00:04İNTRO
00:05Merhaba, Doğruluk Elçilerine hoş geldiniz.
00:08CNN Türk ekranlarında her cumartesi ve pazar beraber olmaya devam ediyoruz.
00:13Ben Nezih Orhan.
00:14Evet, dezenformasyonla mücadelede ne olduğunu anlamada, gözümüzü açıp fark etmede ve en önemlisi mücadelede ortaklığımız için çok önemli bir misafirimiz
00:24var.
00:24Kendisi Orta Doğu Teknik Üniversitesi Enformatik Enstitüsü Siber Güvenlik Ana Bilim Dalı Bölüm Başkanı Doçent Doktor Cihangir Tezcan.
00:33Cihangir Hocam hoş geldiniz.
00:34Hoş bulduk.
00:35Şimdi ben size şu soruyu sormak isterim.
00:37Biz dezenformasyon dediğimiz zaman ki insanların aklına genellikle yalan yanlış haberler, yönlendirilmiş içerikler, işte manipüle edilmiş bir takım farklı amaçlara
00:47sahip bilgi akışları diyebiliyoruz.
00:50Ama bir de bu siber güvenlik açısından ele alındığında dezenformasyonla ilgili ne söyleyebiliriz?
00:57Bence öncelikle dezenformasyonu siber saldırı olarak tanımlamamız gerekiyor ve devletlerin de bunu böyle tanımlayıp aslında yasalarını buna göre çıkartması gerekiyor.
01:07Çünkü dezenformasyonun arkasında bir plan var, bir hedef var.
01:11Yani bu manipüle etmek olabilir, ekonomik kazanç olabilir ya da başkalarını ya da başka devletleri ekonomik zarara uğratmak olabilir ya
01:20da siyasi nedenler olabilir.
01:22Ama amacının sonuçta birilerinin fikrini değiştirmek, onları yanıltmak, başka görüşleri düşünmeyi sevk etmek.
01:29Peki şimdi bütün bunları yaparken bir de enstrümanlar var.
01:32Nedir monitör enstrümanlar?
01:34İşte sahte profiller, bot hesaplar, sosyal medya hesaplarında bir takım ele geçirme faaliyetleri gibi bunlar dezenformasyon açısından nasıl kullanılıyor?
01:44Sosyal medya aslında etkileşim üzerine kurulmuş durumda.
01:47Ne kadar fazla etkileşim olursa aslında bazı şeyler öne çıkıyor, bazı haberler ciddiye alınıyor, daha ön plana çıkıyor.
01:54Dolayısıyla çok fazla insanın bir şey paylaşması onu öne çıkartır.
01:58Bu yüzden de siz sahte hesaplar açarsanız, bot hesaplar dediğimiz bu, yani yüz binlerce sahte hesabınız varsa birden çok önemsiz
02:06bir konuyu gündeme getirebilirsiniz paylaşarak.
02:09Yapay zekanın burada devreye girmesi işleri biraz daha bozdu bu arada.
02:13Çünkü bot hesapta biraz kural tabanlıydı.
02:17Yani şu haberi herkes paylaşsın gibi.
02:19Mekaniğini mi anlıyorduk?
02:21Evet, yapay zekada şimdi onu eğittiğimiz için sanki bir insanmış gibi paylaşımlar yapıyor.
02:26Bu sefer paylaşan gerçekten bot mu değil mi çok emin olamıyoruz.
02:30Mesela bir akademik çalışma, 2020'lerde tamamlanan bir çalışma.
02:342015'den 2019'a kadar Twitter'daki bu trending topic dediğimiz en popüler olan haberlerin ne kadarı doğru diye baktılar.
02:41Dünyadakinin %20'si yalandı, botlarla yapılmış.
02:45Bu her beş öne çıkan haberden birinin yanlış olduğunu gösteriyor ama Türkiye'de oran %47 akademik çalışmada.
02:52Zaman zaman SMS yoluyla ya da farklı bir yöntemle karşımıza gelen bir takım içerikler var, mesajlar var.
03:00İşte icra takibi diyor, acilen şunu yap diyor, işte bir kovuşturma bir şudur soruşturma var hakkında diyor, bir dosya düzenlendi
03:07diyor.
03:07Bu tür içerikleri de bir dezenformasyon faaliyeti olarak görebilir miyiz?
03:12Eğer evet ise neden?
03:13Aslında görebiliriz ama burası biraz daha oltalama saldası.
03:17Yani benim favorim mesela internet taahhüt sürenizin sonuna geliyor.
03:21Hemen yenileyin sesli mesajları.
03:23Bunlar daha çok aslında sizin ilk etkileşime girmeniz için.
03:27Yani işte icra dosyanız var vesaire gibi şeyler de size bir numara veriyorlar.
03:31Siz onu aradığınızda aslında etkileşimi siz başlatmış oluyorsunuz.
03:34Ve aradığınızda büyük bir özellikle size bir ürün vermeye çalışacaklar, bir maddi kazanç sağlayacaklar.
03:39Belki yaptıkları şey yasal da olabilir.
03:42Ama ilk yola çıktıkları şey biraz oltalama saldırısı dediğimiz şekilde.
03:46Hani sizi avlamak için yapıyorlar.
03:48Peki özellikle bazen duyuyoruz, eyvah hesabımı ele geçirdiler, işte sosyal medya hesabım hacklendi, işte birilerinin kontrolüne girdi gibi ifadeler maalesef
04:00başımıza gelebiliyor.
04:01Peki hesaplarımızı nasıl güvenli tutabiliriz?
04:03Bazı uygulamalarda çift faktörlü doğrulama sistemleri mevcut.
04:09Bunları mutlaka açmamız lazım eğer öyle bir şık sunuluyorsa.
04:12Bu ev devlette mesela cep telefonunuza hemen ikinci bir doğrulama giriyor.
04:15Onun gibi mi?
04:16Aynen öyle.
04:16Çünkü parolanızı birinin bilmesi yeterli.
04:19Bir de cep telefonunuza çalıp gelen kodu girmesi gerekecek.
04:22İki faktörden kastımız bu.
04:24Ama bazen hani insanların zayıf noktalarına denk gelebilir.
04:28Yani biri sizi telefonla arayıp şimdi gelecek kodu da bize söyleyin dediğinde siz o sırada kandırıldıysanız bunu da kendi özgür
04:35iradenizle veriyorsunuz.
04:37Parola konusuna geleceksek hani inanılmaz basit parolar kullanmamamız gerekiyor.
04:42Hala 1, 2, 3, 4, 5, 6 vesaire gibi şeyler çok kullanılıyor.
04:46Ve her yerde aynı parolayı kullanmamamız çok önemli.
04:49Çünkü siz çok önemsiz bir sitede bu parolayı kullandınız.
04:54Sonra belki mail adresinizde de kullandınız.
04:57Sonra o veri tabanı sızıp parolanız ele geçirildiğinde aynı parolayı bu sefer diğer tarafta deneyip onu da ele geçiriyorlar.
05:03Şimdi artık maalesef sosyal medyada internet üzerinde sahte görüntüler, ses kayıtları işte o deep fake dediğimiz bir takım gerçek olmayan
05:13asla asları bulunmayan bir takım videolar bunlar siber güvenlik açısından ne ifade ediyor?
05:18Neden bir risk?
05:19Ya aslında yapay zeka burada hedefli saldırının önünü açıyor.
05:23Yani şöyle düşünün birçok insanın cep telefonunu arayıp rastgele arayıp aslında kandırmaya çabalıyorsunuz.
05:28İşte hesap numaranız terör örgütüyle bağlantılı diyerek onları korkutarak aslında parasını almaya çalışıyorsunuz ama aradığınız kişiyi aslında bilmiyorsunuz.
05:39Şimdi yapay zekada kişiye özel saldırmanız mümkün.
05:42Çünkü mesela birçok veri tabanı sızıyor ve biz aslında internette gezinirken çok fazla bilgimiz de sızıyor.
05:48Yani ben bir herhangi bir siteye girdim ve bana reklam gösterirken hakkımda birçok şey bildiği için ona uygun hareket ediyor.
05:55Ama o bilgiyi başka amaçlı da kullanabilir, beni manipüle etmek için de kullanabilir.
05:59Verilerim de sızdığı için birçok veri tabanı sızdığı için saldırı yapacak kişi aslında hakkımda çok fazla şeyi biliyor.
06:05Yani neredeyse sülalemdeki herkesi biliyor.
06:09Bu sayede bütün etkileşimlerinizi biliyor.
06:11Evet yani arayı bu bilgileri bana vererek beni hani polis olduğuna ikna edebilir.
06:15Bu yapay zekalı ve bu sızan bilgiler bu arada yapay zeka eğitiminde kullanılıyor.
06:20Yapay zeka internetteki her bilgiyi kullanıyor.
06:23Hiç hani bu telif hakkı var mıdır?
06:26Kişilik haklarına müdahale midir?
06:28Bunları çok sorgulamaz.
06:30Bu şekilde bu bilgileri kullanarak beni manipüle edebilirler.
06:33İşte anne babamı kandırabilirler.
06:35Ama bile bir seviye sonrası şu.
06:37Yani benim birçok ders kaydım internetler.
06:40Dolayısıyla sesimi eğiterek klavide yazdıkları her şeyi benim sesimle istedikleri tonda konuşturabilirler.
06:47O yüzden anne babamı arayıp ben kötü durumdayım işte kaçırdım para verin diyebilirler ki bu şu an yapılıyor.
06:53Çok tehlikeli diyeyim.
06:54Aynen öyle.
06:55Belki bir de bu durumun bir de uluslararası ölçeği var.
06:58Evet.
06:59Özellikle uluslararası perspektiften baktığımızda siber güvenlik için ne söyleyebiliriz?
07:04Neden uluslararası boyutta da bu önemli bir kavram?
07:07Yani dezenformasyonda şimdi ülkelere zarar da sokabilirsiniz.
07:10Çünkü yalan haberle aslında ayaklanma bile çıkartabilirsiniz ki bazı ülkelerde.
07:16İç karışıklıklar, huzursuzluklar.
07:18Ama siber güvenliğin bir önemli olmasının bir sebebi de şu.
07:22Artık kritik altyapılar da aslında çok fazla elektronik cihaz içeriyor ve bazıları internete bağlı.
07:28Kritik altyapılar da saldırıyor oraya bilir hale geliyor.
07:31Ve daha da kötüsü artık savaşlarda yani biz havadan karadan savaş yaparken siber evrende de savaş devam ediyor.
07:39Ve önceden bu ikisi farklı anlarda olurdu.
07:41Ama artık ikisi eş zamanlı oluyor.
07:43O yüzden çok ciddi bir tehlike.
07:44Sınır değil bir kavram da yok.
07:45Her yerden gelebiliyor.
07:46Bütün bu tartışmalar ışığında eğer değerli izleyicilerimize bir altın öneride bulunacak olsanız, hangi altın öneride bulunmak istersiniz?
07:55Cebinizden ne çıkar?
07:56Siber güvenlik farkındalığı demeliyim bu da.
08:00Çünkü biz kısaca cevap vermemiz gerektiğinde işte bütün güncellemeleri yapın, güncel şeyler kullanın diyoruz ama bazen güncellediğiniz zaman bile saldırıya
08:07maruz kalabilirsiniz.
08:08Eskisini kullanmak iyi olabilir.
08:09Siber güvenlik farkındalığı da aslında kullandığınız cihazın nasıl çalıştığını, internetin nasıl çalıştığını bilirseniz saldırganın ne tür şeyler yapabileceğini bileceğiniz için
08:20savunmanızı, gardınızı yükseltebilirsiniz bu sayede.
08:23Yani o yüzden tehditlerle ilişkin farkındalığımızı arttıralım.
08:26Aynen öyle.
08:27Yani teknolojiyi kullanırken aslında nasıl çalıştığını bilerek kullanmak bu açıdan çok önemli bence.
08:33Cengir Hocam çok teşekkür ederiz.
08:34Çok düşündürücü, çok aydınlatıcı ve aynı zamanda gerçekten farklı zamanlarda farklı değişkenleri hep dikkate alarak hareket etmemiz gerektiğini paylaşmış oldunuz.
08:44İyi ki varsınız diyelim.
08:46Çok teşekkür ederim.
08:46Sağ olun, var olun.
08:47Evet, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Enformatik Enstitüsü Siber Güvenlik Ana Bilim Dalı bölüm başkanı, doçent doktor Cihangir Tezcan ile beraberdik.
08:57Şimdi hızla doğruluk adımlarına geçiyoruz.
09:02Doğruluk adımları bölümünde beraberiz.
09:04Benim kendi adıma en heyecan duyduğum bölüm neden?
09:07Pratik bilgileri çok dikkat çeken örneklerle beraber paylaşabilmiş oluyoruz.
09:11Şimdi takdir edersiniz ki bireysel güvenlik konusunda siber güvenlik çok önemli.
09:17Çünkü kendimizi korumakla ilgili dijital dünyada önemli bir nokta.
09:21Zaman zaman SMS'ler vasıtasıyla, anlık mesajlaşma platformları vasıtasıyla bizlere mesajlar geliyor.
09:27Ve bu mesajların içerisinde çok dikkat çeken bazı ifadeler var.
09:32Acil, bloke işlem, icra takibi, soruşturma gibi bazı ifadeleri görüyoruz.
09:38Lütfen sakin olun. Hiçbir hukuki süreç aniden sizinle ilgili bir şeyi yerine getirmez.
09:45Bakın bir sonraki örneğimizde bu sefer o ifadelerin dışında yazım yanlışları var.
09:51Yani özensizlik var.
09:52Demek ki burada metnin oluşturulması, bir hukuki metnin oluşturulmasında tutarsızlıklar var.
09:57Dikkat ederseniz hem de bu sefer paralarla sizi, paranın miktarıyla acil bir şekilde hareket etmeye, yönlendirmeye çalışıyor.
10:03Yine kanmayalım. Eğer böyle mesajlar varsa, e-devlet dediğimiz, devletimizin bize sunduğu çok güzel bir imkan,
10:11hakkımızda bir soruşturma var mı, bir dosya takibi var mı, bir icra konusu var mı, e-devlet üzerinden bunları çok
10:18rahatlıkla kontrol edebiliriz.
10:19Unutmayalım, doğru bilgiye ulaşmak, yanlış ve yanıltıcı bilgiyi yaymamak, tutarsız adımlardan uzak durmak bizim birey olarak, vatandaş olarak sorumluluğumuz.
10:29Lütfen buna dikkat edin.
10:34İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Yorumlar