00:03ABD Başkanı Donald Trump'ın Avrupalı müttefiklerine Atlantik ötesinden gönderdiği tehditler artık güçlü bir NATO krizine dönüşmüş durumda.
00:12Avrupa ülkeleri bir yandan ya ABD giderse sorusuna hazırlanırken, bir yandan da artık kalsa bile kendi başımızın çaresine bakmalıyız yanıtını
00:20hayata geçirmeye çalışıyor.
00:22Trump'ın tehditlerinin gölgesinde Ankara'da toplanacak NATO zirvesinde neler konuşulacak?
00:27ABD NATO'dan çekilir mi?
00:30NATO'nun sonu mu geliyor?
00:31Yoksa ittifak bu krizden de güçlenerek mi çıkacak?
00:34Fransız General Patrice Moaier Ankara'da yapılacak NATO zirvesi öncesi NATO içindeki tartışmaları CNN Türk için değerlendirdi.
00:42CNN Türk Paris temsilcisi Arzu Çakırmorin, Trump'ın NATO'dan çekilme konusundaki açıklamaları ittifakı sarsıyor.
00:49ABD NATO'yu terk edebilir mi diye sordu.
00:52NATO'nun içinde kaçınılmaz olarak belirsizlikler ve sorular var.
00:56Bu normalde özellikle sürekli değişen ve aslında biraz tutarsız görünen Amerikan başkanının açıklamalarını duyduğumuzda NATO müttefiklerinin soru sorması tamamen normal.
01:06Şu anda gerçekten de Trump'ın yarın ne yapacağını kimse tam olarak bilmiyor.
01:10Bu kolay bir durum değil, zor bir süreç.
01:12Bununla birlikte ABD'nin NATO'dan ayrılmasının çıkarına uygun olduğunu düşünmüyorum.
01:18Atlantik İttifakı'na üye hiçbir ülkenin de bu ittifaktan ayrılmaktan bir çıkar yok.
01:22Bunun en açık göstergesi de ülkelerin hala askeri operasyonlara ve bütçeye katkı sağlamaya devam etmesidir.
01:29Ama yine de şu an biraz rahatsız edici bir belirsizlik döneminden geçtiğimiz de doğru.
01:35Fransız General, NATO Sözleşmesi'nin 6. maddesini atıfta bulunuyor ve NATO'nun bu madde uyarınca İran'a müdahale edemeyeceğine dikkat
01:43çekiyor.
01:45Şimdi ünlü 4 ve 5. maddenin ötesinde pek konuşulmayan bir madde var.
01:506. madde, coğrafi sınırı belirler.
01:53Yani NATO müdahalesi için saldırının Avrupa'da ya da bu maddede tanımlanan ülkelerde gerçekleşmiş olması gerekir.
01:59Eğer mevcut durumda antlaşmanın öngördüğü bölgenin dışında bir yerde NATO'nun müdahale etmesi istenilirse bu ciddi tartışmalara yol açar.
02:08Trump'tan NATO'yu bu şartlar altında devreye sokmaya yönelik gelecek talep, ittifakın kendi metniyle doğrudan çelişir.
02:15İsrail ABD'nin İran'daki eylemiyle NATO'yu birbirinden ayırmak gerektiğini düşünüyorum.
02:20Bunlar iki farklı şeydir.
02:22Şimdi operasyon tamamen 6. maddenin çizdiği çerçevenin dışındadır.
02:26NATO'dan yardım talep etmek durumu oldukça karmaşık hale getirir.
02:30Bu nedenle Avrupa ülkelerinin tereddüt etmesi çok normaldir.
02:33Ayrıca NATO için de herkesin İran'a yönelik bu eyleme bakışı aynı değil.
02:38Her ülkenin İran'la ekonomik ve diplomatik ilişkileri farklı.
02:41Bu da NATO içindeki görüş ayrılıklarını açıklıyor.
02:47General, Başkan Trump'ın NATO'dan çekilme tehditleriyle derinleşen krizin NATO'nun sonunu getirmeyeceğini,
02:53NATO'dan çekilmenin ABD'nin çıkarları ile uyuşmadığını savunuyor.
02:59NATO'nun sonu gelmez, kesinlikle değil tam tersine.
03:02NATO'nun unutulmaması gereken bir özelliği var.
03:05Konsensüse dayalı bir ittifaktır.
03:07Güce değil.
03:08Tüm üyelerin oy birliğine dayanır.
03:09Her şeye rağmen NATO bugüne kadar her zaman bir uzlaşma bulmayı başarmıştır.
03:14Buna konsensüs kültürü denir.
03:16Ve günümüz dünyasının koşulları düşünüldüğünde bu gerçekten çok değerlidir.
03:20Uluslararası düzenin ve uluslararası kurumlara saygının sorgulandığı mevcut dünya koşullarında
03:26NATO hala güvenilir ve sağlam bir ittifak olarak öne çıkıyor.
03:30Trump yarın ne yapacağını biliyor mu?
03:32ABD yarın ne yapacak biliyor mu?
03:34Şu anda gerçekten bir belirsizlik içindeyiz.
03:36Ama pragmatik olarak bakarsak ABD'nin NATO'dan ayrılmasıyla çok şey kaybedeceğini düşünüyoruz.
03:42Çünkü NATO sadece siyasi bir örgüt değil, aynı zamanda kendini kanıtlamış bir askeri organizasyondur.
03:48Dünyada farklı müttefiklerin ve farklı siyasi görüşlerin bir araya gelerek birlikte operasyon planlayabildiği,
03:54ortak eğitim yapabildiği ve ortak standartlar oluşturabildiği tek askeri yapın NATO'dur.
03:59Bu gerçekten çok değerlidir.
04:01Dünyada NATO dışında bunu yapabilecek başka bir organizasyon görmüyorum.
04:05Yani aslında ittifaktan ayrıldığınızda ne kaybedeceğinizi biliyorsunuz.
04:09Bir yapıyı dağıtmak kolaydır ama sonrasında aynı şekilde çalışan bir sistemi yeniden kurmak çok daha karmaşık ve çok daha pahalıdır.
04:16Bu nedenle NATO'yu tamamen farklı bir şeye dönüştürmeden önce artılarını ve eksilerini çok iyi tartmak gerekir.
04:25Peki Amerika nükleer desteği çekerse, Avrupa'da nükleer caydırıcılık rolünü kim üstlenir?
04:31Fransa, Polonya ve Yunanistan'a nükleer başlık yerleştirir mi?
04:35Böyle bir adım Rusya ve Türkiye'yi nasıl etkiler?
04:39Bu konuda çok fazla yanlış anlaşılma var.
04:42Burada söz konusu olan genişletilmiş nükleer caydırıcılık.
04:45Bu nükleer silahların paylaşılması anlamına gelmiyor.
04:48Karar her zaman ulusal kalır.
04:50Pratik olarak söylemek gerekirse düğmeye basan tek bir parmak vardır.
04:54Yani nükleer saldırı sorumluluğu tamamen Fransa'ya aittir ve öyle kalacaktır.
04:59Rusya bu tür gelişmeleri NATO'nun doğuya genişlemesi olarak algılıyor ve bu da korkularını artırıyor.
05:05Eğer nükleer silahların sınıra doğru hareket ettiğini hayal edersek bu Rusya için çok daha hassas bir tehdit olur.
05:12Ama tekrar söylüyorum, bu genişletilmiş caydırıcılık meselesidir ve Fransa'nın nükleer silahları Fransa'da kalır.
05:18Şu an için bunun dışında bir durum görmüyorum.
05:21Gündemde olan bir konu değil ya da varsa bile ben bilmiyorum.
Yorumlar