00:29İzlediğiniz için teşekkür ederim.
00:30Savaş uçakları ile de uçan bir isim var yanımda şu anda.
00:33Bayez Sistems'in direktörlerinden, strateji direktörlerinden bir tanesi.
00:37Kendisi Birleşik Krallık'tan geldi.
00:39Sayın Mike Balkville ile birlikteyim.
00:42Bir özet yapayım değerli izleyiciler.
00:46Şimdi Türk Hava Kuvvetleri filosunda bizim uzun yıllardır kullandığımız bir hava kuvvetleri filosunun
00:51omurgası diyebileceğimiz F-16 uçaklarımız var.
00:54Önceki nesilden de Phantom savaş uçaklarımız vardı biliyorsunuz.
00:58Bunların tabii görev tanımları, kullanım alanları oldukça farklı birbirinden.
01:02Türkiye bir taraftan da kendi milli yerli kaynaklarla büyük oranda geliştirmeye çalıştığı bir KAN projesi var.
01:10Bu da TUSAŞ tarafından bu proje devam ettirilmekte.
01:13Bunun yarısı da F-35 programının da Türkiye program ortaklarından biriydi.
01:18Amerika Birleşik Devletleri'nde bu uçak üretilirken Türkiye'de önemli oranda bu üretime katkı veriyordu.
01:25Fakat daha sonraki bir takım gelişmelerle özellikle S-400 hava savunma sisteminin Rusya'dan alınmasıyla Türkiye bu programdan çıkarıldı ve KASA
01:35yaptırımları başladı.
01:36KASA yaptırımları ile birlikte F-35'ler konusunda şu anda bir belirsiz döneme girilmiş durumda.
01:42Hal böyleyken Türkiye bu dönemde yakın gelecekte hava savunma ve hava muharebelerinde kullanmak üzere bir uçak arayışı içindeydi.
01:52Burada Avrupa Konsorsiyumu tarafından adı Eurofighter olarak belirlenmiş olan bu uçağa Eurofighter Tayfun'u satın alma kararı verdi.
02:03Ve Milli Savunma Bakanlığı ile de bu konsorsiyum adına Birleşik Krallık'tan BAS Systems ile görüşmeler yapıldı.
02:10Bir stratejik anlaşma imzalandı.
02:12Bu çerçevede Türkiye Trench 4 yani yeni fabrikadan yeni çıkacak olan uçakları kısa bir süre, belli bir süre içinde teslim
02:22almaya başlayacak.
02:23Ayrıca bazı uçaklarda normal şartlar altında planlarda bir değişiklik olmazsa köyfez ülkelerinden temin edilecek.
02:31Sadece bu jetle değil, diğer modellerle de çok önemli bir tecrübeniz var. Lütfen özetleyebilir misiniz?
02:40Geçmişim şöyle. Uzun yıllar önce Harrier uçurmaya başladım. 6 yıl Harrier'da kaldım.
02:45Sonra 2004'te Tayfun'a başlamadan önce 3 yıl Hollanda Hava Kuvvetleri ile F-16 uçurdum.
02:51Ve Kraliyet Hava Kuvvetleri'nden ayrılana kadar bu uçağı uçurdum.
02:55Son görevim Birleşik Krallık için tüm Tayfun'ların ve tüm F-35'lerin komutanlığıydı.
03:01Yani muazzam bir tecrübeniz var.
03:03Evet oldukça geniş bir tecrübem var.
03:08Modern dünyada neredeyse tüm modern ve önemli jetler dahil olmak üzere uçtunuz.
03:13Özetlemek gerekirse ki izleyenlerin çoğunun jetler hakkında detaylı bilgisi yoktur.
03:18Eurofighter ve Tayfun'un avantajlarını temel olarak nasıl özetleyebiliriz?
03:22Ve bu jetler Türk Hava Kuvvetleri filosuna katıldığında ne düşünüyorsunuz?
03:27Esneklik, kabiliyet, menzil ve diğer sistemler, füzeler açısından temel faydaları ne olacak?
03:33Lütfen bu konularda kısa bir bilgi paylaşabilir misiniz?
03:41Bence Türkiye'nin burada satın aldığı şey, F-16'ya ve gelecekte Kaan'a, aynı zamanda otonom işbirlikçi platformlarınıza, yani
03:49insansız araçlarınıza harika bir ortak uçak.
03:51Tayfun'un Türkiye'ye getirdiği şey, bence uçak performansında artan bir seviyedir.
03:56Tayfun'u tanımlama şeklim şudur.
03:58İki motorlu, daha yüksekte ve daha hızlı uçan bir F-16.
04:03Daha yüksekte ve daha hızlı.
04:05Ve iki motorlu olması bir nevi avantajdır.
04:08Neden?
04:09Basitçe, çünkü daha fazla güç alıyor.
04:11Evet.
04:11Ve art yakıcıyı aynı şekilde kullanmama gerek kalmıyor.
04:15Ve bu meteor gibi silahları diğer uçakların operasyon yapamadığı menzillerde kullanmamı sağlıyor.
04:21Çok güçlü ve çok geniş bir görüş alanına sahip, devasa bir radarla birlikte meteor menzil kullanımı.
04:27Türkiye'nin satın aldığı o elektronik taramalı radar, meteorla birleştiğinde, Türkiye'nin karşılaşabileceği hasımlara karşı ona ciddi bir avantaj sağlar.
04:36Ve bunu F-16 ile eşleştirdiğinizde ve Kaan gibi 5. nesil uçaklara geçtiğinizde, Türk Hava Kuvvetleri'nin elinde dengeli bir
04:44yetenek portföyü olur.
04:45Savaş ortamında Tayfun'u tanımlama şeklim zahmetsiz kullanımdır.
04:49Motor için endişelenmeme gerek yok.
04:51G limitleri için endişelenmeme gerek yok.
04:54Bunların hepsi benim yerime yapılıyor.
04:56Ve uçakta gördüğümüz şey, Hava Kuvvetleri için işi yapabilecek gerçekten güvenilir ve her an hazır bir uçak olduğudur.
05:03Kraliyet Hava Kuvvetleri'nde Tayfun'u uçurduğum 23 yıl boyunca bir tane bile İngiliz fırlatmak olduğu vakası yaşanmadı.
05:10Kraliyet Hava Kuvvetleri, 23 yıl önce satın aldığı uçak sayısının aynısına sahip.
05:16Yani bu bir nevi güvenilirliği gösteriyor.
05:20Kesinlikle.
05:21Haklı mıyım?
05:22Ve bence bu gerçekten heyecan verici.
05:25Türkiye'ye sunduğu şey, hali hazırda sahip olduklarının yanına eklenecek başka bir kabiliyettir.
05:30Ve Türkiye'nin dört ortak ülke dışındaki Tayfun'un satın alan ilk NATO ülkesi olarak gelmesi harika.
05:36Dolayısıyla bizim için Türkiye'nin endüstriyel olarak ve bu kabiliyet yolculuğunda bize yardımcı olması gerçekten heyecan verici olacak.
05:44Bu Türkiye, Birleşik Krallık ve tabii ki Eurofighter ortakları için harika bir değişik.
05:51Eğitim bence önemli konulardan biri.
05:53Örneğin ben deneyimli bir F-16 pilotuyum ve siz de bu jet için benim eğitmenimsiniz.
05:58Tüm bilgimi bir jetten diğerine aktarmak ve uyum sağlamak için ne kadar zamana ihtiyacım var?
06:03Çok hızlı.
06:04Ne kadar sürer?
06:06Bence 3 ila 4 ay kadar sürebilir ama bunun büyük bir kısmı uçuş kısmı değil.
06:10Büyük kısmı yer eğitimi, sistemleri öğrenme, uçağın acil durumlarla başa çıkma şekli ve biraz simülatör süresi olacak.
06:18Ama savaşma prensipleri F-16 ile çok benzer.
06:24Geçtiğimiz günlerde Türk ve Birleşik Krallık makamları stratejik ikili bir işbirliği anlaşması imzaladı.
06:30Bu da çok önemliydi.
06:31Ve anladığım kadarıyla bu, iki ülke ve ayrıca Avrupa Eurofighter konsorsiyumu arasındaki en önemli kilometre taşlarından biri olacak.
06:40Çünkü Almanya gibi diğer bazı ülkeler de program ortağı.
06:43Lütfen diğer ülkelerin de isimlerini söyler misiniz?
06:46Almanya, İtalya, İspanya ve Birleşik Krallık.
06:48Ama Türkiye'nin bu kulübe girmesi bence muazzam.
06:51Çok heyecan verici olacağını düşünüyorum.
06:53Sizi aramızda görmek harika.
06:59İlk kez gövdü üzerinde Türk bayrağını görüyoruz.
07:03Ayrıca kuyrukta da.
07:04Harika.
07:06Arkadan görebiliyoruz.
07:08Harika.
07:09Son soru.
07:10Şu an dünyada genel olarak konuşuyorum.
07:14Dördüncü nesil jetler var.
07:15Belki dört buçuk ve F-35 gibi beşinci nesiller.
07:19Muharip havacılığın geleceği nedir?
07:21Altıncı nesil ve insansız sistemler hakkında ne düşünüyorsunuz?
07:25Şu an ne kadar yakınız?
07:30İnsansız sistemlerin ana aktör haline geleceğini göreceğimizi düşünüyorum.
07:35Farklı boyut ve tiplerde giderek daha fazlasını göreceğiz.
07:38Bazıları düşük görünürlükle olacak, bazıları olmayacak.
07:41Dördüncü ve dört buçukuncu nesillerin hala bir yeri olacağını düşünüyorum.
07:45Çünkü hala standart hava muharebesi dediğim şeyi yapmam gerekiyor.
07:48İletişimi kesilmiş yolcu uçaklarında hala önlemem gerekiyor.
07:52Sınırlarımda hala devreye gezmem gerekiyor.
07:55Sınırlarımı hala korumam gerekiyor.
07:57Bu yüzden bunun için harika bir yer var.
07:59Beşinci nesil kesinlikle ve altıncı nesil sadece tüm bunları bir araya getirip büyütmektir.
08:05Ama tabii ki tüm bu kabiliyetlerle birlikte maliyet de artıyor.
08:08Bu yüzden dediğim gibi o dengeye ihtiyacınız var.
08:11Uçmanın ve savaşmanın yeni bir yolunu keşfettiğimizde eski savaşma yollarını kaybetmiyoruz.
08:17Onlar hala uygulanabilir ve angajman kurallarıyla bazen görsel olarak birleşmemiz gerektiğini biliyoruz.
08:23Yani tüm kabiliyetlere sahip olabilirsiniz ama hala manevra yapabilmem gerekiyor.
08:28Yani mesele o denge.
08:29Ama evet altıncı, yedinci, sekizinci nesillere doğru devam edeceğiz.
08:40Tam olarak öyle.
08:42Son soru, ilk ve son raporlara göre Türkiye Eurofighter jetlerinin ilk partisini 2030'da almaya başlayacak.
08:49Trench 4-20 jet.
08:51Bu bilgi hala doğru mu?
08:52Bunların hepsi doğru, evet hepsi doğru.
08:54Yepyeni.
08:55Hattan yeni çökmüş.
08:56Türk pilotunuz gelip onları Vartun'dan aldığında yüzünde kocaman bir gülümseme olacak.
09:00Bence bu sadece Türkiye için değil, NATO için de önemli.
09:04Çünkü Türkiye ABD'den sonra ittifaktaki en önemli ülkelerden biri.
09:08Türkiye ittifakın güney kanadındaki en eski ve en sadık müttefiklerden biri.
09:13Katılıyorum.
09:14Çok teşekkür ederim efendim.
09:17Harikaydı.
09:18Bilgileriniz için gerçekten teşekkürler.
09:20Çok teşekkür ederim.
09:21Good to be.
Yorumlar