00:00Hantavirüs bütün dünyada normalde görülen bir virüs.
00:041950'lerden beri görülüyormuş.
00:06Türkiye'de vardı.
00:07Yalnız bir sıkıntı var.
00:08Normalde hantavirüs nasıl oluyor?
00:10Hantavirüs kemirgenlerden bulaşıyor.
00:12Ne onlar?
00:13Fare, sıçan, hamster, sincap.
00:17Bu farelerin tükrüğünde var, idrarında var, dışkısında var.
00:21Amerika'da bu salgın nasıl oluyordu eskiden?
00:24Amerika'da bir kadın kileri süpürür.
00:27Kilere.
00:27Bizim fare dışkısını yapmıştır.
00:31Dışkı kurumuştur.
00:33Süpürürken de onu ne yapar?
00:35Solur.
00:36O nedenle Amerika'da şöyle derlerdi.
00:38Kilerde fare varsa önce ıslat.
00:40Neden?
00:41Kalkmasın diye.
00:42İki, kilerleri derlerdi.
00:46Normal elektrik süpürgesine süpürme.
00:48Neden?
00:49Çekiyorsun ya.
00:50Virüs arkadan elektrik süpürgesine çıkıyor.
00:52Onun için direkt ıslak temizlik derlerdi.
00:54Bu kadın süpürdükten sonra ne olurdu?
00:56Tam 25-30 gün sonra ateş.
01:00Ateşle başlar.
01:02Bulantı, kusma, sırt ağrısı.
01:04Korkunç bir ateş ve sırt ağrısı.
01:06Buraları biraz COVID'e benziyor.
01:08Evet benziyor.
01:09Asla faranjit burun akıntısı yapmaz.
01:12Direkt öksürük yapar.
01:13Yani bir dakika ya ben sırtımı ağrıyordu, ateşim vardı, bacakları ağrır insanın.
01:18Hemen öksürük, öksürük ikinci günde seni entübe eder.
01:23Öksürüke nefes darlıyor.
01:25Çünkü akciğeri su toplar.
01:27Ve kendi suyunda boğulursun.
01:30Akciğer ödemi diyoruz.
01:31Buna hanta kardiyopulmoner sendromu denirdi.
01:35Hastaların %50'si entübe olup ölürdü.
01:38İlacı yok.
01:39Sadece konvelesan plazma dediğimiz, eskiden hantadan kurtulmuş, hanta hayat boyu bağışıklık yapar.
01:46Ya bir defa ölmezseniz, bir de ölmezseniz, oradan alıp o senin plazmayı hastaya verdik mi,
01:53yani Covid döneminde de yapıldı.
01:55Buna konvelesan plazma denir.
01:56İçinde antikola olan bağışık plazma verirsek, hasta kurtulma ihtimali %70'lere kadar çıkar.
02:02O da tam değil ama.
02:03Şimdi gelelim buna.
02:05Hanta virüs normalde kimden bulaşıyor?
02:08Fareden.
02:08Evet.
02:09İnsandan insana bulaşmıyor idi.
02:12Bir tane varyantı var.
02:13O da Andes varyantı.
02:15Bunu çok duyacağınız için öğrenin.
02:18Covid-19 nasıldır?
02:19Andes.
02:20Nasıl yazılıyor bu Andes?
02:21Andes, Ant-V diye yazılıyor.
02:23A-N-D virüs.
02:25Yani Ant gibi düşünün İngilizce'de.
02:27Bu Ant-V virüsünün özelliği insandan insana bulaşıyor.
02:32Ama şu anda nasıl bulaşıyor?
02:33Yakın temasla.
02:35Şimdi bu gemiyi bilelim.
02:36Bu gemi, Hanta virüsü.
02:38Orada da farelerden diyorlar.
02:40Şimdi burada artık Hanta değil buradaki adı artık.
02:42Hanta'nın en az 50 alt tipi var.
02:45Ant virüs.
02:46Andes virüs.
02:47Andes virüs.
02:48Ant-V virüs.
02:49Artık Hanta demek lazım değil buna.
02:51Ant virüs.
02:52Bu yeni bir suç bu esasında.
02:54Normalde hiçbir Hanta, insanda insana bulaşmıyor.
02:57Ama bu Ant-V'ye bulaşıyor.
03:00Andes varyantı.
03:01Onun için bunu çok duyacaksınız.
03:02Bu sene değil.
03:03Seneye de duyacaksınız.
03:05Öbür seneye de duyacaksınız.
03:06Bu bir gün patlayacak.
03:07Çünkü bu 2018 yılında patladı.
03:12Bir kuruzda oldu bu.
03:13Söyleyeyim hikayeyi.
03:1534 kişi kuruzda etkilendi.
03:1711'i öldü.
03:19O kuruzda bir şey vardı ama.
03:21Hiç kimseyi gemiden indirmediler.
03:24Karantina yaptılar.
03:24Şimdi buraya bakalım.
03:25Bu geminin özelliği ne?
03:27Evet.
03:27Bu gemi Arjantin'den yola çıktı.
03:31O Arjantin'den yola çıkan gemide iki tane Hollandalı kuş gözlemi yapmak için şeye gidiyor.
03:39Aralara dalıyor.
03:40Evet.
03:41Kuş gözlemi yapıyor.
03:42Bu nerede bu?
03:43Türkler nasıl bindi?
03:43Bunlar bu bir kuruz gemisi.
03:45Seyahat.
03:46Seyahat.
03:46Şimdi gemi bakın bu.
03:49Evet.
03:49Bu zaten Ruhi Çenet'in görüntüleri bunlar.
03:52Şimdi burada.
03:52Ölümleri açıkladığı.
03:53Şimdi şöyle bakın.
03:54Bu da Ruhi Çenet.
03:55Şimdi olay şu.
03:57Bu adamlar şimdi iki tane kapma olabilir.
04:01Bir Arjantin'den bunlar aralarda gezilirken orada sincapların farelerin dışkılarıyla mı soğudular?
04:08Olabilir.
04:09İki bazen de fare kuruzun içine girer.
04:12Evet.
04:13Gemide fare olabilir.
04:14O zaman gemide fare olursa onların dışkısı idrarından bazen de ısırıklarından bulaşabilir.
04:20Ama bunların gemide fare yok diyorlar.
04:22Araştırıldı.
04:23Bunlar diyorlar Arjantin'den kuş gözlemi yaparken kaptı.
04:27İndiklerinde kaptılar.
04:28Buradaki ilk ölen amca 70 yaşında Hollandalı.
04:31Bunu bildik.
04:32Daha sonra tam bu öldükten sonra karısı ölüyor.
04:36Peki nasıl bulaşıyor?
04:37Çok yakın temasla bulaşıyor.
04:39Aynı yatakta yatınca.
04:41Cinse ilişkiyle bulaşıyor.
04:42Vücut salgırından bulaşıyor.
04:44Tamam onu da biliyoruz.
04:46İkinci de öldü.
04:47Üçüncü de öldü.
04:48Ama gemide şu anda 114 kişi var.
04:51Gemi şu anda hala seyir halinde.
04:53Durmadı.
04:54Ama bazı ülkeler çıkışı yasakladı.
04:56Şimdi bazıları diyor ki İngiltere vatandaşlarını alıyor şimdi.
04:59İlk durakta alacak.
05:01Yalnız şöyle bir sıkıntı var.
05:03Şu anda bağımsız olarak bu gemiden ilk ölenlerden önce tam 20 kişi var inen.
05:09Ve bu 12 ülkenin vatandaşı.
05:12Bir tanesi de bizim vatandaş.
05:14Ruhi Çenet.
05:16Dünya Sağlık Örgütü bu ülkeleri uyardı.
05:18Bunun için Singapur var.
05:20İsrail var.
05:21Bir sürü İsviçre falan filan.
05:22Dün İsrail'de bir vaka oldu.
05:26Hantagin'e.
05:27Avrupa'da birkaç vaka var.
05:29Şu anda gemide 3 kişinin kesin olduğu biliniyor.
05:327-8 şüpheli var.
05:33Şunu bilelim.
05:34Bu yeni bir salgın.
05:36Yani bu 20 kişi küresel salgın başlatmaya yeterli mi?
05:40Şimdi bir de bunların bir sıkıntısı var.
05:42Vaka sıfır deniyor ya.
05:43Vaka sıfırların bir özelliği var.
05:45Bu çok önemli bir şey.
05:46Süper bulaştırıcı, hiper bulaştırıcı denen bir şey var.
05:48Nasıl oluyor biliyor musunuz?
05:50Normal bir salgın sırasında.
05:52Bir grip salgını ya da Covid-19.
05:55Bir bulaştırma olayı 8-10 vakada olurken, bir kişi 8 kişi 10 kişiye yayarken süper bulaştırıcılar 100 kişiye yayıyor.
06:03Sıkıntı şu.
06:04Eğer bu insanlar süper bulaştırıcıysa o zaman yandı gülüm keten el var.
06:10İnşallah böyle bir şey değildir.
06:12Ama şu Hollandalı insanın ölmesi, karısının ölmesi, bir de virüsün vücutta inkubasyon dediğimiz hiçbir belirti vermeden durduğu dönem 1-6
06:23hafta.
06:24Bazen 8 hafta dediğin doğru.
06:27Yani 8 hafta dediğimiz süreç 60 güne kadar çıkabiliyor bu.
06:31Yeni bir virüste karşı karşıyayız ve bilmiyoruz ne halt yediğini.
06:34Yani andesi biliyoruz.
06:36Ama Amerikan askerleri bunları Kuzey Amerika'da biliyordu o bölgede.
06:41Amerika'da bunun aşısı denendi.
06:45Maryland'da askeri birliklerde bunun bir aşısının bir özelliği var.
06:49Hiç iğneyi sokmadan needle free dediğimiz karşıdan tabancayla yapıyorlar.
06:54Püskürtmeli.
06:54Asker kolunu açar, püskürtmeliyle 0-5 mililitre basıyor, şak diye aşı giriyor içeri.
07:00Ve bu aşının yayınları yapılmıştı.
07:03Yani bu esasında geleceğe biliniyordu bunun.
07:06Hocam laboratuvar ürünü olabilir mi?
07:08Bakın şimdi şöyle bir şey var.
07:10Dünyada Hanta solunum virüsü, Lassa ateşi o da farelerden bulaşır.
07:16O da hemorajik ateş yapar.
07:18Yani vücutta kanamalarla gide ateş yapar.
07:21Ebola ve birkaç tane Marburg gibi virüsler.
07:26Bunlar BSL dörtlerde çalışılıyordu.
07:30Hatta Çin'de bir laboratuvar dört virüsü birbirine kenetleyip
07:34ben yeni bir hibrit virüs yaptım diye yayın yaptı.
07:37Bravo, tebrik ederim.
07:39Eksikti yani.
07:40Yani anladınız mı?
07:41Ya şeyde böyle bir sıkıntı oldu.
07:44Peki biz ne yapalım?
07:46Dünyasal grubu diyor ki, bu diyor pandemi yapmaz diyor.
07:49Epidemi yapmaz diyor.
07:50Ben de güveniyorum diyor.
07:52Ama şunu bilelim.
07:52Biz bunu bugün duymasak bile öbür sene yazın bir yerlerde duymaya başlayacağız.
08:00Bunu bilin.
08:01Bu vakalar orada olacak, orada olacak, orada olacak.
08:04Sıkıntı şu.
08:06Hanta virüs insandan insana yayılır bir varyantıyla beraberiz.
08:10Bu yoktu.
08:11Hoş bir şey değil.
08:13Bir şeyler geliyor demektir.
08:15Çok ölümcül bir virüs olduğunu biliyoruz.
08:18Ribavirin diye bir ilaç var.
08:20Deneniyor ama etkisi çok sınırlı.
08:22Bir de bir özelliği daha var.
08:24Yaşlıları çok öldürüyor.
08:26Bunu bilelim.
08:2670 yaş üstü yine Hollandalı çifti öyleydi.
08:28Bir, bu çok önemli.
08:30İki, ek hastalığı o anları çok öldürüyor.
08:33Ne demek o?
08:33Diabet, koa, akciğer hastalığı o anları çok öldürüyor.
08:37Bir de HLA-B8 varsa belli gen grubunu öldürüyor.
08:42Kim bunlar?
08:42Tip 1 diabetliler.
08:45Çölyaklılar.
08:47Romatolojik hastalığı olanlar.
08:49Haşimatolar.
08:50Gravesler.
08:51Bunları çok öldürüyor.
08:52Bizi WEGare var writers' için.
08:52İ 생각iler 받 할게요.
Yorumlar