00:00Z dużym uproszczeniem. Można powiedzieć, że współczesna debata bioetyczna toczy się między dwoma stanowiskami. Jedno stanowisko to jest utylitaryzm, a
00:12drugie to jest personalizm.
00:15Utylitaryzm, który sięga do Jeremiego Bentana i Johna Stewarta Milla i do tej zasady, że dobre i słuszne moralnie jest
00:25to, co dostarcza jak największą korzyść, jak największej liczbie osób.
00:30To stanowisko, bo pytanie od razu się pojawiło już wtedy, kiedy oni to zaproponowali. Co to jest korzyść? Co to
00:37znaczy korzyść? Jedni mówią, że przyjemność, drudzy mówią jakiś dobrostan, trzeci mówią jeszcze coś takiego.
00:45Dzisiaj dominuje stanowisko, które jest określane jako utylitaryzm preferencyjny. Dobre i słuszne moralnie jest to, co pozwala na realizację własnych
00:57preferencji jak największej liczbie osób.
01:00Jest zasada taka ogólna. W opozycji do tej zasady jest personalizm. Persona, osoba, personalizm, który sądzi, że nie możemy dzielić
01:15ludzi na jak największą grupę beneficjentów
01:19i tą resztę, która musi sobie radzić albo musi przyjąć do wiadomości, że jest na pozycji przegranej, tylko że każda
01:29istota ludzka jest godna szacunku.
01:34I w odróżnieniu od tej zasady dobre i słuszne jest to, co jak największej liczbie osób pozwala realizować swoje preferencje,
01:43zasada personalizmu jest następująca. Dobre i słuszne jest to, co respektuje każdego człowieka i całego człowieka.
01:55Niezależnie od tego, kim jest, jaką ma wartość, na jakim etapie rozwoju się znajduje, co sobą reprezentuje, jaka jest użyteczność
02:08jego życia.
02:08Całego człowieka, ponieważ nie chodzi jedynie o te zdolności, jakie mamy, zdolność do transcendowania, czyli do przekraczania siebie,
02:20zdolność do myślenia spekulatywnego, zdolność do komunikacji, ale również ludzka cielesność wchodzi w tą, można by powiedzieć, w tą godność
02:34człowieka.
Comments