00:00Sabay ng pagbubukas ng klase sa maraming paaralan sa bansa noong June 8,
00:05isang malakas na pagganig ang gumulantang sa mga taga Mindanao.
00:08Sa kasalukuyang sitwasyon ng mga paaralan,
00:11ano nga bang tugon ng Department of Education sa noong suming balik eskwela sa Mindanao?
00:15Kasama natin sa linyo ng telepono,
00:17DepEd Undersecretary for Operations, Dr. Malcolm Garma.
00:21Magandang umaga po.
00:23Yeah, magandang umaga.
00:24Do yan, magandang umaga sa inyong mga taga-subaybay.
00:28Alright, Sir, good morning po.
00:29Ano pong direktiba ng Pangulo sa Department of Education?
00:32Kasunod nga po na nangyaring lindol na ito sa Mindanao.
00:35Well, number one, kahapon nandun siya ang ating Pangulo,
00:40kasama ang ating kalihim, Secretary Sanit.
00:43At nag-ikot sila doon sa ating mga schools na saan ay na-damage nitong nakaraang lindol.
00:50So ang direktiba ng ating Pangulo, at gayon din naman ang ating Secretary,
00:55is to make sure na ma-assess mabuti yung mga damages
00:59at siguruhin na ang mga estudyante natin ay manatiling ligtas
01:05at kung sakali at mapabilis natin yung ating pagbabalik sa eskwelahan ng mga bata.
01:14Sa ganun, ay mapagpatuloy yung kanilang pag-aaral.
01:18Alright, Yusek, this is Professor Fear, Prof. Fee.
01:21As of now, we want to know po, ilang paaralan na ang na-apektuhan ng lindol?
01:25Ilang po'y nagkaroon ng minor at major damage?
01:30In terms of the number of schools, Prof, mga 1,270 schools na yung na-apektuhan.
01:51In general, kamusta po ang sitwasyon ng ating mga gurot-estudyante sa mga na-apektuhan pong lugar?
01:56Well, we have reports that at least one learner has already been declared as a casualty.
02:07But we received a report last night na meron pong dalawang learner natin ang still missing due to landslide.
02:18So far as the personal concern, we have two teachers injured and minor lang naman at nabigyan na po sila
02:28ng lunas.
02:31At meron din po mga mag-aaral na around 13 learners who were also injured during the earthquake.
02:39Yusek, ilang parallel po yung sakop ng suspension ng klase sa Mindanao?
02:44And also, sa inipuntan siya, gano'n po katagal na maging suspension ng klase?
02:49Would this affect yung academic calendar ng mga public schools doon?
02:53Magkakaroon po ba na extension?
02:55Are we already reaching that point on the assessment, Yusek?
02:59Well, na-monitor namin na more than 8,000 schools ang nag-suspend.
03:06And simula yan, nung in-announce na rin ni Pangulo na i-declare muna ang suspension of classes in all
03:14levels in areas affected by the earthquake.
03:18So, ang importante rito, Prof, masiguro muna na ligtas yung mga building at mabigyan ng clearance na ito ay pwede
03:26nang i-occupy, no?
03:29So, that's the priority right now.
03:31Now, in terms of the number of school days, definitely kung kinakailangan, we have to extend the number of school
03:42days in the schools affected by the earthquake, Prof.
03:47Alright, Yusek, Garma, ano po yung mga alternative learning arrangement na ipinatutupad habang inaayos po yung mga napinsala pong mga
03:53paaralaan?
03:55So, we automatically revert to our, what we call as alternative delivery modalities, da yan, no?
04:03At using the modules natin.
04:05But, alam po ninyo, ang importante ngayon is ma-settle muna natin yung ating mga mag-aaral, no?
04:12Kasi kahit po magkaroon tayo ng home-based learning, yung mismong mga bahay din nila ay apektado rin, da yan,
04:19eh?
04:20So, hayaan muna natin, no?
04:23Anyway, we have this policy na kung kailangan muna huminto, hinto muna tayo.
04:28Importante, ma-address muna natin yung mga basic needs ng ating mga pamilyang apektado.
04:34And at the same time, what we're doing now is really to employ, you know, what we call a psychological
04:40first aid, then, with the help of other agencies like DOH and DSWD.
04:47Okay.
04:48Yusek, in terms doon sa mga lugar or sa mga structure na somehow ay okay naman, na pwede pagstayan,
04:54we want to know kung may mga paaralan po bang pansamantalang ginawang evacuation center and paano po ito pinamamahalaan?
05:01Sa ngayon, wala pa tayong namonitor na school na ginawang evacuation center kasi even yung mga classrooms or structures na
05:13incurred ng mga minor damages,
05:16we still need clearance for this prop.
05:19So, talagang hindi muna pinapapasukan itong mga structures na ito.
05:23You mentioned po kanina, Yusek Garman, na prioridad din po yung macheck yung structural integrity ng mga buildings.
05:29Ano pong nakikita po ninyong timeline dito po sa pag-inspect sa mga gusali pong ito?
05:35Dayan, mahirap magsabi ng timeline kasi napakadaming kailangan tignan.
05:41Pero nandun na po yung ating team, yung mga engineers natin coming from central office and also coming from other
05:49divisions in Mindanao region.
05:53Nakikipagtulungan po sila ngayon with DPWAs doing the assessment.
05:57Pero medyo nagkukulang po tayo doon sa mga engineers natin who are doing the assessment.
06:03At medyo marami kasi, medyo marami.
06:07Hindi lamang po skwelahan naman ang titignan talaga, kundi may iba pa pang pasilidad na kailangan din tignan.
06:15Like the hospitals, tinitignan din po ito kung ligtas ng balikan o gamitin.
06:22Alright, Yusek, sa mga video online, kapansin-pansin po yung paging kalmado at kaandaan ng marami mga guro, esadyante, sa
06:29gitna po nito, naging malakas sa pagyanig.
06:32We understand maybe this is the result of the earthquake drills na ginagawa po natin.
06:36So, kamusta po ang iyong ahensya pagating po sa disaster preparedness?
06:40Okay, Prof, let me take this opportunity also on behalf of our Secretary.
06:48Napasalamatan na, Prof, yung mga teachers natin, nakita natin sa mga video na hindi nila iniwan yung mga learners nila.
06:56They stayed with the learners, making sure na ligtas sila, nasa isang ligtas na lugar, and at the same time,
07:03pinipilit nilang mapakalma, ma-pacify at ma-appease yung ating mga estudyante.
07:12In fact, niyayakap pa nga nila.
07:14So, that's something that this is a manifestation na kung gaano kataas ang dedication and commitment ng ating mga guro.
07:23And at the same time, nag-banifest din yung automatic na sa ating mga estudyante, yung protocol o yung mga
07:34SOP na dapat gawin pagka nagkakaroon ng ganitong pagyanig.
07:38At again, tama po kayo, maaaring yung mga drills natin na regular na ginagawa ay nagpipay off na, kaya nasasanay
07:47na yung ating mga mag-aaral at mga personnel natin.
07:52So, this is something that DepEd has been doing, and we are coordinating with the appropriate agencies when it comes
08:02to disaster readiness and preparedness.
08:05Alright, well, Yusek Garman, nabanggit yung kanina yung tungkol sa psychosocial support dun sa mga guro at estudyante.
08:10Paano po ang proseso po nitong sinasagawang ito, itong intervention na ito, dahil for sure po nakaranas po sila ng
08:16trauma with this incident?
08:18Ang pinaka-importante dyan, Diane, yung makausap muna at mailabas ng mga mag-aaral o ng mga guro yung kanilang
08:27sa loob, doon sa kanilang naging masamang karanasan, experience nila.
08:34And then, that's where our facilitators process the sentiment, the emotions, the feeling.
08:43So, yung importante yung nakakausap at may nakakausap sila, Diane.
08:47Alright, Yusek, these events or unfortunate events are really inevitable.
08:53We want to know, of course, if we're also planning na i-check din yung structure ng maraming mga buildings
08:59sa buong Pilipinas, no?
09:01Through the region offices or I don't know what techniques or strategies you'll be doing.
09:05So that if there are things, aside from the preparedness ng mga estudyante at guro, of course, the integrity of
09:10the other buildings, what are we looking on that matter?
09:14In fact, we already launched, no? A month ago, we launched what we call as the M7X program.
09:22So, M7X program is basically a readiness program precisely to address or to mitigate the impact or possible impact of
09:33magnitude 7 patahas, no?
09:35But we are prioritizing the schools in NCR, Region 3, and Region 4A because this is an anticipation of a
09:49bigger earthquake or a magnitude 7 patahas in the Greater Manila Area.
09:55Kasi mas dense tayo rito sa lugar na ito at mas marami tayong school that are affected by the Marikina
10:05Valley Falls.
10:06Kaya inuuna natin ito.
10:08But definitely, this now becomes a regular thing that we are doing in terms of preparedness.
10:16Tinitignan po ng ating mga school personnel officials kung may mga cracks ba, mayroon pong mga bitak, mayroon pong mga
10:26natatanggal na parte ng mga building.
10:29At ito po ay i-chart nila or ililista nila at subject to further validation or verification ng mga structural
10:40engineers.
10:41So, ayan po yung ating gagawing programa, Professor.
10:44Well, you see Garma, karagdagang mensahe at paalala nyo na lamang po sa mga magulang, guru at syempre po sa
10:49mga estudyante na apektuhan po ng lindul sa Mindanao.
10:54Una-una po na is po natin iparating yung pagbibigay ng malasakit ng ating pamalaan sa mga naapektuhan ng lindul
11:07na ito.
11:07So, particular, binibigyan ng prioridad ng ating Pangulo ang mga paaralan natin.
11:16Sabi nga niya, no child, no learner left behind.
11:20At ang ating naman pong sekretary ay malhigpit po ang tagubilin na gawin ang lahat ng kailangan gawin upang sa
11:30ganon ay manormalize agad natin ang pag-aaral ng ating mga mag-aaral sa mga apektadong lugar.
11:36So, sa mga magulang po, huwag po kayong mag-alala, tinitilit po ng kagawaran ng edukasyon na gawin ang lahat
11:45ng kanyang magagawa upang tugunan ang pangangailangan ng inyong mga anak na mag-aaral.
11:51So, muli maraming salamat po, lalo-lalo na sa mga media partners natin for always giving us the platform and
11:59opportunity to reach out to our kababayan.
12:03Maraming salamat po sa inyong oras, Department of Education Undersecretary for Operations, Dr. Malcolm Garman. Thank you so much.
Comments