00:00NATO 1949 yılında Batı Bülü'nün soğumlu örgütü olarak kurulmuştur.
00:061952 yılında da Türkiye'ye üye olmuştur.
00:09Soğuk Savaş Dönemi'nin 1991'de sona erdiği süre içerisinde Sovyetler Birliği'nin liderliğinin üstlendiği
00:16Doğu Bülü'ne karşı soğumlu işlevini yerine getiren NATO,
00:201991'de Sovyetler Birliği ve Doğu Bülü'nün dağılmasıyla beraber
00:251990'lı ve 2000'li yılları yeni üyeliklerle genişleme süreciyle geçirmiş.
00:30Bununla beraber de küresel terörle mücadele konseptini yine hayata geçirmiştir.
00:35Günümüzde baktığımızda Kuzey Amerika kıtasından Amerika ve Kanada'nın olduğu,
00:40geri kalan üyelerin Avrupa kıtasından olduğu 32 üyeli bir yapıya sahiptir.
00:47Türkiye, Amerika, Kanada, Norveç, İngiltere, Fransa, İtalya, Almanya gibi
00:52askeri güç bakımından da veyahut da uluslararası sistemde önemli aktörler olarak da
00:58ittifakın içerisinde yer aldıklarını söyleyebiliriz.
01:01NATO tabii elbette sadece üyeler arasında soğuma ve güvenlik işbirliğini belirleyen bir kurum değil,
01:08aynı zamanda siyasi kurumlarıyla beraber de müttefikler arasında siyasi ilişkileri de çok daha fazla ileriye taşıyan,
01:17siyasi ilişkileri de geliştiren bir yapıya sahip olduğunu belirtmemiz gerekiyor.
01:232014 yılında Rusya'nın Kırım'ı ilak etmesi ve 2022 yılında Rusya'nın Ukrayna'ya askeri harekat gerçekleştirmesiyle beraber
01:32hala günümüzde devam eden Rusya-Ukrayna savaşı elbette NATO'nun günümüzde uluslararası sisteme,
01:38Avrupa güvenliğine, Avrupa güvenlik mimarisine yaklaşımını da değiştirmiş durumda.
01:44Bunu da belirtmek gerekiyor.
01:45Tabii elbette Ukrayna savaşının yanında hatta savaşla bağlantılı olarak Çin'in, Rusya'nın, Kuzey Kore ve İran'ın
01:56savaşla beraber müttefiklik ilişkilerini çok daha ileri seviyeye taşıması,
02:01hatta defakta olarak onların da savaşta Rusya'ya verdiği destekle beraber batıya meydan okuması,
02:07NATO'nun yine aslında günümüzde uluslararası sistemdeki güç rekabeti içerisinde yeni yol haritasının çizilmesine
02:16ve bu yol haritasının nasıl olacağına dair de baktığımızda Ankara zirvesinde yaşanacak yeni gelişmeleri de göz önüne serecektir.
02:28Tabii elbette şunu da belirtmek lazım, Trump'ın ikinci kez Amerikan başkanlığı koltuğuna oturmasıyla beraber
02:35odak noktasını Asya Pasifik'te Çin'e yöneltmesi, Avrupa güvenlik savunma mimarisinde artık bunu ikinci plana atarak
02:45daha doğrusu ittifakın Avrupa üyelerinin bu sorumluluğu paylaşmasını istemesi bir diğer faktör olarak yine öne çıkıyor.
02:56Tabii elbette şunu belirtmek lazım, geçtiğimiz yılki Hollanda'da düzenlenen NATO zirvesinde
03:02savunma bütçelerinin %2'den %5'e arttırılması, yani gayri safi yurt içi hasılanın, ki NATO'nun bir kriteridir bu,
03:14üye ülkelerin gayri safi yurt içi hasılalarının %2'sini savunma bütçesine ayırması,
03:19geçtiğimiz yıl itibariyle ittifak üyelerinin kararıyla %5'e çıkartıldığını belirtmek gerekiyor.
03:26Fakat tabii 28 Şubat 2026'da başlayan ve 40 gün süren Amerika, İsrail ve İran savaşı sırasında
03:36Hürmüz Boğazı'nın kapanması ve Trump'ın NATO'dan destek istemesine,
03:41İttifak ünlü ülkeleri olan İngiltere, Almanya ve İtalya'nın karşı çıkması sonrası
03:49hem Avrupa güvenlik mimarisi bağlamında ki Trump'ın artık bu üçü çok fazla üstlenmek istememesi
03:58ama bununla beraber NATO'dan ayrılma fikrini ifade etmesi.
04:03Tabii bir de beşinci madde, yani nedir o?
04:05NATO'nun en önemli maddesi, yani bir üyeye yapılmış saldırı, tüm üyeleri yapılmış sayılır
04:10ve tüm üyeler buna karşılık verir yaklaşımını tartışmaya açması
04:15ve bu maddeye olan bağlının Trump tarafından sorgulanması
04:20elbette son dönemde baktığımızda Amerika ve Avrupalı müttefiklerinin
04:27batı içerisindeki, belki de NATO içerisindeki en büyük kriz tartışma olarak
04:31ön plana çıktığını görüyoruz.
04:34Şimdi 7 ve 8 Temmuz 2026 tarihlerinde Ankara düzenlenecek zirve.
04:39Bu bağlamda önemli ve tarih kararların alındığı bir zirve olarak
04:44ön plana çıkacak gibi duruyor.
04:47Birincisi Ukrayna ve Rusya savaşıyla beraber Avrupa güvenliğinin soğunmasının
04:54nasıl şekilleneceği, Avrupalı ittifak üyelerinin bu sorumluluğu ne kadar yükleneceği.
04:59Bununla beraber NATO'nun kendi içerisinde tüm üyelerinin soğunma ve güvenlik
05:06yaklaşımlarını değiştirmesiyle beraber, küresel sistemde Çin'in ön plana çıkmasıyla
05:12beraber bu güç rekabetinde NATO'nun da önemli bir ittifak üyeleriyle
05:17kendi üyeleriyle beraber ön plana çıktığı ama bu güç kapasitesini ve
05:22caydırıcılığı yükselttiği yeni yol haritasının da çizileceğini söyleyebiliriz.
05:26Elbette 5.
05:28madde olan bağlılık Ukrayna'ya verilecek destek ve bununla beraber de
05:33İran savaşının Hürmüz Boğazı'nın da açıkçası zirvede nasıl yansıyacağı ve ne
05:42gibi kararlar alınacağı önemli olmuş durumda.
05:45Tabi burada bir önemli faktör daha var.
05:48Zirvenin Ankara'da Türkiye'de düzenleniyor olması da çok önemli bir etken.
05:53Trump'ın da açıklamalarıyla ifade ettiği üzere Sayın Cumhurbaşkanımız olmasaydı
05:57Trump'ın NATO zirvesine bu yıl katılmayacağı yönündeydi ki Sayın Cumhurbaşkanımız ve
06:04Ankara'da Türkiye'de düzenleniyor olması da açıkçası Trump'ın gelmesine de vesile oldu
06:10diyebiliriz.
06:11Türkiye'nin özellikle son 10 yılda yerli bir milli savunma sanayisini geliştirmesi
06:21bu bağlamda bir özelliğe sahip olması fakat en önemlisi belki de altı çizilmesi gereken
06:27nokta şu ki o da Türkiye'nin sadece savunma veyahut da askeri ekipman veyahut da Karadeniz
06:38unsurlarının konvansiyonel savaştaki yaklaşımından ziyade artık Ukrayna Rusya
06:45savaşıyla beraber ki İran savaşında daha net ortaya çıkan yeni asimetrik savaş
06:50tekniklerinin açıkçası Türkiye tarafından çok önceden görülüp buna göre adımların
06:56atıldığı buna göre ordu doktrinini veyahut da askeri doktrinlerini yeniden oluşturduğu
07:03ki şunu da eklemek gerekir oluşturmakla yetinmediği ve yeni asimetrik veyahut da
07:10teknolojik gelişmelere bağlı olarak da belki de yeni savaş doktrinlerini hayata geçirdiği
07:16bir sürece gittiğini hatırlatalım ki bunun üzerinden de şunu belirtmek lazım Türkiye'nin
07:22güçlü devlet yapısı ve caydırıcılığı her geçen gün artan askeri ve savunma kapasitesiyle beraber
07:30hem Avrupa savunmasında hem de diğer taraftan baktığımızda bugün Karadeniz'den Doğu Akdeniz'e
07:36Orta Doğu'dan Kafkasya'ya kadar birçok bölgedeki sorunların çözümünde hem diplomatik
07:44olarak hem de askeri işbirlikleri bağlamında değerlendirdiğimizde geliştirdiği ortaklıklarda
07:50Türkiye'yi kilit bir aktör konumuna götürüyor bugün çilesel sistemde sorunların çözümünde
07:56Türkiye önemli bir aktör olarak zaten ön plana çıkmış durumda ve şimdi Ankara'da
08:02düzenlenen zirve ile beraber Türkiye'nin üstleneceği pozisyon rol hatta yeni kararların
08:08yeni stratejilerin hayata geçirilmesinde Türkiye'nin çok önemli bir konumda kilit bir
08:14pozisyonda olacağını söylememiz gerekir.
08:17İzlediğiniz için teşekkür ederim.
08:18İzlediğiniz için teşekkür ederim.
08:21İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Yorumlar