00:00Değerli arkadaşlar, önemli bir soru.
00:03Biliyorsunuz Sayın Cumhurbaşkanımızın bu savaşın başından beri çok ilkeli bir tutumu var.
00:10Ve biz de bunu dış politikamızın aslında asıl mihenk taşı yaptık.
00:17Savaşın kazananı olmaz, barışın da kaybedeni olmaz ilkesi.
00:22Esas itibariyle onun vizyonunu ifade etmekte.
00:26Tabi ki savaşı ortaya çıkartan sebepler inanılmaz derecede karışık.
00:33Ve özellikle burada Ukrayna'nın toprak bütünlüğünü tehdit altında olması meselesi, Ukrayna'nın haklı bir direniş içerisinde olması savaşı başka
00:44boyuta taşıyor.
00:46Şimdi burada savaşın 21. yüzyılda Avrupa'da 5 yıl konvansiyonel bir savaşın giderek daha yıkıcı bir şekilde devam etmesinin hiçbir izahı
01:02yok.
01:03Giderek daha büyük yaygınlaşma riski de gösteren bir savaş.
01:06Hem coğrafi olarak hem yeni hedefleri içeren maalesef altyapılara doğru yönelmek durumunda hem de yeni Allah korusun silah çeşitlerinin devreye
01:19sokulması bu yayılma riskini artırıyor.
01:22Dolayısıyla barışa bizim her zamankinden daha fazla ihtiyacımız var.
01:26Biz Ukrayna'ya desteğimizi sürdürürken diğer yandan sayıları çok az olan birkaç ülke olarak her iki ülkeyle de temaslarımızı barış
01:36yönünde artırıp ne yapılabilir konusunda çok ciddi bir çaba içerisindeyiz.
01:41Ben kendilerine görüşlerini benimle paylaştıkları için açıkçası bir şekilde çok teşekkür ediyorum.
01:47Moskova ziyaretimde de orada da samimi görüşlerini Rus tarafından dinleme imkanım oldu.
01:53Ben burada yaptığımız analizleri hem Amerikalı mevkidaşlarımıza da paylaşma imkanımız oldu ki çünkü onlar da biliyorsunuz ara buluculuk işindeler.
02:08Gözlemlerimizi iki tarafa da aktarıyoruz.
02:12Yeni bu kısır döngüden nasıl çıkabiliriz?
02:17Onunla ilgili yeni stratejik arayışlar içerisindeyiz.
02:21Yeni fikirler var. Onları masaya yatırıyoruz.
02:25Ama şunu söylemek istiyorum.
02:27Geçtiğimiz yıl özellikle artık görünür hale gelmiş İstanbul görüşmeleriyle yürütülen Türkiye müzakerelerinin aynı şekilde devam etmesinin ben çok faydalı olacağına
02:37inanıyorum.
02:38İstanbul formatına baktığınız zaman değerli arkadaşlar tarafların çeşitli branşlardaki yetkililerinin karşılıklı bir araya gelip gerçekten hem kendi işlerinde bir şeffaflık
02:47sağladı.
02:48Hem de kendi aralarında birbirleriyle bir şeffaflık sağladı.
02:51Direkt müzakerelerin olduğu çok güzel görüşmeler gerçekleşti.
02:56Aynı türden görüşmelerin kesintisiz şekilde devam etmesi önemli.
03:01Yani savaşın devam ediyor olması aslında görüşmelerin bu formatta devam etmeyeceği manasına gelmez.
03:07Tabii ki İstanbul görüşmelerinden sonra biliyorsunuz Amerikalı müzakereciler devreye girdiler.
03:14Onlar daha nihai sonuç alıcı bir şey yapılabilir mi?
03:18Onunla ilgili uğraştılar.
03:19Ama bugün itibariyle maalesef hala savaş devam ediyor ve gittikçe tırmanma riski var.
03:26Biz çabalarımızı devam ettireceğiz çünkü birilerinin çabayı devam ettirmesi gerekiyor.
03:34Barışa ve ateşkese ihtiyaç olduğu her iki taraf tarafından da resmi olarak ifade ediliyor.
03:43Tarafları destekleyen diğer aktörler tarafından, Avrupalılar tarafından, Amerikalılar tarafından da, Çin tarafından da altı çizilerek söyleniyor.
03:56Dolayısıyla bu kadar büyük bir aslında uluslararası niyetin ve iradenin olduğu bir konunun bir yerde pratiğe dönüşmesi gerekiyor.
04:06Bazı tıkanıklıkların aşması gerekiyor.
04:08İşte Türkiye tam da burada bu tıkanıklığı aşmada hem zihni stratejik bir rol oynayarak hem de pratikte olayları uygulamada hayata
04:20geçirerek ben inşallah yakın gelecekte iyi şeylerin olacağını düşünüyorum.
04:27Burada barış için emeği geçen bütün katkı sunan taraflara da ayrıca teşekkür etmek istiyorum.
04:34Ben beyanımda da ifade ettim, Karadeniz'deki seyri sefer emniyeti ve ticari güvenlik hayati derecede önemli.
04:44Bunu Moskova ziyaretim esnasında Rus tarafıyla da görüştüm, burada değerli meslektaşımla da görüştüm.
04:49Bugün gün boyu yapacağım görüşmelerde de gündeme getireceğim.
04:54Bu bizim için önemli bir husus, Karadeniz ülkeleri için önemli bir husus.
05:00Esas itibariyle biliyorsunuz savaş devam ederken hem bizim hem Birleşmiş Milletler'in bir teklifi olmuştu.
05:08Savaş bütün alanlarda devam ediyor ama iki alanı buradan ayıralım ve taraflar burada belli bir taahhüt'e bağlı kalsınlar.
05:17Neydi o alanlar?
05:18Enerji güvenliği ve Karadeniz'deki seyri sefer emniyeti bununla da tahıl güvenliğinin garanti altına alınmasıydı.
05:28Bu alanda özellikle biliyorsunuz tahıl anlaşması yapılarak iki sene önce bir kısmi başarı elde edildi.
05:36Ve bu süre içerisinde gerçekten dünya pazarlarına serbest bir şekilde Ukrayna tahılı da gitme imkanı buldu.
05:44Bu sadece fiyatları etkilemede kalmadı.
05:50Aynı zamanda Afrika'da dahil birçok yerde gıda güvenliğine çok ciddi bir katkıda bulundu.
05:55Şimdi Karadeniz'deki seyri sefer emniyetinin savaşın tırmanmasından dolayı tamamıyla ortadan kalkmış olması açıkçası çok endişe verecek.
06:03Biz tekrar asıl amacımız tabii ki savaşın tamamen durdurulması.
06:08Eğer bu mümkün olmuyorsa gerek Ukrayna gerek Rusya gerek bütün ülkeler için önemli olan birkaç tane kritik alanda savaş moratorium
06:19ilan edilebilir, hedefler vurulmayabilir.
06:21Nedir? Karadeniz güvenliği ve enerji güvenliği olmak üzere.
06:25Bu konudaki alternatif tekliflerimiz hala masadadır taraflarının dikkatine.
06:31Ukrayna tarafı bu konuda gerçekten ciddi bir anlayış birliği içerisinde.
06:36Diğer taraftan Türkiye'nin olası askeri katkıları nasıl olabilir sorusu tevcih edildi.
06:45Burada şunu söylemek isterim.
06:46Biliyorsunuz olası bir barış anlaşmasının en önemli ayaklarından biri de şu anda tartışılan belgelerde güvenlik garantileri.
07:00Ukrayna'ya yönelik güvenlik garantileri.
07:02Bu güvenlik garantilerinin biliyorsunuz verilecek karadeniz hava unsurları var.
07:08Türkiye deniz unsurlarına liderliği yapmayı kabul etti.
07:13Müttefiklerimizle de bu konuda anlayış birliği içerisindeyiz.
07:17Bu konudaki planlama çalışmaları ilgili müttefik ülke deniz kuvvetleri tarafından da yapılmakta.
07:24Yani Kırım konusunda da bizim duruşumuz baştan beri belli biliyorsunuz.
07:27Yani Kırım meselesi gerek dış politikamız arasından gerek iç politikamız arasından bizim için hayati derecede.
07:32Önemli bir konu Türk dünyasının bir parçası Kırım Tatarları.
07:37Sadece biz değil bütün Türk devletleri de bu konuda hassasiyet taşımakta.
07:42Bu konuda Kırım Tatarlarının kendi haklarını geri alması için elimizden geleni yapmaya devam edeceğiz.
07:50Söylediğiniz gibi belli hukuksuzlukların olması bizi gerçekten derinden etkiliyor.
07:55Bazı Kırım Tatarları liderlerinin hapishanede olduğunu biliyoruz.
08:01Bunların da açıkçası çıkarılması için Rus tarafıyla müzakerelerimiz devam ediyor.
08:06Savaşın başından beri belli araçlarla sürekli gelmekteyim buraya.
08:14Maalesef tabii savaşları gözlemleme, analiz etme ve biraz da tabii içinde bulunma durumdan dolayı tecrübe sahibi olduğumuz için
08:25kötü senaryolarda neler olabileceğini analiz ettiysek onları görüyor olmaktan da ayrıca üzüntü duyuyoruz.
08:33Belli oranlarda tabii yaygınlaşma var.
08:35Bunu da az önce ifade ettim.
08:38Bu bizi gittikçe daha da endişeye sevk ediyor.
08:42Ama diğer taraftan da tabii savaşta artık yapılabilecek her şey yapıldık.
08:48Bütün araçlar kullandıktan sonra artık tarafların bir noktada psikolojik olarak da ateşkese hazır hale geldiklerini görüyoruz.
09:02Hep derler ya sabaha en yakın nokta gecenin en karanlık olduğu andır diye şu anda savaşta uğraştığımız bu yok edici
09:11anın
09:11inşallah yakın bir barışın ve ateşkesin habercisi olduğunu düşünmek istiyoruz.
09:18Moskova'da yaptığım temaslar esnasında özellikle Sayın Putin ve Sayın Lavrov'la görüşmelerimde
09:26olabilecek en yüksek ağızdan görüşmelere hazır olduklarına esas itibariyle bu maksatlı yapılan her türlü teması da kabul ettiklerini ifade ettiler.
09:36Tabii burada iki tane husus var.
09:39Birincisi gerek aracılığı gerek aracısız konuşma konusunda nerede duruyorsunuz ki
09:45bu zamana kadar biliyorsunuz liderler hariç Sayın Zelenski ile Sayın Putin hariç
09:49her iki taraf sürekli gerek Türkiye'nin ara buluculuğuyla gerek Amerika'nın bir araya gelmekten imtina etmediler ve bu devam
09:58edecek.
09:59Şimdi bu türden bir iletişime ve temasa hazır oluyor olmak müzakereler açısından çok önemli bir konu.
10:09Ama bundan daha önemlisi müzakere pozisyonunuzda nerede duruyorsunuz?
10:16Ben bu soruyu da Sayın Putin'e yönelttim.
10:21Kendileri yani Alaska'da Amerika ile üzerinde mutabık kalınan genel çerçevenin
10:26yani orada deklar ettikleri genel çerçevenin hala arkasında olduklarını ifade ettiler.
10:32Tabii burada Ukrayna için kabul edilemeyecek hususlar var.
10:35Bu genel çerçeve mevcut şartlar altında nereye evrilebilir ne olabilir?
10:40Aslında müzakerecilerin şu anda üzerinde çalışması gereken konu bu.
10:46Benim tabii her iki tarafta da gördüm.
10:48Az önce de ifade ettim.
10:50Her iki tarafında acil bir şekilde sadece Rusya ve Ukrayna'nın değil
10:53uluslararası toplumun bir ateşkese, bir barış anlaşmasına ihtiyacı var.
10:59Biz de bunu mümkün kılmak için elimizden geleni yapmaya devam edeceğiz.
11:08İzlediğiniz için teşekkür ederim.
