00:01Mga online games na kinaadikan ng mga kabataan.
00:05Unang nabalitaan sa resibo na ginagawang daan para mang-recruit ng mga bata
00:10na kukubuging maging violent extremists o sumanib sa labis na karakasan.
00:17Ano nga ba ang next level sa ating nakababakalang istorya?
00:23Simpleng paglalaro ng online games tulad ng Roblox ang naatubag ng kanyang anak na si Tony.
00:28Hindi niya tunay na pangalang.
00:33Yan ang buong akala ng ilang itatago namin sa pangalang Esmeralda.
00:38Hanggang isang araw, laking gulat na lang ni Esmeralda nang may bumisitang mga otoridad sa kanilang bahay.
00:44So hindi ko alam ano nangyari. May nangyari ba sa school?
00:47Meron ba siyang sinaktan? Para umabot ng ganun, may involve yung authorities.
00:53Nakakataho.
00:54Ayon sa Philippine National Police Anti-Cyber Crime Group,
00:57ang anak daw niyang si Tony, di umunoy may nakakausap na delikadong tao online.
01:04I will burn down my school.
01:07Ito rao ang isa sa nakababakalang social media post ng anak ni Esmeralda na isang grade 6 student.
01:14Ayon sa guidance counselor ng Eskwela Khan,
01:15hindi rao niya kailanman nakitaan si Tony ng pagiging marakas sa kanilang klase.
01:20Yung sedyante namin, basiyahin siya.
01:23Actually, ang sabi pa nga sa section nila, siya yung parang mascot ng grupo.
01:29Pero ano ang nagtulak sa kanyang magpost ng nakababakalang mensake?
01:35Dahil nga sa laro nila sa Roblox, may nag-send sa kanya ng link,
01:39kin-link niya, nakalago niya yung mga tao na yun.
01:42Doon na nagsimula na makausap niya, makasalamuhan niya.
01:46Dagdag pa ng bata, may reward system daw sa lab ng grupo
01:49sa tuwing sumusunod sila sa mga ipinapagawa ng kanilang mga kausap.
01:54So akala niya, naglalaro lang din sila.
01:56Now, itong mga ginagawa, ipapagawa sa kanya, may karumpatang points.
02:01Sa eksklusibo at kauna-unakang panayam ng resibo sa PNP Anti-Cybercrime Group,
02:08ibinahagi nila ang mga nakalap nilang informasyon tungkol sa kasong ito.
02:13Director, kailan at paano na-discovery ng PNP Anti-Cybercrime Group
02:19na nagagamit ho sa violent extremism at sa hindi wastong klase ng asal ng mga bata?
02:26Yung ganyan ho, yung mga online gaming platforms.
02:28Meron ditong mga kalaro.
02:30They might be terrorists or they might be individual with violent conviction.
02:39Ang iba dito ay linilipat at nag-uusap nila sila sa chat group
02:44na separate na rin sa virtual gaming.
02:47Doon, nagkakaroon na ng mga possible na mind conditioning.
02:52Mula sa online game, inililipat daw ang usapan sa iba pang messaging application
02:56kung saan pwedeng mag-uusap sa private chats, voice calls at mga group server.
03:01Numabas din sa investigasyon ng mga autoridad na hindi na pala mga minority edad
03:05ang nakakausap ng mga bata online.
03:07Accordingly, merong silang nakalaro na outside from their group.
03:11Ito ay foreign speaking, nakalaro nila na minamindset sila sa mga gano'n na sistema.
03:20Ipinakita rin ang PNP Anti-Cybercrime Group sa RRRRASIVO
03:23ang mga materiales na kanilang natukoy.
03:26Galing daw ito sa mga pag-uusap ng ilang kabataan sa nasabing grupo online.
03:30Lumalabas dito, merong mga shooting,
03:34merong mga execution,
03:37compilation ng mga beating,
03:40accidents,
03:41it requires response,
03:45mga potential na
03:48terroristic actions,
03:50and of course, like mga bombing,
03:52mga threats,
03:53so we act on this immediately.
03:55February 2, 2026,
03:56nagsagawa ng rescue operation.
03:58Ang PNP Anti-Cybercrime Group sa pitong estudyanting
04:00may posibilidad ng sumanip
04:03sa paniniwalang
04:04nihilistic violent extremism
04:06o labis na karakasan.
04:08Siyempre, natakot ako para sa future ng hanap.
04:11Hindi ko alam,
04:12meron na ba siyang record?
04:14Hindi ko alam kung anong mangyayari sa kanya?
04:16Sabi ng PNP,
04:17hindi nila alam kung nasan itong mga taong to.
04:20And medyo naging at ease na lang ako
04:22nang sinabi nilang
04:23wala sila dito sa Pilipinas.
04:26Makaraan ang isinagawang rescue operation
04:28ng PNP Anti-Cybercrime Group
04:30dito po sa mga estudyante.
04:32Na-recover din nila
04:33ang bawat cellphone ng mga mag-aaral
04:35nasa Galilee
04:37ang tactical gloves na ito.
04:39Ang ilang klase ng pit
04:40ang disenyo SS.
04:43Ito ho ang dreaded hit squad
04:45noong panahon
04:46ng Nazi ruler na si Hitler.
04:48Larawan din
04:49ng isang helmet
04:50ang nakita ho sa cellphone
04:52ng isa sa mga bata.
04:53Pati na ho
04:54yung isang larawan
04:55ng M16A1
04:57automatic rifle.
04:59Ang guantes na ito
05:01na color brown
05:01at sa ilalim
05:02isang tactical vest.
05:04Sa investigasyon po
05:05ng PNP-ACG
05:06yung mga kagamitang ito
05:08na ginagamit po sa combat
05:09ay sinasabing
05:10pinabibili
05:11sa mga estudyante
05:12at kanilang gagamitin
05:14sa oras na ilunsad na
05:16yung pag-atake.
05:20Maygit isang buwan
05:21mula nang madiskubre
05:22ng mga otoridad
05:22ang posibleng pagsald
05:23ni Tony
05:24at ng iba pang kabataan
05:25sa pininiwala
05:26ang nihilistic violent extremism.
05:29Sumailalim sa regular session
05:31sa isang psychiatrist
05:32si Tony
05:33at patuloy na raw
05:35na bumubuti
05:35ang kalagayan
05:36at pag-iisip ng bata.
05:37Pag kinakausap namin siya
05:39walang galit.
05:40It's in a calm manner
05:42na kailangan
05:43maintindihan niya
05:44na mali yung ginawa niya.
05:46Mas okay na siya ngayon.
05:47Mas madami na siyang
05:48physical activities.
05:50Yung time niya
05:51sa mga kaibigan niya.
05:52Mas naging
05:53sociable siya.
05:54Nagsibing aral naman
05:56kay Esmeralda
05:56ang nangyari
05:57sa kanyang anak.
05:59Siguro kailangan na lang din natin
06:00na i-educate
06:02yung mga bata
06:03as kung kailan sila
06:04marunong na gumamit
06:05ng internet.
06:07I-guide natin sila
06:08kung ano ba yung mga tama.
06:10Ano ba yung
06:11kailangan nilang iwasan.
06:13Hindi natin makakontrol
06:14kung ano yung makikita nila online.
06:16Ayon sa isang child psychiatrist,
06:18makalagang maagapan agad
06:19ang ganitong panganib online.
06:21Lalo na may tuturing pa rin
06:22impressionable
06:23at nasa formative years
06:25ng bata
06:25ang edad na
06:26labindalawa
06:27hanggang labing-pitong taong gulang.
06:29Ang mga bata,
06:30madali silang mainganyo,
06:31madali silang mahikayat
06:33kasi yung brain nila
06:34para pa siyang sponge.
06:36So,
06:36mapu-form siya
06:37kung paano siya
06:38finu-form,
06:39mabubuo yung
06:40sa isipan nila.
06:42Sa pagkakumalig
06:43ng mga bata
06:43sa mga online games,
06:45hindi rong malayong
06:46hindi na nila nalalaman
06:47ang diferensya
06:48ng online world
06:49sa realidad.
06:50Ito yung magiging
06:51way of life nila
06:52kasi ang akala nila
06:53ito na yung normal.
06:55Ito yung tama.
06:57So,
06:57ang nangyayari sa kanila
06:58nagiging
07:01reality nila
07:02yung maling paraan.
07:04So,
07:05yun ang gagawin nila
07:06kasi akala nila
07:07yun ang tama.
07:07Dalawang buwan,
07:08matapos ipalabas sa
07:10resibo
07:11ang nakababahalang
07:12online threat
07:13sa mga kabataan.
07:14Sinimula na ng Senado
07:15ang pag-iimbestiga rito.
07:16Dakil sa mga seryosong
07:18panganib tulad ng
07:18online sexual abuse
07:20at exploitation
07:21of children
07:21ng osayek,
07:22grooming,
07:23at posibleng
07:24paggamit ng platform
07:25sa pagpaplano ng
07:26krimen o karakasan.
07:27Isang halimbawa na rito
07:29ay yung nabalitaan
07:30natin kamakailan
07:31na kaso ng
07:33pitong kabataan
07:35na naimpluensahan
07:36sa nilalaro nilang
07:37online games
07:38na magsagawa sana
07:40ng karahasan.
07:42These instances
07:43remind us
07:44that these risks
07:45are real,
07:46immediate,
07:47and deeply concerning.
07:49Kinwestiyon din
07:49sa pagdinigang
07:50kakulangan ng sapat
07:51na child safety measures
07:52sa platform.
07:53Nakikita po natin
07:55kung paano
07:55sinasamantala
07:56ang mga espasyong ito
07:58para abusuhin
07:59ang ating mga anak.
08:00Nagbigay rin
08:01ang Committee on
08:01Women-Children
08:02Family Relations
08:03and Gender Equality
08:04ng babala
08:05na pwedeng iba
08:06ng roadblocks
08:07sa Pilipinas
08:08kung
08:08hindi ito susunod
08:09sa itinakdang
08:10safety requirements.
08:12Sa kayon,
08:13nananatiling
08:13under monitoring
08:14ang mga gaming platform
08:15tulad ng roadblocks
08:16kung susunod ba
08:17ang mga ito
08:17sa mas maipit
08:18na mga regulasyon.
08:20Sa isang joint statement
08:21ng DICT,
08:22CICC,
08:23at roadblocks,
08:25nakipag-ugnayan na raw
08:26ang roadblocks
08:27sa kanilang agensya
08:28para matiyak
08:28ang kaligtasan
08:29ng mga users
08:30sa bansa,
08:30lalo na mga kabataan.
08:32Bilang tugon,
08:33inanunsyo rin
08:34ang roadblocks
08:34sa dalawang bagong uri
08:35ng accounts
08:36na nagpibigay
08:37ng angkop na content
08:38o laman base
08:38sa edad ng user.
08:40Magpapatubad din
08:40ang mandatory facial age check
08:42bago magamit
08:43ang chat feature nito
08:44o yung pakikipag-usap
08:46sa mga kalaro online.
08:47Otomatikong ilalagay
08:48ng system
08:49sa mga batang
08:49wala pang siyam
08:50na taong gulang
08:51sa roadblocks kids account.
08:53Dito mananatiling
08:54naka-offan chat
08:55para maiwasan
08:55ang pakikipag-usap
08:56habang naglalaro.
08:58Ang mga edad siyam
08:59hanggang 15 taong gulang
09:00naman
09:01ilalagay sa roadblocks
09:02select account
09:03na may filtered chat.
09:04Ibig sabihin,
09:05limitado lang
09:05sa kanilang mga edad
09:08palalawakin din daw
09:08ng roadblocks
09:09sa kanilang parental controls
09:10para mabigyan ang kakayahan
09:12ng mga magulang
09:13na i-block ang ilang mga laro
09:14sa platform.
09:16Samantala,
09:17nito lang nakaraang linggo
09:18ibinalitan ni Esmeralda
09:19sa resibo
09:20na maayos na
09:21ang kalagayan
09:22ng anak niyang si Tony.
09:24Patuloy pa rin daw
09:25ang pagbomonitor
09:25sa kanya ng mga social worker
09:27at nito lang Marso
09:29gumraduit na si Tony
09:30mula po sa grade 6.
09:31Sa huling pakayag
09:32ng PNP Anti-Cybercrime Group
09:34na sa labing siyam
09:35ng minorde edad
09:36ng kanilang natukoy
09:37at na-rescue
09:38na iturn over na rin daw nila
09:40ang kaso
09:40sa mga social worker
09:41para sa mga nararapat
09:43na gabay.
09:44Of course,
09:44we need the help
09:45of the parents.
09:46Kailangan bantayan nila
09:47ang kanilang mga anak
09:48sa paggamit
09:49ng kanilang mga computers
09:50o mga device.
09:51Especially itong mga
09:53virtual gamings
09:54na introducing violence
09:56para hindi itong magdulot
09:58ng problema
09:59balang araw.
10:02Maraming salamat
10:03sa panunood.
10:04Mga kapuso,
10:05para masundan
10:06ang mga reklamong
10:07nasolusyonan
10:08ng resibo,
10:09mag-subscribe lamang
10:10sa GMA Public Affairs
10:12YouTube channel.
Comments