00:00Ilang araw matapos ang magnitude 7.8 na lindol, nasa parking lot pa rin,
00:05imbis na nasa loob ang mga pasyente ng GLAN Provincial Hospital.
00:10Nauubusan na rin ng anti-tetanus shots para sa mga sugatan sa lindol.
00:15Balitang hatid ni Maki Polido.
00:19Mula sa ere, kita kung paanong nabali ng magnitude 7.8 na lindol
00:25ang Sapumasla Bridge sa Malapatan Sarangani.
00:27Sa aerial survey ng FIVOX, kita rin ang pinsala sa dike at mga gumuho o di kaya'y tumagilid na
00:34bahay.
00:36Para makabiyahin na mga sasakyan hanggang sa Bayan ng GLAN,
00:39target na maayos ang kalsadang na biyak at tila hiniwa-hiwa ang simento.
00:44Dahil ginagawa na rao ng DPWH, yung portion ng highway na nagkabiyak-biyak
00:50ay pinagbabawalan, dumaan kahit na mga tao, hindi lamang mga sasakyan.
00:55So para makarating tayo, lampas nun, para malampasan natin,
01:00ay kailangan sumakay tayo ng bangka.
01:03Nagdeklara na ng state of calamity ang buong lalawigan ng Sarangani
01:06para magamit ang emergency funds at mapabilis ang relief efforts.
01:11Tulong na kailangan-kailangan ng maraming biktima ng lindol.
01:14Gaya ni Julito, nasa gilid ng kalsada muna natutulog,
01:18matapos sirain ng lindol ang kanilang bahay.
01:20Naghihintay pa rin ng tulong, wala mga tulong pa na tanggap namin,
01:24pagkain at saka tubig, walang mainom.
01:27Tatlong araw na rin naghihintay ng kahit kaunting tulong si Ronald Zubel.
01:31Gustuhin mang kumita, wala namang nag-aarkila ng kanyang bangka mula ng lumindol.
01:35Sa oras na maubos ang kanilang limang kilong bigas,
01:38wala na raw siyang maipapakain sa tatlo niyang anak.
01:41Walapit na maubos ma'am, kunti na lang.
01:44Yan na ang problema may kasi hindi kami kamarapuhin kasi kilitong ma'am.
01:48May lindol, wala namang trabaho.
01:51Bulante lamang, bigas lang ma'am.
01:53Saka tubig, yan lang ma'am.
01:55Sa tulogan ng anak namin.
01:57Sabi ng lokal na pamahalaan ng GLAN,
01:59pahirapan talaga ang pagdating ng relief goods,
02:02kaya't hinihintay nilang maayos ang kalsada para mapabilis ang pagdating ng tulong.
02:06Sa mga naghihintay ng tulong,
02:08naiintindihan namin sa humingi na kami ng pasyensya,
02:11kami gusto talaga namin makarating agad.
02:13Pero naiintindihan naman natin na hindi talaga natin mapabilis kasi yung daan, wala.
02:18Pati matitirhan, malaking hamon para sa maraming biktima ng lindol.
02:23Nasa 20 bahay, yung dating nakatirik sa gilid ng bundok na ito,
02:27dito sa bayan ng GLAN, sa probinsya ng Sarangani.
02:30Pero dahil dun sa lindol, sirana lahat ng mga bahay.
02:35Itong bahay nga na ito, nahulog na dun sa gitna kung saan nabiyak yung lupa.
02:41Dito dati nakatira ang pamilya ni Maricel Poncardas.
02:45Hindi po namin alam kung ano yung mangyayari kasi wala namang kami mapupuntahan.
02:51Dito lang kami naninirahan sa ano, wala rin kaming sariling lupa kasi.
02:57Bahala na po ang pamilya noon.
03:00Nag-aalala na rin ang mga doktor sa Rural Health Unit dahil naubusan na sila ng anti-tetanus shot.
03:06Sa mga cases na nakita namin, ma'am ano, like yung mga patients talaga kami na makapunta dito na for
03:11example may mga deep wounds,
03:12yun kasi kailangan talaga yung mawigyan ng anti-tetanus para hindi mag-fester yung infection.
03:19Yung delikado kasi sa tetanus is kapag bababa yan sa lungs, magkakaroon ng respiratory arrest yung patient, hindi siya makakahinga.
03:26Sa GLAN Provincial Hospital, nagtitiis pa rin sa init ang mga pasyenteng nasa parking lot pa rin dahil hindi pa
03:33cleared ang hospital building.
03:34Our OR is non-operational, our laboratory is non-operational, and we don't have the consultants because our consultants come
03:45from Jansang area, anesthesiologist.
03:48They could not come here because the road is non-passable.
03:52So these patients need to be airlifted or by sea ambulance or whatever available for them to be transferred to
04:02a higher facility.
04:04Isa si Cambria sa tatlong araw nang naghihintay na mailipat ng ibang ospital.
04:09May malalim na sugat siya sa ulo at dislocated din ang kanyang kanang paa matapos madaganan ang pader nang tumama
04:16ang lindon.
04:17Mahirap talaga ma'am, pero tiniis ko na lang ang hirap para madala ako sa ospital.
04:24Isa ang saranggani sa mga pinangakuan ni Pangulong Bongbong Marcos ng tulong sa kanyang pagbisita sa General Santos City.
04:32Ayon sa Pangulo, 50,000 pisong tulong ang matatanggap ng mga namatayan sa lindon.
04:38Those areas naman na hindi kayang pasukin ng mga sasakyan para sa mga engineer natin, para sa mga magbubuo ulit
04:48ng mga sistema natin,
04:49ay yung relief goods na kapag-deliver na tayo, nag-helicopter na tayo, places like Glan na hindi pa hanggang
04:56ngayon.
04:57We have walang road passages.
04:59Isa sa mga binisita ng Pangulo ang napinsalang Outpatient Facility Building ng St. Elizabeth Hospital.
05:06Kita pa mga gumuhong simento mula sa pader ng gusali na nagtamurin ng mga malalaking bitak kaya di na raw
05:13mapapakinabangan.
05:15Nagpunta rin ang Pangulo sa Romana at Charon Integrated School sa Barangay Kalumpang at sa General Santos City National High
05:21School.
05:22Yung mga engineer ay papasok na para i-assess kung ano ba yung parte ng building na pwede pang gamitin,
05:30ano yung hindi na talaga pwede, kailangan pabagsakin yung buong building, mabigyan tayo ng informasyon tungkol dyan.
05:36Ayon sa DepEd, mahigit isang libong pampublikong paaralan sa limang rehyon ang nagtamu ng pinsalada sa magnitude 7.8 na
05:44lindol.
05:44Nauna nang iniutos ni Pangulong Bongbong Marcos na suspendido until further notice ang klase sa lahat ng antas sa mga
05:52apektadong lugar sa Mindanao.
05:53Mahirap sabihin, kasi sa Gensan pa lang ang napupunta at yung kalatig bayan, yung mga malalayong lugar hindi pa nga
06:00naaabot.
06:01So nag-a-assess pa tayo ng damages sa ibang lugar, sa ibang classrooms.
06:04Pero mukhang tatagal din ito ng ilang buwan dahil nasa evacuation centers din yung iba.
06:09Yung iba walang mauwian, so pati teachers damay dito.
06:13Mackie Pulido, nagbabalita para sa GMA News.
Comments