00:02Chinese New Year
00:02Dinadag sa kapag Chinese New Year, lalo na ng mga mahilig sa food trip.
00:07Ganyan po ang naisip natin kapag sinabing Binondo.
00:10Pero alam nyo ba, nasa Binondo na ganap ang mga unang kabanata ng Noli Metangere, Igat Jose Rizan?
00:17Alam mo now sa Pagsaksi ni Darling Guy.
00:27Isa sa mga pinakamatandang Chinatown sa buong mundo ang Binondo.
00:33Kahit pa nga mag-throwback hanggang sa panahon ng pambansang bayaning si Jose Rizal,
00:38makikita noon pa man buhay na buhay ito, sentro ng komersyo at tagpuan ng ibat-ibang lahi at kultura.
00:46Binura na ng panahon ng ilang lugar dito, pero habang buhay ng nakatalaang ilan sa mga akda ni Rizal na
00:53Noli Metangere at El Filibusterismo.
00:57Ayon sa mga historyador, hindi lang si Rizal ang namalagi sa Binondo, kundi ang bida sa kanyang mga obra, si
01:04Crisosto Mo Ibarra.
01:06Ilang hakbang mula Binondo Church at katabilang ng Plaza San Lorenzo Ruiz ang One Luna Street o Calye Anluwage noong
01:12panahon ni Rizal.
01:13Nandito raw noon ang bahay na inspirasyon para sa bahay ni Kapitan Siago o bahay rin ng minamahal ni Ibarra
01:19na si Maria Clara.
01:21Okay, so nandito tayo ngayon sa One Luna Street, dati itong tinatawag na Calye Anluwage.
01:26At may kita natin itong napakataas na gusaling ito, yan yung dating o yan yung site ng bahay ni Balbino
01:34Mauricio na naging bahay ni Telesporo Tridian
01:37na sinasabing inspirasyon ng bahay ni Kapitan Siago sa Noli Metangere.
01:42So, ma-imagine natin dito nangyari yung usapin ng Tinola at yung mga iba pang konfrontasyon,
01:49dyan na din nangyari yung pagkikita ni Ibarra at saka ni Maria Clara.
01:53Isinabuhay din ang ilang eksena sa historical portal fantasy series na Maria Clara at Ibarra.
02:00Napansin ko lamang na ang kaunlaran o ang kahirapan ng mamamayan sa isang bayan ay katimbang lamang po sa kalayaan
02:09nito.
02:11O di kaya ay ang pawalan nito.
02:15At yan lang ang iyong natatandaan sa Tegal Muro?
02:22Sa isang asutaya rin ang bahay na ito, nangyari ang muling pagkikita at suyupan ng magkasintahan.
02:28Parati ka nasa isipan ko, mahal.
02:31Mga historians na yung mga nag-interpret ng mga clues na nilagay ni Rizal sa Noli Metangere.
02:36Yung mga description ng loob ng bahay, nagmamatch sa illustration ng bahay ni Balbino Mauricio
02:43na natampok sa isang letras y figuras.
02:47Mga 1870s earlier, isa siyang mayaman na negosyante.
02:51So itong bahay ni Balbino Mauricio, binenta niya kahit Telesporo Tvidian
02:56kasi nasangkot si Mauricio sa Cavite Mutiny kahit kailangan niyang tumakas mula sa pagkakakulong ng mga Espanyol.
03:05Pero gaya ng maraming gusali sa Binondo at buong Maynila noon,
03:10hindi nakaligtas ang bahay sa pampu-pumba at pagkasira noong ikalawang digbaang pandaitin.
03:16Sa Noli, ang bahay ni Kapitan Chago ay tanaw mula sa tinuluyan ni Ibarra,
03:21isang hotel na halaw sa totoong buhay.
03:23Nakikita natin sa likod yung Plaza del Conde
03:26at dun sa pinakang likod-likod pa, yung dalawang building na grey or blue at saka pink,
03:33yan yung dating Ponda Francesca de Lalaari.
03:37French style hotel dito noon na pag-aari ng Pilipinong si Ramon Reyes Lala.
03:41Pero yung struktura, bahay na bato na bahay na bato pa rin.
03:45Bato sa ilalim, sa ibabaw kahoy na may mga bintanang kapis.
03:49So the services probably are French style,
03:52pero yung gusali at yung mga taong nagpapatakbo, yung mga nagsaserve sa mga bisita, mga Pilipino.
03:59Ang dating hotel, nasa tabi ng Estero de Binondo, isang sanga ng ilog pasig.
04:04So makikita natin sa magkabilang bahagi nitong tulay yung Estero de Binondo.
04:09So nung panahon ni Rizal, itong Estero de Binondo, daanan siya ng mga tao, daanan siya ng mga produkto,
04:16isinasakay sa mga kasko, sa mga bangka, bago dalhin sa iba't ibang bahagi ng Luzon sa pamamagitan ng ilog pasig.
04:22Tinatawag na wawang binundok ng ilan at gaya ng lahat ng ilog sa Maynila ay gumaganap sa katungkulang
04:30paliguan, tapunan ng dumi, labahan, palaisdaan, daanan ng mga sasakyan at tawiran, at salukan ng inuming.
04:45Ang mga gusali at kasada ng minondo ng panahon ni Rizal, pinago na ng pag-usad ng panahon.
04:51May dinurog ng digmaan, pero may mga nakatayo pa matapos ang mahigit isang siglo.
04:59Isa nito ang simbahan ng binondo, at ang isa pa ay ang lumang gusaling ito sa Estero.
05:04Ang kasaysayan sa likod niyan, alamin sa pagpapatuloy ng aming kwento.
05:10Ako si Darlene Kai, ang inyong saksi.
Comments