01:00Açık alandaki ürünlerimizi ciddi anlamda etkilemişti.
01:04Toplamda 43 yıl diye söyleniyor geçen sene.
01:09Bu senede hakikaten aşırı yağışlar birçok ilimizde sadece Tokat'ta değil Türkiye'nin birçok ilinde benzeri olaylarla karşılaştık.
01:19Hiç yıllarca belki atıl duruma kalmış göller, barajlar bile görülmedik derecede doldular.
01:27Kuruyan göller doldu.
01:28Yeşil alanlar suya doydu hakikaten öyle.
01:31Ama insanımızda şöyle bir ihmal var diyelim.
01:38İşte yılların verdiği bu kuraklık nedeniyle birazcık da uyarılara dikkat etmeden aslında biz bunu Tokat'ta mesela Reşadiye'de daha çok gördük.
01:47Irmak yataklarına evler.
01:50Yani bu çok normaldi.
01:53Böyle bir taşkın işte 30 yıl olmuş ama bir daha 30 yıl sonra gelir mi düşünmeden ağırlıkta ırmak kenarındaki araziler
02:01ve evlere böyle büyük bir taşkın da zarar gördü.
02:06Aslında bahçe ürünleri olarak yani meyvecilik ve sebzecilik olarak sebzecilikten bazı ürünler rin dışında aslında meyvecilikte selden kaynaklı ciddi bir
02:17taşkından kaynaklı bir zarar görülmedi.
02:20Ama aşırı yağışlar nedeniyle ortaya çıkan meyve ayışlarında zaten sebzelerde erken kış döneminde ekilen sebzeler ağırlıkta ya da meyveler yok.
02:34Yani genelde tarla ürünleri, pancar gibi, buğday gibi ve benzerleri ekildiği için onlar da ırmak kenarlarında olduğu için bu taşkın
02:42da belki zarar görmüş olabilir.
02:44Ama profesyonel anlamda bahçe ürünlerinde yani sebzecilikte ki diyelim Tokat'ta domates ciddi bir ürün.
02:52Hakikaten Kazova'da ciddi bir ürün.
02:55Araziye girecek fırsat bulamadıkları için ekemediler de dikemediler de yani fidelerini dikemediler de.
03:00Ancak bu haftadan itibaren, Haziran'ın başı itibariyle bahçelere dikilmeye başlandı.
03:0720 gün önce dikildi.
03:09Sonra diyelim ki aşırı yağışlar nedeniyle zarar gördü.
03:12Ama 20 gün sonra ya da 15 gün sonra dikildi.
03:16Arada gelişim açısından, ürün açısından ciddi bir fark olur mu?
03:19Olmaz.
03:20Hatta geç dikilmesi birçok üretici zaten Mayıs'ın sonu, Haziran'ın başı gibi fidelerini dikiyorlardı.
03:26Hiçbir zarar görmez.
03:27Çok daha iyi olur bu.
03:29Sebzecilik açısından öyle diyorum ben.
03:31Ciddi bir zarar olmadığı diye düşünüyorum ama tarla bitkilerinde ırmağa yakın olan, neredeyse sıfıra yakın mesafedekiler zarar görmüş olabilir.
03:41İşte buğday gibi, pancar gibi ve benzerleri gibi.
03:44Ama sebzecilikte olmadığı kanaatını taşıyorum ben.
03:48Zaten yeni yeni araziye ancak fırsat buldukları bir giriyorlar.
03:50Meyvecilik açısından ise işte geçen sene bir tane bile ağaç başında bazı tek tük elmalarda, bazı cevizlerde, bazı lokal yerlerde
04:03meyve gördük ama onun dışında hiç görmedik.
04:05Ama bu sene de inanılmaz derecede güzel meyveler var ama hiç aralıksız yağan yağmurlar nedeniyle, tabii ortaya çıkan nem artışları,
04:16aşırı yağışlar nedeniyle meyvecilikte de şöyle zararlar olabilir.
04:19Özellikle sürekli çiçeklenme döneminde yağan yağmurlar bizim ticari ürün olarak yetiştirdiğimiz birçok meyve türlerine, meyve verim düşüklüğüne neden olmuş olabilir
04:36ki bunu arazide görüyoruz.
04:38Nedeni şu, birçok meyvelerimizde mesela elmamızda, ser çekirdekli meyvelerin neredeyse tamamına yakınında mutlaka ama mutlaka böceklerin, arıların polen taşıması lazım.
04:51Yani meyvenin tozlanıp döllenmesi lazım ki meyve verimi alabilsin.
04:56Yağmur döneminde de ve aralıksız yağan yağmurlar nedeniyle arılar da çalışamadı.
05:01Ağacı üzerinde birçok meyveler görüyorsunuz ama sonra ağaçları böyle hafif bir silkelediğiniz zaman dibine dünya kadar meyve döküldüğünü görüyorsun.
05:09Tozlanıp döllenemedi, arılar çalışamadı.
05:12Bundan kaynaklı bir verim düşüklüğü olabilir.
05:14Yani kirazda da olabilir bu, eğer çiçeklenme dönemine denk geldiyse elmalarda da olur bu, armutlarda da olur bu.
05:22Birkaç tane meyve türü hariç kendine verimli diye düşündüğümüz, onların dışındakilerin tamamında verim düşüklüğü olabilir bu senin.
05:32Çünkü polen taşınamadı, arı çalışamadı, meyve döllenemedi, bağlayamadı.
05:36Bir de bazı meyve türlerinde dediğimiz gibi çiçeklenme dönemine, çünkü kirazlarda, eriklerde ve benzerlerinde biraz çiçeklenme süresi kısa.
05:49Yani bir hafta, on gün. Ama elmada, armut, aybada ve benzerlerinde uzun.
05:54Yani bir dönemde mutlaka onlar polen taşınmıştır. Onlar da olmaz.
05:58Ama kirazlarda olur. Mesela eriklerde kısmen olabilir.
06:02Yani çiçeklenme döneminde yağmura denk gelen meyve türlerinin tamamında verim düşüklüğü olabilir.
06:09Bu bir, zaten görüyoruz. İki, işte kiraz gibi çatlaması aslında genetik olan.
06:17Hiç yağmur yağmasa bile bazen az oranında, yağmur yağdı döneminde çok oranda çatlamalar görülebilir.
06:26Ki erkenci kirazlarda, tokat özelinde söylüyorum, yani başka illerde de eğer böyle denk geldiyse,
06:32erkenci kirazların büyük bir çoğunda inanılmaz derecede çatlama oranları var.
06:36Ve çok yüksek. Ve doğrudan yağmurla alakalı.
06:38Ya bunu önleme şansınız yok.
06:41Ya dünyada da böyle, binlerce arge çalışması var.
06:45Bu çatlamaların önüne geçilebilir mi?
06:49Azaltabilmiş ama asla önüne geçilememiş.
06:52Ve genetik özellik bu.
06:53Ama bu yağmurla ve ağacın topraktan aldığı suyu aldığı oranda verememesiyle alakalı.
07:01Genetik bir özellik.
07:02Tamamen yağmur ve suyla alakalı bir şey bu.
07:06Ne yapılabilir?
07:07Diyelim ki bu önümüzdeki günlerde de geççi kirazlar, geç olgunlaşan kirazlar.
07:14Ben tahmin ediyorum onlarda çatlamayla ilgili bir sıkıntı olmayacaktır.
07:18Ama en başta bir daha hatırlatarım.
07:20Dönlenme nedeniyle inanılmaz meyve dökümleri olabilir.
07:23Ama yağmur denk gelmezse eğer, geççi kirazlarda, olgunlaşmaya yakın dönemlerde,
07:29ki biz buna çiftçilerde ben düşme dönemi diyor.
07:32O döneme yakın yağmur yağmasa çatlama oranı hiç olmaz veya çok düşük olarak atlatmış oluruz.
Yorumlar