00:00Ayon sa datos ng Philippine National Police,
00:03may get 35,700 focused crimes ang naitala noong 2025.
00:08Higit 12,000 cases dito ay theft.
00:11Isa sa mga pinakamadalas na nanakao o nananakaw ay ang cellphone.
00:15Nakuha, kapag nawalang iniingatan mong phone,
00:18alam mo ba kung ano mga dapat mong gawin?
00:20Makinig at matuto dito sa MIL 101.
00:31Kabilang mobile phones, sa mga madalas na madukot,
00:34ang delikado rito, ito ay naglalaman ng mga personal na impormasyon tungkol sa'yo.
00:39Na nakukompromiso, eh naku, lagot ka.
00:42Kaya sa oras na mawalaan sa cellphone mo,
00:44maliban sa manginayang ka, eh kailangan maging kalmado
00:47at mabilis na gawin ang mga sumusunod.
00:50Una, obserban ang paligid.
00:52Huwag agad magpanik.
00:54Tandaan ang oras, lugar at mga taong nakahalubilo.
00:57Kung ito ay nasnatch o nadukot,
01:00huwag nang habulin.
01:01Mas maigi kong maghahanap ng nakastandby na polis.
01:05Sunod, gamitin ang phone locator o intelligent assistant
01:09gaya ng Find My or Find My device
01:12para agad na malocate at ma-block ang iyong cellphone.
01:17Kung wala nito, subukan tawagan ang iyong numero
01:20para matukoy kung may pag-asa pang maibalik ito.
01:23Pero kung walang sumasagot o hindi na ito matawagan,
01:26agad ng umaksyon.
01:29Balitan agad ang passwords ng inyong accounts,
01:32unain ang social media at email account.
01:36Abisuhan ng iyong pamilya, mga kaibigan,
01:38tungkol po sa nangyari.
01:40Itong unang depensa laban sa identity theft
01:43o an authorized access.
01:45Next namang kontakin ay ang iyong digital bank.
01:49Tawagan ang customer service hotline
01:51na makikita sa ATM card
01:52o maaaring ring makuha sa official website ng iyong bank ko.
01:56Ipa-block ang iyong bank account
01:58para maiwasan ang kahit anumang fraudulent transactions.
02:02Mabilis ding tawagan ang iyong cellular provider
02:05at pansamantalang ipa-deactivate ang SIM number na nawala.
02:10Kung nag-aalala ka na baka hindi mo na muli magamit ang iyong numero,
02:14tandaan na dahil sa SIM card registration,
02:18maaaring kang mag-request ng replacement SIM
02:21na may parehong mobile number.
02:23Sunod, magtungo na sa pulisya para mag-file ng blotter report.
02:28Tandaan, ang pupuntahang presinto
02:31ay ang siyang dapat na may sakop sa lugar
02:34kung saan nangyari ang insidente.
02:37Ang blotter report ay mahalaga bilang opisyal na record
02:41kung sakaling kailanganin sa mga legal o insurance claim.
02:45Matapos ito, ipa-block ang cellphone
02:48sa National Telecommunications Commission o NTC.
02:52Mag-submit ng Notarized Affidavit of Ownership and Loss
02:57kasama ang IMEI number ng nawalang cellphone
03:02na makikita mismo sa mismong box.
03:05Huwag niyo pong itatapon niyan ha pagkabili.
03:07Maaaring gawin ang proseso online.
03:09Mag-send lamang ng email sa NTC, official email address.
03:14Libre ang servisyong ito ng ahensya
03:17kaya malaking tulong para hindi na magamit
03:19ang nawalang cellphone sa anumang domestic transactions.
03:24Ang mga aksyong ito ay mahalaga
03:27para maproteksyonan ang iyong personal data.
03:30Ang pagkawala ng cellphone ay hindi lamang abala
03:33kundi bantarin sa iyong siguridad.
03:35Kaya po tandaan, maging kalmado,
03:38mabilis na umaksyon,
03:40at sundin ang mga gabay na ito
03:42para hindi tuluyang maperwisyo.
03:45Abangan na iba pa natin pag-uusapan
03:47dito lamang sa
03:48MIL 101.
Comments