00:07Dzień dobry, nazywam się Jan Bolanowski, a to jest specjalne wydanie programu 12 minut w Euronews z Europejskiego Kongresu Gospodarczego
00:16w Katowicach.
00:17Naszym gościem jest dzisiaj pan Wojciech Balczun, minister aktywów państwowych.
00:21Witam serdecznie.
00:22Panie ministrze, bilion złotych na samą energetykę, kilkaset miliardów złotych na infrastrukturę transportową.
00:30W najbliższych dekadach plany inwestycyjne rządu są imponujące, ale budżet nie jest z gumy, więc moje pytanie jest skąd weźmiecie
00:38na to pieniądze, jaki macie na to plan i czy na czymś trzeba będzie oszczędzać.
00:42To przede wszystkim pokazuje na jakim etapie jest polska gospodarka. Takich inwestycji tak naprawdę w naszej historii nigdy nie było.
00:50Raczej zawsze borykaliśmy się z brakiem środków na inwestycje. Te inwestycje w sektorze energetycznym realizowane są w dużej części przez
01:01sektor publiczny i spółki Skarbu Państwa.
01:03800 miliardów to są spółki Skarbu Państwa. 800 miliardów na najbliższe 10 lat to są ich środki. To nie są
01:10środki z budżetu państwa.
01:11To są środki, które są wygospodarowane bezpośrednio przez spółki bądź pozyskane z komercyjnego finansowania.
01:17To tylko pokazuje w jakiej kondycji są teraz podmioty, jak są wyceniane, jak odbudowały zaufanie nie tylko inwestorów w przypadku
01:24spółek publicznych, ale również instytucji finansowych.
01:27To są projekty w ciągu 10 lat na poziomie 100-120 miliardów złotych. To są nowe bloki gazowe, to jest
01:34offshore, to jest onshore.
01:35To jest bardzo wiele działań i dlatego też m.in. odpowiedział trochę na ten wielki program inwestycyjny jest nasza inicjatywa,
01:43którą bardzo w tej chwili mocno formalnie już promujemy, czyli Local Contents.
01:48No właśnie. Pan premier Donald Tusk niedawno powiedział, że polskie firmy mają być pierwszym wyborem w zamówieniach publicznych, a rząd
01:55będzie dążył do repolonizacji polskiej gospodarki przy jednoczesnym respektowaniu zasad UE i wspólnego rynku.
02:01Co to oznacza w praktyce, skoro przepisy unijne zabraniają faworyzowania firm z jednego kraju? Jak chcecie to zrobić, żeby być
02:08zgodni?
02:08W praktyce to oznacza pewien pragmatyzm gospodarczy, który jest, bym powiedział, tożsamy czy immanentny w Europie Zachodniej i od zawsze
02:20dla nich oczywisty.
02:22Wszyscy jesteśmy w jednej wspólnej idei by European, wszyscy szanujemy regulacje, ale jednocześnie mamy świadomość, że trzeba tworzyć warunki takie,
02:32żeby wielkie programy inwestycyjne napędzały nasze gospodarki
02:37i dawały też taki bardzo duży impuls rozwojowy dla podmiotów naszych krajowych.
02:43To nie jest przeciwko inwestorom zagranicznym. My ich zapraszamy do inwestowania w Polsce, do uczestniczenia w tych wielkich procesach.
02:53A my chcielibyśmy, żeby to były podmioty, które będą działały tutaj w Polsce, które będą tutaj płaciły podatki, które będą
02:59zatrudniały i dawały miejsca pracy
03:02i będą wpływały na to, żeby utrzymać nasze rozwój gospodarczy. Doświadczenia włoskie czy francuskie pokazują, że my mówimy o pewnej
03:11zmianie też mentalnej,
03:13żeby myśleć w kategoriach takich, jak na przykład właśnie Francuzi, którzy zawsze, jak mogą wybrać, to wybiorą francuskie.
03:19Czy produkt, czy usługę i to jest dla nich oczywiste i naturalne.
03:22A dlaczego w Polsce to nie jest oczywiste? Czy też nie było oczywiste? Czy państwo nie doceniało polskich firm, czy
03:27też polskie firmy może nie były gotowe, żeby realizować takie...
03:30Ja myślę, że każdy z tych elementów na pewno trzeba, że tak powiem, włączyć do tego, dlaczego tak się działo.
03:38Po pierwsze, przechodziliśmy okres transformacji gospodarczej po 1989 roku, tak bezprecedensowej w historii Polski.
03:47Ten okres transformacji oznaczał też zaadoptowanie pewnych rozwiązań, które w większym stopniu były świadomie wykorzystane przez firmy, które tu inwestowały.
04:00Staliśmy się trochę rynkiem zbytu, staliśmy się trochę źródłem taniej siły roboczej.
04:05Ten okres transformacji polskiej gospodarki się zakończył.
04:10Mamy swoją pozycję i swoją świadomość.
04:13Mamy firmy, które w międzyczasie urosły również z sektora małych i średnich przedsiębiorstw.
04:19Mamy naszych narodowych liderów i nie mam tutaj na myśli tylko i wyłącznie spółek Skarbu Państwa, bo przecież tak naprawdę
04:26nasze PKB to jest cała gospodarka, to jest cały biznes, to jest biznes prywatny.
04:31Ten największym wyzwaniem będzie chyba transformacja energetyczna dla Polski.
04:34Mówiliśmy o tym, ile to będzie kosztować bilion złotych.
04:37A jakie cele chcecie przez tę najbliższą dekadę osiągnąć?
04:40Jak będzie wyglądała polska energetyka za 10 lat?
04:42Przede wszystkim energetyka to jest bezpieczeństwo państwa.
04:45Wszyscy to widzimy w tej chwili na przykładzie i tego, co się dzieje w Ukrainie i tego, co się dzieje
04:50na Bliskim Wschodzie.
04:52Energetyka to jest również konieczność stworzenia takiego systemu, który będzie obniżał koszty energii, bo bez obniżenia kosztów energii będzie ciężko
05:02utrzymać konkurencyjność polskiej gospodarki.
05:04Wszystkie te inwestycje są nakierowane na to, żeby stworzyć taki miks energetyczny, który da na końcu tanią energię nie tylko
05:13gospodarstwom domowym, ale również przedsiębiorstwom energochłonnym.
05:17A jaki będzie udział energii jądrowej w tym miksie i kiedy możemy spodziewać się pierwszego prądu w gniazdkach z polskiej
05:23elektrowni jądrowej?
05:25De facto pierwsza lokalizacja to jest projekt już bardzo zaawansowany. Chcielibyśmy, żeby ten udział energii jądrowej był jak największy.
05:36W tej chwili toczy się dyskusja na temat drugiej lokalizacji, ale mamy też technologie SMR-owe, które bardzo dynamicznie się
05:44rozwijają.
05:46Mamy już rozwiązania trzeciej generacji, a wchodzą czwartej generacji.
05:50Wszyscy jesteśmy przekonani, że przyspieszenie w tej materii będzie duże i tak naprawdę te reaktory małe będą lokalizowane w wielu
05:59miejscach w Polsce.
06:02Strategicznym obszarem jest też transport. Największe polskie lotnisko miało być według pierwotnych planów gotowe za rok.
06:09W międzyczasie zdążyło się zmienić nazwę z CPK na Podpolska, a budowa ma się zacząć na jesieni. Termin otwarcia 2032
06:16rok. Uda się dotrzymać tego terminu?
06:18Jestem przekonany, że na pewno się uda i wszystkie rzeczy idą zgodnie z planem, a nawet przyspieszają ten znowelizowany harmonogram.
06:28I projekt dotyczący dawnego CPK, czyli Portopolska, jest realizowany. Nie mam tutaj żadnych wątpliwości, że go zrealizujemy w czasie.
06:38Jakieś polityczne zmiany też nie mogą temu zaszkolić? Jest zgoda taka ogólnonarodowana na ten projekt?
06:43Chyba tak. To jest projekt, którego nikt nie może zakwestionować. Ta dyskusja się toczy od dekad.
06:53A nawet kiedyś rozmawiałem z takim ekspertem, który przytoczył mi historię, której nie znałem, że pierwsze dyskusje na temat budowy
07:01tego lotniska z prawdziwego zdarzenia miały miejsce jeszcze przed wojną.
07:05Kiedy Okęcie było wybudowane i wszyscy wiedzieli, że to nie jest docelowa lokalizacja. Więc to jest temat, który powinien być
07:12wyłączony ze sporu politycznego.
07:14To jest temat, który powinien łączyć.
07:16Panie ministrze, jestem z Łodzi, gdzie dworzec Łódź Fabryczna 10 lat czeka na kolej dużych prędkości i pewnie się szybko
07:22nie doczeka.
07:23Jest szansa, że ta kolej dużych prędkości się pojawi równocześnie z Portem Polską?
07:29Integralną częścią projektu Port Polska jest budowa kolei dużych prędkości. Oczywiście ten projekt został zmodyfikowany.
07:39De facto powrócił do konstrukcji tzw. Y, przynajmniej w pierwszej fazie, ale nie wyobrażam sobie, żeby go nie było.
07:48Wszystkie działania w tym zakresie są prowadzone. To jest właśnie to koło zamachowe dla całej gospodarki, że realizujemy tak wielkie,
07:56spektakularne inwestycje,
07:58które będą służyły przez dekady.
08:01Gospodarka europejska jednak ostatnio przedstawia się na tory zbrojeniowe. To również jest w kompetencji pana Resortu.
08:09Co to oznacza właśnie dla polskiej gospodarki to stawianie na zbrojenia w Europie, na lokalne zbrojenia?
08:16Po pierwsze, to wszyscy wiemy, że żyjemy w bardzo rozchwianych czasach. Mamy regularną wojnę tuż za naszymi granicami.
08:23Wiemy, jaką politykę prowadzi Rosja. To jest agresor, którego imperialne ambicje nie dotyczą tylko Ukrainy.
08:32Stąd z jednej strony mówimy o tym, że zintegrowana, zjednoczona Unia Europejska jest w stanie, że tak powiem, postawić tamę
08:40tym ambicjom.
08:41Ale żeby to się zadziało, musi być też stworzony system bezpieczeństwa. Z jednej strony Unia Europejska, z drugiej strony NATO.
08:50I z trzeciej strony inwestycje w sektor obronny w taki sposób, żeby mieć tak duży potencjał obronny, żeby nie było
09:00tak naprawdę możliwości jego przełamania.
09:03A które programy zbrojeniowe są najważniejsze z punktu widzenia rządu?
09:07Jako Ministerstwo Aktywów Państwowych nadzorujemy Fundusz Inwestycji Kapitałowych.
09:12Na ten fundusz trafiają część środków z dywidend wypłacanych przez spółki Skarbu Państwa.
09:19I z tego finansujemy też główne programy typu SAN, typu NAREF.
09:24To są te kluczowe programy z punktu widzenia obronności państwa.
09:28Oczywiście rozwiązania dotyczące tarczy antydronowych i wiemy, że doświadczenia ukraińskie pokazały, że praktycznie walczą już w tej chwili roboty.
09:40Ukraina pokazała, że można zbudować system nowoczesnych technologii, które w ogóle zmieniają całą narrację wojny i w ogóle układ pola
09:51walki, z którym mamy do czynienia.
09:53My te rozwiązania musimy implementować, stąd kwestia niezależności Ukrainy jest kluczowa, stąd kwestia wejścia Ukrainy do Unii Europejskiej czy do
10:08NATO też jest na stole,
10:10dlatego że te praktyczne doświadczenia są bezcenne z punktu widzenia budowy całego systemu bezpieczeństwa w Polsce.
10:16Na koniec muszę spytać o timing tych wszystkich inwestycji, o których rozmawiamy.
10:21Wspomniał pan minister, że Polska w latach 30. planowała lotnisko tam, gdzie planujemy teraz.
10:27Druga RP rozbudowywała Centralny Okręg Przemysłowy.
10:30No i historia pokazała, że nie zdążyła.
10:33Czy dziś Polska będzie gotowa na te wyzwania przyszłości z tymi inwestycjami?
10:37Ta sytuacja geopolityczna, z którą mamy do czynienia, ona jest po pierwsze bardzo niebezpieczna oczywiście i generuje wielkie ryzyka dla
10:46nas,
10:46ale z drugiej strony ona też dała nam czas, bo wyobraźmy sobie scenariusz, w którym Władimir Putin realizuje całą swoją
10:56operację zgodnie z planem.
10:58Trzy dni czy cztery dni anektuje Ukrainę, bo o to chodziło i przystępuje do swojej operacji dotyczącej, nie wiem,
11:06przyjęcia kontroli nad Europą Wschodnią, czy krajami bałtyckimi, czy Skandynawią.
11:13Nie byłoby w ogóle czasu. My w tej chwili ten czas dostaliśmy od losu, pierwszy raz chyba w historii.
11:19I teraz kluczem jest to, żeby ten czas maksymalnie wykorzystać.
11:22Mamy bardzo dobry moment, mamy rosnącą gospodarkę, jesteśmy liderem europejskim, jesteśmy 20. gospodarką świata.
11:29Ludzie wracają z emigracji do Polski. Jesteśmy krajem, który oferuje bardzo wysoki standard życia i bezpieczeństwo.
11:37Jesteśmy atrakcyjnym miejscem do życia również dla ekspatów, którzy coraz bardziej widzą to, jaki sukces spektakularny Polska osiągnęła.
11:44Moim marzeniem jest to, żeby ta ścieżka była kontynuowana z pożytkiem dla kolejnych pokoleń.
11:51Dziękuję bardzo za rozmowę.
11:52Dziękuję bardzo.
