00:00Finlandiya Parlamentosu'nun saygı değerli başkanı, değerli dostum, sayın Hala Ado,
00:07Finlandiya Parlamentosu'ndaki Türk Dostluk Kurumu'nun değerli başkanı ve Türkiye Parlamentosu'ndaki Finlandiya Dostluk Kurumu'nun değerli başkanı,
00:17Saygıdeğer milletvekili arkadaşlarım, bugün burada sizlerle bu toplantıda bir arada olmak,
00:24Türkiye-Finlandiya ilişkileri, bölgesel ve küresel mesleleri tartışmak için bir arada olmaktan duyduğu memnuniyeti ifade etmek istedim.
00:34Buraya adım attığımız günden itibaren felkareli yararlı toplantılar gerçekleştirdik.
00:40Ümit edelim, buradaki dostane tartışmalarımızın, görüşmelerimizin sonunda da Türkiye-Finlandiya arasındaki ilişkileri olumlu şekilde etki etmiş olacağımızı ümit ediyorum.
00:55Öncelikle az evvel değerli dostum, Finlandiya Dostluk Kurumu Başkanı'nda ifade ettiği gibi,
01:02Türkiye ile Finlandiya arasında son derece tarihi, köklü ilişkiler söz konusudur.
01:08Her ne kadar mesafeler çok uzak olsa da, Finlandiya ve Türk halkı arasında gönül bağları vardır.
01:15Birisi Asya'nın en batısında, Avrupa'nın en doğusunda olan Türkiye,
01:21diğeri de Avrupa'nın en kuzeyinde, batısında olan Finlandiya,
01:27gerçekten birçok konuda ortak müşterek kararitlere sahiptir.
01:31İç şüphesiz bu konulardan birisi de, çatışma çözümleri ve müzakere konusunda Türkiye ile Finlandiya'nın geliştirdikleri ortak davamlardır.
01:42Ayrıca, özellikle 2023 yılında Finlandiya'nın NATO üyesi olarak kabul edilmesiyle birlikte olmadı.
01:50Türk-Finlandiya ilişkileri açısından yeni bir boyut ortaya çıkmış ve yeni bir ortaklık NATO çerçevesinde bir işbirliği imkanın zemini oluşmuştur.
02:03Yine 2024 yılında Türkiye ile Finlandiya arasındaki diplomatik ilişkilerin başlangıcının 100. yılı dolayısıyla gerçekleştirilen faaliyetler her iki ülkeyi birbirine yakınlaştırmıştır.
02:18Birçok alanda iki ülkenin bundan sonra da geliştirilmesi mümkün olan son derece dinamik alanlar olduğunu görüyoruz ve bundan memnuniyet duyuyoruz.
02:27Başta yüksek teknolojiler, milli savunma sanayi, eğitim, turizm gibi alanlar olmak üzere her iki ülkenin de menfaatini olacak alanlarda işbirliğini
02:39bundan sonra çok kuvvetli bir şekilde geliştirmeyi ümit ediyoruz.
02:43Ayrıca NATO kapsamındaki ortaklığımız gerçekten yeni işbirliği kapılarını da açmaya müsaade ediyoruz.
02:52Bugün müsaadenizle değişen dünyada küresel gelişmeler ve özellikle Türkiye'nin bir ortak, bir partner olarak, bir stratejik aktör olarak, bölgesel
03:07bir güç olarak Türkiye'nin yeni dünya sisteminde oynayacağı, o oyunu yapması muhtemel roller üzerinde fikirlerimizi ifade etmek istiyorum.
03:17Tevkala'da önemli bir tarihi kırılma noktasından geçiyoruz.
03:21Herhalde hiç abartı olmadan şunu söyleyebiliriz.
03:25Yakın dönemlerde insanlığın gördüğü en büyük değişim, dönüşüm döneminin içerisinden geçiyoruz.
03:32Hemen hemen hayatın her alanında tevkala büyük değişikliklerin yaşandığı, eskiye ait olan dengelerin tamamının yok olduğu, yeni bir takım araçların
03:45ortaya çıktığı bir dönemdeyiz.
03:46Sadece ülkeler ve bölgeler arasındaki çatışmaları, gerilimleri ya da ülkelerin kendi ilk çatışmaları ve gerilimlerini kastetmiyor.
03:57Bunun da ötesinde, göçmen meselesinden küresel ısınmaya kadar, açlıktan, küresel kıtlıktan, insanların yoksulluğunun artık dayanılmaz boyutlara vardığı Afrika ve Asya'daki
04:12yoksulluğun yeni almış olduğu haline baktığımızda,
04:16maalesef şunu söyleyebiliriz ki, krizler yaygındır ve krizlerin hemen tamamına yakını kaos boyutlarında krizlerdir.
04:25Ve dünyanın hiçbir bölgesi ne kadar güvenli olarak kendisini hissederseniz, küresel bu krizlerin etkisinden kurtulması, uzak durması mümkün değildir.
04:38Dolayısıyla bu sorunların çözümüne ilişkin, müşteri, orta, küresel bakış açılarını ortaya koymak ve bunları geliştirmek mecburiyetindeyiz.
04:51Hiç şüphesiz dünyadaki en önemli meselelerden birisi, çatışmaların ve gerilimlerin sürekli artılması, artması ve dünyada bu gerilimleri, çatışmaları önlemeye müsait,
05:06küresel bir sistemin maalesef ayakta kalmamış olmasıdır.
05:10Örnek olsun diye söylüyorum, Rusya'nın Ukrayna'yı işgaliyle birlikte Avrupa kıtasında başlayan ve bütün dünyayı etkileyen askeri ve siyasi
05:22etkilerin nasıl önleneceği,
05:25daha doğrusu Rusya'nın bu yayınmacılığının nasıl önleneceği konusunda küresel sistem çaresiz kalmıştır.
05:32Aynı şekilde İsrail'in Gazze'de 3 yıla yakın bir süredir yaşlı, kadın, çocuk, kimsesiz insanlara karşı sürdürdüğü, artık sol kırım
05:45boyutlarında olan katliamlarını durdurmak için dünyanın gücü yetmemektedir.
05:51Uluslararası sistem, böylesine önemli gelişmeleri dahi önlemekte etkisiz ve maalesef güçsüz kalmaktadır.
06:00Hiç şüphesiz bunun en önemli nedenlerinden birisi, küresel sistemin bu bükü haliyle artık bir fonksiyon icra edemediğidir.
06:10Dünya sisteminin kurumları çökmüştür.
06:13Bu çatışmaları önlemekte görevli olan ve kuruluş metinlerine hepimizin gönülden bağlı olduğumuz Birleşmiş Milletler,
06:22açıkça ifade etmek gerekirse, New York'ta bir ofisten öteye bir anlam taşımamaktadır.
06:28Hatta Türkiye'de bir toplantıda ifade etmiştim, Birleşmiş Milletler ne yazık ki New York'taki bir kafeden farksızdır.
06:37Etkisi olmayan, hiçbir çatışmayı çözümleyemeyen, hiçbir agresyonu durduramayan, hiçbir suçluya sen suçlusun diyemeyen bir çaresizlik içerisindedir.
06:49Allah aşkına bana söyler misiniz, Ukrayna'nın, Ukrayna'da yaşananları nasıl durduracaksınız?
06:57Rusya, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde veto oyuna sahipken, Ukrayna meselesinde Rusya'yı nasıl durduracaksınız?
07:06Aynı şekilde Filistin'deki İsrail'in saldırılarını sadece Gazze değil, Batı şeriyada ve Lübnan'daki saldırılarını arkasında ABD'nin durduğu sürece nasıl
07:19ödeyeceksiniz?
07:21Birleşmiş Milletler'de istediğiniz kadar karar alın, veto oyuna sahip olan ya da arkasında veto oyu sahibi olan bir ülkeyi kendisine
07:33hamiye olarak kırmış olan bir ülke dilediği her şeyi yapabilir durumdadır.
07:38Bu sürdürülemez bir dünya sistemidir.
07:40Bunun için özellikle demokrasiye, insan haklarına, çatışma çocuklarına fevkalade ciddiyi önem veren siz değerli Finlandiyalı dostlarımızla birlikte bu alanda ortak
07:52çalışmak, yeni bir küresel siyasi mimarinin ve küresel ekonomik mimarinin kurulabilmesi için gayret sarf etmek durumundayız.
08:01Biz bu anlamda her türlü iş birliğine hazır olduğumuzu dünkü toplantılarında da ifade ettim, bir kere daha burada Finlandiya Dış
08:10İlişkiler Enstitüsü'nde ifade etmek isterim.
08:13Değerli dostlar, Avrupa kıtası da fevkalade büyük çalkantılarla karşı karşıyadır.
08:20Ukrayna meselesi sadece Rusya-Ukrayna arasında bir sorun olmanın artık çok ötesine geçmiştir.
08:26Rusya'da başta bütün Avrupa'nın ve bütün dünyanın arasında bir problem haline dönüştür.
08:33Burada şunu da açık güreklilikle görmek ve gerekli tedbirleri almak durumundayız.
08:412014 yılında Kırım işgal edildiğinde ne yazık ki Avrupa Kırım'ın işgaline ses çıkartamadı.
08:51O zaman hakkını verelim.
08:54Angela Merkel bazı şeyler söyledi ama onun da gücü yetmedi.
08:59Dolayısıyla görüne görüne bir işgal gerçekleşti.
09:04Kırım ilave edildikten sonra Avrupa'nın bu sessizliği dolayısıyla diğer bölgeleri,
09:13Ukrayna'nın diğer bölgeleri de Rusya tarafından işgal edildi, ilave edildi.
09:19Avrupa sesini çıkaramadı.
09:21Avrupa güvenlik zafiyetinin ne kadar açık olduğunu görmüş oldu.
09:25Arkasından bu gelişmenin ardında, arkasından NATO'nun da Avrupa'daki, Avrupa güvenliği bakımından yeterince güvenli bir koruma şemsiyesi olamayacağı ortaya çıkmış
09:39oldu.
09:42Finlandiya'nın ve İsveç'in NATO'ya girmesiyle birlikte hiç şüphesiz NATO ciddi bir şekilde güçlenmiştir.
09:50Bu ülkelerin varlığı NATO'ya yeni bir kan, taze bir kan katmıştır.
09:55Ama NATO, güvenlik anlamındaki yeni konseptlerini geliştirmek ve çatışmaları önlemek için sadece silahı, sadece silahı müdahale edip, nasıl barış perspektifi
10:08geliştirebileceği üzerinde de yoğunlaşmak durumundadır.
10:11Bu çerçevede NATO'nun yeni rollerinin ne olacağı konusunda, bu önümüzdeki süreçte Türkiye'de gerçekleştirilecek iki önemli toplantıda,
10:22ümit ediyorum ki yeni konular gündeme gelecek, bütün üye ülkeler buradaki görüşlerini yakınlaştırmaya çalışacaktır.
10:31Bildiğiniz gibi bunlardan birincisi, 6-7 Temmuz'da Ankara'da gerçekleşecek NATO ülkelerinin devlet ve hükümet başkanları zirvesi,
10:42ikincisi de 28-29 Haziran'da yani bu ay içerisinde İstanbul'da gerçekleşecek ve değerli dostum Finlandiya Parlamento Başkanı'nın da katılımını
10:53bildirdiği,
10:53İstanbul'daki NATO Parlamento Başkanlığı toplantısı olacaktır.
10:59Bu toplantılarda ümit edelim ki, NATO'nun yeni bir perspektife, yeni anlayışlara, yeni tedbirlere kavuşması için gerekli fikirler gündeme gelir.
11:09Hiç şükürsiz Avrupa'nın güvenliği bakımından bir başka önemli mesele ise, Euro-Atlantik ekseninde ortaya çıkan farklılıklardır.
11:18Özellikle Sayın Trump'un ikinci dönem iş başına gelmesiyle birlikte,
11:25ABD ile Avrupa'nın güvenlik perspektiflerinde ciddi çelişkilerin ortaya çıktığı anlaşılmıştır.
11:34ABD ve Avrupa eksenli farklı güvenlik anlayışları hiç şüphesiz NATO'nun bünyesi içerisinde meclis edin beni,
11:43burada da ortak bir noktaya kavuşulmasının NATO'nun geleceği bakımından yararlı olduğunu düşünüyoruz.
11:50Tabii ki NATO ile birlikte ele alınması gereken bir diğer konu da Avrupa Birliği meselesidir.
11:55Türkiye, başından itibaren Avrupalı bir devlet olarak, az evvel arkadaşlarımızla da konuşuyorduk,
12:03Osmanlı Devleti kurulurken bir Doğu Devleti olarak değil, daha tam devlet olarak teşekkür etmeden önce bile
12:12Rumeli'ye geçerek Avrupa topraklarında Avrupalı bir devlet olarak doğmuştur.
12:19Dolayısıyla Türklerin tarihsel yürüyüşü hep yönünü batıya çevirmiş, hep Avrupa'ya doğru yönelmiştir.
12:26İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Yorumlar