz de hoş geldiniz Ayasofya'ya.
02:45Çok teşekkür ederiz. Ramazan programımızda eserlerinizi takdim ettik çokça ilahi çizgiler. Şimdi başka bir eser. Nedir anlamı bu eserin?
02:54Şöyle biliyorsunuz Ayasofya'yı kebir Camii Şerifi diyoruz şimdi. Dünyanın en eski mabetlerinden bir tanesidir. Hem Hristiyan dünyası hem İslam
03:05dünyası için önemli bir mabettir.
03:091453'teki fetihten sonra 1934 yılına kadar Müslüman mabedi olarak kullanılmıştır. 86 yıllık bir aradan sonra 2020 yılında Sayın Cumhurbaşkanımızın imzasıyla
03:22burası tekrar mabede tahvil edildi.
03:25Dolayısıyla hem Hristiyan dünyası için hem Müslüman alemi için önemli olan bu mabedin tabii ki mimari özellikleri var. Bir İslam
03:34mabedi olduktan sonra ortaya konan bir takım eserler var.
03:38Bunların tanıtılmasının bir önemi vardı. Dolayısıyla bu caminin tekrar ibadete açılışının 6. seneyi devriyesinde Demirören tarafından böyle bir kitabın bir
03:52anı olarak ortaya konulmasını ben çok önemli buluyorum.
03:56Burada tabii ki günümüzdeki fotoğraf sanatçılarının fotoğrafları yanında çok kaliteli fotoğrafları yanında Yıldız fotoğraf albümünden zamanında çekilmiş o 100 yılın
04:09başında çekilmiş fotoğraflarla da kitap çok renkli bir hale getirilmiştir.
04:14Görelim mi hocam?
04:15Tabii görelim hep beraber.
04:16Zaten siz yayın öncesi bir hazırlık yaptınız burada ben gördüm. Hatta Yıldız arşivinden bu dediğiniz bu fotoğraf. Sene kaç hocam
04:23burada?
04:23Yani burası 1910 ile 1920 arası tam tarih değil ama yani ibadete açık olduğu zaman ki bakın halıları görüyoruz o
04:32Kazasker Mustafa İzzet Efendi'nin dünyanın en büyük levhaları 7,5 metre çapında onları görüyoruz.
04:38Müezzin mahfili, minber, mihrap, hünkar mahfili çok bunlar tabii Fosati tarafından yapılmış.
04:45Şimdi hocam şu görüntüden sonra Doğukan'dan bir rica edeceğim.
04:501920 arası bir görüntü şöyle direktler var ama bir restorasyon çalışması devam ediyor.
04:57Şöyle tekrar baktığımızda neredeyse tamamen aynı.
05:00Aynı kalmış yani bakın Lafzatullah ismi Nebi Muhammed ismi, şurada Ömer deminlerin arkasında kalmış.
05:09Minberi görüyorsunuz, müezzin mahfilini görüyorsunuz.
05:13Şu küçük şu anda kapıta şurada görüyoruz onları küçük kürsüleri görüyoruz, kürsücükleri.
05:19Aynı olduğu gibi muhafaza edilmiş.
05:22Yani bizim ecdadımız burayı fetihle birlikte camiye tahvil ediyor ama eskiden kalan hatıralara da dokunmuyor.
05:30Yani Hristiyan alemini rencide edecek, onları üzecek herhangi bir girişimde bulunulmuyor.
05:37Mozaiklerin üzeri yani ibadet esnasında görülmemesi gereken çok o güzel mozaikler çok ince bir teknikle muhafaza ediliyor.
05:46Daha sonra 1934'te onlar çıkarılıyor.
05:48Bugün de onları biz görebiliyoruz.
05:51Yani şu an örtüyle kaplı üstü.
05:54Yani şunu söyleyebiliriz.
05:57Burası bir İslam mabeti olduktan sonra da itina ile muhafaza edilmiş.
06:02Mimar Sinan ve Fosati buraya çok ciddi bir emek vermişler ve burayı restore etmişler.
06:08Bugün kubbeye baktığımız zaman da o kaz asker Mustafa İzzet Efendi'nin dünya çapında meşhur olan Nur suresinden bir ayetini
06:16görmekteyiz.
06:16Yine dünyanın en büyük levhaları 7,5 metre çapında o cihar yer güzin dediğimiz camilerde bulunması adet olan levhaların da
06:25burada olduğunu görüyoruz.
06:26O levhaları da aslında dört bir tarafta gözümüze çarpıyor hocam.
06:30Evet onlar yani buranın mimarisiyle çok uyumlu bir levhalar bunlar.
06:35Bunlar 1934'te aşağı indiriliyor.
06:371949'da tekrar yerlerine asılıyor.
06:40Restore ediliyor ve yerlerine asılıyor.
06:43Şu anda gördüğünüz gibi belki de Fosati'den sonra en kapsamlı restorasyonu şu anda geçiriyor.
06:49Çünkü burası çok eski bir bina olduğu için devamlı gözetim altında bulundurulması gereken bir binadır.
06:55Ama biz de millet olarak gerçekten burayı iyi muhafaza etmişiz.
06:59Kesinlikle hocam.
07:00Çok teşekkür ederiz.
07:01Prof. Dr. Süleyman Berk hocamız aslında hem 6. seneye devriyesinde açılışı bizimle o duyguları paylaştı, anlamını paylaştı hem de kitaptan
07:12detaylar gösterdi.
07:13Tabii ki gün boyu yayınlarımız sürecek bunu belirtelim.
07:166 yıl önce açılış gününde de ben buradaydım.
07:19Yoğun bir ilgi vardı vatandaşın özellikle cami içerisinde ve cami dışarısında da safta durduklarını gözlemledik bir cuma günüydü.
07:29Bugün de bir cuma gününü yaşıyoruz.
07:33Cuma vaktinde yine bir yoğun katılım beklentisi var.
07:37Takip edeceğiz.
07:38Doğukan Yıldırım ve kameraman arkadaşım Alper Öztürk ile birlikte şimdilik aktaracaklarımız bunlar olsun.
Yorumlar