00:00Efendim A Haber'den Hasan Zahitezim, İran Cumhurbaşkanı Pezeşkian'ın bugün basına yansıyan ifadeleri vardı.
00:07Geçici Liderlik Konseyi'nin saldırı gelmeyen ülkeye saldırı olmayacak şeklinde yeni bir karar aldığını aktardı.
00:15Gün içinde İran'dan başka açıklamalar da geldi. Bunu nasıl değerlendiriyorsunuz?
00:20Savaşta son durum nedir? Ayrıca Türkiye'ye düşen füze konusunda sizinle yorumda bulunmak isterseniz teşekkür ederim.
00:27Değerli arkadaşlar biliyorsunuz biz savaşın başından itibaren hatta savaştan da önce çünkü İran'da yetkililerle yıllardır çok yakın temaslarımız var.
00:37Belli kriz durumlarında ne türden tedbir alacaklarına yönelik hep bir fikrimiz oldu.
00:44Bunları savaş öncesinde de çok tartıştık. Savaş esnasında da yani bizim durduğumuz yerde hiçbir değişiklik yok.
00:51O zaman kendilerine ne söylüyorsak yıllardır şimdi aynısını söylüyoruz.
00:55Kendilerine bölgeden saldırı gelmediği sürece bir ülkeden saldırı gelmediği sürece o ülkelere saldırı yaparak baskı üretme aracı stratejisinin doğru olmadığını
01:10kendi savaş stratejileri açısından da doğru değil, bölge stratejisi açısından da doğru değil.
01:16Bizim tam tersine en başından beri İran'a söylediğimiz maadesef Amerika'yla büyük bir problem içindesiniz nükleer mesele bir sıkıntılı
01:26konu.
01:27Sizin hiç olmazsa bölgedeki istikrarı esas alan komşularla iyi ilişkiyi esas alan sorunları ne kadar zor olsa da
01:38sıkıntılı olsa da masaya yatırıp çözme iradesiyle hareket etmeniz gerekir.
01:44Nasihatımız hep olmuştur.
01:45Şimdi de aynı şeyi söylüyoruz.
01:47Dost ve kardeş bir ülke olarak, komşu bir ülke olarak
01:51hava sahasını başka ülkelere kullandırmayan, kendi ülkelerinde bulunan diğer askeri üslerin kullanmasına izin vermeyen ülkelerin
02:00sivil altyapılarına saldırmak, enerji altyapılarına saldırmak doğru bir strateji değil.
02:07Bunun altını çiziyoruz.
02:08Özellikle bu ülkeler gerçekten hep beraber son yıllarda bölgesel kalkınma için, altyapı için, istikrar için de çok fazla kollektif bir
02:18çaba içindeyken.
02:19Bu bölgede cereyan etmekte olan İsrail yayılmacılığının da biraz da ekmeğine açıkçası yağ sürmek olur.
02:29Bunun doğru bir strateji olmadığını söyledik.
02:32Sayın Pezeşkiya'nın bugün bu şekilde yaptığı açıklama tam da bizim oturtturduğumuz kontekste.
02:36Yani saldırıya izin vermeyen, saldırmayan bir yere biz de saldırmayacağız.
02:41Şu ana kadar da saldırdığımız için özür dileriz açıklaması.
02:43Esas itibariyle bizim altını çizdiğimiz bir açıklama.
02:48Fakat daha sonra buna yönelik çeşitli şerhler de geldi.
02:53Bu hani İran sisteminin kendi içindeki bir durum.
02:57Şu anda gerçekten zor günlerde geçmekte.
03:00Allah gerçekten İran halkının yardımcısı olsun.
03:04Bu mübarek Ramazan ayında.
03:06Ama diğer taraftan tabii liderlik içerisindeki şu anda belli noktalardaki bir araya gelme problemleri.
03:13Karar alma yetersizlikleri yeni rehberi de seçemediler.
03:17Biliyorsunuz belli önemli kararların alınması o makamda mümkün oluyor.
03:23Göreceğiz.
03:24Bize atılan füzeyle ilgili değerli arkadaşlar bunlar biliyorsunuz hava saatimizle girerken vuruldu.
03:30Biz yaptığımız istişareler neticesinde Cumhurbaşkanımızla ifade ettiler.
03:34Kendilerine de ifade ettik.
03:36Biz kolay kolay provokasyona gelen bir ülke değiliz.
03:39Kendi güvenliğimizi savunmada çok şükür hiçbir sıkıntımız yoktur.
03:42Ama diğer taraftan da provokasyona gelme, bir savaşın içine çekilme ne demek onu da gayet iyi biliyoruz.
03:50İranlı arkadaşlarımızla konuştuk.
03:52Dedik bu eğer yolunu kaybetmiş bir füze ise başka bir konu.
03:57Ama bunun devamı gelecekse, bir defa mahsus gelir bunun devamı gelecekse ki bizim size tavsiyemiz aman diyeyim dikkat edin.
04:08Böyle bir maceraya İran'da hiç kimse atılmasın.
04:14Çünkü Türkiye şu ana kadar defaatle dostluğunu durduğu yerdeki düzgün çizgiyi, barışı olan hizmeti sürekli ortaya koymuştur.
04:24İran yıllardır yaptırma altındadır.
04:27Birçok uygulamaya maruz kalmıştır.
04:29Ama gerçekten bölgede belli prensiplerle, ilkelerle doğru düzgün, şeffaf hareket eden ender ülkelerden biri de Türkiye olmuştur.
04:43Efendim ikinci soruyu derşif bir yerden alacağız.
04:47Bakanım teşekkürler.
04:49Siz de belirttiniz, Türkiye'nin Amerika ve İsrail saldırıları başlamadan önce sorunların diplomasiyle çözülmesi için çok yoğun çabaları oldu ancak
05:00bir netice alınamadı.
05:02Şu anda hem İsrail, Amerika ve İran'ı kapsayan benzer çabalar içinde misiniz?
05:09Ve bu çabalar ne aşamada onu merak ederiz.
05:13İran Cumhurbaşkanı Pezeşkanı'nda bölge ülkelerinin ara buluculuk girişimlerinin olduğunu söyledi.
05:19Türkiye bu çabaların neresindedir?
05:21Detay alabilirsek.
05:23Teşekkürler.
05:24Değerli arkadaşlar, gerek Cumhurbaşkanımız düzeyinde, gerek bizim düzeyimizde hem bölgesel aktörlerle hem küresel aktörlerle şu anda çok yoğun bir diplomasi
05:36trafiği var.
05:36Yani bu çok çeşitli, İran'daki şu anda devam eden savaşı ve bölgedeki durumu merkeze alan bu görüşmelerde bir defa şunu
05:48görüyoruz.
05:49Dünya kamuoyunun genelinde ortak bir görüş oluşmuş durumda hemen hemen.
05:55Hiç kimse bu savaşın ne bölgenin ne insanlığın faydasına olduğuna inanmıyor ağırlık dışı onu.
06:03Ve bu savaşın bir an önce bu haliyle durması gerektiğine inanıyor.
06:09Dolayısıyla şimdi bu kıymetli bir şeydir.
06:12Yani dünya kamuoyunun büyük çoğunluğunun böyle bir noktada olması.
06:15Kimileri söyleyebiliyor, kimileri söyleyemiyor, kimileri İspanya gibi açıktan tavır koyabiliyor, kimileri sadece bize telefonda konuyu açabiliyorlar.
06:23Herkesin belli durduğu yerler var ama tıpkı Filistin Devleti'nin BMD tanınma sürecinde yaşandığı gibi.
06:31Burada da esas itibariyle dünya kamuoyunun ağırlıklı bir çoğunun bu savaşın yanlışlığı ve durması gerektiği konusunda bir görüş birliği içerisinde
06:42olduğunu görüyoruz.
06:44Şimdi önemli olan bu görüş birliğini nasıl kinetize ederek bir diplomatik hamleye dönüştürebiliriz?
06:50Onun arayışı içerisindeyiz.
06:52Şu anda başta bölge ülkeleri liderleri olmak üzere, bakanları da dahil nasıl bir formülasyonla bu konuyu yönetebiliriz?
07:02Açıkçası onun arayışı içerisindeyiz.
07:05Ben bu konuda daha fazla detaya girmek istemiyorum.
07:09Üçüncü soruyu Acizire, İngilizce soracak.
07:14Teşekkür ederim Sayın Bakan.
07:16ABD'nin Kürt grupları organize ederek, örgütleyerek İran'da yönetimi devirmek istediğine yönelik iddialar dolaşıyor son günlerde.
07:25Türkiye bu iddialara nasıl bakıyor, nasıl değerlendiriyor?
07:29Değerli arkadaşlar, bu konuyu bizim yakından takip ettiğimiz konulardan, İstihbarat Teşkilatımız, Milli Savunma Bakanlığımız sınır ötesinde bu türden faaliyetleri çok
07:41yakından takip etmekte.
07:42Biz de kurumlar arası ortak eş güdüm çerçevesinde sürekli masada konuyu değerlendirmekteyiz.
07:52Bu konuyu açıkçası ben ABD Dışişleri Bakanı Sayın Marco Rubio ile yaptığım telefon görüşmesinde de ele aldım.
08:01Yani böyle bir durumun olduğunun emareleri var, söylentileri var.
08:05Yani bu konuda kendilerinin böyle bir çaba içerisinde olmadıklarını, böyle bir niyetlerinin olmadığını da söylediler.
08:14Fakat şu da bir alite, ben o zaman da söyledim.
08:18İsrail'in bu konudaki niyeti bir sır değil.
08:24İsrail uzun yıllardır bölgedeki Kürt gruplarını bir proksi olarak kullanarak, vekil unsur olarak kullanma konusunda bir strateji benimsemiştir.
08:35Şu anda İran'daki devam eden süreçte de Kürt grupların bu şekilde kullanma stratejisini kendileri belli çevrelerde deklar etmeye devam etmektedir.
08:47Amerika, İsrail'in bu stratejisine ne kadar destek verir, ne kadar kendini ondan ayırır, nereden ötürdürür?
08:52Bunlar hep farklı renkler ama sonuçları belli itibariyle farklı olan şeyler olabilir.
08:58Bunları yakından takip ediyoruz.
09:00Gerek biz, gerek İstihbarat Teşkilatımız, gerek Savunma Bakanımız, herkes kendi muhataplarına bunun yanlışlığını, yol açabileceği sıkıntıları, sorunları ifade ediyoruz.
09:11Yani İran'da sivil savaş çıkarmayı hedefleyen, etnik veya dinsel fay hattı etrafında çarpışmayı hedefleyen bütün senaryolara karşıyız.
09:25En tehlikeli senaryo bu senaryo.
09:27Hem Batı'yı, hem Doğu'yu, herkesi bu senaryoya karşı da açıkçası uyarıyoruz.
09:32Bu sadece İran'daki masum sivil halkın daha fazla acı çekmesine, hayat kaybetmesine yol açmayacak.
09:40Aynı zamanda milyonlarca insanın yerlerinden edilmesine ve civar ülkelere ve ötesine mülteci olarak gitmesine sebep olabilecek bir senaryo.
Yorumlar