00:25Pag binondo, tiyak maiisip ang Ongpin Street.
00:29Katabi lang ng Binondo Church at puntahan ng mga mahilig mag-future.
00:35Pero noong panahon ni Rizal, Calyesa Cristia ang tawag,
00:39na binanggit din ni Jose Rizal sa nobelang Nolly Metangere.
00:43Pagbalik sa bansa, dito nagmasid ang bidang si Crisostomo Ibarra
00:47na tila wala rong nagbago sa pitong taon niyang pamamalagi sa Europa.
00:52Isinambuhay din sa Maria Clara at Ibarra ang isang eksena sa gitna ng paglalakad ni Ibarra.
00:57Namatay ang inyong emas sa bilangguhan.
01:01Nagkaroon siya ng isang matinding kaaway.
01:06Siya ang dahilan kung bakit nawasak si Ton Rafael.
01:17Mula Calyesa Cristia, naging Ongpin Street.
01:21Bilang bahagi ng Filipinization ng mga pangalan kasunod ng paglaya ng Pilipinas mula Espanya.
01:27Yung Calye Roman Ongpin naman, may store si Roman Ongpin dito sa Binondo.
01:33Isa siyang successful businessman. May mga trends sa accounting na pinakilala siya dito sa Pilipinas.
01:41Ilang beses ding nakulong si Ongpin on dahil sa pagtulong sa mga revolusyonaryo sa gitna ng magkasunod na pananakop ng
01:48mga Espanyol at Amerikano.
01:52Ilang hakbang mula sa Ongpin, mararating naman ang isang gusaling tila na iwan sa nakaraan.
01:58May kita natin dito yung gusali ng pansiteria makanista de Buengusto.
02:03Nabanggit siya ni Rizal sa El Filibusterismo.
02:06Dito kumain ng pansit lang lang yung mga estudyante habang pinag-uusapan nila yung mga praile.
02:10At nakakagulat na kahit malaking bahagi ng Binondo ang nasira, itong pansiteria nag-survive pa rin.
02:20May kita pa rin natin yung estilo niya na parang siyang bahay na bato.
02:24And it's worth preserving para may alaala yung mga kababayan natin ang isura ng Binondo noong unang panahon.
02:31Dati ay kita pa ang signage ng kainan pero natakpa na ng katabing gusali.
02:37Dahil panahon pa ng mga Kastila nakatayo ang dating pansiteria,
02:41lampas ito sa limampung taong kailangan para protektahan ito ng National Heritage Loan.
02:47Kaya di basta-basta pwedeng gibain o ilipat ng walang pahintulot.
02:53Yung ating mga mambabatas, nag-explore na rin ng paano natin mababago yung bata
02:57such that mabibigyan ng incentives yung mga property owners na iayusin yung kanilang mga gusali
03:04kasi hindi man nila mag-dispose, hindi man nila mag-iba.
03:06Pero issue din na paano kung wala rin kasi kaming perang papaayos.
03:11Binago ng maigin ang panahon ng itsura ng Binondo.
03:15Pero habang buhay maaalala ang nakaraan dito sa panulat ni Rizal.
03:19Kala ko parang fictional lang or at least katang isip lang talaga ni Rizal yung mga nababanggit ng mga lugar.
03:25Somehow pala yung iba doon is parang meron talaga siyang background or meron siyang history.
03:30Ang kagandahan ng Binondo at saka ng Maynila in general, marami na ngayong mga heritage advocates
03:36na kumikilos para ipreserva yung alaala ng Binondo at ipakilala ito sa mas maraming tao.
03:44On the part ng NHCP naman, tinutulungan natin itong mga grupo na ito by giving them access to historical sources
03:50para mas ma-verify nila yung mga kwento na nare-research nila.
03:56Siyempre ng komersyo noon at ngayon at sa pananaw ng mga historiador ay mahalagang saksi rin sa kasaysayan.
04:05Marami pang mga kwento ng Binondo na nabuo noon na pwede ma-research at kwento na nabubuo pa.
04:11Kaya lalong yumayaman yung kasaysayan ng Binondo kahit nag-iiba na siya ng itsura.
04:16Alam mo na! Alam mo na!
04:19Ako si Darlene Kaya, inyo ang saksi.
Comments