00:00Her kene hastalık yapmaz.
00:01Daha doğrusu şöyle, çok şey bir soru oldu.
00:05Teknik bir soru oldu aslında basit gibi görünse de.
00:08Şimdi dünya genelinde binden fazla kene türü var.
00:11Bunların yaklaşık 200-250 kadarı doğrudan insan ve hayvan sağlığını ilgilendiriyor.
00:17Özellikle bazı keneler var.
00:19Çok konak spesifikliği dediğimiz olay söz konusu.
00:22Sadece bir canlı üzerinde görebilirsiniz.
00:24Yani başka bir canlı da göremezsiniz.
00:26Biraz daha teknik olsun.
00:27İksodis arborikolayı sadece kuşlar üzerinde görürsünüz.
00:30İnsanlar üzerine gelmez.
00:31Çiftlik hayvanlar üzerinde de göremezsiniz.
00:34Dolayısıyla bu doğrudan insan ve hayvan sağlığını ilgilendirmez.
00:37Bizim ülkemiz için şunu net söyleyebilirim.
00:40Yani ülkemizde insanlar üzerinden toplanan kene tür sayısı yaklaşık 20.
00:45Yani 20 kadar kene, 56 kene türümüz var tüm Türkiye'de görülen.
00:49Bunun 20 kadarı insanlar üzerinden geliyor.
00:52İnsanlar üzerinden kan emebiliyor.
00:54Bunların içlerinde de hepsi aynı eşit sıklıkta ya da yoğunlukta insanlar üzerine gelmiyor.
00:59Özellikle insanlar üzerinden toplanan kenelerin %70-%80'nin oranında hiyoloma marginatum olduğunu biliyoruz.
01:05Bu bizim için önemli bir kene.
01:07Ülkemizde Kırım-Kongo kanamalı ateşi hastalığının önemli bir vektörü, bulaştırıcısı sayılıyor.
01:12Tabii sadece hiyoloma marginatum mu önemli?
01:16Hayır, diğer keneler de çok önemli.
01:18Yani örneğin Lufise falus sanginus adını verdiğimiz kene, rikesia konora dediğimiz bir bakteriyi bulaştırıyor.
01:25Ve insanlarda rikesiosis dediğimiz bir hastalığa neden oluyor.
01:28Bu bizim için önemli.
01:29Yine Ixodes ricinus adını verdiğimiz kene, daha çok Karadeniz bölgesinde kuzey nemli alanlarda görülen bir kene türü.
01:38Bu da Borelia dediğimiz bir bakteriyi bulaştırıyor.
01:41Özellikle Borelia buktörferi dediğimiz bir bakteriyi bulaştırabiliyor.
01:44Bu da insanlarda Lyme hastalığı adını verdiğimiz bir hastalığa neden oluyor.
01:49Yine sadece bunlar mı?
01:50Hayır, yani keneler çok sayıda hastalık etkeniyle doğrudan ilişkili.
01:53Yaklaşık 200 kadar kene kaynaklı hastalık var.
01:57Bunlar zaman zaman düşük veya nadir de olsa insanlar da görülebiliyor.
02:01Örneğin Avrupa'da çok yaygın ülkemizde nadir görülebilir bir hastalık ama
02:06kene kaynaklı ensefarit mesela, Avrupa'da Ixodes ricinus adını verdiğimiz keneden kaynak, ondan bulaşan bir kene, hastalık.
02:14Çok yaygın olarak görülebiliyor.
02:17Yine dermasantor retikulatus adını verdiğimiz bir kene türümüz var.
02:22Rikesioz dediğimiz vakaları insanlarda hastalıklarının oluşmasına neden oluyor.
02:28Sadece bu mu?
02:29Yani bu hastalıklar mı?
02:30Hayır, dediğim gibi birçok hastalık kenelerden bulaşabilir.
02:33Bunun dışında kenelerin hastalık bulaştırmak dışında bir takım farklı hastalıklara ya da semptomlara da rahatsızlıklara mı diyeyim artık neden olduğunu
02:42da biliyoruz.
02:43Özellikle kene kaynaklı felç vakaları görülebilir.
02:46Özellikle ülkemizde de nadir olarak da olsa bildirilen vakalar var.
02:50Özellikle bizim fasyal sinir dediğimiz işte kulak arkasında ya da bazen çok enteresan vakalar oluyor.
02:55Kulak içerisinden, orta kulaktan, kulak zarından alınan kene vakaları var.
03:01Buralar tabii yüz sinirlerinin geçtiği alanlar.
03:04Buralardan kene emmesi, kan emmesi durumunda özellikle kenenin salgıladığı tükürük sıvısının sinir dokuları üzerinde harabiyete neden olduğunu biliyoruz.
03:16Ve geçici de olsa bir felç durumuna neden olduğunu biliyoruz.
03:20Yine benzer şekilde illa doğrudan sinire yakın bir yerden olması gerekli değil.
03:25Bazı durumlarda sistemik alerjik reaksiyonlar gelişebilir.
03:29Yani kene tutunduğunda kişi o an kenenin tükürük bezindeki tükürük sıvısındaki bir sıvıya karşı bir alerjisi varsa aşırı derecede reaksiyon
03:38gösterebilir.
03:39Yine insanlarda ve hayvanlarda kısmi felçler görülebilir.
03:43Özellikle tick paralysis dediğimiz kene felci dediğimiz bir felç olayı var.
03:47Koyunlar etkilenir bundan mesela daha çok.
03:50Bu oldukça önemlidir ama ülkemize nadir görülür.
03:53Çok sıkıntılı değildir yani.
Yorumlar