00:00Bu sefer Ankara'dan NATO zirvesinin ertesinde sesleniyoruz seyircilerimize.
00:05Yorucu bir zirveydi ve önemli birkaç konu vardı.
00:09Bunlardan bir tanesi Türkiye'nin savunma yeteneklerinin bu zirve sonrası nasıl gelişeceği konusuydu
00:14ve hava savunma sahasını güvenlik altına nasıl alabileceği.
00:18Bu yönde de Patriot ve Sam tevfüzelerinin alımları konusunda bu zirvede bir ilerleme olacak mıydı?
00:24Buna çalıştık daha çok.
00:27Bir izleyelim, bir bakalım. İzleyicilerimize de izleyelim.
00:31Devam edelim.
00:33Tabii.
00:58Arzu sendeyiz yeniden.
01:03Evet, NATO zirvesi görüşme arkasından böyle samimi bir hava gerçekleşti.
01:09Biz Macron ve Sayın Erdoğan arasında bu tür yakın sahneleri NATO zirvelerinde görmeye alıştık diyelim Meltem.
01:16Çünkü dışarıda hatta Doğu Akdeniz kavgasının yaşandığı dönemde bile Macron son derece samimi bir görüntü sergiledi.
01:24Her görüşme sonrası içerideki havanın da olumlu olduğunu hep söylediler bize.
01:29Ama bu sefer gerçekten çok olumlu bir görüşme gerçekleştiğini fark ediyoruz.
01:33Macron'da basın toplantısında görüşme nasıl geçti?
01:37Türkiye'ye davet var mıydı? Gelecek misiniz? Sorumuza yanıt verdi.
01:41Umut ediyorum dedi.
01:44Aramızdaki konuşmalar, aramızdaki dosyalar çok büyüdü.
01:47Artık Türkiye'ye gelmenin zamanı geldi.
01:50Gitmeden önce vaktiniz, görev süreniz bitmeden önce gelecek misiniz dediğimde de artık bunu yapmayı doğru buluyorum, olumlu buluyorum.
01:57Bunu yapmamız gerekiyor şeklinde bir yanıt verdi.
01:59Dolayısıyla Fransa ve Türkiye arasında yıl sonu öncesi yani 2005 sonundan bu yana yaşanan olumlu hava devam ediyor diyebiliriz.
02:09Sampte konusunda ise bugüne kadar İtalya'dan çok Fransa ayak diriyordu bu konuya.
02:15Sonunda Fransa'dan kapıları açtı diyebiliriz.
02:19Tartışmalar başladı yeniden teknik konular üzerinde çalıştığını söyledi bize, diplomatlar çalışıldığını ve bu konudaki çalışmaların da hızla devam edeceğini belirttiler.
02:29Cumhurbaşkanı Macron da bu yönde açıklama yaptı.
02:32Yani önümüzdeki dönemde Patriot mu, Sampte mi, Avrupa yapımı füze mi, Amerikan yapımı füze mi bu tartışmalar Katsa ile F
02:42-35 ile vesaire birlikte yürütülecek görünen o ki Türkiye'ye kendi savunma güvenliğini.
02:47Bu müzakereleri Fransa ile de yürüterek devam edecek.
02:51Macron bakanlarımız görüşmeye devam edecek teknik detayları onlar belirleyecek dedi.
02:57Bir görüntümüz daha var hemen onu da izletelim.
03:02Ardından yine Arzu seninle yorumlayalım.
03:07Mösyö Macron, good morning.
03:09Good morning.
03:12Hayır.
03:14Mösyö Macron, good morning.
03:22Yani sık sık sportman görüntüsüyle öne çıkan Macron selamladı böyle CNN Türk ekibini.
03:31Günaydın diyerek.
03:33Önce koşusunu yaptı ardından da zirveye geldi.
03:38Epey konuşulan başlıklar arasındaydı bu da aslında Macron'un bu görüntüsü.
03:42Koşusunu ihmal etmedi Arzu.
03:48Daha gelmeden önce bu konu mahşetlere çıkmıştı.
03:52Birinci sayfalardan değerlendirilmişti.
03:54Hatta Elize Sarayı çok şaşırdı.
03:55Neden bu kadar ilgi var?
03:57Neden bu kadar koşusu Macron merak ediliyor denildiğinde?
04:01Artık başka bir çağda yaşıyoruz.
04:03Bunlar da artık ilgi çekiyor.
04:04Liderler artık bu tür detaylara da yanıt vermek durumundalar.
04:07Hani biz yerini vesaire sorduğumuzda güvenlik nedeniyle söylemediler ama çok barizdi.
04:13Otelinden çıkıp bu koşu yapacaktı.
04:15Ya Seymenler ya Botanik Parkı ya da Büyükelçiliğin Bahçesi diye konuşmuştuk.
04:20Ve sonunda beklenilen aslında olduğu otelin bahçesinden çıkarak koştu.
04:25Ve CNN Türk ekibi de oradaydı.
04:27Bu da Fransız sosyal medyasında da çok geniş yer buldu.
04:32Sosyal medya haberleşmeleri, paylaşımları arasında oldukça fazlaydı bu konuda.
04:40Fransız medyasında tabii konunun içeriğiyle ilgili Meltem belki zirvenin içeriğiyle ilgili birkaç kelimede söylemekte fayda var.
04:47Cumhurbaşkanı Macron Suriye'den geldi ve bu zirveye araya bir koşu sığdırarak katıldı.
04:54Zirvede daha çok Avrupa savunması, Amerika'nın geri çekilmesi, bu Amerika'dan boşalacak alanı kimin dolduracağı soruları vardı.
05:03Burada Türkiye devreye giriyor demiştik.
05:06Dünkü tartışmalarda bir sıcak bir soğuk hava yaşadılar Avrupalılar.
05:11Trump önce Türkiye zirvesini övdü, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı övdü.
05:16İlk gün salı günü böyle övgülerle geçti ama çarşamba gününe çok sert başladı.
05:20Trump Avrupalıları yerle bir etti diyebiliriz.
05:24Sanchez'e çok ağır cümleler kullandı.
05:26Danimarka'ya yeniden, Danimarka'yı titreten Grönland hatırlatmasını yaptı.
05:31Grönland'ın Amerikan toprağı olması gerektiğini söyledi ve Avrupa basını daha çok bu yönde yayınlar yaptı ve bugünkü medyada bu
05:41yönden gördü.
05:42Avrupalılar sağduyulu ve sükunet içerisinde karşıladı Trump'ın eleştirilerini dedi.
05:47Matt de Fredericks'in, NATO'nun verilecek bir karış toprağı yoktur.
05:51Danimarka'nın da yoktur açıklamasında bulunarak Trump'a böyle sakince bir yanıt vermeyi seçti.
05:57Pedro Sanchez hedefti biliyorsunuz, kişisel hedefti.
06:00Pedro Sanchez hakkında söylemediğini bırakmadı Trump.
06:03Sanchez dün bize açıklama yaptığında çıkışta,
06:06Amerika ile ilişkilerimiz çok güzel, hiçbir sorun yok.
06:10Ekonomik, sosyal, kültürel her türlü ilişkimiz devam ediyor dedi.
06:13Hatta gayri resmi bir görüşme yaptılar.
06:16Görüşmelerde futbol, Amerika'daki Dünya Kupası'nı vs. konuştuklarını görüşmenin son derece olumlu geçtiğini söyledi.
06:23İçeride tartışmalar var mıydı diye Macron'a sorduk.
06:26Macron da içeride son derece farklı bir nüans vardı, farklı bir ifade vardı dedi.
06:31Yani basın toplantılarındaki kelimeler kullanılmadı içeride dedi, bunu belirttiler.
06:36Dolayısıyla dışarıdaki o bir soğuk, bir sıcak hava Trump içeride daha çok sükunet içerisinde geçmesi yönünde tavır sergiledi.
06:46Bunlar yer aldı kapalı kapılar ardındaki tavırlar arasında.
06:51Sonuç bildirgesine çok dikkat ettik.
06:54Orada örneğin NATO'nun 5. maddesi yer alacak mı?
06:57Avrupalar en çok bunu bekliyordu.
06:58Zira Danimarka ile Amerika arasında bir kıvılcım çakılırsa Grönland nedeniyle ne olacak?
07:04Türkiye ve Yunanistan arasında bir kıvılcım olursa ne olacak?
07:08Bu herkesin önemli üzerinde durmak istediği bir konuydu.
07:12Özellikle Amerika ile NATO üyeler arasındaki gerginlikten sonra.
07:15Ve 5. maddenin yani birine saldırı, herkese saldırı olarak kabul edilir ve onun yardımına gidilir.
07:21NATO bir savunma örgütüdür şeklindeki ifade birinci madde de yer aldı.
07:26Maddeler azaltılmıştı.
07:27Sadece 6 madde Türkiye'ye son madde, Türkiye'ye teşekkür maddesiydi.
07:31Eğer onu çıkarırsak içeriye ilişkin sadece 5 maddenin yayınlanması önemli bir sonuç.
07:36Lahaye'den farklı bir söylem vardı.
07:39Lahaye'de yani geçen yılki NATO zirvesinde kıta savunması tüm müttefiklerin sorumluluğundadır cümlesi vardı.
07:45Bu sefer Avrupalı müttefikler ve Kanada Amerika ile iş birliği içinde şeklinde bir ifade verdiler.
07:52Ve ittifakın savunması için daha önemli rol üstlenmesi gerektiği Avrupa'nın ifadesi girdi bu sefer.
07:58Bu önemli bir nüans.
07:59Transatlantik kırılmanın, NATO içerisindeki transatlantik kırılmanın bir sonuç bildirgesine yansıması olarak değerlendirildi.
08:09Birinci madde bağlılık maddesi, beşinci madde yani Rusya tehdit olarak tanımlandı.
08:14Bunu istiyordu Avrupalılar.
08:16Amerika da buna evet dedi ama karşılığında da 50 milyar dolarlık savunma anlaşmaları, savunma ekipman alımı da sözleşmeye girdi.
08:26Dolayısıyla bu da Amerikan Lockheed Martin firması başta olmak üzere pek çok Amerikalı firmadan savunma mühimmatı alınması anlamına geliyor.
08:38Güçlü yapay zeka malzemeleri, dronelar, bunların alımları da söz konusu derinlemesine hassas vuran savaş aletleri, entegre hava ve füze savunma
08:48sistemleri,
08:49bütün bunlar bu yıl içerisindeki bir sonraki NATO zirvesine kadar tartışılacak, ihaleleri konuşulacak, alımı satımı yapılacak konular.
08:58Bunlar dünkü zirvenin en ağırlıklı konularıydı diyebiliriz.
09:02Doğu Kanadı'da çok uluslu göreve Fransa'da katıldı.
09:06Lüksemburg ve özür diliyorum Finlandiya ve İsviçre'nin yanı sıra dün Zelenski de oradaydı.
09:13Kiev'e Patriot füzeleri lisansı altında, Patriot füzelerinin üretimi verilmesi de dünkü önemli dönüm noktalarından bir tanesiydi.
09:22Türkiye ile ilgili ise elbette KATSA yaptırımları, F-35 alımına yeşil ışık yakılması, Samte müzakerelerinin yeniden olumlu bir havada başlaması
09:32ve Türkiye'nin Karadeniz'deki rolü, çok uluslu misyon yani Gönüllüler Koalisyonu, Ukrayna ve Rusya Savaşı'ndaki Gönüllüler Koalisyonu'ndaki rolü
09:43vurgulandı.
09:4513 Temmuz'da Fransa'da bir Ukrayna zirvesi yapılacak, Gönüllüler Koalisyonu yeniden toplanacak, Macron liderler seviyesinde davet ettiğini söyledi.
09:5514 Temmuz Fransa'nın kurtuluş günü, burada da liderler o askeri zafer kutlamasına katılacaklar, geçit törenine katılacaklar, oralara davet etti.
10:05Bakalım bu davete iştirak edilecek mi?
10:08Özetle çok yoğun, çok değişken, NATO'yu baştan sona yeniden yazan, transatlantik ilişkileri yeniden yazan,
10:15Türkiye'nin NATO'ya güçlü dönüşünü belirleyen ve Türkiye'nin ev sahipliğinde ki bunu dün herkes övdü,
10:20bütün gazeteciler, bütün konuştuğumuz liderler, Türk misafirperverliğini tırnak içinde vurguladılar.
10:26Türkiye açısından baştan sona olumlu, güzel bir zirve geçti.
10:31Tartışmalar ise her zaman var, bundan sonra da devam edecek.
10:34İran konusu biraz ağırlıklı bir konuydu.
10:37Donald Trump'ın açıklamaları nedeniyle bir ağır hava yansıttı oradaki görüşmelere, toplantılara ama bu da çözülecek.
10:45Bir sonraki randevu henüz kesinleşmemekle birlikte hem Rutte hem Edirama söyledi.
10:50Arnavutluk'ta, Ziran'da konuşulacak.
10:53Bugün alınan kararlar ne kadar uygulandı o zirvede göreceğiz.
Yorumlar