00:00Siz çerçeveyi birinci bölümde çizdiniz, koydunuz ortaya. Gayet de güzel koydunuz. İsterseniz biraz böyle somut gidelim. Mesela şu anda enflasyon,
00:12Merkez Bankası biliyorsunuz son enflasyon raporunda yıl sonu enflasyon tahminini bir kez daha güncelledi ve biraz yukarı yönlü de revize
00:25etti.
00:27Sizin bir beklentiniz var mı yıl sonu enflasyonu için? Biliyorum çok değişkenler var. Biliyorum bu savaş mavaş, küresel etkiler. Bütün
00:38bunları göz önünde bulundurarak da olsa bir beklenti rakamı verebiliyor musunuz?
00:42Tabii ben bakan olarak benim şahsi beklentim olmaz. Tahminim de olmaz. Neden? Çünkü doğru olmaz. Biz kurumsal kapasite inanıp sorumlu
00:59kurumlarımızın, kuruluşlarımızın, örneğin Merkez Bankası'nın ürettiği tahminleri referans alırız.
01:06Şimdi Merkez Bankamız enflasyonu yıl sonunda %26 olarak öngörüyor. Piyasa biraz daha yüksek görüyor. Yani işte 28-29 civarı bir
01:21beklentiler var.
01:23Burada önemli olan yön. Şimdi bakın büyük bir şok...
01:27Yukarı yöndeydi. Şimdi bu son açıklanan rakam biraz aşağı mı yönebilir?
01:33Yok son açıklanan rakam çok fazla değiştirmedi.
01:36Değiştirmedi.
01:36Yani ama aylık oran %1.7'e düştü. Ama bu biraz da yılın başında tabii ki petrol şoku ve mevsim
01:47koşulları gereği gıdanın etkisi vardı.
01:50Şimdi şöyle bakmak lazım. Ana çerçevede yani şöyle bir geriye gidelim. 2022 sonunda enflasyon kaç? %64 küsür.
02:00%64. 2023'te kaç? Aşağı yukarı aynı. %65 civarı. Fakat dezenflasyon başladı. 2024'te biz 44 civarına indirdik. Geçen sene 31 civarına
02:15indi.
02:16Doğru.
02:17Bakın çok büyük bir petrol şoku ve savaşa rağmen ve nispeten yılın ilk birkaç ayındaki olumsuz hava koşullarına rağmen...
02:28Don falan gibi.
02:29Geçen seneki kuraklığın etkileri var devamı.
02:32Ona rağmen şu anda enflasyon %32 nokta diyelim ki 6.
02:38Şimdi bizim için önemli olan enflasyonun aşağı yönlü trendine devam etmesi.
02:46Şimdi bunun için gerekli olan para politikası duruşu bozuldu mu? Hayır.
02:51Maliye politikası duruşu bozuldu mu? Hayır.
02:54Dikkat et.
02:55Arz yönünü tedbir alıyor muyuz? Mesela sosyal konut gibi.
02:59Gıda arzını artırmaya yönelik gibi.
03:02Evet. Çabalarımız devam ediyor.
03:04Şunu anlatmaya çalışıyorum.
03:06Yani aslında bu sene enflasyonun 20 lira rakamlarda artık 20 kaçsa 26 mı?
03:13Yoksa piyasanın öngördüğü gibi 28-29 mu?
03:17Bizim için önemli olan enflasyonun kontrol altında olması ve aşağı yönlü trendi tekrar.
03:23Şimdi bu savaş bitecek.
03:26Eninde sonunda bu savaş bitecek.
03:28Peki bittiği anda biz bunun etkisini, onun etkisini görecekmişiz.
03:31Tabii ki şöyle. Nasıl ki bu savaş başlayınca petrol üzerinden, doğalgaz üzerinden, gübre fiyatları üzerinden etkisini hemen gördük.
03:41Beklentiler kanalı bir de gerçek anlamda.
03:44Şimdi şöyle bir sadece tefekkür edin.
03:49Yani Venezuela dünya pazarına petrol satmaya başladı.
03:55Körfez'de Hürmüz Boğazı açıldı.
03:58Sol açıldı.
03:59İran bir anlaşma olursa tabii dünyaya petrol arzını rahatlıkla yapabiliyor.
04:06Çünkü petrol fiyatı bugünkü gibi örneğin oynuyor, saat başı oynuyor da.
04:11Şu sıra 100.
04:13Yani 90-100 dolar arası mı olur yoksa 50-60 arası mı olur?
04:1650-60 arası olur.
04:17Muhtemelen.
04:18Peki önemli bir ithalatçı ülke olarak Türkiye'den bahsediyorum.
04:22Bakın biz son 23 yılda, son 23 yılda petrol ve doğalgaz ithalatına 1.1 trilyon dolar ödemiş bir ülkeyiz.
04:33Çok büyük.
04:33Trilyon dolardan bahsediyorum.
04:34Yani Türkiye'nin toplam özel sektör, kamu, dış borcunun iki katı kadar, bakın iki katı kadar biz komşularımızdan dünyadan petrol,
04:47doğalgaz türevlerini ithal etmişiz.
04:50Şimdi dolayısıyla petrol fiyatı düşünce en fazla olumlu etkileyecek ülkelerin başında Türkiye var.
04:57Beklentiler iyileşecek.
05:00Cari açığa ilişkin beklentiler iyileşecek.
05:02Kura ilişkin beklentiler.
05:03Bu ne yapar?
05:04Hızlı bir şekilde enflasyon beklentilerine yansır.
05:08Dolayısıyla kötümsel olmak için hiçbir sebep yok.
05:12Bu ortamda kötümsellik pompalama kolay.
05:16Bak ben tekrar söylüyorum.
05:18Siz iyimser misiniz?
05:21Hemen anlatayım.
05:22İçinden geçtiğimiz konjonktür zor bir konjonktür.
05:24Yani savaşın etkisi ihmal edilemeyecek büyüklüktedir.
05:30Savaş büyük bir şoktur.
05:31Ama biz bunu yönetiriz, yönettik.
05:35Bakın yönetilebilir buluyoruz.
05:37Şu ana kadar yönettik diyorsunuz.
05:39Tabii yönettik ve yönetilebilir görüyoruz.
05:42Hazırlıklıydık.
05:43Yani savaşa değil, Türkiye'yi şoklara karşı hazırlamıştık.
05:46Yani dolayısıyla ben savaşta öngöremem.
05:49Coğrafyayı öngörerek, coğrafyayı hesaba katarak.
05:52Yani şunu anlatmaya çalışıyorum.
05:54Enflasyon düşüş trendine devam edecek.
05:58Bakın.
05:58Dolayısıyla kötümsel olmak için sebep yok.
06:01Ve enflasyon düşüyor.
06:03Ha şöyle.
06:04Tabii ki dünyaya göre hala yüksek.
06:06Hayat pahalıyla mücadelemiz bitmiş değil.
06:11Hayat pahalıyla mücadele kararlılık gerektiriyor.
06:14Devamlılık gerektiriyor.
06:15Peki Sayın Bakan, şunu merak ediyorum.
06:18Türkiye'de hayat neden pahalı?
06:20Yani neden kiralar çok yüksek?
06:24Neden gıda fiyatları çok yüksek?
06:27Çünkü vatandaşın en çok sıkıntı çektiği iki konu bu.
06:31Şimdi doğru söylüyorsunuz.
06:33Yani 2025 yılına bakarsanız veya Mayıs ayı itibariyle olabilirim.
06:41Yani Türkiye ortalamasında üç kalem harcamaların yüzde 67'sini oluşturuyor.
06:49Vatandaş harcamalarını.
06:50Vatandaş.
06:51Yani kira, konut yani bir kalem.
06:55Gıda ikinci kalem.
06:57Ulaştırma üçüncü kalem.
06:59Üç kalem.
07:00Üç kalem yüzde 67'sine tekabül ediyorum.
07:04Yani hane halkı harcamalı.
07:07Benim harcamaların yüzde 67'si bu üçü işte.
07:11Hatta en düşük gelir bareminde olan, yüzde 20'lik baremde olan, yani kısımda olan,
07:19yani en düşük yüzde 20'lik gelir itibariyle kesimlerde yüzde 77'ye tekabül ediyorum.
07:27Bu üç barem.
07:28Evet, üç kalem.
07:29Üç kalem.
07:30Şimdi, biz ne yapıyoruz?
07:34Bir, konut arzını arttırıyoruz.
07:39Arttırıyor musunuz şu anda?
07:40Müsaade ederseniz hemen söyleyeyim.
07:42Bir kere deprem bölgesinde, ben çok iyi hatırlıyorum.
07:46Bir ara, kira enflasyonu, depremden sonraki dönemden bahsediyorum, yüzde 118'lere kadar çıktı.
07:56Yüzde 118, yıllık bu.
07:59Depremin hemen ardından.
08:00Yani hemen ardı demeyeyim.
08:02Müsaade ederseniz rakam, yani bakayım mesela.
08:06Türkiye çapında, şöyle söyleyeyim, 2023 sonunda, 2023 sonunda, Türkiye çapında, kira enflasyonu yüzde 108.6 idi.
08:17Yüzde 109.
08:17Ama deprem bölgesinde daha yüksekti, deprem bölgesinde.
08:23Şimdi bakın, 500 bin konut biliyorsunuz teslim edildi.
08:27120 bin konutta teslim edilecek bu sene.
08:30Toplamda 620 bin konut.
08:32Çok ciddi bir şey bu arada.
08:33Çok büyük.
08:35Şu anda, şu anda deprem bölgesinde yeni kiraların anlamında söylüyorum, kira enflasyonu ne kadar biliyor musun?
08:43Yüzde 20'ye indi.
08:44Yüzde 127'lerden ya da...
08:47Yüzde 118'lerden, yüzde 20'ye indi.
08:49Bakın, konut arzı...
08:51Çünkü arz var.
08:52Bravo.
08:53Arz yönlü de çalışıyoruz.
08:55Diyeceksiniz ki, peki tamam, deprem bölgesi tamam da,
08:57hala ülke genelinde kira enflasyonu yüzde 50'nin bir tık altında, yüzde 50'nin.
09:04Halbuki manşet enflasyon yüzde 32-33 civarı.
09:08Evet.
09:09Değil mi?
09:10O zaman ne yaptık?
09:11Bakın, geçen sene programı yenilerken, programı yeniliyoruz sürekli.
09:17Her yıl.
09:18Statik değil.
09:19Bak, program canlı bir organizmadır.
09:21Eleştiren arkadaşlar, baksınlar.
09:23Yani biz sürekli şartlara göre, milletimizin ihtiyaçlarına göre ve beklentilerine göre yeniden şekillendiriyoruz.
09:32Şimdi ne karar verdik?
09:34Dedik ki 500 bin, bakın 500 bin sosyal konut yapacağız.
09:40Zaten önceden başlatılan, yarısı bizden gibi bir takım kampanyalar var.
09:47O kapsamda da en az 250 bin başlatılmıştı.
09:51Bakın, yani önümüzdeki iki yıl, ümit ediyorum yani, ben tabii inşaatçı değilim.
09:58Önümüzdeki belki iki yıldan, ilave bu özel sektörün yaptığını kastetmiyorum.
10:04Anlıyorum.
10:05Çevre ve Şehircilik Bakanı ile çalışıyorsunuz.
10:07Kamu kaynaklarıyla, bakın, kamu kaynaklarıyla yaptıklarımızdan bahsediyorum.
10:13İlave inşallah bir 750 bin, 800 bin konut devreye alındığında, kira enflasyonu, konuta erişim büyük oranda, bakın, çözülecek.
10:27Yüzde 50'den diyelim ki, yüzde 20'ye, 10'a, 15'e düşse.
10:31Bu sene sonu itibariyle, çok büyük ihtimalle, kira enflasyonu 30 civarına iner.
10:38Gerçekten mi?
10:3930-35 aralığına iner.
Yorumlar