02:36Temennim odur ki buradan yükselecek sinerji ortak geleceğimiz için yepyeni başlangıçların vesilesi olsun.
02:48Bu anlamlı buluşma dolayısıyla sıfır atık vakfımıza forumun düzenlenmesinde ortaya koydukları büyük emek için teşekkür ediyorum.
03:01Dünyanın en kapsamlı uluslararası çevre buluşmalarından birine ev sahipliği yapıyorlar.
03:09Vakfımızın her bir mensubunu kutluyor.
03:13Kendilerini yürekten alkışlıyorum.
03:23Destek veren bakanlıklarımıza ve İstanbul Valiliğimize ayrıca şükranlarımı sunuyorum.
03:38Değerli misafirler, Pasifik okyanusunun kuzeyinde tonlarca çöp ve plastikten oluşan 1.6 milyon kilometre kare büyüklüğünde çöpten bir kıta var.
03:54Bu kıta, o engin maviliğin ortasında kaynaklarını hoyratça kullanan insanlığın dramının ve geçtiği dar boğazın bir anıtı olarak duruyor.
04:11Türkiye'nin neredeyse iki katı büyüklüğünde bir yüz ölçümüne sahip bu atık birikimi,
04:19aslında bize iklim krizinin perde arkasındaki ısraf ve tüketim krizini anlatıyor.
04:30Her gün 2 bin çöp kamyonuna eşdeğer plastik atığın okyanuslara karışması yalnızca atık yönetimiyle ilgili bir mesele değildir.
04:43Tıpkı mikroplastiklerin Antarktika'dan Everest'in zirvesine kadar dünyamızın en ücra köşelerine dahi ulaşmasının alelade bir çevrek kirliliği olmadığı gibi.
05:02Tüm bunlar göz ardı ettiğimiz bir hakikati anlatır.
05:07İnsanlık tarihinde hiç olmadığı kadar çok üretiyor, hiç olmadığı kadar büyük bir refah biriktiriyor.
05:19Bugün çöp depolama alanlarına bakarsanız, birkaç nesil giydirmeye yetecek giysilerle,
05:29planda eskitmeye kurban edilmiş eşyalarla,
05:34yalnızca şeklini beğenmediğimiz için ayıkladığımız yiyeceklerle dolu olduğunu görürsünüz.
05:42Ama aynı dünyada milyonlarca insan temel ihtiyacını dahi karşılayamıyor.
05:51Başka hiçbir veriye bakmadan yalnızca ürettiğimiz atık miktarına baksak bile elde edilen bu refahın yanı başında büyüyen büyük bir adaletsizlik
06:07olduğunu açıkça görürüz.
06:09Yani kullan, at, at, at, unut, düşünme, tüket anlayışı doğal kaynaklarla birlikte insanlığın öz değerlerini de tüketiyor.
06:23Sanayileşmeyle gelişen tüketim kültürü, bir yandan plastiklerden sahte bir konfor alanı inşa ederken,
06:35diğer yandan insanlığın sağduyusunu ve vicdanını da ziyadesiyle zedeliyor.
06:43İşte insanlık, geleceğe ağır bir ekolojik yük ile birlikte kırılmış bir adalet terazisi miras bırakıyor.
06:57Başkasını yaşatma ahlakıyla, elimizdekileri paylaşarak, kolektif mutluluğu artırmak yerine elimizdekileri atağa dönüştürüyoruz.
07:09Bu nedenle biz sıfır atığı, insanlığın öze dönüş yolculuğunun bileti olarak görüyoruz.
07:20Sıfır atığın yaygınlaşmasıyla doğa kadar insanlık değerlerinin de iyileşeceğine inanıyoruz.
07:302017'de dünya ortak evimizdir diyerek başlattığımız sıfır atık hareketinin fikri temellerini işte bu anlayış oluşturdu.
07:43Aradan geçen yaklaşık 9 senede sıfır atık Türkiye'de önemli bir başarı elde etti.
07:51Ne mutlu ki bu çabamız sınırlarımız içinde kalmadı.
07:56Türkiye'nin öncülüğünde 2022 yılında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından kabul edilen sıfır atık kararıyla küresel bir çağrıya dönüştü.
08:12Bu karar kapsamında 30 Mart tüm dünyada Uluslararası Sıfır Atık Günü ilan edildi ve şahsımın başkanlığında Birleşmiş Milletler Sıfır Atık
08:26Danışma Kurulu'nu kurduk.
08:29Ardından 2023'te Türkiye'de Sıfır Atık Vakfı'nı kurduk.
08:36Vakfımız küresel ölçekte yürüttüğü girişimleriyle sıfır atık vizyonunu Uluslararası alanda yeni bir seviyeye taşıdı.
08:47Özellikle sıfır atığın iklim eylemi, döngüsel ekonomi, sürdürülebilir şehirler, kaynak verimliliği, gıda sistemleri ve toplumsal dayanıklılık başlıklarıyla bütünleşmesine önemli katkılar
09:08sağladı.
09:09Bu yılki korumumuzun Türkiye'nin eş sahipliği yapacağı COP31 iklim zirvesi ile aynı döneme denk gelmesi Sıfır Atık'ın iklim
09:24değişikliği mücadelesindeki stratejik değerini anlatmak açısından önemli bir fırsattır.
09:32Çünkü iklim değişikliği ile mücadelenin birçok yolu olsa da sıfır atık tüm bu yolları birleştiren bir köprüdür.
09:44Hatta iklim mücadelesinin en dönüştürücü gücüdür.
09:49Dolayısıyla biz bu yılki forumumuzu Türkiye'nin ev sahipliğini yapacağı COP31 iklim zirvesi yolunda önemli bir kilometre taşı olarak görüyoruz.
10:06Zirve öncesinde sıfır atığı bir iklim eylemi olarak teklif ediyoruz.
10:13İnanıyorum ki forum kapsamında konuşulacak her diyalog sıfır atığın bu merkezi rolünün anlaşılmasında önemli katkılar sunacaktır.
10:27Kıymetli misafirler, dünyada her yıl 5.8 trilyon tabak yemek ona ihtiyacı olan insanlara ulaşamadan olduğu gibi çöpe gidiyor.
10:42Yani 2 milyar tonun üzerinde gıda tarlada, sofrada, restoranda, markette israf ediliyor.
10:55Sırf israf edilecek gıdanın üretilmesi için tarım arazilerinin neredeyse üçte birini kullanıyoruz.
11:06Bu ölçekteki bir israf ekosistemlerin bozulmasını da beraberinde getiriyor.
11:14Üstüne üstlük iklim değişikliğinde çok yüksek bir payı olan metan emisyonlarının yaklaşık %14'ü gıda israfından kaynaklanıyor.
11:28İşin insani faturasına baktığımızda ise bir o kadar ağır ve hazin bir tablo görüyoruz.
11:38Bizler 673 milyon insanın açlıkla mücadele ettiği 2 milyardan fazla insanın yeterli beslenemediği bir dünyada yaşıyoruz maalesef.
11:545 yaşını göremeden hayattan kopan çocukların yarısı açlıktan ölüyor.
12:02Hatta bizler bugün bu salonda konuşurken bile dünyanın bir köşesinde bir çocuk açlığın pençesinde yaşam mücadelesi veriyor.
12:15Bir anne ya da baba çocuğunu besleyememenin kederiyle kavruluyor.
12:23İşin en acı yanı ise çöpe attığımız gıdanın yalnızca dörtte birini kurtararak küresel açlığı bitirebileceğimizi bildiğimiz halde bu vahim çelişkiyi
12:39ortadan kaldıramamızdır.
12:41Bir yanda çöp kutuları dolup taşarken ve el değmemiş gıdalar çöp kamyonlarına yüklenirken diğer yanda bomboş kalan tabaklar ve sönen
12:57umutlar hepimiz için çok ağır bir vicdan yüküdür.
13:03Unutmayalım ki ziyan edilen her bir lokmada yarını görüp göremeyeceği o lokmaya bağlı nice insanın hakkı var.
13:16Tabi burada bir gerçeğin daha altını çizmek gerekir.
13:21Gıda ısrafının yüzde 60'ının evlerde gerçekleştiğini biliyoruz.
13:29Dolayısıyla bazen tek bir lokmayı bile israf etmeme ahlakı dünyayı kurtarmak için yeterli olabilir.
13:39Mesela sadece bir dilim ekmeğe israf etmediğinizde farkında olmadan suyu, doğal kaynakları, enerjiyi ve insan emeğini de koruyorsunuz.
13:53İklim değişikliğinin yıkıcı etkilerini azaltıyorsunuz.
14:00Bu anlayışla Türkiye olarak gıda ısrafı konusunda ülkemizde örnek çalışmalar yürüttük.
14:102008 yılında başlattığımız ekmek ısrafını önleme kampanyasıyla israfı yüzde 40 oranında azalttık.
14:202015 yılında G20 dönem başkanlığımız sırasında sürdürülebilir gıda sistemleri kapsamında gıda kayıpları ve israfının azaltılması temasını uluslararası gündeme taşıdık.
14:38Bu çabaların bir sonucu olarak Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü Sekreterliği'nde Roma'da gıda kaybı ve israfının ölçülmesi ve
14:51azaltılması teknik platformu kuruldu.
14:552020 yılında Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü İşbirliği ile hayata geçirdiğimiz Gıdanı Koru Sofrana Sahip Çık kampanyası vesilesiyle milyonlarca
15:11vatandaşımıza ulaştık.
15:12Bu girişimimiz Birleşmiş Milletler nezdinde en iyi uygulama örneği olarak gösterildi.
15:22Bu sene 30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü için gıda ısrafı temasını seçerek Birleşmiş Milletler çatısı altında konuyu bir kez
15:35daha küresel gündeme taşıdık.
15:38Tüm bu adımlarla sıfır açlık hedefine küresel gıda sisteminin daha adil ve sürdürülebilir olmasına önemli katkılar sundu.
15:52Ancak şu bir gerçek ki bu mesele daha büyük bir küresel işbirliği gerektiriyor.
16:01Ne var ki bu mücadelede yol alabilmek dünyanın bugün geldiği noktada sanayisiyle ve tüketim oranlarıyla en büyük paya sahip ülkelerin
16:15de sorumluluğu üstlenmesine bağlıdır.
16:19Yükü en ağır olanların ön safta yer almadığı bir dayanışma eksik kalır.
16:29Zira kimsenin geride kalmadığı kaynakların israf edilmediği bir dünya ancak böyle kurulur.
16:38Değerli konuklar iklim değişikliğiyle mücadelede ıskalanan en önemli husus tek merkezli bilgi sistemlerinin yerel bilgeliği parantez içinde tutarak saf dışı
16:55etmesidir.
16:55Ne yazık ki yerel kültürlerin özünü oluşturan döngüsel yaşam pratikleri modern dünyada birer yitik hazine haline geldi.
17:11Oysa insanlık beşten büyüktür dedik.
17:16O halde her yerel kültürü iklim değişikliğine gerçek çözümler sunacak doğayla dost bir yaşamın el kitabı olarak görmeliyiz.
17:29Mesela Anadolu'nun kadin düşünce sisteminde tabiatla insan toprakla yaşam bir bütündür.
17:39Topraktan yaratıldığına ve yine ona karışacağına inanan insan yeryüzüne emanet bilinciyle yaklaşır.
17:53Diğer canlılara ismet ilkesiyle muamele eder.
17:59İsmet kavramı yaratıcının yarattığı her şeyin hürmete layık olduğunu bilmektir.
18:07Bugün geri dönüşüm, ileri dönüşüm dediğimiz sürdürülebilirlik ilkeleri Anadolu'da hayatın bel kemiğini oluşturur.
18:20Çünkü gündelik yaşamın her alanı tasarrufun, onarımın, eşyaya birden fazla kullanım şansı vermenin hikayeleriyle örülüdür.
18:32Anadolu tıpkı doğanın bahçıvanı, ardıç kuşları gibi yediği meyvenin çekirdeğinden yeni ormanlar büyüten,
18:45doğayla ondan aldığını yerine koyan adil bir ilişki tesis etmiştir.
18:52İşte bizler sıfır atıklı bu yerel bilgeliği modern hayata tercüme etme gayretindeyiz.
19:02Çünkü yerel bilgi kaynakları asırlarca tecrübe edilmiş, olgun bir düşünce sistemine dayanan yaşam modelleridir.
19:13Şeklini beğenmediğimiz için çöpe attığımız meyveye, dolapta unuttuğumuz için çürüttüğümüz gıdaya,
19:23fazla geldiği için ısraf ettiğimiz ekmeğe yeniden nimek bilinciyle bakabilecek kültürel hafızayı ancak bu şekilde canlandırabiliriz.
19:38İnsanlığın sorunlarını hakikati çoğul kaynaklardan besler ve tüm bilgi kaynaklarını eşit bir şekilde insanlığın hizmetine sunarsak gerçek anlamda çözebiliriz.
19:54Bu noktada önemli bir parantez açmak isterim.
19:59Şahsen sıfır atık yolculuğumuz boyunca insanların doğayla uyumlu bir yaşam kurmaya ne kadar istekli olduklarına defalarca şahit oldum.
20:12Sıfır atık felsefesini benimseyen herkes iklim değişikliğiyle mücadelenin aktif bir aktörü haline geliyor.
20:22Bir doğa elçisine dönüşerek çevresini de ekolojik bir yaşam kurmaya davet ediyor ve tüm bunları dev şirketlerin üretim ve tüketim
20:35modelleri modern dünyanın tüketime dayalı egemen kültürü karşısında gerçekleştiriyor.
20:42Fakat asıl mesele sistem karşısında iğneyle kuyu kazan bu güzel insanların yarında yer almak ve onların önünü açmaktır.
20:55Sistemsel dönüşünleri hayata geçirmek sıfır atığı bireysel bir yaşam tarzı tercihi olmaktan çıkarıp dünyanın yeni düzeni yapmaktır.
21:08Çünkü biz sıfır atık gönüllerinin daha adil bir dünyayı mümkün kılacak dönüşümün lokomotif gücü olduğuna yürekten inanıyoruz.
21:21İşte bu noktada sizlerin liderliğine ihtiyaç duyuyoruz.
21:27Çünkü sıfır atığı teoriden hayata söylemden uygulamaya taşıyacak ve böylelikle herkes için adil bir dünya inşa edecek olan önce devletler
21:42muhalefetiyle kurumlar sonra da sivil toplum kuruluşlarıdır.
21:47İşte adil bir dünyanın başlangıç meridyeni benden bize uzanan bu medeniyet tasavvurundan geçer.
21:59Bu duygu ve düşüncelerle sözlerime son veriyorum.
22:03Programda emeği geçen herkese şükranlarımı sunuyorum.
22:08Buradan dünyanın tüm sıfır atık gönüllerine sevgilerimi gönderiyorum.
22:14Her birinize bugün burada bizlerle olduğunuz için tek tek teşekkür ediyorum.
22:26Antalya'da COP31'de yeniden buluşmak ümidiyle sizleri saygıyla selamlıyorum.
22:34Kalın sağlıcakla.
23:13Altyazı COP31'de yeniden buluşmak ümidiyle sizleri saygıyla selamlıyorum.
23:21İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Yorumlar