00:013,000 people in the Philippines are in the Philippines
00:05because of the Papagalunod.
00:09According to the Philippine Statistics Authority,
00:133,000 people are drowning fatalities in 2023 and 2024.
00:19In our country,
00:22the Papagalunod is preventable injuries
00:25or injury-related deaths
00:26o yung mga incidenteng pwede naman sanang mapigilan
00:30sa pamamagitan ng pag-iwas sa panganib
00:32at pagpapatupad ng mga polisiyang pangkaligtasan.
00:36Ayon naman sa World Health Organization,
00:386-7 sa bawat isang dibong namamatay sa Pilipinas
00:42ay dahil sa accidental drowning
00:44na siyang itinuturo ng Aurora Police Provincial Office
00:48na dahilan sa pagkamatay ng players
00:50ng Ateneo de Manila University
00:52na si René Baterboña at Divine Adili.
00:56Meron po silang activity na unda ko saan.
00:59Namalakad po yung mga players natin
01:03sa dagat,
01:04namin-namin dagat,
01:06ang mga nasa hanggang tita po yung lalim ng tubig
01:10at bigla na lang po silang napunta sa malayom na parte.
01:15Bigla silang tinangayin ng current
01:17papunta po sa mas malayom na lugar ng dagat.
01:20Ang pagkahalin tulad ng Aurora Police
01:23sa sinapit ng Baterboña at Adili
01:25ay kahalin tulad ng mga natatanay ng rip current sa dagat.
01:29Ano nga ba ang rip current?
01:31At paano ang pakalinigtas mula rito?
01:35Kapag humahampas ang alon sa dalampasigan,
01:37ang naiipong tubig ay naghahanap ng pinakamabilis
01:41at pinakamadaling lagusan pabalik ng dagat.
01:44Kaya kapag mas mataas ang hampas ng ilang alon,
01:48ang tubig ay dumadaloy pababa sa pagitan ng mga ito
01:53at umaagos pabalik ng dagat.
01:56Dito na bubuo ang rip current.
02:00May pagkakataong tumitigil ito sa malapit sa dalampasigan.
02:04Pero umisan ay umaabot ito ng hanggang ilang metro mula sa shoreline.
02:11Ang pinakadelikadong uri ng rip current ay yung nabubuo dahil sa sandbars.
02:18Kapag kasi dumatama ang tubig dagat dito, lumalaki ang mga alon.
02:24Ang piligro ay naguugat sa pabago-bagong hugis at taas ng sandbar.
02:29Kapag nagkaroon ito ng gap, mas matataas ang alon sa gilid ng siwang.
02:35Ang risulta, nagsisilbi itong parang imbudo kung saan
02:39mabilis na umaagos ang tubig pabalik sa dagat.
02:43Ang bilis ng tubig dyan ay umaabot sa hanggang 8 feet per second.
02:49Kahit ang Olympic swimmers, hindi kayang labanan ng rip current
02:53ayon sa National Oceanic and Atmospheric Administration.
02:57Kaya tinatawag ang mga ito bilang drowning machines.
03:01Ang Pacific Ocean ay prone sa rip currents dahil sa malalaking alon doon
03:06at mayaman ng karagatan sa coral reefs, sandbars at mabatong headlands.
03:11Ang dipapulaw aurora kung saan nagdraining sina Paterbonya Tatili
03:16ay nakaharap sa Pacific Ocean.
03:18Ayon naman sa mga eksperto, may paraan para matukoy ang rip current
03:23at maiwasan ang piligrong dulot nito.
03:26Mas madilim ang kulay ng tubig at tila daanan patungo sa malalim
03:32na bahagi ng dagat ang rip current.
03:35Mapapansin din ito sa pagitan ng mga alon kung saan tila patag ang tubig
03:40at hindi sumasabay sa paghampas sa dalampasigan.
03:44Mabilis ang palatandaan ang mga bula o foam,
03:47maging ang mga lumulutang na debris na mabilis tinatangay palayo ng pampang.
03:53Sakali namang aksidente na punta ka sa rip current,
03:57dapat huwag man panic.
03:59Huwag sumukang lumangoy pa sa lubong sa current dahil masyado itong malakas.
04:04Sa halip, lumangoy ng pahalang o paralel sa dalampasigan hanggang makaalis sa rip current.
04:12Kung hindi ka naman makaalis sa agos,
04:14magpalutang-lutang, itaas ang kamay at sumigaw para humingi ng saklolo.
04:21Gaya ng laging paalala ng mga otoridad,
04:23hindi natin masasabi kung kailan mangyayari ang aksidente.
04:27Kaya mahalaga ang basusing assessment,
04:29lalo na kapag magsasagawa ng aktividad sa dagat.
04:33Para hindi mangyayari ang trahedyang,
04:35pwede namang maiwasan.
04:37Ako si John Ganaracion para sa GMI News.
Comments