00:00Şimdi yarın ilk iş günü olacak bu haftaya ilişkin ve dolayısıyla tüm bu hafta sonu konuştuğumuz gelişmeler ve tabii ki
00:10Orta Doğu'daki bu anlaşma umudu sizce yarınki piyasalara nasıl yansır ve herkesin çok merak ettiği bir şey var.
00:18Ekranımızda da gramlar var sanırım altın fiyatları. Altın fiyatları ne etkiler mi bu hafta sonu yaşananlar diye sorayım ben size.
00:28Tabii şu anda pazartesi günü piyasaların nasıl açılacağına ilişkin en büyük merak konusu sizin de haberlerde vermiş olduğunuz bu müzakere
00:37sürecinin çıktısı.
00:38Olumlu açıdan bakacak olursak Gülnay Hanım savaşın ilk başladığı günden bu yana en böyle olumluya yaklaştığımız bir durum gibi gözüküyor
00:47şu anki vaziyette.
00:48Çünkü ABD'den bu müzakerenin imzalanacağına dair haber akışları gelirken henüz İran tarafından bunun gerçek olmadığına dair böyle bir red şeyi
01:01gelmedi, yanıtı gelmedi diye bakıyoruz.
01:05Tabii ki metin üzerinde bir takım şeyler var, anlaşılamayan noktaların olduğuna ilişkin haberler var.
01:10Şimdi eğer ki bugün günün sonunda akşama doğru sabaha kadar İran tarafının da tasdiklemiş olduğu, teyit etmiş olduğu bir uzlaşma
01:21haberi gelirse şüphesiz ki piyasalar bunun havası çok olumlu şekilde yansır.
01:27Bundan biz de nasibimizi alırız.
01:29Özellikle borsada çok artılar görülür.
01:32Altın fiyatlarına geldiğimizde altın fiyatlarında da bunun pozitif yansımalarını görüyor oluruz.
01:38Ancak bunun ne kadar süreceği tabii ki bu gelen haberlere çok bağlı olacak.
01:42Çünkü yaklaşık 100 günü aşkın süre içerisinde artık öyle şeylere alıştık ki bir taraftan bir olumlu haber geliyor, birkaç saat
01:50sonra bir bakıyoruz tamamen tersine dönüyor haberler.
01:53Yarın da bunu bir benzerini yaşayabiliriz.
01:55O nedenle çok belirsiz bir haftaya başlıyoruz yine.
01:58Bir klasik aslında bakarsanız bu ABD-İran savaşından bu yana.
02:02Dediğim gibi tamamen gelecek haberlere bağlı ama şu tarafını altın çizeyim tekrar.
02:07Savaş başladığından bugüne kadar en olumluya yakın senaryonun yaşanacağı bir güne bir haftaya başlayacağız gibi görünüyor şu anki haberlere baktığımızda.
02:17Peki tüm bu yaşananlar mesela Asya piyasalarına etki ediyor mu?
02:20Ve dolayısıyla petrol fiyatlarından ya da olası krizlerden doğrudan etkilenen ilk ekonomilerden biri.
02:28Yani bu benim yorumum değil bu pek çok uluslararası makalede de geçiyor.
02:32Neden hep Türkiye oluyor?
02:35Şöyle şimdi tabii ki bu piyasalar Asya piyasaları ile işte Çin, Japonya, Güney Kore ile ve de Amerika'daki piyasalarla karşılaştırdığımız
02:44vakit.
02:45Türkiye daha böyle sermayenin hızla girip çıktığı, fon akışlarının hızla girip çıktığı ve bu piyasalara göre daha böyle yerel paranın
02:54istikrara tam anlamıyla kavuşamadığı bir piyasa.
02:58Özellikle işte carry trade denen yurt dışından hemen sıcak paranın girip çıkması gibi konulara Türkiye çok elverişli.
03:05O nedenle biz çok duyarlıyız bu tip hareketlere.
03:09Petrol açısına baktığımız vakit yüzde yüz enerji ithalatçısı bir ülkeyiz.
03:12Diğer taraftan kendi içimizdeki işlemler bile yerel paradan ziyade ABD dolarıyla, euro ile ilerliyor.
03:19İhracatımıza baktığımız vakit, ithalatımıza baktığımız vakit dış ticaret tarafında tamamen euro'daki, dolardaki dengelenmelere maruz kalır vaziyetteyiz.
03:28Ve başta dediğim gibi bunların en başına petrol fiyatı geliyor.
03:31Ve petrol fiyatı bizim bütün içeride emplasyon hesaplamalarına, bunu zaten biz söylemiyoruz, Merkez Bankası söylüyor.
03:37Bas teşkil ettiği için son derece direkt etkileniyoruz ve bu etkilenmeler hızlı olabiliyor.
03:42Hızlı inişler, hızlı çıkışlar olabildiği gibi hızlı inişler de olabiliyor.
03:46Fakat bunu şöyle ayırabiliriz Gülnay Hanım.
03:49Sermaye piyasaları, fon piyasaları ve para piyasaları olarak ayırmak lazım.
03:53Bu savaşın etkileri sermaye piyasaları tarafından hemen hemen her ülkeye direkt olarak etki eder.
04:00Ama bunların uzun süreli etkilerine bakmak ve kalıcılıklarına bakmak lazım.
04:05Enflasyonist etkilere baktığımız vakit Türkiye'de bunun kalıcı ve uzun vadeli etkilerini biraz daha göreceğiz gibi gözüküyor.
04:12Çok fazla detayı var.
04:14Tabii ki iç piyasada, iç yönetimde, para otoriterisi yönetiminde zamanında alınmayan kararlar sıkılaşma yönünde.
04:22Şu anda bakın tekrar da önümüze geliyor.
04:24İşte başka ülkelere baktığımız vakit onların bu kararları aldıklarını görüyoruz.
04:28Nispeten mücadeleleri daha hızlı ve sonuç alır nitelikte gidiyor.
04:34O nedenle biz bu tip gelişmelere daha açık bir ülkeyiz.
04:38Peki şimdi petrolde nasıl bir ivmelenme olur?
04:43Ya da son dönemde aslında bir miktar daha sakinleşti Brent petroldeki o çıkışlar, düşüşler.
04:49O da sanırım artık bir bağışıklık kazanmış durumda savaşa yönelik değişiklikler yaşandıkça.
04:56Siz nasıl görüyorsunuz bu süreci?
04:58Tabii bize Eşel'den dolayı biraz daha sınırlı yansıyor bazı iyi haberler ama
05:03olumsuz haberler en azından gelmemeye devam etsin istiyoruz genel anlamda.
05:10Siz nasıl görüyorsunuz Brent petrolde?
05:14Şimdi bu akşama kadar eğer bir uzlaşma haberi gelirse bunun ilk etkilerini tabii ki bütün enstrümanlar içerisinde Brent petrolde tarafında
05:24görüyor olacağız.
05:25Ve 85 dolarların altına da sarkan bir fiyatlama göreceğiz.
05:30Hemen bu etkisini nispeten görüyor olacağız.
05:32Ama bir uzlaşma sağlanamadığına yönelik haber gelirse çok böyle ciddi bir şekilde yukarı yönlü hareket eden bir petrol fiyatı görmeyiz
05:41diye düşünüyorum.
05:42Petrol fiyatını yukarıya taşıyacak unsur mevcut durumun haricinde işlerin daha da sarpa sardığına yönelik haberler gelirse yukarı yönlü gider.
05:50Dolayısıyla bizim şu anki beklentimiz evet bu pazar günü akşama kadar yarın sabaha kadar onun haberler gelirse petrol fiyatı nispeten
05:58biraz aşağıya gevşer.
05:59Fakat bu fiyatlamalar gününe yanım çok böyle kalıcı olan fiyatlamalar değil.
06:04Petrol fiyatındaki bu dengesizlikler oynamalar fon hareketlerine dayalı.
06:10Yani petrolün sermaye piyasalarındaki hareketleriyle ilgileniyoruz biz bahsettiğimiz durumda.
06:16Ama bundan daha çok vadeli fiyatlar çok önemli.
06:19Yani geleceğe yönelik fiyatlar çok önemli.
06:21Geleceğe yönelik fiyatlarının da öyle birdenbire 85 dolarların altına inmesi beklenemez.
06:27Tabii ki böyle olmadığı için de sorunumuzun diğer kısmı içeride biz Türkiye'de bunu çok net bir şekilde hemen hissedemeyeceğiz.
06:35Eşer mobil sistemi tabii ki biraz fiyatların oynamasına nispeten şey yaptı.
06:42Oynamamasına çok fazla destek oldu deniyor.
06:45Ama petrol fiyatları, benzin fiyatları, motorun fiyatları sürekli zamlandı.
06:49Bunu hepimiz de gördük yılbaşından beri zam haberleri sürekli görmeye devam ettik.
06:54Ve bu Eşer mobil tabii ki bütçeye de olumsuz bir şekilde yansıyor olacağız.
06:58Nitekim pazartesi günde zaten merkezi bütçe istatistiklerini göreceğiz.
07:02Oradaki bütçe açının daha da arttığı haberiyle karşılaşıyor olacağız.
07:07Netice itibariyle sözü uzatmadan toparlayacak olduğunda petrol fiyatlarındaki ilk etkiyi göreceğiz.
07:13Ama bu etki olumlu olsa bile bunun bize enflasyona olumlu yansıması biraz zaman alacak.
07:20Hemen olacak bir şey değil.
07:21Peki şimdi Merkez Bankası'nın piyasa enflasyon anketini ekranımıza getireceğiz.
07:26Siz hazır enflasyon demişken ben de oraya bağlayayım.
07:30Dolayısıyla daha umutlu, daha pozitif toplumu en azından emekliyi, sabit gelirliyi, pozitif yönde etkileyecek sinyaller mi bizi bekliyor diye baktığımızda
07:43Merkez Bankası'nın kendi yıl sonu beklenti anketinin sonucu şu an ekranda yer alıyor.
07:50Ne dersiniz?
07:51Bu rakamlar bize önümüzdeki aylara yönelik neyi anlatıyor?
07:56Ve tabii ki hep diyoruz ya bu kış daha kötü geçecek, bu kış en kötü kış bu kıştı vesaire gibi.
08:03Bu sefer aynı etki, adeta bir bulaşıcı hastalık gibi yaza doğru da kendini göstermeye başlıyor.
08:10Yaz aylarında da ciddi anlamda bir en azından mutfakta, en azından çarşıda, pazarda yani TÜİK'te pek yok ama
08:18anormal bir fiyat artışıyla karşı karşıyayız hep ürünler bazında da genel olarak.
08:24Bu anket bize neyi gösteriyor bu bağlamda?
08:29Gülnay Hanım bu anket bize diyor ki bugünden itibaren yıl sonuna kadar olan süreçte
08:35aylık enflasyon %1.15 buralarda seyredecek diyor.
08:43Bu ne demek? Bu son derece iddialı bir oran demek.
08:47Yani son 5 yılın en düşük enflasyonlarından bahsediyor demek.
08:51Dolayısıyla bu anketin aylık enflasyonlara vurduğumuz vakit TÜİK'in enflasyonuna son derece iddialı gerçekleşmesi çok zor olduğunu görüyoruz.
09:00Biz içeride kendimizi bir şekilde yaz aylarında işte enflasyon daha düşük olur şeklinde bir beklentiyi inandırmak istiyoruz.
09:07Ama işin küresel boyutunda çıktığımız vakit geçtiğimiz hafta Avrupa Merkez Bankası'nın faiz kararı vardı.
09:15Ve Avrupa Merkez Bankası bütün Euro bölgesine de bakarak savaşın etkilerinin daha henüz görülmediğini,
09:21yaz aylarında dahi özellikle enflasyonun artacağını bahsetti gerçekçi bir yaklaşımlar.
09:27Bizde şimdi Haziran ayı enflasyonu belki biraz düşük çıkabilir.
09:30%1.5'larda gelebilir ayrı ki enflasyon.
09:32Ama Temmuz, Ağustos ne olacak?
09:34Bunlarda henüz belirsizlikler hakim.
09:37Bakın hep haberlerde şunu görüyoruz.
09:39Tarlada ürünlerin, sebzenin, meyvenin fiyatlarını görüyoruz.
09:43Bir de bunların marketlere yansımaları görüyoruz.
09:45Sizler veriyorsunuz bunları haberlerde.
09:48Ne kadar katlanarak arttığını görüyoruz.
09:51Enflasyonla bir mücadele yapılacaksa işte tarladaki ürünün fiyatıyla marketlik ürünün fiyatı arasında nasıl bu kadar kat be kat farklı oluyor?
10:00İşi oradan başlamak lazım.
10:012-3 yıldır hep bu konulara değinileceği söyleniyor yönetim tarafından, ekonomi yönetimi tarafından ama hala bakın bugüne geldik.
10:09Biz bugün market rafıyla pazardaki tarladaki ürünün, sebzenin, meyvenin arasında uçurum olduğunu konuşmaya devam ediyoruz.
10:17Bu şartlar devam ettiği müddetçe yıllık enflasyonun bana göre %30'un altında gerçekleşmesi çok mucizevi bir durum şu anki durumda.
10:27Ki bugün bakın %32'nin üzerindeki enflasyondan bahsediyoruz.
10:305 ay geçti.
10:31Halen daha geçen yılın sonundaki enflasyonun altına inemedik.
10:35Şu anda geçen yıl sonu enflasyonun üzerindeyiz hala.
10:385 ay üstüne içerisinde.
10:40Daha çarpıcı bir şey söyleyeyim size.
10:41Bu enflasyonun yükselmesindeki ana itici gücün ABD-İran savaşı, petrol fiyatları, bunun gıda fiyatlarının yansımalarından bahsediyor.
10:51Peki ben TÜİK'in kendi verisine dayanarak konuşuyorum.
10:54TÜİK her ay enflasyonla beraber çekirdek enflasyonu da açıklar.
10:59Nedir çekirdek enflasyon?
11:00Enflasyon hesabı içerisinde petrol fiyatlarının etkileri çıkartılır, gıda fiyatları etkileri çıkartılır, o sezonsal etkiler çıkartılır ve duru bir enflasyon ortaya
11:09çıkar.
11:09Bu duru petrol, gıda fiyatlarının etkilerinin çıkarılmış olduğu enflasyon yıllık %30 şu anda ve 5 aydır yıllık bazı da istikrarlı
11:19bir şekilde artıyor.
11:20Bakın Amerika'da böyle değil, Euro bölgesinde böyle değil, başka ülkelerde böyle değil.
11:26Peki o zaman soru, çekirdek enflasyon dediğimiz bu petrol, gıda bunların etkilerinin çıkartıldığı enflasyonun düşmesi gerekmez miydi ya da sabit
11:36durması gerekmez miydi o zaman?
11:38Doğru.
11:39O arttığına göre demek ki biz ABD-İran etkileri çıktığında da enflasyon hala artıyorsa bizim iç yerde görmek istenilmeyen, uzun
11:49süredir üzeri örtülen sorunlar var.
11:51Bu sorunlardan bir tanesini işte söyledim.
11:54Bunun haricinde çok ciddi katma değer ile üzerine eklenen fahiş fiyatlar var.
12:01Bunlara da yenilmesi gerekiyor.
12:03Yoksa TÜİK işte %29 gösterdiniz az önce anketi.
12:06Ondan sonra Merkez Bankası ben 24 hedef diyorum ama tahminim 26 olacak diyor.
12:12Ben de diyorum ki 30 olacak.
12:13Ha 29 olmuş, ha 30 olmuş, ha 32 olmuş, ha 31 olmuş.
12:18Bunların hiçbir önemi yok.
12:19Önemli olan şey şu anda açlık sınırının, asgari ücretin nereden baktığınızda bakan 2-3 aydır artık bir alarm veriyor durumda
12:30olması.
12:31emekli maaşlarına enflasyon farkıyla bile bu satın alma gücündeki eriminin karşılanamayacak olması ve gıdanın, lokanta, otellerin, ulaşımın, her türlü enflasyon
12:45kademi için içerisindeki kalemin sürekli fiyatların artışının söz konusu olması.
12:49Aslında konu burada.
12:50Yoksa anketler 29.4 diyor.
12:5330 olmuş olsun, anketin biraz üzerine gelmiş olsun.
12:57Hiçbir şey değişmiyor, hiçbir şey fark etmiyor.
12:59Peki, çok teşekkür ediyoruz.
13:01Murat Özsoy, aktardıklarınız için iyi pazarlar.
Yorumlar