00:00Aslında Kültepe'nin içinde bulunduğu ova biliyorsunuz Kayseri'nin en bereketli ovası ve gerçekten de bu bölgedeki hem tarla fiyatları
00:09yüksektir hem de gerçekten bereketli bir arazidir.
00:13Ve ayrıca bu ovayı besleyen mesela Gesi, Koramaz Vadisi, Yeşilyurt gibi yerler aslında mikro havzalardır ve oranın iklimi dışarıdaki iklimden
00:26farklıdır.
00:26Aslında Kapadokya'nın bir karakteristiğidir bu ve şimdi şöyle bizim şimdiye kadar yaptığımız çalışmalarda gördüğümüz bazı buluntular üzerinden konuşacak olursak
00:37özellikle günümüzden 5000 yıl öncesinde bu bölgede zeytin yetiştirildiğini anlıyoruz.
00:45Ve zeytin dediğimiz domestike edilmiş yani evcilleştirilmiş yani yetiştiriliyor kendiliğinden yabani olarak oluşan bir şey değil ve burada zeytin yetiştiriliyor.
00:57Zeytin yetiştirmek demek buradaki iklimin ona müsait olması demek, nemin artmış olması demek, yeterli suyu alabilecek bir ortam olması demek.
01:07Ve dolayısıyla belki o tür vadiler bizim bu gizli vadiler, Koramaz Vadisi gibi ya da işte Erkilet tarafı ya da
01:17bu Erciyesi'ne aslına bakarsanız Kapadokya'nın tamamında benzer bir süreç içinde bunları görüyoruz.
01:23Hatta bugün Talas'ta örnek olarak çok iyi biliyorum arkadaşımın bahçesinde var.
01:30Sumak var.
01:32Bu aslında güneydoğunun bitkisi yani Torosların güneyinin bitkisi bu sonuçta.
01:39Ama burada da belli ortamı bulduğunda ilginç bize göre ilginç bitkiler olabiliyor.
01:45Ama aksi takdirde zaten şimdi şöyle Osmanlı kayıtlarına kadar da bakıldığında bu Kapadokya bölgesinde az da olsa zeytin yetiştirdiğini görüyoruz.
01:58Artı biz daha eski çağlarda ise bu kez yazılı belgelerde kalite kalite zeytin yanından bahsediliyor.
02:08Yani demek ki ciddi olarak burada bu tarım yapılmış, yetiştirilmiş.
02:13Onun dışında bizim belki ilginç olarak şu anda her yerde gördüğümüz işte nardır, incirdir gibi ağaçların da meyvelerin de yetiştirildiğini
02:26biliyoruz.
02:27Yani iklimsel değişiklikler aslında insanoğlunun hayatını domine ediyor, kontrol ediyor.
02:34Yani o iklim şartlarında yetişebilecek bitkilerin tarımını da yapıyorsunuz.
02:38Bugün için belki şimdi düşündüğünüzde işte pancardır, ayçekirde, şemsamerdir bunlar modern bitkiler aslında çok yeni bitkiler.
02:49Ama eski çağlarda bizim bu bölgenin asıl hatta beslenmek için gerekli olan meyveleri ya tahılları bildiğimiz bizim buğdaydır, arpadır, bunun
03:03türevleridir.
03:04Ama dönem dönem belli dönemlerde işte o iklime bağlı olarak gelişen sıcaklıklar ya da soğukluklar bizim bu bölgedeki tarımı etkiliyor.
03:17Buna bağlı olarak da yine aynı şeyi tekrar söyleyebilirim.
03:20Aynı şekilde hayvancılık anlamında da o değişiklikleri dönem dönem takip etmek mümkün oluyor.
03:29Örnek olarak bir dönemde av hayvanları yazılı belgelerden geçtiği kadarıyla en azından ceylanıdır, geyiğidir ve diğer bizim bildiğimiz keçi, koyun,
03:40sığır gibi hayvanların yanında böyle daha özel hayvanların da bu bölgede tüketildiğini görüyoruz.
03:48Aslında bakarsanız belki daha çok uzak eskiye gitmeden de Osmanlı çağında da Osmanlı döneminde de burada yine benzer hayvanları görebiliyoruz.
04:00Yani av hayvanlarını ve özellikle de bu geyik ya da ceylan türü av hayvanları ya da dağ koyunları gibi hayvanları.
04:08Biz hem yazılı belgelerde yani bizim Kültepe'deki tabletlerde görebiliyoruz hem de arkeolojik olarak buluntu anlamında bunların kemiklerini ya da bunların
04:18kemiklerinden yapılmış eşyaları görebiliyoruz.
04:23Bu Orta Anadolu'nun karakteristiği ve buna bağlı olarak da aslında aynı yemekleri biz halen tüketiyoruz.
04:33Çünkü coğrafya aynı, hayvan aynı, bitki aynı ve bu bitkilere bağlı olarak biz tarımımızı yapıyoruz ve beslenmemizi de buna göre
04:43ayarlıyoruz.
04:44Şimdi aslında yine bu eski coğrafyayı, eski dünya coğrafyasını çalışan bilim insanları var.
04:52Yani bu eski, bu bölgenin en eski halini bilen coğrafyacı arkadaşlarımız var.
04:58Bu bölge bizim aslında Turan yolu dediğimiz bitkilerin ve hayvanların aktığı bir bölge.
05:09Doğudan, İrandan, Turan'dan gelen polenler, hayvanlar buradan batıya gidiyor.
05:16Kayseri o anlamda şu anda belki Türkiye'deki endemik bitki açısından en zengin bölgelerden bir tanesi.
05:24300'den fazla endemik bitki var bizim Kayseri ili sınırları içinde.
05:30İngiltere'de 20 tane var.
05:33Karadeniz'de daha az.
05:36Yani düşünün aslında bizim bugün için burası bozkır gibi gözükse de gizli gizli vadilerimiz var.
05:44Bir Toros Dağları'nın hemen kuzeyinde olmamız bir avantaj, rüzgarın aktığı bir yer.
05:50Çok çok uzak bölgelerden polenler buraya gelebiliyor.
05:54Yeni bitkiler ortaya çıkabiliyor bölge için.
05:58Ama özellikle de Kayseri'deki şu anda çoğunu biz bilmiyoruz.
06:03Yani yenip yenmeyeceğini bilmiyoruz.
06:07Ama gerçekten 350'den fazla endemik bitkin bir bölgede olması,
06:13hele Orta Anadolu gibi bizim kurak dediğimiz bölgede olması, bozkır denilen bölgede olması aslında şaşırtıcı gelse de normal.
06:22Çünkü bulunduğumuz konum açısından Konya'ya kadar, Konya'dan da Denizli'ye kadar giden kısımda gerçekten böyle bir akım var.
06:33Bu da bu bölgedeki bitki çeşitliliğini arttırıyor.
06:43İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Yorumlar