Oynatıcıya atlaAna içeriğe atla
  • 6 dakika önce
Ankara’da gerçekleşecek olan NATO Liderler Zirvesi için artık geri sayıma geçildi. Dünya tarafından büyük bir ilgiyle takip edilecek zirvede 32 NATO üyesi ülkenin liderinin çantasında ne getireceği ise merak edilenler arasında. CNN TÜRK Haber Koordinatörü İdris Arıkan bu konuyu canlı yayında değerlendirdi.

Kategori

🗞
Haberler
Döküm
00:00Şimdi bakın burada işte bu ülkeleri tek tek görmek mümkün.
00:05Zaten başta Türkiye'ye koyuyoruz.
00:07Tabii elbette ev sahipliği olarak.
00:08Ev sahipliği olarak en sonunda belki de bugünlerdeki tartışmanın en çok tartışmanın olduğu ülkelerden Amerika Birleşik Devletleri.
00:15Niye? Külfet paylaşımı diye bir mesele döndü.
00:18Bu ne demek? Savunma harcamalarının %5'ini NATO'ya verin, ortak olun.
00:25Buradaki bütçeyi, buradaki parayı bir şekilde yönlendirin ve bizim uluslararası eksendeki mücadelemizle bize destek verin diyor Amerika Birleşik Devletleri diğer
00:37NATO ülkelerine.
00:38Bunu teker teker baktığımızda da kimi ülkelerin kabul ettiğini, kimi ülkelerin kabul etmediğini görürüz.
00:44Şimdi aklıma gelmişken mesela örneğin işte İspanya'nın bu %5 savunma harcaması işle.
00:50Evet eleştirileri var. İspanya'nın eleştirileri nelerdir %5'e?
00:53Yani şimdi şöyle bir şey var. Şunu söylemek lazım. Burada tek tek baktığımızda tüm ülkelerin aslında katılım yılı, bakış açısı,
01:03örneklemleri,
01:05bundan bu sürece nasıl katıldığı aslında aklımıza fikrimizi tam bir oturuyormuş gibi görünüyor.
01:11İşte 1949 yılından bahsediyoruz. Bu ne demek?
01:14Bu ne demek?
01:14Bu ne demek?
01:14Bu ne demek?
01:15Bu ne demek?
01:161948, 1945, İki Dünya Savaşı sonrası kurulan bir süreçten bahsediyoruz.
01:21Amerika Birleşik Devletleri'nin o dönemde Sovyet Rusya'sına karşı bu NATO kapasitesini bir şekilde ortaya koyduğunu,
01:29bunun Brüksel merkezinde ama sanki Amerikan düşüncesi içerisinde oluşturulduğunu söylemek gerekiyor.
01:36Bugün işte 342 milyon nüfusu olan, %3,4 savunma harcaması olan, NATO'nun en büyük askeri gücü olarak tanımlanan bir
01:45ülke Amerika Birleşik Devletleri.
01:46Ama şunu söylüyor, biz diyor dünyadaki operasyonlarda, dünyadaki işte karşı bir alan oluşturmamızda, karşı bir savunma gücü oluşturmamızda diğer ülkeler
01:59bize destek vermiyor.
02:00Bu desteği bize sağlaması gerekiyor diğer ülkeleri.
02:03Uzak ki İran Savaşı döneminde ciddi eleştirileri oldu Avrupalı müttefiklerine.
02:07Şimdi şöyle bir şey var, şimdi müttefiklerin ABD savunma saniyeler alım yapmasını istiyor.
02:13Buradaki İran meselesine baktığımızda, özellikle İran meselesi üzerinden okuduğumuzda ve Çin meselesi üzerinde de okuduğumuzda açıkça söylemek lazım.
02:26Burada Avrupa'nın desteğini almamış bir Amerika mantığının olduğunu söylemek mümkün.
02:31Onu net bir şekilde tanımmak mümkün.
02:34Ülkelere tek tek bakalım istersen.
02:36Bu noktada Batı Avrupa'dan Almanya'ya bakacak olduğumuzda bu ülkeden.
02:41Almanya tabii aslında İki Dünya Savaşı'nda yenilen ama işte Batı Almanya gözüyle bir şekilde NATO'ya biliyorsun İki Dünya
02:53Savaşı bittiği zaman Almanya'nın başkenti bir yerle ikiye bölünmüştü.
02:57İkiye bölündüğünde bir tarafı Sovyet Rusya'sının elindeydi.
03:01Şimdi 1955 yılına baktığımızda biz Batı Almanya'nın bir şekilde NATO'ya katıldığını, çünkü Sovyet tehdidinin çok net hissettiğini görüyoruz.
03:10Bugün de baktığımızda aslında o günden bugüne çok da fazla değişen bir şey.
03:14Bizlerle savaşıyoruz elinde.
03:15Tabii olmadığını görüyoruz.
03:17Niye?
03:17Çünkü işte 84 milyon nüfusun var ama askeri olarak kapasiten var mı?
03:22Bu kapasiten var mı cidden o tartışılır bir durumda.
03:25Şunu söylemek lazım.
03:27Burada Almanya özellikle Polonya ile birlikte yüzde beş hedefini, savunma sanayi hedefini tutturmaya çalışan ülkelerin desteklenen ülkeler arasında görünüyor.
03:41Niye?
03:41Çünkü Rusya-Ukrayna savaşı 2022'de başladı ve sonrasında gelinen süreçte şunu gördük ki biz, şunu gördük ki biz, buradaki süreçte
03:49bir şekilde Almanya Rusya'dan, Rusya'nın tehditinden net şekilde kendini kurtarmaya çalışıyor.
03:59Kendini bir şekilde burada...
04:00Kendini tehdit altında hissediyor.
04:02Çok net bir şekilde hissediyor.
04:04Onu da söylemek lazım.
04:05Avrupa'nın en büyük ekonomisi ve NATO'nun da lojistik merkezi.
04:08Ama şöyle bir şey var, askeri yok.
04:10Evet.
04:10Yani askeri ve savunma anlamında bir durumu yok ama şu anda biz ne konuşuyoruz?
04:14NATO işte 1.0'ı konuştuk 1949 itibariyle NATO kurulduğunda.
04:1990'ların Sovyetlerin yıkılmasıyla birlikte NATO 2.0'ı konuştuk.
04:23Bugün geldiğimiz noktada NATO 3.0'ı konuşuyoruz.
04:26Ne konuşuyoruz?
04:26Yeni tehditler.
04:27Rusça, Rusya tehdidi, Çin tehdidi, İran'ın durumu.
04:31Ayrıca dünyanın değişmesi, yapay zeka, robot tehdidi.
04:35Bugün Ukrayna Savaşı'ndan bahsediyoruz.
04:37İşte Ukrayna Savaşı'nın bir şekilde temel nedenlerinden bir tanesinin
04:41Ukrayna'nın NATO'ya girme talebi olarak tanımlandığını Rusya tarafından biliyoruz.
04:45Bugün o cephede ne görüyoruz biz?
04:47Şunu görüyoruz.
04:48Rusya, Ukrayna Savaşı'nda özellikle robotlar çok net şekilde kullanılıyor.
04:54Zaten 3.0'da bir yazılım dili aslında.
04:56Yani dilinde, lingüistik olarak bile aslında yapay zekanın artık gelişen gücü işlenmiş NATO'ya.
05:01Evet ama şöyle bir şey söylemek lazım.
05:04Mesela bunun savaş alanına yansımasını görüyoruz biz.
05:08Nasıl görüyoruz?
05:09İşte mevzilerin robotlarla bir şekilde ele geçirildiğini görüyoruz.
05:13Bugün savunma harcamasını 2,2,2 görüyoruz ama Almanya şunu söylüyor bir şekilde.
05:19Artık bu Rusya, Ukrayna Savaşı'ndan sonra.
05:21Biz bu 5'e razıyız ama bir şekilde dönemsel bir şekilde bunun net bir şekilde ilerletilmesi lazım.
05:28İşte kademe kademe arttırılması, %5 hedefinin tutturulması gerekiyor diyor.
05:31Aslında 3,5 savunma harcaması, 1,5 da 50'li harcamalar deniyor değil mi?
05:35Tabii tabii yani evet öyle baktığınızda bir de şöyle söylemek lazım.
05:40Geçmişten beri biz ne biliyoruz?
05:42Almanya özellikle bölgenin işte askeri anlamda şeyi, askeri anlamda değil savunma anlamında, sanayi anlamında itici gücü.
05:52Bugün geldiğimiz noktada tehlike altında olduğunu hisseden bir duruma gelmesi aslında çok dikkat çekici.
05:59Biz bugüne kadar biz neyi gördük?
06:01Bugüne kadar şunu gördük, Rusya'nın sınırlarımız yok açıklamasını gördük.
06:07Putin'e sorulduğunda Rusya'nın sınırları nedir?
06:11Putin ne diyor?
06:12Rusya'nın sınırı yoktur diyor.
06:13Nerede başlar, nerede biter diye sorulmuştu.
06:15O sınırı yoktur diyor.
06:16Yani bu açıdan baktığımızda Avrupa'nın bir şekilde tepkili olması, Avrupa'nın bir şekilde bu korkuyu yaşaması aslında çok da
06:24normal görünüyor.
06:25Buradan Avrupa Birliği üyesi olmayan bir müttefiğe, Birleşik Krallık'a geçelim.
06:29Birkaç yıl önce işte çıkan, Brexit'te çıkan Birleşik Krallık'a bakmak lazım.
06:35Tabii Birleşik Krallık aslında nükleer gücü olan 3 NATO ülkesinden bir tanesi.
06:40Hani buna baktığımızda asıl gücünün nükleer kapasitesi olduğunu bildiğimiz bir ülke.
06:45Her ne kadar iç siyasette özellikle başbakanlık koltuğu işte birkaç yıldır birkaç gede değişse de, hükümet sıkıntıları yaşansa da ülkede
06:53bir krallık olduğunu bilmemiz lazım.
06:55Starmer'da gelecek.
06:56Yani gelecek ama son işte.
06:59Evet son zirvesi olacak.
07:00Nasıl söyleyeyim?
07:01Ziyaret zirvesi gibi olacak.
07:03Evet.
07:03Ama tabii Birleşik Krallık bir devlet ve o devlet yapısı içerisinde alınan kararlar sürdürülebilir gibi görünüyor.
07:09Onu da söylemek gerekiyor.
07:10Türkiye'nin bir Birleşik Krallık'ta ortak bir aslında gündemi var.
07:15Avrupa Birliği üyesi olmayan devletleri NATO içindeki bazı meseleler de dışlamayın tipinde.
07:21Bu konuda bu zirvede bir gelişme görebilir miyiz sizce?
07:25Türkiye'nin bir beklensi var bu konuda.
07:27Bunu söyleyeyim yani Türkiye'nin Avrupa ülkelerinden bir beklensi var işte geçmişte Avrupa Birliği'nin Türkiye'nin üye olumlusu kaynaklı
07:34bazı sıkıntılar var işte Güney Kıbrıs Rum yönetimi var Yunanistan'ın tavrı var ama şu anda durum daha kritik gibi
07:42görünüyor.
07:42Bu anlamda özellikle NATO konusunda ve Avrupa Birliği içerisindeki savunma sanayi adımları açısından Türkiye'ye destek verilmesi sanki daha olası
07:54gibi görünüyor.
07:55Bir de hani şöyle söylemek lazım Amerika'dan sonra belki Türkiye'yi katmazsak NATO içerisindeki katılım yılı 1949 ki başlangıç yılı
08:05en güçlü en kapasiteli ülke olarak karşımıza çıkan bir ülkedir.
08:10Birleşik Krallık o yüzden de hani açıklamaların ciddiye alınması normaldir demek lazım.
08:18Macron'da bekliyoruz zirve marjında gelecek.
08:20Gelecek.
08:21Nizel güç sahibi bir devlet.
08:23Şimdi Macron tabii tartışılan bir lider hatırlar mısın bilmiyorum NATO'nun beyin ölümü gerçekleşti demişler.
08:30Evet öyle bir açıklamaya da bulunmuştu.
08:31Beyin ölümü gerçekleşti dedikten sonraki gelinen süreçte bugün savunma harcamasının 2,1 olduğunu bir şekilde Avrupa'nın özelliklerini savunduğunu 68
08:43milyon nüfusunun yüksek olduğunu askeri anlamda aslında diğer muadil ülkelere göre kapasitesinin olduğunu ama çok net bir Afrika yenilgisi sonrası.
08:52Afrika'da birçok bölgeden çekilmek zorunda kaldığını biliyoruz lejyonerlerinin.
08:57O bölümün Rusya'nın karşısına nükleer güç sahibi bir ülke olarak ki hatırlarsın Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere ve Fransa'dan bahsediyoruz
09:08nükleer güç sahibi olabilecek ülkeler arasında.
09:11Burada etkili bir durum olmaya, etkili bir yaklaşım olduğunu söylemeye çalışmak gerekiyor.
Yorumlar

Önerilen