- 20 saat önce
Cihad İslam Yılmaz; Dünya gündemini ve savaş bölgesini değerlendirdi
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Şimdi Ankara'ya gidiyoruz değerli izleyenler.
00:02Akit TV Ankara Haber Müdürü Korhan Önder, İran, ABD Savaşı'nı Güven Sam Genel Koordinatörü ve Uluslararası İlişkiler Uzmanı Cihat
00:13İslam Yılmaz'la değerlendirecek.
00:15Evet Korhan sözü Ankara'ya bırakıyoruz.
00:20Çok teşekkürler Resul Demir.
00:22Hayırlı yayınlar diliyorum.
00:23Öncelikle hafta sonu haber kuşağımızın bu saat dilimi içerisinde Ankara stüdyomuzda senin de belirttiğin gibi Sayın Cihat İslam Yılmaz'la
00:32beraber olacağız.
00:33Güven Sam Genel Koordinatörü, Uluslararası İlişkiler Uzmanı.
00:36Konumuzda az önceki VTR'mizde de izlediğimiz İran-ABD çatışmalarında, savaşında, gerginliğinde adını ne koyarsak koyalım.
00:47Birkaç aydır bu süreç devam ediyor.
00:50Ha bitti ha bitecek derken bir ateşkes var ama zaman zaman deliniyor.
00:57Peki bu nihayete erer mi?
00:59Kışı bitirdik, yaza geldik.
01:02Trump da iyice sıkışmış durumda.
01:04Kendisi de bir şekilde çıkacağız diyor.
01:07Bu konuyu konuşacağız ve yine süremiz denk gelirse Ankara'da başlayacak olan bir aya yakın bir süre kaldı artık.
01:17Kırtık NATO zirvesi belki de NATO tarihini, geleceğini etkileyecek en kritik zirve olacak.
01:25Trump da katılacak buraya.
01:27Hafta içinde o bilgi de geldi.
01:28Bunları değerlendireceğiz.
01:29Hocam hoş geldiniz.
01:30Hoş bulduk Orhan Bey.
01:31İyi yayınlar diliyorum.
01:32Sağ olun, teşekkür ediyorum.
01:33Tabii araya bir bayram girmişti.
01:37Belli bir süredir dış politika çok fazla yoğunlaşamıyorduk.
01:39Malum iç politikadaki gelişmeler vesaire hareketli bir gündem ama dünyayı da etkileyen bir süreç bu.
01:47Ürümüzdeki tıkanıklık halen devam ediyor.
01:50Küresel piyasalardaki belirsizlik.
01:52Yani bir kaotik durum hala var.
01:56Bu son açıklamalar ışığında süreci nasıl değerlendirilsiniz?
02:03Önümüzdeki birkaç güne bu sorun çözülür mü?
02:06Yoksa hala bu sürünceveli durumla biz yazı bitirir miyiz?
02:10Evet, birkaç gün içerisinde çözülmesi pek mümkün görünmüyor.
02:14Çünkü masada hala ihtilaflı birçok konu var.
02:17İran'ın üzerinde durduğu konularla Amerika'nın ajandası birbirleriyle tam manasıyla örtüşmüyor.
02:23Diğer yandan İsrail savaşın devam etmesi, tekrar alevlenmesi noktasında Amerika'ya ciddi baskılar yapıyor.
02:31Amerika ise bu savaşa girdiğinde çoktan pişman olmuş durumda.
02:34Biliyorsunuz savaşın ilk gününde Hamene'yi öldürerek bir zafer, tırnak içerisinde bir zafer elde ettiklerini düşünmüşlerdi.
02:42Ama savaş ilerledikçe Amerika için İran bir çıkmaza dönüştü.
02:47Hürmüz Boğazı'nı açacağız, ne pahasına olursa olsun açacağız dediler.
02:52Hürmüz Boğazı'nı açamadılar.
02:54Körfez ülkelerine de birçok müttefiki var.
02:57Katar, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri gibi.
03:00Bunların hiçbirini koruyamadılar.
03:02Bölgedeki üstleri tamamen bertaraf edildi.
03:06Yıkılmış bir İran beklerken, rejim değişikliği beklerken İran adeta küllerinden yeniden doğarak burada Amerika bir meydan okuma gösterdi.
03:17Tabi Hürmüz Boğazı kozu elinde bulunduğu müddetçe İran'ın, İran kartları daima daha üstten atacaktır.
03:25Çünkü elinde önemli bir koz var.
03:27Hürmüz Boğazı deyip sıradan geçemeyiz çünkü orada küresel ekonominin döndüğü, özellikle de petrol piyasasının büyük bir oranının orada döndüğü bir
03:36körfezden bahsediyoruz.
03:38Buranın kontrolü hala İran'la.
03:42İran istediği zaman açıyor, istediği zaman kapatıyor.
03:45Ve buna karşı Amerika biliyorsunuz Avrupa Birliği ve NATO üyelerine de çeşitli çağrılarda bulunmuştu.
03:51Gelin beraber açalım burayı demişti.
03:53O çağrılara da cevap bulamamıştı.
03:56Yani burada Amerika adeta yalnızlığına terk edildi.
04:01İran kıskı bırak sıkıştırdı diyebilir miyiz ABD'yi?
04:04Evet sıkıştırdı.
04:05Şimdi koz İran'ın elinde.
04:08Tabi burada müzakereler devam ediyor.
04:10Müzakerelerde öncelikli noktalardan biri uranyumun zenginleştirilmesi.
04:14Amerika tarafı diyor ki siz hiçbir şekilde uranyum zenginleştirmeyeceksiniz.
04:19Zenginleştirilmiş uranyumu da İran'ın dışarısına çıkartacaksınız.
04:22Yaklaşık 450 kilogram civarında zenginleştirilmiş uranyum var ki bu nükleer silah üretme kapasitesine çok yaklaştığını gösteriyor İran'ın.
04:32İran da diyor ki bu benim ulusal güvenlik meselem.
04:34Benim elimde zaten uranyum olmasa ben size karşı bu kadar mukavemet gösteremezdim.
04:40Bu benim için demek ki çok önemli diyor.
04:43Çeşitli burada tabi senaryolar gündeme geliyor.
04:45Örneğin Kazakistan'ın da içerisinde bulunduğu bağımsız ülkelerden tarafsız ülkelerden birine bu uranyumun sevk edilmesi.
04:54Kazakistan'da dünyada sivil uranyum bankası var.
04:58Kazakistan'ın bir teklifi var.
04:59Diyor ki bu uranyumu bize bu bankaya verin.
05:02Uranyum bankası saklama alanı, depo, yediğe mi?
05:06Aynen öyle.
05:07Aynen öyle.
05:08Pek çok bilinmez ama.
05:09Önce ilginç geldi.
05:11Evet evet.
05:11Dünyada uranyum saklama alanı, uranyum bankası Kazakistan'da bulunuyor.
05:15O da tabi Sovyetlerden kalma bir şey.
05:17Onu diyecektim.
05:19Sovyetler döneminde dünyanın büyük bir uranyum neredeyse %40'ı Kazakistan'da üretiliyor.
05:25Hatta orada zaman zaman patlamalar vesaire meydana geliyor.
05:28Tabi.
05:29Rus'uza üstü de Kazakistan'da.
05:31Evet Kazakistan sonrasında burayı sivilleştiriyor ve burayı bir banka haline getiriyor.
05:36Yani uranyum saklama alanı.
05:37Ne kadar güvenli.
05:39Gene Rusya aslında ensesinde.
05:42Tabi.
05:42Yani orada Rusya etkisi çok fazla.
05:44Tabi bunu Amerika'da çok yaklaşmak istemiyor.
05:46Bana ver diyor.
05:47Amerika'ya verirse İran elindeki uranyumu.
05:50Yani kendi zenginleştirdiği uranyumu kendisine karşı silah olarak kullanılmak üzere Amerika'ya teslim etmiş olacak.
05:56Buna da İran yaklaşmıyor.
05:58Burada bir düğüm söz konusu.
06:00Diğer bir düğüm noktası balistik füzeler.
06:03Biliyorsunuz İran birçok balistik füzeyi bu savaşta kullandı.
06:07Hatta bunu İsrail'e vurmak için kullandı.
06:11Başarılı da oldu.
06:12Demir kubbeyi defa attı.
06:13Delmeyi başarmıştı.
06:16Özellikle İsrail'in baskısıyla Amerika bu konuda İran'a baskı yapıyor.
06:20Diyor ki balistik füze programını bitireceksin.
06:22Sadece kısa menzilli işte 100 kilometrelik vesaire 200 kilometrelik füzeler geliştirebilirsin.
06:29İran da diyor ki ben 200 kilometrelik füze geliştirip ne yapacağım?
06:32Yani Tahran'dan Tebriz'imi koruyacağım sadece.
06:35Çünkü sınır güvenliği sınırın ötesinde başlar.
06:37Sen eğer çevrende tehdit olan ülkelere karşı...
06:41Bir bin kilometreyi kafadan yarı çapı olarak...
06:43Evet tabii yani çevrende tehdit olan ülkeleri kapsayacak bir füze kapasiten yoksa aslında hiçbir kapasiten yoktur deniliyor.
06:51Yine üçüncü bir gündem maddesi bu müzakerelerde yaptırımlar.
06:56Biliyorsunuz İran uzun zamandır Amerikan yaptırımlarıyla boğuşuyor.
07:00Ve çeşitli varlıklar da dondurulmuş vaziyette.
07:04Milyarlarca doları aslında İran'ın, İran devletinin milyarlarca doları el konulmuş.
07:09Yani hiçbir şekilde kullanamıyor.
07:10İran diyor ki madem bu savaş bitecek benim el konulmuş olan yaptırımlarım bana vereceksin.
07:16Varlıklarım bana vereceksin.
07:18Ben de bunu rahat bir şekilde kullanabileyim.
07:20Burada yine ayrışıyorlar.
07:22Amerika'da diyor ki tamam veririm ama hemen vermem.
07:25Kademeli olarak veririm.
07:26Senin performansına bakarım.
07:29İyi de Amerika burada bağımsız bir denetçi değil ki.
07:31Savaşın bir tarafı.
07:33Savaşının tarafı olan kişinin performans ölçmesi somut olmaz.
07:37Bunu İsviçre'de sen anlarsın belki.
07:39Yani evet.
07:40Hakem.
07:40Ben işte hakediş olarak vereceğim sana diyor zaman zaman.
07:44Kendi parasını İran'a yavaş yavaş vereceğini söylüyor.
07:47Bu konularda ihtilaflar var.
07:50Kabul edilmesi imkansız.
07:51İran'ın başka talebi var.
07:53Ben petrol piyasasına da diyor rahat bir şekilde girmek istiyorum diyor.
07:56Çünkü İran'ın petrolünü İran satamıyor rahat bir şekilde.
08:00Ancak Türkiye'ye satabiliyor.
08:02İşte Çin'e satabiliyor.
08:03Birkaç müttefikine satabiliyor.
08:04Bu petrol satışlarında da ben uluslararası piyasada rahat bir şekilde hareket edebileyim diyor.
08:10Ama gelinen noktada ne kadar ihtilaf olursa olsun taraflar bu anlaşmaya varmak durumundalar.
08:16Çünkü neden?
08:17Savaşın tarafı olan İran yoruldu.
08:20Savaş kendi topraklarında yaşanıyor.
08:22Zaten enflasyonla boğuşuyor.
08:24Ekonomiyle boğuşuyor.
08:25Liderlerini kaybetti.
08:26Savaşın bitmesi gerekiyor.
08:28Amerika tarafında baktığınızda da binlerce kilometre ötede bir ülkeye durup dururken
08:33haksız bir şekilde saldırdınız ve başarı elde edemediniz.
08:38Siz buradan bir başarı hikayesi, bir kahramanlık çıkartmayı umarken
08:41adeta yine tırnak içerisinde söylüyorum bataklığa saplandınız.
08:47Kasım'da bir seçim var.
08:49Bu seçime kadar enflasyonun kademeli olarak düşmesi gerekiyor.
08:52Bir kahramanlık anlatısı inşa edilmesi gerekiyor.
08:54Trump tüm bunlar arasında adeta bocalıyor ve bir an önce anlaşmanın ne vesileyle
08:59olursa olsun tamamlanması gerektiğini söylüyor.
09:03Zaten tutarsız açıklamaları malumunuz.
09:06Zaman zaman diyor ki İran'ı yakıp yıkacağım, medeniyetini yok edeceğim.
09:11Zaman zaman da benim birçok İranlı dostum var.
09:13İran'la biz İran'ı yeniden büyük yapacağız.
09:16Zaten savaş amacına ulaştı vs.
09:18Ama bu birkaç gün içerisinde olmasa bile bu yaz aylarında
09:23kalıcı ateşkesin bir an önce imzalanmasına fayda var.
09:28Neden?
09:29Çünkü bu süreç uzadıkça savaş yeniden kıvılcımlanmaya başlıyor.
09:35Geçtiğimiz gün Kuveyt'te, Kuveyt havaalanına bir saldırı düzenlendi.
09:38İran dedi ki ben yapmadım, Kuveyt dedi ki siz yaptınız vs.
09:42Burada körfez ülkelerinde donmuş olan çatışmanın tekrar başlama ihtimali var ki
09:48bu da aslında bölgenin ekonomisini, güvenliğini, istikrarını da son derece tehdit eden bir unsur.
09:56Bu yüzden Türkiye'de, bölge ülkeleri de bu savaşın bir an önce sona ermesini istiyor.
10:02Tek teselliğimiz şu, şu anda çok fazla sıcak çatışma yaşanmıyor.
10:058 Nisan'dan beri kesildi.
10:0728 Şubat, 8 Nisan.
10:09Evet, 37-38 gün mü, 39 gün mü tam rakamını hatırlamıyorum bir çatışma yaşandı.
10:14Şu an donmuş bir çatışma iklimindeyiz.
10:16Bunun tamamen bir ateşkesle taşlandırılması lazım ki
10:21burada yeniden bir şey olmasın, yani savaş kıvılcımı meydana gelmesin.
10:27Şimdi hocam baktığımız zaman o son gelişmeleri ekleyecek olursak
10:30Witkoff ve Küşner, biri damadı, Trump'ın diğeri de temsilcisi bu süreçte aktifti.
10:37Pakistan'a gittiler, geldiler, araya geldiler.
10:39Nükleer uzmanlarla kendi ülkelerinde bir araya gelip
10:44bir yüz kişilik heyet kurulacağı söyleniyor.
10:47İşte az önce söylediğiniz gibi bize mi gelsin, biz kontrollerin nasıl olacak gibilerinden.
10:52diğer taraftan da Hint Okyanusu'nda bir gemiye el koydu Amerika.
10:58Buna karşıladığınız gibi belli bölgelerde bir saldırısı oldu İran'ın.
11:03Halen yani güç savaşları, kısasa kısas mı diyelim artık bu, devam ediyor.
11:09Yine dediğiniz gibi Hamane ile görüşebilirim, normalde görüşmem ama görüşebilirim gibi açıklamaları oldu.
11:17Burada ilginç bir cümlesi var.
11:19Askerlerimize saldırı olursa affetmeyiz, gene vururuz.
11:24E bu tabii şimdi insan hakla başka şeyler getiriyor.
11:28Bir başka unsura saldırıp Amerikan askeri öldürüp, ihaleyi İran'a yıkıp,
11:36hala gene İsrail, ABD saldırıları mümkün değil mi sizce?
11:42Kesinlikle mümkün.
11:43Aslında bu uluslararası güvenlik çalışmalarında sahte bayrak operasyonu olarak da geçiyor.
11:49Yani sizin bir askerinize düşman unsuru saldırıyormuş gibi görünüyor ama saldıran düşman unsuru değil.
11:55Ya kendi kendinize saldırıyorsunuz ya sizin bir müttefikiniz saldırıyor.
11:58Amaç burada düşmana daha rahat saldırma meşruiyeti.
12:01Soru da şu özür diliyorum.
12:02Bir gazeteci soruyor.
12:04ABD askeri öldürülürse savaşa geri dönülür mü?
12:07Evet.
12:07Cümle bu bakın.
12:09Evet bu savaşa dönmek için güçlü bir neden olur.
12:13Kesinlikle net.
12:14Peki bu sahte bayrak operasyonu sizce kim yapar?
12:18İsrail yapar.
12:18İsrail yapar.
12:19Çünkü İsrail bu savaşın bitmesini hala hazmedemiyor.
12:22Yani bu çatışmanın donmasını bile istemiyor.
12:24Ki İran'da beklediği ilerlemeyi kaydedemedi.
12:27İlk bir hafta evet avantajlı kısım Amerika ve İsrail'di.
12:34Ama sonrasında İran avantajı ele aldı.
12:37İsrail'in de Amerika'ya özellikle saldırarak, Amerikan askerlerine karşı bir saldırıda bulunarak
12:44savaşın tekrar körüklenmesini sağlayabileceğini de unutmamak lazım.
12:48Bu tehlike her zaman var.
12:49Peki bunun çözümü nedir?
12:51Amerikan askerlerinin oradan ayrılması gerekiyor zaten.
12:53İran'ın da masaya koyduğu önemli argümanlardan biri bu.
12:58Deniz ablukasını kaldırın diyor.
12:59Siz deniz ablukasını kaldırırsanız ben de Hürmüz Boğazı'nı açarım.
13:03Ticaret rahat bir şekilde ilerlemez.
13:05Bir hal günüm, her günüm...
13:06Yani müzakere budur zaten.
13:09İki tarafın da kazanacağı bir şey bulması lazım.
13:12Yani bir tarafın kaybettiği, bir tarafın kazandığı anlaşmalar sürdürülebilir olmaz.
13:16En kısa sürede bozulur.
13:18Burada iki tarafın taviz verecekler ama aynı zamanda da kazanacaklar.
13:23Böyle bir anlaşma ikliminin oluşturulması gerekiyor.
13:27Şimdi uranyum dediğimiz gibi önemli konulardan bir tanesi İran tarafı bunu yalanladı.
13:33Hala o konuda dik durmaya devam ediyorlar.
13:38Ve uranyumun devredilmesi müzakere gündeminde yer almadığını da belirtiyor.
13:44Burada herhalde bir gelgel olayı var yani bir algı onu böyle yaparsan böyle niyet gibi.
13:52Bunu da şimdi bu süreç uzadıkça biz başka konuları konuşamıyoruz.
13:57Burada haberlerde de yansıtıyoruz.
13:58Gazze orada çökmeye, ağlamaya, can çekişmeye devam ediyor orada Filistinliler, Gazzeliler.
14:07Kaç ay oldu hala müspet bir adım atılamadı.
14:12Çünkü İran'ı düzeltiyorum İsrail'in orada saldırganlığı devam ediyor.
14:17Lübnan konusu girdi kaleye bayrak çekti.
14:21Yani siz ne amaçla giriyorsunuz?
14:24Hani sahipsiz bir ülkeyi tırnak içerisinde görüp ordusu olmayan.
14:28Lübnan bir şey yapamıyor.
14:31Dolayısıyla yani zincirleme bir reaksiyon.
14:33Bir tarafta çünkü yangın devam ederken siz öbür tarafa şey yapamıyorsunuz.
14:39Bu da bir politika olabilir mi?
14:41Yani ya da orada bizim bilmediğimiz belki birileri bir şeyler yapıyor ama biz bunun yansıması yaşayamıyoruz.
14:49Korhan Bey bu İran savaşından bir hafta önce burada yayınlaydı.
14:53Hatırlarsanız orada Pakistan Afganistan savaşını konuşuyorduk.
14:56Ve diyorduk ki yani bu savaş neden çıktı?
14:58Neden algılarımız birden Pakistan ve Afganistan'a kaydı?
15:02Yani dünyada birçok kriz varken özellikle İran ve İsrail arasında çatışma ihtimali artmışken
15:08birden algımız Pakistan ve Afganistan'a kaymıştı.
15:11Ve unutmuştuk yani diğer savaşları.
15:13Burada da aynı şey söz konusu.
15:15Siz dünyanın en büyük dramlarından yaşandığı bir coğrafyadasınız.
15:20Gazze'de son 100 yılın belki de en büyük soykırımı uygulandı.
15:24Soykırım sonrasında oranın yeniden imar edilmesine müsaade edilmiyor.
15:29İnsanlar hala yetersiz gıdayla boğuşuyor.
15:33Yüzlerce kişi binlerce kişi açlık susuz, sefaletle ve şu an yaz aylarındayız.
15:38Salgın hastalıklar artacak.
15:39Sonra kış ayları gelecek.
15:41Bu sefer soğukla imtihan edilecekler.
15:43Yani oranın bir an önce imar edilmesi gerekiyor.
15:45Ama bizim maalesef algımız diğer tarafta donmuş bir çatışma üzerinde yoğunlaşmak durumunda.
15:52Ve bu savaşın ortak noktası ne?
15:55İsrail.
15:56Yani Gazze'deki savaşları da başlatan İsrail.
15:59İran'a savaş açan da İsrail.
16:02Ve algıyı oraya kaydıran da İsrail.
16:04Algının oraya kaymasını sağlıyor.
16:06Yine başka bir şey hatırlatayım size.
16:08Biz bu yılın başında ne konuşuyorduk?
16:10YPG'nin entegrasyonunu konuşuyorduk.
16:12Şu anda konuşuluyor mu?
16:13Çok da önemli bir konu yani bölgenin terörsüzleştirilmesi noktasında Suriye'nin yeniden büyük bir devlet olarak bağımsız bir devlet olarak
16:22kendisini kanıtlaması noktasında önemli bir anlaşmaydı.
16:26Entegrasyonunu hararetli bir şekilde tartıştık.
16:29Ama burada İsrail'in savaş açması sonucu...
16:32Bıçak gibi kesildi.
16:33Bıçak gibi kesildi ve orada şu anda net sağlıklı bilgiler alamıyoruz.
16:37Ama şeyde yok yani tamamen entegrasyon da sağlanmış değil.
16:40O da dondu orada.
16:42Bölgedeki birçok ihtilaflı konuyu özellikle de İslam devletleri için, Türkiye için önemli olan noktada algılarımızı başka bir noktaya kaydırdılar.
16:53Dediğiniz gibi Lübnan'da.
16:55Lübnan'ın bu savaşta ne suçu var?
16:57Lübnan'ın kendi ordusu yok.
16:59Yani silahı yok, mühimmatı yok.
17:01Kendisini koruyabilecek egemen bir güç değil.
17:03Durup dururken siz gidiyorsunuz Lübnan'a savaş açıyorsunuz.
17:06Tekrar çatışmaları yoğunlaştırıyorsunuz.
17:09İşte oraya bayrak asıyorsunuz.
17:10Orada kendinize göre bir tampon bölge oluşturuyorsunuz.
17:13Bu tampon bölge de yaşıyor.
17:14Bir göç dalgası oluşturmaya çalışıyorsunuz.
17:16Bu bir sürgün aslında.
17:18Siz orada insanları sürgün ediyorsunuz ve o toprakları ilhak etmek istiyorsunuz.
17:22Batı şeriayı konuşmuyoruz.
17:24Mesela Batı şeriada savaş yoktu.
17:26Ama siz orada savaşı bahane ederek insanları evinden, yurdundan sürdünüz.
17:31Zeytin bahçelerini tarumar ettiniz ve oraya yerleşim yerleri açtınız.
17:37Bunların tamamında bu dünyada, bu bölgede bir yerde savaş başlıyorsa maalesef İsrail'le ilişkili.
17:44Yine başka bir konu var.
17:46Yine onunla konuşamıyoruz.
17:48Mesela Mescid-i Aksa, İslam ümmeti için, 2 milyarlık İslam toplumu için en önemli, 3 muhabbetten biri değil mi?
17:55Şu anda Mescid-i Aksa'nın turistik bir mekana geçirmesi noktasında, dönüştürmesi noktasında yasal çalışma yapıyor İsrail.
18:04Ve biz bunları düşünemiyoruz bile.
18:06Algımız çünkü orada değil.
18:07Algımız başka yere kaydı.
18:09Diyor ki burayı biz turistik bir mekan yapacağız, çok dinli bir merkez yapacağız.
18:13Mescid-i Aksa'nın neresi çok dinli? Orası İslam toplumunun önemli bir şeyi.
18:18Sulandırıp.
18:18Orada sulandıracak, biz buraya turist getireceğiz diyeceğiz.
18:21Ve yönetimi Ürdün'den alıp İsrail yönetimine verecek bir taslak üzerinde konuşuyorlar.
18:27Ve bunların hepsinin altında da maalesef İsrail var, 8 milyon nüfuslu ama dünyaya bir türlü huzur ve sükür getirmeyen, kan
18:36kusturan bir topluluk var.
18:38Bunu antisemitizm olarak söylemiyorum ama bu yeter artık.
18:43E yeter, bütün her sorunun altında da bir toplumun, bir milletin çıkması sizce tesadüf mü?
18:49Bu millet, illete dönüşme noktasında hızla ilerliyor.
18:55Yöneticilerle bir şey yapmıyorlar.
18:57Evet.
18:58Yani kardeşim hayırdır, yeter.
19:01Hiç mi haklı Selim yok yani?
19:02Bir başkaldırış, bir şey dediğiniz gibi.
19:06Bu da genelleme noktasında maalesef.
19:09Evet, evet.
19:11Alıyor, oyunu çeviriyor.
19:13Şimdi son 15 dakika yavaş yavaş kritik bir NATO zirvesi yaklaşıyor.
19:17Daha vakit var ama konuşmaya başladık.
19:20İşte anlayan güvenlik önlemleri Ankara'da.
19:21İçinde bulunduğumuz semtte dahil olmak üzere Çankaya bölgesi, pek çok ilçe kuş uçurtulmayacak.
19:30Tarihin en kritik NATO zirvesi.
19:35Trump, Sayın Cumhurbaşkanı'na olan ikili ilişkilerinden dolayı geldiğinin altını ısrarla çiziyor.
19:40Siz olmasaydınız, Türkiye'de olmasaydı gelmem gibilerinden.
19:46Çünkü hani limoni de demeyelim bozuk NATO ile Trump'ın arası.
19:53Kritik bir zirve gerçekten.
19:56Zirvenin tabircaz tamam mı, devam mı nosyonu olabilir.
20:01Neler söylersiniz bir akademisyen gözüyle nasıl görüyorsunuz?
20:06Sizce Trump etkisi burada da konuşulur mu?
20:12Bir uzlaşı çıkar mı NATO ile Amerika arasında?
20:15Yoksa ikinci, üçüncü yollar ABD'siz bir NATO'ya doğru evrilir mi?
20:21Burada da Türkiye yine en güçlü aktör olarak ön plana çıkıyor.
20:25Çok önemli noktalara değininiz.
20:277-8 Temmuz tarihlerinde Ankara önemli bir zirveye ev sahipliği yapacak.
20:33Bu belki de...
20:34Tam bir ay kalıyor yani.
20:35Evet, evet. Türkiye Cumhuriyeti tarihindeki en önemli uluslararası zirvelerden biridir.
20:40Hazırlıkları da hep beraber görüyoruz Ankara'da yapılan hazırlıkları.
20:43Daha önce İstanbul'da da yapıldı bu NATO zirvesi ama...
20:4622 yıl önce bir zirve yapıldı Türkiye'de ama bu kadar önemli bir zirve değildi.
20:51Neden? Çünkü konjektür burada çok sıkıntılı.
20:54Bir yandan İsrail, İran, Amerika...
20:56Böyle aktif çatışmalar yoktu küresel.
20:58Rusya, Ukrayna devam ediyor.
20:59Türkiye'de o çatışmaların tam ortasında.
21:01Yani yukarıda Ukrayna, Rusya çatışıyor.
21:03Sağında İran'da bir savaş var.
21:06Altında da Suriye var.
21:07Aktif çatışmaların yaşandığı bir dönemde...
21:10İğren dibimiz komşumuz.
21:11Ve NATO'nun da geleceğinin tartışıldığı bir noktada...
21:14Türkiye'nin ev sahipliği yapması son derece önemli ve kritik.
21:18Hep bahsederiz.
21:19Türkiye, NATO'da ikinci en büyük askeri güç.
21:22Zaten NATO askeri bir ittifak.
21:25Türkiye'nin olmadığı bir ittifak aslında yarım bir ittifaktır.
21:30Bunun Avrupa Birliği de, Avrupalı NATO üyeleri de farkında.
21:34Amerika da farkında.
21:35Zaman zaman Türkiye'yi tabii NATO içerisinde yalnızlaştırdıkları oldu.
21:39Ama Türkiye'nin özgün bir tutumu var NATO içerisinde.
21:43Bunu bu zirvede de göreceğiz.
21:45Yani Türkiye aynı zamanda hem Ukrayna'yla hem Rusya'yla konuşabilen ender ülkelerden biri.
21:51Geçtiğimiz gün Zelenski'nin Putin'e yazmış olduğu bir mektup vardı birkaç gün önce.
21:56Burada diyor ki Putin'le görüşmek istiyor.
21:58Yani görüşelim artık diyor.
22:00Görüşme noktalarından biri de Türkiye.
22:03Çünkü iki ülke içinde en kritik noktalardan biri.
22:07Ara buluculuk noktasında, tarafsızlık noktasında Türkiye.
22:11Kışın Zelenski geldi biliyorsunuz.
22:13Putin'e bekledi gelmedi Putin.
22:15Yani böylesi bir zirve aslında son derece kritik.
22:18Yine diğer bağlamda baktığınızda özellikle Trump yönetiminin NATO'ya karşı sert tutumları var.
22:26Çünkü NATO üyesi ülkelerin kendi üzerine düşen görevleri yerine getirmediğini düşünüyor.
22:32Alerjisi var diyebiliriz Trump'ın NATO'ya.
22:34Trump'ın sadece NATO'ya değil, uluslararası birçok kuruluşa, örgüte alerjisi var.
22:38BMI'ye.
22:39Ben ve diğerleri diyor.
22:40Evet.
22:41Amerika ve diğerleri.
22:43Yani Amerika varsa diğerleri.
22:44Benim bu işten çıkarım ne?
22:46Kazantım ne diyor.
22:47Ben sizin polisliğinizi yapmayacağım.
22:48Polisliğinizi yaparsam, jandarmanlığınızı yaparsam da ücretsiz yapmayacağım.
22:52İran'a o saldırdı.
22:53Yürümüşü açmak için NATO'dan destek istiyor.
22:57NATO destek vermeyince de bu sefer nasıl bana destek vermezsiniz dedi.
23:00İyi de NATO'ya o savaşa girerken NATO'ya sordun mu?
23:04Sormadım.
23:04Binlerce kilometre öteden gelip.
23:06İlk saldıran sensin.
23:07Saldıran sensin.
23:09Ülkeler kendi güvenliğini düşünüyor.
23:11Güvenliği de geçin.
23:12Enerji arz güvenliğini düşünüyor.
23:14İran enerjiyi kesse.
23:17Ondan sonra Rusya enerjiyi kesse.
23:19Avrupa Birliği ne yapacak?
23:21Fragmatik davranmak istiyorlar.
23:23Böylesi bir noktada Türkiye'de zirvenin yapılması son derece önemli.
23:27Şimdi Trump'ın alerjisi var dediniz NATO'ya.
23:30Doğru.
23:30Yani NATO'yu defaatle eleştirdi.
23:32Hatta NATO zirvelerine ya da işte G7, G20 zirvelerine bundan sonra çok fazla katılmama gibi bir eğilimi var Trump'ın.
23:40Ama burada Sayın Cumhurbaşkanımızla olan ikili ilişkileri ve Cumhurbaşkanımıza göstermiş olduğu saygı bu zirveye katılımında önemli bir nokta.
23:50Yine bu zirvede konuşulacak bazı konular var.
23:53Bu savaşlarda, bölgesel krizlerde nasıl bir yol haritası izlenmesi gerektiği liderler bazında oturulup tartışılacak.
24:01İspanya ile arası kötü Trump'ın bir NATO müttefiği.
24:05Hatta NATO'dan atarız.
24:06İtalya bozuştu.
24:08Fransa burada başak aktör olmaya çalışıyor hala.
24:13Yani Fransa'da eski bu sömürge zihniyetini tekrar canlandırmaya çalışıyor.
24:17Yani biz diyor ne oldu eski Fransa'ya ne oldu diyor dünya değişti.
24:21Dünya değişti yani sen eski dünyaya sömürgecilik yayan emperyal bir Fransa olamazsın artık.
24:27Çünkü bölge artık tek ya da çift kutuplu bir dünya değil çok kutuplu çok fazla aktörün olduğu bir dünya ve
24:35bu güç merkezlerinden biri de çok şükür Türkiye.
24:39Yani Türkiye'nin içerisinde bulunduğu bir NATO Türkiye'den çok NATO'ya güç katar.
24:44Bunun da NATO çok farkında.
24:46Zaman zaman NATO genel sekreterleri açıklama yapar.
24:48Yani Türkiye'nin dışında olduğu bir NATO düşünemeyiz.
24:51Evet ama burada da şu önemli.
24:54Türkiye size destek veriyorsa sizin de Türkiye'ye gerektiğinde destek vermeniz gerekiyor.
24:58Sonuçta NATO'nun en önemli kurallarından biri de şudur.
25:02Yani herhangi bir üyeye karşı yapılan saldırı tüm NATO üyelerine karşı yapılmış sayılır.
25:08Maalesef biz bunu çok fazla göremedik.
25:10Türkiye'ye karşı işte Suriye'den saldırılar geldi.
25:12Terör saldırıları geldi.
25:14Çok fazla mesela göç akını geldi.
25:17Bu da bir güvenlik meselesidir.
25:19NATO burada hiçbir adım atmadı.
25:20Bundan sonraki süreçte Türkiye burada belirleyici olmak istiyor.
25:24Bu zirvenin önemli bir noktası da şu.
25:27Bundan sonra dünyada güvenlik harcamaları artacak Kurhan Bey.
25:31Güvenlik harcamalarının artması da sıcak çatışma ihtimalinin artması manasına geliyor.
25:37NATO'daki en önemli gündem maddesi gayri safi milli hasılanın yüzde beşine savunma harcamalarının çıkması.
25:43Yani her ülke gayri safi milli hasılasının en az yüzde beşi kadar yıllık savunma harcaması yapacak.
25:49E tamam her yıl yüzde beş yüzde beş yüzde beş yatırım yaptınız ki yüzde beş bir ülkenin gayri safi milli
25:56hasılasının çok büyük bir rakam.
25:57Ciddi bir rakam.
25:58Bunu harcamanız gerekiyor.
26:00Burada yine Türkiye avantajlı bir konumda.
26:02Çünkü savunma sanayinde özellikle küresel ölçekte bir marka haline geldi.
26:08Ve bu silahlar da özellikle NATO üyeleri başta olmak üzere çeşitli ülkeleri ihraç etme potansiyeline sahip.
26:16Biliyorsunuz İspanya'ya uçak sattık.
26:19Çeşitli Avrupa Birliği üyelerine Polonya'ya vesaire bayraktar silahlar sattık.
26:22Çok önemli bir fuarı geride bıraktık işte sahayı İstanbul'da.
26:25NATO'nun burada bu da önemli.
26:27Yani Türkiye'nin savunma sanayinin NATO'ya açılması ve tüm NATO üyeleri.
26:32Mutlu geldi burada biliyorsunuz.
26:35Hayranlık içerisinde kaldılar.
26:36Hakikaten Türk savunma sanayi.
26:38Hollanda kraliçesi geçen mi?
26:41Tabii Belçika.
26:42Belçika kraliçesi bir ay olmadı.
26:44Evet bir ay olmadı.
26:45Hollanda Başbakanı'nda iki gün önce Sayın Cumhurbaşkanı'nı görüştü.
26:48Dün iki gün önce yine Sudan'dan, Nijer'den gelenler oldu.
26:54Bunların hepsinin bir gündem maddesi de Türk savunma sanayi.
26:57Yani bu konuşmaların hepsi sadece bir devlet ziyaretli.
27:00Amerika'dan sonra en fazla gemi üretebilen ikinci NATO ülkesi.
27:03Bu çok önemli bir nokta değil mi?
27:05Sadece gemi değil.
27:06İnsanlısız hava araçları, deniz araçları.
27:08Mesela insansız denizaltılar üretiyoruz artık.
27:11Bu arada demişken bu Karadeniz'e yaşanan olayı nasıl değerlendiriyorsunuz?
27:17Balıkçı teknesi.
27:18Bakın orada sivil bir tekne söz konusu.
27:22Sınır ihlali yapmıştır, yapmamıştır.
27:23Hiçbir teknik bilgiye sahip değilim.
27:25Bunun ötesinde önemli nokta bunun sivil bir gemi olması.
27:29Yani bu taraflar bunun sivil gemi olduğunu radarlar vasıtasıyla zaten görebiliyorlar.
27:34Sivil bir gemiye saldırının tek manası olabilir.
27:37Türkiye'nin o savaş sahasına bir şekilde çekilmek istenmesi.
27:42Daha öncesi hatırlıyorsunuz Türkiye topraklarının hava sahasına çeşitli işte Rus menşeili olduğu
27:48söylenenler olduğu menşe'yi tespit edilemeyenler olduğu insansız deniz ve hava araçları gelmişti.
27:55İşte Kocaeli'ye kadar düşenler olmuştu geçtiğimiz yıllar yıl.
28:00Bunların tek amacı var.
28:02Türkiye, Ukrayna ve Rusya savaşında biliyorsunuz tarafsız tutumunu hiçbir zaman yitirmedi.
28:07Buna bir darbe vurulmak isteniyor.
28:10Özellikle de Türkiye'nin Ukrayna tarafında savaşa dahil olarak ya da açık destek vererek Rusya'yı doğrudan karşısına alması isteniyor.
28:19Bir de Türkiye'nin Rusya ile stratejik işbirlikleri var.
28:23Savunma sanayi işbirlikleri var.
28:24Nükleer işbirlikleri var.
28:26Doğalgaz işbirlikleri var.
28:27Türkiye bunları bir eliyle kenara itip neden savaşa girsin?
28:33Bunun hiçbir manası yok ki.
28:35Türkiye bu tarafsızlığını korumaya çalışıyor.
28:37Ama bu şu manaya gelmiyor.
28:39Yani bu balıkçı teknesine ya da gemisine kim vurduysa bunun özene takip edilmesi, taraflara bunun ikaz edilmesi ve bunun tazminatsa
28:50da ya da her ne şekilde olursa haklarının aranması gerekiyor.
28:55Yani Türkiye sivil vatandaşlarının haklarını arama noktasında elinden geleni yapacaktır.
29:00Ama bu savaşa çekilme noktasında da ben Türkiye'nin çok güzel bir tutumu olduğunu düşünüyorum.
29:07Savaşa girmemesi gerektiğini düşünüyorum.
29:09Ukrayna Rusya savaşında savaşa girmenin de ötesinde savaşla taraf olmaması gerekiyor.
29:13Yani sıcak bir çatışmaya zaten girmeyiz.
29:16Ama taraf olmanın da Türkiye'ye karşı kaybettirecekleri var.
29:20Şu anki tutumu çok iyi.
29:22Yani Putin'le de konuşabiliyorsunuz.
29:23Zelenski'yle de konuşabiliyorsunuz.
29:25Zelenski'ye ihas atarken, sihas atarken Putin'le nükleer anlaşma yapabiliyorsunuz.
29:30Türkiye'de işte biliyorsunuz yani reaktör inşa ediyor Türkiye ve Rusya beraber.
29:35Çeşitli iş birlikleri var.
29:36Bu çok kıymetli.
29:37Ve Türkiye'den başka da şu anda özellikle bu savaş bağlamında bağımsızlığını koruyabilen, tarafsızlığını koruyabilen bir ülke yok.
29:44Evet.
29:45Şimdi son 2-3 dakikada aslında bunu gündeminde yoktu ama aklıma geldi.
29:49Yarın çok kritik bir Ermenistan seçimi var.
29:52Bu aslında Türkiye için de çok önemli.
29:54Mevcut Başbakan Nikol Paşinyan'ın açılımları var.
29:59Avrupa'yla yaklaşma, Türkiye'yle iyi adı diyaloglar kurma.
30:02Yine Sayın Cumhurbaşkanı geçen gün bir telefon göçmesi yapıldı.
30:06Karşısında ise sert bir muhalif grup var.
30:08Karabağ Savaşı sonrası o bölgeden gelen Ermenilerin özellikle sert muhalefet edebileceği söyleniyor.
30:16Ortada olan seçmenler var.
30:17Ama karşı tarafın tamamı blok Rus yanlısı ve yeniden çatışma ortamına girilebilecek Azerbaycan'la ilişkiler ve tabii Türkiye ile normalleşimin
30:27önü tıkabilecek isimler olarak gözüküyor.
30:30Nasıl değerlendirilsiniz Ermenistan seçimlerini olası, yansımaları nasıl olur?
30:35Dört bir tarafımız düşmanca çevrelerle sarılmaya çalışılan bir ortam Yunanistan'ın tutumu belli.
30:41Güney sınırımız yangın yeri savaş devam ediyor.
30:44Bir de oradan düzel marifesindeki Ermenistan'da yeniden bir huzursuzluk çıkarsa Gürcistan biraz topladı.
30:51Nasıl olur?
30:52Üç dakikada toparlayalım.
30:53Evet aslında bu seçimi Brüksel ile Moskova arasında bir seçim olarak değerlendirmek gerekiyor.
31:00Yani bir tarafta Brüksel yanlıları, Avrupa Birliği yanlıları, Batı yanlıları, diğer tarafta da Rusya yanlıları eski Sovyetler hasretiyle yanan tutuşan
31:08kesim var.
31:10Şimdi Paşinyan yönetimi zaman zaman hatalar yaptı.
31:14Türkiye'ye karşı da Azerbaycan'a karşı da hatalar yaptı.
31:17Ama Paşinyan'ın en önemli özelliği pragmatik bir lider.
31:20Yani realistlik düşünüyor.
31:22Hata yaptığı noktada hatasından vazgeçmeyi biliyor.
31:25Bunu Karabağ'da gördük.
31:26Karabağ Savaşı'na girdi ama yenilgiyi kabul etti.
31:28Ve geçtiğimiz günlerde yine pasaportlardan Ağrı Dağ portresini çıkartarak Türkiye'ye bir mesaj verdi.
31:34Artık bizim Türkiye'nin herhangi bir toprağında ideolojik olarak da bir beklentimiz yok denildi.
31:40Yine Sayın Cumhurbaşkanımızla biliyorsunuz iyi ilişkiler kurma çabasında olan bir Paşinyan var.
31:46Sınırın yeniden açılması, ticari ilişkilerin başlaması, ani araberleriyle beraber ortak restorasyon, gümrü bölgesinin yeniden canlandırılması.
31:54Paşinyan şunu görüyor.
31:55Türkiye'ye karşı benim mücadele etme kapasitem yok.
31:58Kapasitem yoksa kazan kazan ilişkisi içerisinde bir savaşa girmektense bu savaşa girmeden dostluk içerisinde ticaret yürütmek istiyor.
32:06Umarım burada Ermenistan halkı içinde, bölge halkları içinde hayırlı bir karar çıkar.
32:13Aksi çıktığında bu Türkiye'nin aleyhine olmayacaktır.
32:15Türkiye orada her şekilde güçlü bir ülke.
32:18Burada olan yine Ermenistan olacak.
32:20Ermenistan tekrar bir çatışma ortamına girecek, enerjisini harcayacak.
32:24Azerbaycan'da Türkiye ile diplomatik bağlarını kopartacak vs. vs.
32:28Burada kendi içinde enerjisini harcayan, devamlı küçülen ve içe kapanan bir ülke pozisyonuna girecek.
32:36Ama aksi takdirde yani Ermenistan Türkiye'ye katacağı bir şey yok.
32:40Türkiye Ermenistan'a elini uzatırsa Ermenistan ekonomisi de büyür, dış politikada belli bir yerlere gelir.
32:46Yine öbür taraftan Azerbaycan'la ilişkileri ilerler.
32:49Kazanacak ya da kaybedecek Ermenistan neticede.
32:52Kesinlikle yani Türkiye bu seçimin bir tarafı değil.
32:54Yani seçimi yapacaklar.
32:56Ermenistan tarafı özellikle aklı seninle hareket ederse zaten kararını verecektir bu şekilde.
33:03Çok teşekkür ediyorum Cihaz İslam Yılmaz.
33:05Değerli yorumlarınız, katkılarınız için inşallah ilerleyen günlerde daha olumlu, pozitif dış politikadaki çevremizdeki gelişmelerle ilgili değerlendirebiliriz.
33:15Olası bu Ermenistan seçimleri belki hafta içinde yansımalı olur.
33:19Onu tekrar değerlendiniz inşallah.
33:20Sağ olun.
33:21Ben teşekkür ederim, sağ olun.
33:22Teşekkür ediyorum.
33:24Evet, kıymetli Akit TV izleyenleri.
33:26Bu saat diliminde Ankara Üstüklü'nümüzde konuğumuz Uluslararası İlişkiler Uzmanı Güven Sam Genel Koordinatörü Cihaz İslam Yılmaz'dı.
33:32ABD-İran gelinimindeki son durum, NATO zirvesinin olası yansımaları, vurulan balıkçı teknemiz ve son olarak Ermenistan seçimlerine kısaca bir değinmiş
33:44olduk diyelim.
33:44Haber maratonumuz devam edecek.
33:46Bizden ayrılmayın efendim.
33:47Hoşçakalın.
Yorumlar