- 5 ay önce
Kategori
🛠️
Yaşam tarzıDöküm
00:01:00Metafizik uzmanı Aynur Akgün merak edilen tüm sorulara cevap verecek.
00:01:05Az sonra...
00:01:10Günaydınlar, günaydınlar, mutlu sabahlar.
00:01:12Sevgili seyirciler Beyaz TV ekranlarına hoş geldiniz, sefalar getirdiniz.
00:01:16Hayatta her şey var da bugün günlerden salı ve biliyorsunuz her salı daha çok sağlığımızı konuşuyoruz.
00:01:23Hayattan olaylardan bahsediyoruz.
00:01:25Çarpıcı gelişmeleri sizlerle paylaşıyoruz.
00:01:28Sağlığımız ki o kadar önemli ki son dönemde sağlığınız adına ne yaptınız?
00:01:33Hangi yatırımları yapıyorsunuz?
00:01:35Biliyorsunuz genç kalmak çok kıymetli şu dönemde.
00:01:38Uzun yaşamın sırrı çok kıymetli.
00:01:41Bunları konuşacağız.
00:01:41Yine eğer böyle değişik semptomlar yaşıyorsanız, mesela çok fazla su içme isteği olabilir ya da çok sık idrara çıkma gereksinimi
00:01:51duyuyorsanız bunları da soracağım.
00:01:53Çok sevgili Prof. Dr. Oytun Erbaş bizlerle birlikte olacak.
00:01:56Sağlığımıza dair sizi ne rahatsız ediyorsa aklınıza takılan tüm soruları siz de tabii ki bize ulaştırabilirsiniz.
00:02:04Biliyorsunuz hem Instagram hesabımızdan, Beyaz TV hesabımızdan bize sorularınızı ulaştırıyorsunuz.
00:02:10Ben de kendisine canlı canlı birazdan stüdyomuzda soracağım.
00:02:14Enteresan bir olay daha var.
00:02:15O da biliyorsunuz bazen köpek ısırıkları çok tehlikeli olabiliyor.
00:02:20Bir pitbull tarafından ısırıldı ses sanatçısı Onur Akay ve sonuçları çok çok kötü oldu.
00:02:29Ne yazık ki bir bakteri bulaştı Onur Akay'a ve burnundan aldı bu ısırığı.
00:02:34Peki bu bakteri, et yiyen bakteri diye geçiyormuş adı.
00:02:37Neler yapıyor?
00:02:39İnsanı hayattan alabilir mi?
00:02:41Komaya mı soktu?
00:02:42Hepsini detaylıca konuşacağız.
00:02:44Evet mesela şu anda ekranda görebiliyorsunuz ses sanatçısı Onur Akay'ın halk arasında et yiyen bakteri olarak da biliniyor.
00:02:53Bu nekrotizan fazilet diye geçiyormuş sevgili seyirciler.
00:02:57Bu enfeksiyonun burun dokuzunda ciddi hasara yol açtığı belirtildi.
00:03:02Yani bir pitbull, bir köpek düşünün.
00:03:04Sizi ısırıyor hem de burnunuzdan.
00:03:06Aslında başta çok da bir sıkıntı olmayabiliyor.
00:03:08Çünkü oradaki et parçasını ameliyatla dikiliyorlar.
00:03:12Ama burada dikişten sonra ne oldu?
00:03:15Bir bakteri bulaştı.
00:03:18Ve bu bakteri de ne yazık ki insanı komaya kadar hatta ölüme kadar sürükleyebiliyor.
00:03:23Bunun açıklamasını birazdan Oysun Erbaş'tan alacağız.
00:03:25Neden böyle oldu?
00:03:27Kurtarılabilinir mi?
00:03:28Böyle bir durumda ne yapılmalı?
00:03:30Özellikle köpek ısırıkları.
00:03:31Daha çok biz hep kuduz aşısını konuşuruz.
00:03:34Kuduzu da yine konuşacağız biliyorsunuz.
00:03:37Çünkü mesela polyester iç çamaşırı deniyor.
00:03:40Giyilmeli mi acaba?
00:03:41Bunları da konuşacağız.
00:03:43Köpek ısırıkları ile ilgili detayları sizinle paylaşacağız.
00:03:46Bunun yanı sıra az önce bahsettiğim.
00:03:48Daha çok su içiyorsanız, özellikle geceleri idrara kalkmanız arttıysa, bu şeker hastalığı olmayabilir.
00:03:56Allah Allah belirtilerim şeker hastalığı gibi.
00:03:59Ama ben şeker değilim.
00:04:00Bunun adı da şekersiz şeker hastalığıymış.
00:04:03Çok enteresan.
00:04:04Ben ilk duyduğumda şaşırdım.
00:04:05Hiç duymamıştım.
00:04:06Çünkü bazılarınız bunu yaşıyor olabilirsiniz.
00:04:08Geceleri çok sık idrara çıkıyorsanız, çok fazla susuyorsanız, bunun altında şekersiz şeker hastalığı çıkabilir.
00:04:15Yani şöyle bir şey düşünün.
00:04:17İnsülünde bir sıkıntı yok.
00:04:20Yani şekerinizi ölçüyorsunuz.
00:04:21Gayet normal çıkıyor değerleriniz.
00:04:23Ama belirtiler, bayağı bir su, ihtiyacınızın artması tuvalete, çıkma ihtiyacınızın artması bunlar.
00:04:30Aynı şeker hastalığı gibi.
00:04:31Nedir bu şekersiz şeker hastalığı?
00:04:33Onu da çok sevgili Prof. Dr. Oytun hocamıza soracağım.
00:04:38Çocuklarımız da, birazdan onu da konuşacağız.
00:04:40Son dönemde çok enteresan enfeksiyonlar çıkmaya başladı.
00:04:44El, ayak ve ağız hastalığı deniyor bunlara.
00:04:46Bu vakalarda beş katı bir artış oluşmuş.
00:04:50Neden bu kadar çok arttı çocuklarımız da?
00:04:52Bu el, ayak ve ağız hastalığı 2026 yılında, bakınız yaklaşık 25 bin yeni vaka kaydedilmiş.
00:05:00Artış normal mi, değil mi?
00:05:02Neden bu kadar çok artış oluyor?
00:05:04Genellikle biliyorsunuz kreş çağında, okul çağındaki çocuklarda çok sık oluyor bir virüsün fazla yayılması ve bulaşması.
00:05:12Ama burada bu el, ayak ve ağız hastalığı özellikle ne anlama geliyor?
00:05:17Mesela boğaz enfeksiyonları çok sık olur çocuklarımız ve birbirlerine bulaştırırlar.
00:05:22Hatta o virüs eve de giriyor, anne babalarda nasibini alıyor.
00:05:28Öyle bir durum.
00:05:29Yani enfeksiyonlardan çocuklarımızı nasıl koruyacağız?
00:05:32Bunları aslında konuşmamız lazım.
00:05:34Çünkü bir virüs bir ortama girdiğinde, hele ki okul sıralarına girdiğinde ne yazık ki çok kolay kolay çıkmıyor.
00:05:40Ve belki de hatta çocuk için de önümüzdeki yıllarda bir hasar da bırakıyor olabilir.
00:05:47Ne gibi hasarlar bırakebilir?
00:05:49Bu kadar çok fazla virüse yakalanmasının çocukları onu da sizlerle konuşacağız.
00:05:54Yine su içme ile ilgili bir konumuz var.
00:05:57Çok enteresan.
00:05:57Mesela biz biliyorsunuz ayakta su içmenin zararlarını hep söylüyoruz.
00:06:01Ya ayakta su içme oturarak içleriz ama gerçekten de bunun bilimsel bir açıklaması var mı?
00:06:07Onu merak ediyorum hocamıza soracağım.
00:06:09Daha neler neler birazdan hepsi burada olacak.
00:06:13Profesör Doktor Oytun Erbaş'la bizden ayrılmayın.
00:06:17Sağlıklı yaşamın yol haritası için herkes ekran başına.
00:06:22Sizi, ailenizi, çocuklarınızı hastalanmaktan koruyacak ve mutlaka tüketmeniz gereken besinler hangileri?
00:06:29Şeker, tansiyon, kalp hastaları hangi besinleri mutfaklarından eksik etmemeli?
00:06:35Hastalıklardan kurtulmak ve korunmak için nelere dikkat etmeliyiz?
00:06:39Profesör Doktor Oytun Erbaş tüm merak edilenlere canlı yayında cevap verecek.
00:06:45Az Sonra
00:06:48Ve çok sevgili profesörümüz Profesör Doktor Oytun Erbaş'la birlikteyiz.
00:06:52Her salı olduğu gibi hocam hoş geldiniz.
00:06:53Sağ olun nasılsınız?
00:06:54İyiyim teşekkür ederim. Siz nasılsınız?
00:06:56Normal.
00:06:57Normalsiniz?
00:06:57Evet.
00:06:58Yani normal, iyi ile kötü arasında mı oluyor?
00:07:01Hayır normal demek yani iyiyim demek yani.
00:07:04İyiyim diyorsunuz.
00:07:05Gençken herkes iyidir genellikle.
00:07:07Yani metabolizması, sağlığı iyidir.
00:07:10Ama yaşandıkça tabii kırılganlığı falan yani kırılganlık dediğimizde işte dayanıklılığı, kas dayanıklılığı, kemik dayanıklılığı azalır.
00:07:18Yani önemli olan bunu 80'lere 70'e kadar korumak.
00:07:21Siz 70'e kadar eğer kırılganlığınızı yani o dayanıklığınızı koruyorsanız, hala pazara gidebiliyorsanız ya da işte perdere takabiliyorsanız, yemek pişirebiliyorsanız,
00:07:31ondan sonra hala öksürmüyorsanız, nefes dağrınız yoksa, kalbiniz iyiyse.
00:07:35O zaman siz 85-90 yaşları bulursunuz demektir.
00:07:39İnşallah.
00:07:40Ama 70 yaşında doktora gitmeye başlamışsanız, yok işte insülün direnci, yok efendim işte kova ilacı, yok şudur budur ilaçları kullanıyorsanız
00:07:50yıpranmışsınız demek.
00:07:51Yani o zaman işimiz zor.
00:07:53Yani bir insanın 65-70'e kadar doktora gitmemesi gerekiyor.
00:07:57Eğer 80-85'te görmek için.
00:08:00Doktora kronik rahatsızlıklardan dolayı.
00:08:02Gitmemiş olmanız lazım ama siz doktora kronik rahatsızlıkla başlamışsa kalp yetmezle gidiyorsunuz, stentiniz var.
00:08:09Bunlar iyi şeyler değil.
00:08:10Bizler millet tanıyor ki işte stent taktırdım.
00:08:13Damar açıldı.
00:08:13Açıldı o stent, stent bir şey değil ki o.
00:08:16Stent sadece o günlük kurtarıyor o işi.
00:08:19Oradaki kan akımını sağlıyor.
00:08:20O damar sertliğini önlemiyor ki oradaki o.
00:08:22Yine stent olsa bile sertleşebilir mi damar?
00:08:24Damar sert zaten.
00:08:26Damar sert, siz sadece kanalı açıyorsunuz.
00:08:28Ama o stent taktığınız yerde damar sertliği devam ediyor.
00:08:30Bugün stentin açık kalması en fazla 3 sene, 4 senedir.
00:08:35O stent tekrar tıkanıyor zaten.
00:08:36Ama siz de stent taktırdım diyorsunuz.
00:08:38Biz size şey sağlıyor.
00:08:40Bu yapay bir güven sağlıyor.
00:08:41O stent sadece sizin 1 sene içerisinde de 6 ay içinde kalp krizi geçirmenizi önlüyor.
00:08:46Buna göre de anlamıyoruz değil mi damarların sertleştiğini?
00:08:49Oğlum anlamaz mısın sen?
00:08:51Bugün damar sertliğinin en önemli sebebi sigara ve alkol kullanımı.
00:08:55Hipertansiyon, kötü hayat şartları.
00:08:58Mesela insanlar bugün 50 yaşını geçen neredeyse 2 insandan birinin tansiyonu yüksek.
00:09:05Bugün bize ekran başında isteyenlerin yarısının tansiyonu yüksek.
00:09:10Peki hangisi ile tansiyon acı kullanıyor?
00:09:12Birçoğu kullanmıyor.
00:09:14Tansiyon acı kullanmaları gerekiyor.
00:09:16Tuzu kısmaları gerekiyor.
00:09:17Bugün siz sağlıklı bir böbreğiniz yoksa, sağlıklı bir kalp damar sağlığınız yoksa tuz hiç yemeyeceksiniz.
00:09:26Sıfır tuz olacak.
00:09:26Ama siz tuzlu peynir yiyorsanız, tuzlu erik yiyorsanız, tuzlu zeytin yiyorsanız dediğin gibi ondan sonra adamın tansiyonu 16'larda geziniyor.
00:09:36Şöyle sana söyleyeyim.
00:09:37Tansiyonun normali 12-8'dir.
00:09:3914-9'un üstünü bile, hani 14'ü biraz geçse bile hemen ölüm riski hemen %20 artıyor hemen, %10 artıyor.
00:09:48Ya mille şey öyle düşünüyor yani.
00:09:49Çok biraz tansiyon yüksek, arada sinirlenince 16 oluyor.
00:09:52Bir şey olmaz zannediyor.
00:09:54Öyle değil işte bu ya.
00:09:54Uzun dönemde bozuyor yapıyı.
00:09:57Bu sefer işte dünyadaki en büyük sorun ne?
00:10:00Kronik hastalıklar.
00:10:01Kronik hastalıklar işte astımdan tutun koğa kadar, kalp yetmezler kadar bir sürü hastalık için tabii iyi bir hayat tarzı, iyi
00:10:08bir hayat modifikasyonu gerekiyor.
00:10:10Bakıyorsunuz televizyonlarda biri diyor kaya tuzu yiyin diyor, öbürsü diyor bilmem ne tuzu ekin diyor.
00:10:15Yani normal olmayan davranışlar.
00:10:17İyi değil mi kaya tuzu?
00:10:18Ya bunun tuzun hiçbiri iyi değildir.
00:10:20Ama adam işte biri kaya tuzu içiyor, biri gümüş su içiyor.
00:10:25Normal olmayan hareketler bunlar.
00:10:27İşte birisi bilmem ne otu kaynatıp içiyor her gün.
00:10:31Ben diyor işte onunla iyiyim falan diyor.
00:10:34Hep böyle placebo etkilerle.
00:10:36İşte mille şey diyor işte yaşamın kaynağı ne tuz?
00:10:39O zaman tuz.
00:10:40O zaman yaşamın kaynağı su.
00:10:42O zaman günde 20 litre de su için.
00:10:43Sudan çıkmayın madem.
00:10:44Ay içmiş ya bir kadın.
00:10:45Hocam madem konuyu açtınız hemen oradan başlayalım.
00:10:48Bir kadın Amerika'da 20 dakika içerisinde 2 litre su içiyor ve hayatını kaybediyor.
00:10:54Su zehirlenmesi diyoruz biz buna herhalde.
00:10:55Su zehirlenmesi değil o.
00:10:57Bu şizofreni hastalığından böyle içer böyle.
00:10:59Bu mide dilatasyonu bu.
00:11:01Eğer çok hızlı su içtiğiniz zaman mideniz birden şişer.
00:11:04Hatta midenizi patlatabilirsiniz.
00:11:06Onun için mide birden gerildiği zaman da kaybede durdurursunuz.
00:11:10Daha 35 yaşında kadın daha.
00:11:11Yani işte bundan normal değil mesela.
00:11:13Bu şizofreni bu mesela.
00:11:1420 dakikada 2 litre su.
00:11:1620 dakikada 2 litre su içilir esasında.
00:11:18İçilir aslında ama biraz tabi zorlar.
00:11:20Yok içilir mesela mide alır.
00:11:22Bunun bence başka sorunları varmıştır.
00:11:23Yani bu bence 2 litre değildir ya daha fazladır ya ek sorunları vardır.
00:11:27Yani bugün buna akut mide dilatasyon deniyor.
00:11:30Yani hızlı mideyi şişirdiniz mi birden kalbiniz durabilir.
00:11:34Yani bu oluyor bu.
00:11:35Bunun en çok da karşılaştığımız dönem işte manik hastalar, şizofreni hastalar.
00:11:39Yani mutlaka bir psikiyatrik bozukluk aseminde vardır.
00:11:43Dolayısıyla birden aşırı miktarda su midenin çepenin gerilmesine ve kalbin yavaşlamasına
00:11:48ve durmasına sebep olabilir.
00:11:50Ondan diyorsunuz.
00:11:51Eşleyi samarlı.
00:11:51Bu su zehirlenmesi değil bu.
00:11:53Su zehirlenmesi denmiş.
00:11:54Su zehirlenmesi günde 20 litre filan su içilirse su zehirlenmesi olur.
00:11:59Yoksa 2 litre su ne su zehirlenmesi yapacak.
00:12:02Onu da kim yazdıysa ya oradaki basın sallamıştır ya da buradaki basın sallamıştır.
00:12:07Biliyorsunuz bizim bütün dünyada böyle biliyorsunuz basının sallama özelliği, abartma özelliği.
00:12:12Bazen yazıyor mesela Ankara'da kar yağdı.
00:12:15Ankara'ya iniyorsun uçakla kar yok.
00:12:17Kar arıyorsun falan.
00:12:17Nerede kar?
00:12:182 tane tepeye kar yağmıştır.
00:12:20Onun için buradaki izleyicilerimize söyleyeceğimiz basına çok da inanmayın.
00:12:24Basın abartır haber niteliği olduğu için.
00:12:27İşte su zehirlenmesi derseniz de artık işte öyle ona inanırsınız falan filan.
00:12:31Bir kadın vardı 5 litre su içiyordu günde böyle içtik dik rahatlıyordu.
00:12:345 litre de bir şey değil.
00:12:355 litre su içilebilir bugün.
00:12:37Normal fırında çalışan bir adam da 5 litre su içebilir.
00:12:40Normal günlük şu anda yaz olduğu için 2-3 litredir bugün.
00:12:44Sıcak günlerde 2-3 litre su rahat içilir.
00:12:47Ne olacak 5 litre su?
00:12:4820 litre üstü çok.
00:12:4920 litre nasıl içilir ya günde?
00:12:51Bunlar içenler.
00:12:52Yani 20 litre eğer siz aşırı su içersiniz.
00:12:55Bazı hastalıklar var.
00:12:56Mesela böbreği su kaçırıyordur.
00:12:58Ya da hipofizinden bir hormon var.
00:13:00O salınmıyordur.
00:13:02Şekersiz diyabet dediğimiz.
00:13:03Diabetes insipitus var.
00:13:04Günde 20-25 litre içen insanlar var.
00:13:07Ama 20 litre içiyor 20 litre de işiyor.
00:13:10Tam da şekersiz diyabeti şimdi az önce ben bahsettim hocam.
00:13:13Bu semptomları mesela şeker gibi çok su içiyor ve çok idrara çıkıyor.
00:13:16Ama şeker hastalığı değil şekersiz diyabet.
00:13:19İşte orada şekersiz bizim bazıları kalıtsal formları vardır.
00:13:22Bazıları kafayı vurduktan sonra olur.
00:13:25Burada ya böbrek çalışmıyordur.
00:13:27Bazı hormonlar duyarsızlığı vardır.
00:13:29Antidiyotik hormon var ya da hipofizde sorun vardır.
00:13:3220 litre yersin 20 litre içersin.
00:13:35Ama kan şekeri normaldir.
00:13:36Burada en önemli şey bu hastaların suyu kestiğimiz zaman bile işemenin devam etmesidir.
00:13:41Yani adamın suyu kıssan bile hastanede 10 litre verdiğin zaman bu sefer 10 litre verdiğin zaman yine 13-14-15
00:13:49litre yine işemeye devam eder.
00:13:50Yani durdurulamıyor.
00:13:51Onun için hastanede testleri var.
00:13:53Çok nadir değildir.
00:13:54Yani şekersiz diyabetleniyor.
00:13:56Buna yani şunu söyleyeceğim.
00:13:57Her su içip idrara koşan şeker hastası olmayabilir.
00:14:01O nedenle idrarda şeker yoksa eğer ondan sonra şekersiz diyabetli olabilir.
00:14:06Burada bunun en kolay anlama yolu şu.
00:14:09Bunlarda böyle diyabetteki gibi 5 litre 6 litre sıvı kaybı yoktur.
00:14:14Bunlar günde 15-20 litre işerler.
00:14:16Yani buna zaten o suyu içmezse ölür zaten.
00:14:18Susuyor mu yani?
00:14:19O yüzden mi içiyor?
00:14:20Çünkü böbreği suyu tutamıyor.
00:14:22Suyu kaçırıyor.
00:14:23Normalde böbrek idrara konsantre ediyor.
00:14:26Suyu tutuyor.
00:14:26Bunlar da suyu tutamadığı için litrelerce içmek ve litrelerce işemek zorundadır.
00:14:32Çoğu zaman sorun çıkarmaz.
00:14:34Tedavisi biz hormon veriyoruz buna dışarıdan olmayan hipopis hormonu.
00:14:39Ama bazı insanların böbreği çalışmadığı için hormonu da etki etmez.
00:14:42Onlar çok su içmesini söylüyoruz.
00:14:44Bol bol içip.
00:14:44Su içiyor ama işte yaşlanınca içemiyorlar.
00:14:47Özellikle yatalak olduklarında bugün 75-80 yaşında günde 15 litre içemez su.
00:14:51Çok zor.
00:14:52O zaman da durumları kötüleşir.
00:14:54Ama onun dışında eli ayağı tutarken bir sorun çıkmaz bu.
00:14:57Gençlerde de olabilir.
00:14:58Şekersiz çok fazla şekersiz diabet toplumda vardı.
00:15:02Tabii çok su içmek gerekiyor.
00:15:03Çok idrar çok sıkıcı bir şey.
00:15:05Kolay bir şey değil.
00:15:05Günde 15 litre su idrar yapmakta.
00:15:09Kolay bir şey değil.
00:15:10Bugün günde en az 20 defa tuvalete gitmeyi gerekiyor.
00:15:12Sürekli sıkışık olmak.
00:15:14Sürekli sıkışık olmak.
00:15:15Geceye çok fazla idrara çıkmak.
00:15:17Başka belirtileri olabilir mi sıkıntıları?
00:15:18Gece diye şey çıkıyorsanız idrar çıkıyorsanız ya prostatınız büyümüştür yani idrarı tam boşaltamıyorsunuzdur hızı doluyor tekrar ondan sonra ya da
00:15:27şeker hastasınızdır ya da böbreğiniz bozuluyor demektir.
00:15:32Özellikle kronik böbrek hastalıklarında çünkü böbreğin ilk bozulan fonksiyonu tutma fonksiyonu suyu tutma fonksiyonu ilk bozuluyor.
00:15:38Onun için kronik böbrek yetmezliğinde ilk dönemlerde 3 şey olur mutlaka bir tanesi aşırı miktarda idrara çıkma ikincisi olarak halsizlik
00:15:48yorgunluk üçüncü olarak da kansızlık anemi.
00:15:51Yani eğer idrara çok çıkıyorsanız gece 4 defa 3 defa çıkıyorsanız kansızlığınız başlamışsa siz kronik böbrek hastalısını artık oluyorsunuz.
00:16:01Tabi kronik böbrek hastalığı olmak için mutlaka zeminde tansiyon şeker yine glomer nefret dediğimiz böbrek iltihapları olabilir.
00:16:08Böbrek hastalıkları çok sinsi derler bu arada.
00:16:11Anlamayız değil mi?
00:16:12Evet şu anda böbrek hastalıkları dünyada artmaktadır.
00:16:15Mesela Türkiye'de neredeyse 35-40 bine kadar diyaliz hastası bulunmaktadır.
00:16:19Tabi diyaliz ömrünü kısaltan bir şey.
00:16:21Öyle mi?
00:16:22Tabi ki diyaliz ömrünü kısaltıyor.
00:16:24Onun için mutlaka nakil yapmak gerekir.
00:16:26Yani nakil çünkü diyaliz evet diyaliz şöyle bir şey bir palyatif dediğimiz geçici bir çözüm.
00:16:36Yani siz hastayı böbrek yerine makineye sokuyorsunuz.
00:16:39Tabi ki nakil çok önemli.
00:16:41Kolay mı böbrek nakli?
00:16:42Böbrek nakli kolay.
00:16:43Türkiye'de ve dünyada her zaman canlıdan veriliyor.
00:16:46%80 kadavradan az organ bağışlığı ne yazık ki az olduğu için kadavra bağışları azdır.
00:16:52O nedenle halen canlıdan yapılıyor.
00:16:54Tabi canlıdan yaptığınız zaman da tabi ki mutlaka bir aileden verici bulmanız lazım.
00:17:00Tabi kan grubu uyumu istiyoruz bunda şey için.
00:17:03Hiç kan grubu uyumsuzlarda nakil yapılabiliyor ama şey çok yüksek.
00:17:09Böbreğin tutmama ihtimali çok yüksek.
00:17:11Onun için aileden istiyoruz.
00:17:13Ondan sonra kan grubu uyumu istiyoruz.
00:17:16O zaman şunu da söylemek lazım.
00:17:19Böbrek nakili olan insanlar da yaşan bir miktar.
00:17:23Tabi kısalmıştır yani tabi ki bu da bir gerçek.
00:17:25Ama yeni böbrek geliyor mesela çok iyi komisyonlar.
00:17:27İşte tamam da olmuyor işte bir 5-6 sene kısalıyor işte yani bu şekilde.
00:17:30Ama yapacağınız bir şey yok.
00:17:32Diyalizdeki kısalma daha fazla.
00:17:33Öyle mi?
00:17:34Tabi ki.
00:17:34Diyalize günde 3 saat falan giriyorlar değil mi?
00:17:373 saat 4 saat 3 gün giriyorsunuz 12 saat yapıyor.
00:17:41Tabi bir de home diyalizler var ev diyalizleri.
00:17:44Her gün 12'den gece 12'den sabaha kadar.
00:17:47Ev diyaliz kesinlikle daha iyi.
00:17:48Daha iyi mi?
00:17:49Ev diyalizinde hem komplikasyon gelişme biliyorsun.
00:17:52Diyaliz hastalarında hızlı damar sertliği gelişiyor.
00:17:54En korktuğumuz komplikasyon hızlı kalp yetmezliği çok gelişiyor.
00:17:58Enfeksiyonlu olabiliyor.
00:17:59Katiter var çünkü vücudunda falan filan neyse bir sürü şey.
00:18:01Ama en çok korkulan şey hipertansiyon ve diabettir.
00:18:05Yani hipertansiyon çok gelişiyor ve ne kadar ilaç verseniz de hipertansiyon durduramıyorsunuz.
00:18:10Yani diyaliz hastalarında çünkü makineye bağladığı zaman makinenin içinden kan geçtiği için damarlar yıpranıyor.
00:18:17Onun için diyaliz hastalarını görüyorsun.
00:18:18Diyaliz hastaları gerçekten de hızlı yaşlanma sürecine girebilirler.
00:18:22Home diyaliz daha iyi.
00:18:23Home diyaliz günde 6 gün yapılıyor.
00:18:25Sabaha kadar yapılıyor.
00:18:27Gece yapılıyor.
00:18:28Gece yapılıyor.
00:18:29Yani öğrenenler için gerçekten de tabi kolay bir şey değildir.
00:18:33Yani diyaliz çeken bilir.
00:18:34Yani böbrek hastası olmak ama en azından böbrek hastaları yaşamaya devam edebiliyor.
00:18:38İyi ya da kötü.
00:18:39Mesela karaciğerde bu söz konusu değil.
00:18:40Karaciğerde bir alet yok.
00:18:42Diyaliz aleti yok.
00:18:43Onun için karaciğer hastalıklarını mutlaka nakil yapmak zorunda kalıyorsunuz.
00:18:47Buradan şuna dikkat etmek lazım.
00:18:49Böbreğinize iyi bakın.
00:18:50Nasıl koruyacağız böbreğinize?
00:18:52Böbreğin belaları vardır mesela.
00:18:54Böbreğin en büyük bela sigaradır.
00:18:56Böbrek mesela siz böbrek hastasısınız.
00:18:59Sigara içiyorsanız iş iki kat hızlanıyor.
00:19:02O yüzden sigara içmemek zorundasınız.
00:19:04Ya ben bir günde bir tane içiyorum bir tane de yetiyor.
00:19:06Duman da yetiyor ama.
00:19:08Yani çevrenizdeki birinin sigara içmesi.
00:19:10E hocam işte ben el sigara içiyorlar işte o şey elektronik sigara.
00:19:15O daha betermiş.
00:19:16Yok aynı o da.
00:19:17O da aynı.
00:19:18Yani sonra çevrenizde biri içiyorsa siz de bunu alıyorsunuz.
00:19:20Bu birincisi.
00:19:21Tuz yemeniz gerekiyor.
00:19:23Biliyorsun böbreğin şeyi belası tuzdur.
00:19:26Tuz gerçekten böbreğin bütün damarların olsun, iç kısmın olsun aşırı miktara zarar veriyor.
00:19:31Bir de yumurta diyorlar yemeğin böbrek hastalığından.
00:19:33O protein için mi?
00:19:34Onu veriyoruz.
00:19:35Yani ağır böbrek yetmezliği olmaktan sonra.
00:19:38Yani proteini kalınca kadar tuz çok daha tehlikeli.
00:19:41Proteini çok kısmıyoruz yani.
00:19:42Belki 0-6-0-8 gram.
00:19:44O bayağı ilerlediği zaman hastalık.
00:19:46Ama önemli olan tuz burada.
00:19:47Tuz, tuz, tansiyon, şeker.
00:19:49Böbreğin belası bunlar.
00:19:52Mesela böbrek yüzde diyelim ki yüzde 15 çalışıyor ya.
00:19:55En minimum ne olması lazım çalışması için?
00:19:57Ne kadar olması gerekiyor?
00:19:58Böbrek şöyle.
00:19:59Bir kere böbrek yarı yarıya gitmeden kan değerleri bozulmuyor.
00:20:02Bu çok tehlikeli.
00:20:03Yani siz gidip millet gidip şey yaptırıyor mesela.
00:20:07Checkup yaptırıyor.
00:20:08Orada üreye bakıyorsunuz.
00:20:10Kreatine bakıyorsunuz.
00:20:11Normal.
00:20:11Ama sizin böbreğiniz yüzde 50 gitmiş olabilir.
00:20:14Yani yüzde 50'ye kadar hiç oynamıyor.
00:20:16Onun için sizin böbrek fonksiyonlarının üre kreatinin normal olması böbreğinizin normal olduğunu göstermez.
00:20:21Bir kere onu bilelim.
00:20:22Onun için burada en önemli şey sistetin C'ye baktırmak lazım.
00:20:26İyi bir markerdır böbrek için.
00:20:27Sistetin C.
00:20:28Sistetin C'ye baktırın.
00:20:29O böbreğinizin fonksiyonunu çok iyi gösterir.
00:20:31Eskiden böbrek fonksiyonları için 24 saatlik idrar topluyorduk.
00:20:35O çok iyi gösterir böbrek fonksiyonunu ama çok meşakkatli.
00:20:39Ama günde birkaç kez idrar mı veriyor asla?
00:20:41Yok.
00:20:4124 saat topluyor idrarını.
00:20:43Topluyor.
00:20:43Yani 24 saatlik.
00:20:44Tutuyor mu yani?
00:20:45Topluyor yani.
00:20:46Kabının içine topluyor.
00:20:47Ha anladım.
00:20:48Nasıl toplacak?
00:20:49Tutuyor mu?
00:20:49Olur canım.
00:20:50Sen de.
00:20:5024 saat tutup topluyor gibi.
00:20:51Nasıl topluyor yani?
00:20:52İdrar toplama ne demek?
00:20:54İdrarı kaba toplattırıyoruz.
00:20:55Evet.
00:20:55Ondan sonra o da 2 litre idrarı her porsiyonu yani yaptığı idrarı şeyin içine koyuyor.
00:21:01Damacanlar içine koyuyor ama onlar artık eskidi.
00:21:04Sistetin C'ye baktırırsanız böbrek fonksiyonunu en iyi o gösterir.
00:21:07Bir de tabii idrarda şey baktırmanız lazım.
00:21:09Albüm baktırmanız lazım.
00:21:11Yani idrada protein çıkıyor mu diye.
00:21:13Böbrek fonksiyonları bozulduğu zaman böbrekte protein çıkar.
00:21:17Ama en iyi sistetin C'dir.
00:21:18O yüzden mutlaka gidin bir sistetin C'ye baktırın yani.
00:21:21Ve şunu göreceksiniz.
00:21:24Türkiye'de 10 insanın 20'sinin böbreği bozuktur.
00:21:2710 insanın 20'sini.
00:21:28Evet yani 10'da 2.
00:21:30Şunu söyleyeyim.
00:21:3110 insanın 3'ünün şekeri vardır yaklaşık şu anda.
00:21:3410'da 3 şu anda.
00:21:35Eskiden %17'i şu anda 10'da 3'e çıktı.
00:21:3910'da 2'nin böbreği bozuktur.
00:21:41Yani bunlar çok yüksek rakamlar.
00:21:4210'da 5'in tansiyonu yüksektir.
00:21:45Bunlar bakın kurnik hastalıkları ne kadar fazla.
00:21:47Çok yüksek.
00:21:48Böbrek hastalıkları olsun.
00:21:50Diabet hastalığı olsun.
00:21:51Şu anda herkes insülin kullanıyor.
00:21:53Mesela ben bir yere gidiyorum.
00:21:55Mesela herkesin yanında insülin.
00:21:56Bir torba ilaç.
00:21:57Neden?
00:21:58Korkunç beslenme alışkanlıklarının yanlışlığı.
00:22:01Çünkü insanlar aşırı şekilde yemek yiyor şu anda.
00:22:05Evet.
00:22:05Yani korkunç bir yemek yeme alışkanlığı.
00:22:06Nasılsa diyor insülini vuruyorum.
00:22:07Bir kilo baklava da yerim diyor mesela.
00:22:09Yerim diyor.
00:22:09İkincisi de.
00:22:10Mesela çok genç mesela diyabet görüyorum artık.
00:22:12Mesela kaç yaşında?
00:22:1335 yaş.
00:22:14Çok eski.
00:22:15Çok yeni.
00:22:15Yani 40 yaş.
00:22:16Çok.
00:22:16Ben görmezdim eskiden.
00:22:1850-60 yaştı.
00:22:19Diabet yaşı da düştü.
00:22:20Çünkü insanlar pankreastanın rezervlerini çok hızlı düşürüyorlar.
00:22:23Nasıl oluyor o pankreast rezervi?
00:22:25Çünkü devamlı pankreast insülin yaptığı zaman rezervi düşüyor.
00:22:29Çünkü gün içi çok öğün yemek yiyorlar.
00:22:316 öğün, 7 öğün, 5 öğün.
00:22:33Siz leplebi yediniz insülin.
00:22:35Evet.
00:22:35Fındık yediniz, insülin, incir yediniz, insülin, meyve yediniz, insülin.
00:22:40Ama bunların glisemik indeksi varmış.
00:22:42Düşük olunca yükselmiyormuş.
00:22:44Ne kadar şey olabilir mi?
00:22:45Bugün en kötü glis bunlar.
00:22:47Bunlar bir tutturdular orada burada.
00:22:48Bunların en büyük sorumlusunda bir tanesi de Türkiye'deki diyabetlerin kesinlikle
00:22:52şeydir medyadır.
00:22:53Medyada çünkü aşırı şekilde işte şunun glisemik indeksi, bunun şey indeksi düşük.
00:22:58Böyle bir şey yok.
00:22:59Yani günde az öğün yemek gerekiyor.
00:23:01Yani sizin günde en fazla 2 öğün, 3 öğün.
00:23:03Keşke insan 3 öğün yese.
00:23:04Ben razıyım ama sabah öğle akşam yese.
00:23:06Evet.
00:23:06Çok ara öğün yeniyor Türkiye'de.
00:23:08Bir de çok fazla miktarda mesela meyve alışkanlığı.
00:23:11Meyve kesinlikle diyabet yapıyor.
00:23:13Ondan sonra gazoz alışkanlığı.
00:23:15Gazoz kesinlikle diyabet yapıyor.
00:23:16Gazoz yani yemeğin içinde yanında, içinde yanında yenen gazoz.
00:23:20Şekerli sonuçta değil mi?
00:23:21Şekerli gazoz da şekersiz gazoz da.
00:23:23Hepsi aynı.
00:23:24İçinde bir şey yapay tatlandıcı bile olsa pankreas, insülin salınımı uyarıyor.
00:23:28Ve pankreasını yoruyorsunuz.
00:23:29Bunun yanında sedenter hayat.
00:23:32Yani hiç insana egzersiz yapmıyor, yürümüyor.
00:23:34Hep yatışta.
00:23:35Hiç mesela sen, ben mesela bazen boğazda yürüyorum.
00:23:38Orada burada bir tane yürüyen olmaz ya.
00:23:40Birkaç kişi koşuyor.
00:23:41Hani mesela Almanya'da falan böyle değil bu.
00:23:44Almanya'da herkes bisiklet biner, yorulur.
00:23:46İşte bir yere koşturur.
00:23:48Kimse egzersiz yapmıyor.
00:23:49Türkiye'yi ne bekliyor biliyor musun?
00:23:51Türkiye'yi bir diyabet ve böbrek yetmezliği patlaması bekliyor.
00:23:54Zaten şu an başladı değil mi bu patlama?
00:23:55İşte diyoruz da onda ikinin böbreği bozuk, onda üçünde diyabeti var.
00:23:59Ve bu gelecekte onda beşlere, onda altlara çıkacak.
00:24:02Bak göreceksiniz.
00:24:03Hani ırsı bir şey değil mi?
00:24:04Mesela ben ne yaparsam yapayım?
00:24:05Eğer babam işte annem diyabetse ben de olurum diyebilir miyiz?
00:24:08Hayır siz zayıf kalırsanız, elli beş, altmış kilo alırsanız ailenizde değil.
00:24:11Diyabetin en büyük sebebi şu anda yeme alışkanlıklarıdır.
00:24:15Tabii ki ırsı komponenti var.
00:24:17Yüzde elli ailesel tutum oluyor.
00:24:19Ama şöyle bir şey var.
00:24:20Siz ailenizde diyabet yoksa vücut seksen beş kiloyu, doksan kiloyu da kaldırır.
00:24:25Ama ailenizde varsa sizin maksimum kilonuz yetmiş, yetmiş beş kilodur.
00:24:28Ama zayıflarda mesela şeker sası olabiliyor.
00:24:31Aynı şekilde yine zayıflarda aile ve yine genetik sıkıntılar ama orada yine yeme alışkanlığının bozuk olması.
00:24:39Yani şöyle bir şey var.
00:24:40Siz göbek olmadan da diyabet olabilirsiniz.
00:24:42Çünkü yeme alışkanlığınız bozuktur.
00:24:44Yeme alışkanlığına aşırı kalorili, aşırı yağlı, aşırı karbonhidratlı.
00:24:48Bugün şeker hastalığının sıkıntısı ne?
00:24:50Karbonhidratlı yeme alışkanlığıdır.
00:24:51Zaten bu böyle bir şey.
00:24:52Kısır döngü başlıyorsun.
00:24:54Hamburger, üstüne tatlı.
00:24:55İşte hamburger, tatlı, ondan sonra pizza.
00:24:57Bir de Türkiye'de batı tipi diyetler gelince aşırı kalorili diyetler ortaya çıktı.
00:25:02İşte baklava, ondan sonra pizzalar, patates kızartması, aşırı kalorili diyetler.
00:25:07Yağ da aynı şeyi yapıyor.
00:25:08Patates kızartması o kadar kötü mü gerçekten?
00:25:11Kötü.
00:25:11Kahvaltılar da yeniyor çünkü.
00:25:12Kötü.
00:25:13Yani şöyle su kötü.
00:25:14Alışkanlık olmayacak.
00:25:15Bir pazar kahvaltısı yenebilir.
00:25:16Mesela ömrünü kısaltıyormuş patates kızartması.
00:25:18Doğru kısaltıyor.
00:25:19Doğru.
00:25:19Yani kalorili, aşırı kalorili.
00:25:20Bir de yanmış yağ var orada.
00:25:22Kalori.
00:25:23Yani hepimiz yiyorsunuz.
00:25:24Yani mesela 30-35 yaşına kadar evet vücut tolere eder.
00:25:28Çünkü metabolik hız yüksek.
00:25:29Vücut yakabiliyor.
00:25:31Ama siz 35-40 bir yaştır mesela.
00:25:3340 bir dönüm noktasıdır.
00:25:3540'tan sonra artık kalorinizi azaltmanız gerekiyor.
00:25:39Hala yüksek devam ederseniz.
00:25:40Yani şunu söylemek istiyorum.
00:25:41Sadece karbonhidrat değil.
00:25:42Yağ da vücudu bozuyor.
00:25:43Yani mesela ben bakıyorum mesela işte patates kızartması yiyebilirsiniz.
00:25:47Ya yiyin kardeşim her şeyi yiyin.
00:25:49Burada bir yemekte sorun yok ki.
00:25:51Burada önemli olan ne kadar yediğiniz.
00:25:53Ne kadar yiyeceğiz?
00:25:54Patates kızartmasından 3 kaşık.
00:25:55Bugün en fazla işte bir küçük patates.
00:25:58Yani kalem olarak kalem patateslerden en fazla 8-10 tane yemeniz lazım.
00:26:03Ve sen bir yandan kalites bir yandan pizza yiyorsun, baklava yiyorsun.
00:26:07Ondan sonra şekerli, ondan sonra muz yiyorsun, elma yiyorsun.
00:26:11Bunların hepsi sonuçta vücutta kalori fazlana sebep oluyor.
00:26:15O yüzden pis boğaz olmayacaksın.
00:26:17Bir yandan da incirler işte ne anladığı leplebiler, pis boğazlık.
00:26:21Hele gece gece bu ataklar başlayacaksa öyle bir yandan da işte karamelli şeyler işte kakaolu ekmeğin üstüne sürüyor millet yiyor
00:26:28onları falan filan.
00:26:29Bir yandan işte yağlı peynirler bunun sonu yok ki.
00:26:32Bugün mesela zeytin diyor mesela.
00:26:34Zeytin de yağlı.
00:26:35Bugün sizin yiyeceğiniz zeytin günde 5 tane, 10 tane en fazla.
00:26:3920 tane zeytin yiyin diyoruz bazı diyetisyenler.
00:26:42Yani bu diyetisyenler ya bu diyetisyen kavramı mahvetti zaten şey.
00:26:46Yani bu diyetisyen, diyetisyen.
00:26:47Yani hastanın metabolik durumuna bakıyorsun adam zaten 100-110 kilo.
00:26:51Nereye yiyecek onları?
00:26:52Ona kilo verdireceksiniz.
00:26:54Yani ona bir kalori açı oluşturacaksınız.
00:26:56O günde bir dilim ekmek yiyecek, biraz çorba yiyecek.
00:26:58Bol salata yiyip geçecek artık.
00:27:00Yani insanlara revize etmeniz lazım.
00:27:02O zaman neden diyetisyen var Türkiye'de %30'a obez var?
00:27:05Şimdi diyecekler ki bize gelmiyorlar.
00:27:07Akşama televizyon adasınız, anlatıyorsunuz.
00:27:09Şu kadar etkisi yok.
00:27:10Bugün televizyonlarda bahsedilen konuların hiçbir etkisi yok halk üzere.
00:27:14Bir de çoğu obez çok mutlu nedense.
00:27:16Neden?
00:27:17Çünkü iyi.
00:27:17Kilonlar yiyorlar herhalde o yüzden mutlular.
00:27:19Biz layıflar mutsuz muyuz acaba?
00:27:20Ama sonra ne oluyor?
00:27:21Kronik hastalıkları siz vergilerinizle ödüyorsunuz.
00:27:25Onlara kim bakıyor?
00:27:26Bu SGK nereden geliyor?
00:27:28Bu paralar vergilerden geliyor.
00:27:30Ve aşırı miktarda şu anda bugün Türkiye'de yıllık acile gidiş oranları
00:27:35neredeyse 180-200 milyon kişi.
00:27:37Niye bu kadar çok acile gidiyoruz?
00:27:38Çünkü neden?
00:27:39Şekerini düzenleyemiyor, acilde.
00:27:41Tansiyonunu düzenleyemiyor, acilde.
00:27:43Bir insan kronik tansiyon hastası acile mi gider durur?
00:27:45Gitmez.
00:27:46Çünkü bilir.
00:27:47Tuzlu yiyemez gerektiğini bilir.
00:27:49Ondan sonra ilaçlarını düzgün alması gerektiğini bilir.
00:27:52Mesela millet gidiyor.
00:27:53Pazar günü ilacı yok.
00:27:55İşte eczane kapalı, nöbetçi eczane var.
00:27:57Oraya gidecek.
00:27:57Ya ilacım bitmiş diyor.
00:27:58Acile gideyim diyor.
00:27:59Bu sefer acillerde korkunç bir yoğunluk var.
00:28:01Bu sefer acilde korkunç yoğunluk olduğu için hasta çok atlanıyor.
00:28:05Bu sefer acil hasta bakılamıyor.
00:28:07Siz çünkü bir sürü kronik hasta koahtan sıkışmış.
00:28:11Bugün koahtan sıkışmamak için aşılarınızı yaptırmak zorundasınız.
00:28:14Ne aşıları bunlar?
00:28:15Yani pneumokok aşısı, influenza aşısı.
00:28:18Bunları yaptırmak zorundasınız.
00:28:20Hatta gerekirse RSV aşısı gibi.
00:28:22E şimdi adam aşılarını yaptırmıyor.
00:28:24İki sigara içmeye devam ediyor.
00:28:27O zaman koa alevlenmesi dediğimiz tekrar enfeksiyon yaşıyor.
00:28:30Nerede koa alevlenmesi acil.
00:28:32Kış yazın bakıyorsunuz koa alevlenmeleri.
00:28:35Öbür taraftan apandis geliyor orada yatıyor.
00:28:37Apandis acil bir durum.
00:28:39Bakıyorsunuz.
00:28:39Anında ameliyata girmedi değil mi?
00:28:41Tabii yani 4-5 saat içerisinde ameliyata almamız gereken bir durum.
00:28:43Pankreatit orada yatıyor.
00:28:44Beyin karması gelmiş öbür tarafta yatıyor.
00:28:47Başını bir yere çarpmış vurmuş orada yatıyor.
00:28:49Bir bakıyorsunuz adamın şekeri 550 orada.
00:28:51Ya amca sen bilmiyor musun yani 550 artık sen?
00:28:54E işte biz kaçırdık bugün de öyle olduk.
00:28:57Yani kronik hastalıkların yönetimi, kronik hastalıkların çok şöyle bir özeliği var.
00:29:01Kronik hastalık adı üstünde bugün bir şey yapmaz.
00:29:04Ama ataklarla devam eder.
00:29:06Siz şekeriniz 250'dir.
00:29:07Mesela ben bakıyorum mesela adamın şekeri hemoglobin A1C 12.
00:29:12Ve iyisini kullanıyor yani ortalama şekeri 350'lere gelir.
00:29:14Nasıl iyisini kullanıyorsun sen?
00:29:16Kullanmıyor doğru düz.
00:29:17Yapıyor, yapmıyor.
00:29:18Kafasına göre.
00:29:19Bir gün öyle değil böyle.
00:29:19Diyet programına asla uyulmuyor.
00:29:21Akşam börekler, çörekler yeniyor.
00:29:24Ondan sonra şekerler 350-400'lerde.
00:29:26Nerede?
00:29:27Acildi.
00:29:28Bir de panik yapıyorlar.
00:29:29Diyorlar ki bu şeker 400 oldu.
00:29:31O bugün olmadı ki o.
00:29:32O 10 yıldan beri öyle zaten o.
00:29:33O toplamadı yine bu birazdan.
00:29:35Tabii ki yani şey sonuçta.
00:29:37Yani bugün bakıyorsunuz diğer mesela en büyük sorun mesela.
00:29:41En küçük sorun da mesela acile gitmeyi öğrendiğiniz zaman bu sene sonra kendi sağlık yönetiminizi yapamıyorsunuz.
00:29:47Bakın herkesin doktoru kendisidir.
00:29:49Mesela siz kahve içtiniz.
00:29:51Tansiyonunuz yükseldi.
00:29:53Çarpıntı oldunuz.
00:29:53Ne kahve içiyorsun?
00:29:55Kahve senin için olmuyor demektir.
00:29:57Kahve içmeyeceksin kardeşim.
00:29:58Hocam ben kahvemi içiyorum.
00:30:01Kalbimde de ritim ilacında içiyorum.
00:30:03Anlarım.
00:30:04Ama sen kahve içi iç hop acildir.
00:30:06Bu ritim düzensizlikleri de son yıllarda çok arttı.
00:30:08Niçin bu kadar artış gösteriyor?
00:30:09Covid'den sonra patladı.
00:30:11Covid her şeyi yaptınız ya.
00:30:12Covid'den sonra ritim bozukluğu patladı.
00:30:14Özellikle Covid geçirenler ve aşı olanlar.
00:30:17Hangi aşıya olanlar özellikle?
00:30:19mRNA'sları olanlar.
00:30:20Yani iki tane hem Covid geçirmiş hem de mRNA'sını.
00:30:24Üç doz olanlarda iki doz olanlarda.
00:30:25İki biraz daha iyi ama üç doz olanlarda.
00:30:28İkisi beraber kalbi bozdu.
00:30:30Geçen beş doz almış biri.
00:30:31Bir kadınla karşılaştım.
00:30:33Kuaförde dedi ki ben beş doz dedi aşı aldım dedi.
00:30:36Neden böyle bir şey yapmışım dedi.
00:30:37Ama bu da aşı kartı olacaktı.
00:30:38Böyle şey mi olur?
00:30:39Yani insana HES kodları vardı.
00:30:40Ne yapıldı beş doz açı?
00:30:42O zaman HES kodunda vardı ya.
00:30:43Evet.
00:30:44Yani üç doz da kesilmeliydi yani.
00:30:45Çok aşı miktarda yapıldı.
00:30:47On olan var.
00:30:48Yirmi olan var.
00:30:49Adam mesela bana dedi ki hocam ben on doz oldum.
00:30:51Ya on doz tetrasosisi yaptırmıyoruz biz ya.
00:30:53Ne olur bu kadar çok aşı olanlar acaba?
00:30:55Hasaslar nasıl vücuduz?
00:30:56Bağışıklık sistemini aşırı aktive edersiniz.
00:30:58E kalp de bozulur.
00:30:59Böbrek de bozulur.
00:30:59Ne yapayım şimdi?
00:31:00Yani bu kadar HES kodları varken neden beş doz aşı yapıldı?
00:31:04Yani mesela şu anda da Covid dönüyor.
00:31:06Şu anda omikron varyantının işte Ağustos böceği varyantı var falan.
00:31:10Şu anda omikronun varyantları.
00:31:11Şu anda boğaza ağrıyan, burnu akan herkes yine Covid oldu.
00:31:14Covid şu anda mide ağrısı yapıyor.
00:31:16Bulantı yapıyor, kusma yapıyor, ishal yapıyor.
00:31:18Hani yaz hisseli gibi gidiyor şu anda.
00:31:20Biraz da boğaz ağrısı yapıyor.
00:31:22Mesela şu anda yaz dönemi Mayıs ayındayız şu anda.
00:31:25Mayıs ayında boğaza ağrıcık herkes yine Covid oldu.
00:31:29Covid her sene dönüyor şu anda mutasyon.
00:31:31Peki Covid aşısı olunuyor mu şu anda?
00:31:33Hayır neden?
00:31:34Çünkü Covid aşılarının varyantlara karşı korumadı ortaya çıktı.
00:31:38Yani yine böyle bir sürü bıdı bıdılar falan filan.
00:31:41Yani işte bir ara aşı pazarlandı.
00:31:43Biliyorsunuz bütün herkes televizyonlarda aşı yapıyordu.
00:31:46Bu influenza aşısı, Covid aşısı.
00:31:48Covid aşısı, işte pazarlaması yapıldı falan filan.
00:31:51Televizyonda.
00:31:52E yapılmadı mı akşama kadar yaptırın yaptırın yaptırmayın falan.
00:31:56Bir sürü işler yani nerede şimdi?
00:31:58Yok ortalıkta kimse.
00:31:59Şimdi ne pazarlanıyor?
00:32:00Obezite iğneleri pazarlanıyor.
00:32:02E seyahate çıkmak için de aşı yaptırmak zorundaydık.
00:32:05Özel yerlere girmek için aşı yaptırmak zorundaydık.
00:32:07Obezite iğnesi popüler.
00:32:09Ya obezite iğnesi pazarlanıyor.
00:32:10Siz ama destekliyorsunuz onu.
00:32:11Onu şaşırdım ben.
00:32:12Ya ne yapayım şimdi 130 kiloyu adam istiyor.
00:32:14Ya bu da biraz şeydir yani.
00:32:16Şimdi bu adam diyor ki ben boğazımı kısamıyorum diyor.
00:32:20Kardeşim diyor bak bu riskleri var diyor.
00:32:21Ben bu riskleri alıyorum diyor.
00:32:22Yani biraz da bu şöyledir.
00:32:24Yani şimdi bakın doktorluk nasıl meslek biliyor musunuz?
00:32:27Doktorluk birazcık konfeksiyonculuğa benzer.
00:32:29Nasıl?
00:32:30Yani siz şimdi mavi kumaş gelmiş tamam mı?
00:32:33Ama mavi kumaşın sıkıntısı şu.
00:32:35Çin malı boyalı kumaş.
00:32:37Sen diyorsun ki adama bunlar boyalı kumaş diyorsun.
00:32:39Bunlar seni vücuduna zarar verir.
00:32:41Bunlar seni kanser yapar diyor.
00:32:42Hayır diyor ben düğünde diyor boyalık şey giyeceğim diyor.
00:32:45Mavi takım elbise giyeceğim diyor.
00:32:47Bana ne?
00:32:48Ben kumaş ucu olarak alırım veririm onu.
00:32:50Ya da onu söylerim.
00:32:52Riskini söylerim.
00:32:53Ama hasta riskini kabul ediyor.
00:32:54Belki de birçok insan riski de bilmiyor.
00:32:57Yani insanlar nasıl biliyor musunuz?
00:32:59İnsanlar şöyle bir şey var.
00:33:01Bazı insanlar şunu risk kavramını bilmiyor.
00:33:05Mesela adama diyorsun.
00:33:07Ne dedi mesela riski?
00:33:08Ya risk yüksektir aşı değil yani sonuçta siz ya boğazını kısamıyorsun bir ilaç alıyorsun.
00:33:15Şimdi ilaç alanlar bakın ilaç firmaları her zaman kimse yoğurdum ekşidemez.
00:33:20Bugün siz bütün şimdi ilaç firmaları için söyleyeyim obezite ilaçlarını.
00:33:26Anksiyeti önlüyor.
00:33:27Depresyonu önlüyor.
00:33:29Psikiyatrik hastalıkları önlüyor.
00:33:31Diabeti önlüyor.
00:33:32Öyle mi?
00:33:33İlaç firmaları öder.
00:33:35Öyle misin var artık.
00:33:36Neden?
00:33:37E zaten kilo kaybettiği zaman otomatik olarak buna önleniyor zaten.
00:33:39Ama ilaçya bağlı riskleri söylemez ilaç firmaları.
00:33:43İlaç her zaman bir riski vardır.
00:33:44Siz mesela gözde hasar bırakır demiştiniz.
00:33:46Gözde hasar bırakır.
00:33:47Mesela adam diyor ki saçı döküyor diyorum ben ilaç falan şunu der.
00:33:50E saçı döküyor ama obeziteyi azal.
00:33:52Kilo kaybettirdiği için saçı döküyor.
00:33:55Ya şunu diyor benim ilacım dökmüyor diyor.
00:33:57Kilo kaybettiği için döküyor diyor.
00:33:59E seni ilacın artık kilo kaybettiriyor zaten.
00:34:01Ya burada şunu yapmak lazım.
00:34:02Burada bu bir profesyonellik.
00:34:04Doktorluk bir profesyonelliktir.
00:34:05Siz tabii ki isteyen hastaya kilo ilacı yazarsınız.
00:34:0930 kilo 120 kilo yazarsınız.
00:34:11Ama risklerini de söylemeniz gerekiyor.
00:34:13Var risk.
00:34:13Bir sürü de riski var.
00:34:15Ama 130 kilonun riski de yüksek.
00:34:18Mesela bugün 80-90 kiloya yazmak gereksiz.
00:34:21Çok büyük risk.
00:34:23O riski kim almalı?
00:34:24130 kilo belki alabilmeli mi?
00:34:26130 kilo almaz zaten.
00:34:27Yani sonra 130 kilo.
00:34:28130 kilo.
00:34:29Ama şöyle bir şey var.
00:34:30Siz kiloyu nesi yapıp evde yattınız mı yine kötü.
00:34:34Çünkü aşırı kilo veriyorsunuz.
00:34:36Yüzünüz sarkıyor.
00:34:38Gözünüz sarkıyor.
00:34:40Böbrünüzü bozabilirsiniz.
00:34:41Aniden ölebilirsiniz.
00:34:42Çünkü vücutta bir de yağ kaybediyorsunuz.
00:34:44Protein de kaybediyorsunuz.
00:34:46Kaybetmezliğine girebilirsiniz.
00:34:47Ama şimdi sıkıntı şu burada.
00:34:49Yani şunu söyleyeceğim.
00:34:50Bu kilo inesi şu.
00:34:51Siz egzersizle yapacaksınız.
00:34:53Boğazınızda kısacaksınız.
00:34:54Kilo inesiyle beraber olayı hızlandıracaksınız.
00:34:57İştahı kesiyor değil mi?
00:34:58İştahı kesiyor.
00:34:58Ama siz evde yatana kilo verilmez ki.
00:35:01Kilo vermenin olayı dışarı çıkacaksınız.
00:35:04Yürüyeceksiniz.
00:35:05Doktor bunu söyleyecek.
00:35:06Bugün sağlık ocaklarının ilk yapması gereken şey hastaların yürümesini sabah kapıyı çalacaksınız.
00:35:12Hemşehriler gidecek kapıyı çalacak.
00:35:14Diyeceksiniz ki kilolu olan insanlar sabah çıkmazsa kilo inesi yazmayacaksınız.
00:35:20Kaç dakika yürümelere lazım?
00:35:21Yarım saat.
00:35:22Bir saat yarım saat.
00:35:23Bir 10 dakikadan başlasın.
00:35:25Aç karnına.
00:35:25Aç karnı tok karnı.
00:35:27Kim yürüyor sen şimdi açı tokundan bahsediyorsun?
00:35:29Hani daha iyi ya yaklaşık.
00:35:30Hasta yürümüyor yürümüyor çıkmıyor evden.
00:35:32Çıkmıyor.
00:35:33Biz bu aç toka tasarıyorsun sen.
00:35:35Bu aç toklar boş işler.
00:35:36İşte aç karnına daha güzel yağ yakıyorsun.
00:35:37Tamam da adamı çıkartman lazım evden.
00:35:40Yani bir hareket sağlaman lazım.
00:35:41Adam 100 kilo 110 kilo evde yatıyor.
00:35:44Bu sefer varisler, lenf ödemler, ayaklar şişmiş.
00:35:47Hiç çıkamıyor bu sefer.
00:35:49Yani yatak yaraları falan falan filan komplikasyonlar.
00:35:52Hastaları yürütmeniz gerekiyor.
00:35:54Bu hastanede yatan aslında böyle.
00:35:55Hastanede yatan hastaya yatağında yatadım ölüyor.
00:35:57Embolü atıyor.
00:35:59Dışarı çıkaracaksın güneşe.
00:36:00Çıkaracaksın hastaları yürüteceksin.
00:36:02Hadi yürüyün bakalım.
00:36:03Tekrar sana götüreceksin.
00:36:05Hadi yürüyün kalkın diyeceksin.
00:36:06Bir de kiloyu verdi diyelim.
00:36:07Sonra ilacın etkisi de geçince yine almanız ki de yüksek değil mi?
00:36:10%70 işte.
00:36:10Kaç programa söyledim?
00:36:12Aldığını, verdiğini tekrar geri alıyor.
00:36:13Çünkü ne oluyor?
00:36:14Aşırı bir işten meydana geliyor.
00:36:16Ya mucize değil.
00:36:17Bakın stent mucize değildir.
00:36:19Bypass mucize değildir.
00:36:21Kilo iğnesi mucize değildir.
00:36:23Hiçbir şey mucize değil.
00:36:24Sen tansiyon ilacı alıyorsun.
00:36:26Mucize değil tansiyon ilacı.
00:36:27Sen diyetine dikkat etmezsen, tuzu yemeye devam edersen, sinirli stres hayat yaşamaya devam edersen, tansiyon ilacı ne yapsın sana?
00:36:35Sen kahveler içiyorsun, çaylar, sigara devam, alkol devam.
00:36:38Siz şey, ne anladın?
00:36:41Tansiyon ilacı.
00:36:41Senin tansiyon ilacı, tansiyon 4 saat düşürebilir en fazla.
00:36:44Öbür saatler ne yapacaksın?
00:36:45Bu sefer ya tansiyon ilacı devam edeceksin.
00:36:48Onun için senin hayat modifikasyonu yapman lazım.
00:36:50Bizim hep kitaplarda şu yazar.
00:36:52Hayat değişikliği.
00:36:53Hayatını nasıl değiştireceksin?
00:36:54Hayatını değiştireceksin.
00:36:55Onu konuşalım hocam.
00:36:56Birazdan da yine çocuklarda özellikle çok enteresan bir virüs var sevgili seyirciler.
00:37:01Bu yayılıyor.
00:37:02Hangi virüs bu?
00:37:03Nasıl bir hastalığa yol açıyor?
00:37:04Çocuklarımızı nasıl koruyacağız?
00:37:06Birazdan bunu konuşacağız ama şimdi kısa bir araya gidelim.
00:37:08Aradan sonra buradayız.
00:37:09Bizden ayrılmayın.
00:37:11Prof. Dr. Oytun Erbaş ile birlikteyiz.
00:37:13Sevgili seyirciler, bugün hayatta her şey vardı.
00:37:15Özellikle çocuklarımızı etkileyen bir virüs dolaşıyor.
00:37:18Farklı farklı esasında semptomları var çocuklarımızda.
00:37:22Bir vaka artışı kaydedilmiş.
00:37:2325 bin vaka kayda geçiyor.
00:37:25Ve buna el, ayak ve ağız hastalığı diyorlar hocam.
00:37:28Nedir bu el, ayak ve ağız hastalığı?
00:37:29El, ayak hastalığı esasında hayvanlardaki şap hastalığının aynısı yani.
00:37:33Şap hastalığı nasıl burnu, ayakları tutuyorsa çok yakın hastalıklardır.
00:37:38Hayvan da.
00:37:39Şap da öyle.
00:37:41Bu şap hastalığı değil de hayvandaki şap hastalığının bizdeki karşılığı kokseki virüs yapar.
00:37:46Çocuğun ağzında af çıkar.
00:37:48Ellerinde döküntü olur.
00:37:49Ondan sonra.
00:37:50Şu anda mesela ekranda görüyoruz böyle bir döküntü.
00:37:52El, ayak, ağız hastalığı elinde olur.
00:37:54Bir de dudaklarında ve ağzında da af çıkar.
00:37:57Bu el, el zaten adı üstünde el, ayak, ağız hastalığı.
00:38:01Ondan sonra.
00:38:01Nereden geliyor bu?
00:38:02Bu çocuklukçı hastalığıdır.
00:38:05İşte 5. hastalık, 6. hastalık, kızamık, kızamıkçı, kabakulak gibi.
00:38:09Yurtlukçı hastalığıdır.
00:38:10Bir sorun çıkarmaz ama bazen başka hastalıkları tetikleyebilir.
00:38:14Ne gibi?
00:38:15Mesela şeker hastalığını tetikleyebiliyor çocuklar.
00:38:17Tip 1 diabeti.
00:38:18Onun için ben pek sevmiyorum bu koksekiyi.
00:38:21Bir de kalbi tutuyor bu virüs.
00:38:22Kalp yetmezliği yapar.
00:38:24Bu virüsü geçirmek iyi bir şey değildir.
00:38:26Kokseki B'yi.
00:38:28Çünkü kalpte hasar bırakabilir.
00:38:31Özellikle uzun dönemde kalpten çıkmazsa uzun dönemde dileti kardiyomiyopati.
00:38:35Yani kalp yetmezliğine sebep olabilir.
00:38:37Sevmediğim bir virüstür.
00:38:39Geçirilmemelidir.
00:38:39Yani ben sevmem.
00:38:40Yani ben.
00:38:41Diyeceksin ki hocam benim çünkü kokseki B4 oldu.
00:38:44Ne yapacağız?
00:38:44E tamam doğru söylüyorsun.
00:38:46Burada en büyük şey yine toplumdaki aşısı yok.
00:38:51Aşısı yok.
00:38:51Evet aşısı yok.
00:38:52Genel hijyen kurallarına uygulamak lazım.
00:38:55Hava yoluyla bulaşır.
00:38:56Sekresyonla temasla bulaşır.
00:38:58İlk çıktığı nokta neresi bu?
00:39:00Çocuklukçı hastalıkları bunlar.
00:39:01Yani bunlar şöyle.
00:39:02Bütün virüsler, bütün virüsler, doğadaki virüsler bazıları hep insanda vardı.
00:39:08Bazıları da hayvanlardan insanlara geçer.
00:39:11Mesela bu enfeksiyonlar hayvanlarda oluyor.
00:39:13Mesela entero virüsler, kokseki virüsler hayvanlarda.
00:39:16Bu virüslerin hayvanlarına atlayan kısımları da vardı.
00:39:18Mesela kediye köpeğe mi?
00:39:19Tabii hayvandan bize, bizden hayvana devamı geçer bunlar.
00:39:22Bunlar şey de geçer.
00:39:23İşte çiftlik hayvanları da bulunabilir.
00:39:27Bu şekilde aramızda.
00:39:28Mesela bugün şu andaki bütün grip salgınlarının kökeni hayvanlardır.
00:39:33İster domuzdur, ister kuşlardır.
00:39:36Yani onlardan bizlere nakli olmuştur.
00:39:39Domuz gribi, kuş gribi bir ara çok yaygındı.
00:39:40Evet, domuz gribi.
00:39:41Şu andaki griplerin %60-70'i hayvan kaynaklıdır.
00:39:45Hayvandan.
00:39:45Buradan da ne anlaşılıyor?
00:39:47Hayvanlarla temasın aşırı miktarda olmamasını savunurum ben hep.
00:39:51Çocuklarımız için özellikle diyorsunuz.
00:39:52Hepsi için yani.
00:39:53Ya hayvan tabii ki sevilecek.
00:39:55Hayvanı biz de seviyoruz.
00:39:56Ama dediğimiz gibi belli standartlarda mesela sevilecek elinizi yıkacaksınız.
00:40:01Kediyi mesela sokakta sevdik.
00:40:02Evet, sevdiniz.
00:40:03Elinizi hemen yıkacaksınız.
00:40:04Severken ağzınıza yapıştırmayacaksınız.
00:40:06Mesela kedi çok temiz hayvan derler.
00:40:08Kendini temizliyor musun?
00:40:09Bunlar olabilir mi?
00:40:11Onların florası var.
00:40:12İçlerinde parazitler var.
00:40:13Bu kedi köpek olayına girmek istemiyorum.
00:40:15Neden girmek istemiyorum?
00:40:17Çünkü kedi köpeği seviyorum.
00:40:18Ben de seviyorum kedi köpeği.
00:40:20Ama biz bir şeye başladın mı?
00:40:21Kedi köpek dedin mi?
00:40:22Hemen üstte çullanıyor herkes.
00:40:24Hayvan severler.
00:40:24O öyle değil.
00:40:25Hayvan severler.
00:40:26Ya kardeşim biz onu demiyoruz ki.
00:40:27Hepimiz hayvan seviyoruz.
00:40:28Ben diyorum ki kedi köpeği evde besleyin diyorum.
00:40:30Biz hayvan sever değil miyiz?
00:40:31Kedi köpek evde beslensin.
00:40:33Yani ne demek bu?
00:40:34Yani kontrol altında olsun.
00:40:35Sokaklarda kedi köpek nüfusu olmasın diyorum.
00:40:38Aşırı miktarda.
00:40:38Kontrol etmek lazım.
00:40:39O işte dövüşülüyor şey oluyor.
00:40:42Ondan sonra geçenlerde ben ta bundan kaç ay önce konuştum.
00:40:45Dedim ki bu kedi mamaları işte sıkıntılı yollarda yaş mama verilmemesi lazım.
00:40:50Falan filan işte sarmorayla bulaşıyor falan filan.
00:40:52O olaylar oldu.
00:40:53Sonra vali çıktı.
00:40:55Kedileri köpekleri beslemeyin dedi.
00:40:57Evinizin önünde dedi.
00:40:58İstanbul valisi.
00:40:59Hemen böyle bir şey oldu.
00:41:01Yani sonuçta şeyde mülki erken de bir şey diyemiyor.
00:41:05Yani halk büyük tepki gösteriyor.
00:41:07Ondan sonra bir gerçek var.
00:41:09Bunun bu sayının kontrol altında olmaz.
00:41:11Almanya'da kedi köpek mi var normalde?
00:41:12Sokakta yok tabii ki.
00:41:13Yok yani.
00:41:14Herkes evde beslensin.
00:41:15Bahçesine beslensin.
00:41:16Neden?
00:41:17Çünkü parazit.
00:41:1750 defa anlattım bunu.
00:41:19Parazit ilacı verilmesi lazım.
00:41:20Bu hayvanlara.
00:41:22Enfeksiyonlar bu şekilde kontrol edebilir.
00:41:23Mesela biraz önce konuştuk burada.
00:41:26Adam köpekten korkuyor.
00:41:27Yola atlıyor.
00:41:29Çarpılıyor.
00:41:29Ölüyor.
00:41:30Ondan sonra köpek ısırdı.
00:41:32Biraz sonra konuşacağız.
00:41:33Et diyen bakteri.
00:41:34Evet.
00:41:35Kendi köpeği de değil.
00:41:36Başkasına köpeği ısırıyor.
00:41:37Değil mi?
00:41:37Neydi o bir?
00:41:38Herhalde ünlü bir insan mı?
00:41:39Ses sanatçısı.
00:41:40Evet.
00:41:40Et diyen bakteri.
00:41:41Evet.
00:41:42Et diyen bakteri var.
00:41:43Köpeklerin ağız floresi çok kötüdür.
00:41:46Birçok bakteri var.
00:41:47İşte bak ne diyor?
00:41:47Isıran pit buldu.
00:41:48Et diyen bakteri bulaştı.
00:41:49Okuyun beraber.
00:41:50Köpeğin ağızdaki bakterini ısırıyor.
00:41:52Direkt altına geçmesi sonucu ses sanatçısında halk arasında et diyen bakteri olarak bilinen
00:41:56nekrotizan fasit gelişti.
00:41:58Bu pitbull ile mi alakalı?
00:41:59Bütün köpeklerde oluyor.
00:42:00Ama bunlar derin ısıldığı için derin dokuyor.
00:42:03Çünkü bu bakterilerin bir özelliği de çünkü bakteri derinin altına etin içine girdiği zaman
00:42:10daha güzel bir ortam buluyor.
00:42:12Büyümek, beslenmek için.
00:42:14Ama siz yüzeyli olduğu zaman yıkıyorsunuz falan neyle sabunla falan gidiyor.
00:42:18Diş ne kadar uzunsa o kadar derine enjekte eder.
00:42:21Evet yani aslında o et panşasını alıyorlar dikiyorlar sonrasında.
00:42:24Altında kalıyor bu mikro.
00:42:25Altında kalıyor.
00:42:25Tabii onun için orayı ne yapmak lazım?
00:42:27Dikmeden önce güzelce oksijenli suyla hatta sabunlu suyla hatta bana göre sıvı sabunla
00:42:32yıkamak lazım ya da sıvı deterjana yıkayım diyorum ben.
00:42:35Çünkü bu bakteriler de dirençli oldu artık.
00:42:37Bunu doktorlar yapması gerekiyor.
00:42:38Tabii ki orayı güzelce yıkacaksın.
00:42:40Bu mesele bu esasında o bölgenin iyi temizlenmediğini gösteriyor.
00:42:45Ama iyi temizleseniz de nadine olabiliyor.
00:42:47Mesela kediler de çok oluyor.
00:42:48Kedinin üst dişleri çok keskin.
00:42:52Ta kemiğe kadar gidiyor ve osteomi ilt yapıyor.
00:42:56Kemik iltihabiliyor.
00:42:56Mesela kedi ısırı da çok tehlikelidir.
00:42:58Çok korktuğum bir ısırıktır kedi ısırı.
00:43:00Şimdi buna ne diyeyim ben bakın.
00:43:02Bu insan bakın yüzü ne halde?
00:43:04Yüzünü burnunu kaybetmiş durumda.
00:43:06Çok kötü.
00:43:07Çok kötü.
00:43:09Çünkü köpekler gerçekten saldırabilir.
00:43:10Bir zaman bir şey oluyor.
00:43:12Köpek mesela tasmasız geziyor diyor.
00:43:14Kardeşim diyorum bak bu saldırabilir diyor.
00:43:16Benim köpek bir şey yapmaz diyor.
00:43:17Yahu nereden biliyorsun bir şey yapmayacağını.
00:43:19O zaman 40 yıllık kendi köpeği ısırıyor insanı ya.
00:43:20Buradan tekrar bu konuyu söylüyorum.
00:43:22Şimdi bu kendi köpeği değil değil mi?
00:43:23Değil.
00:43:24Değil.
00:43:25Köpek ısırırsa sahibi ceza almalı.
00:43:28Tekrar söylüyorum.
00:43:28Köpek ısırırsa sahibi ceza alacak.
00:43:31Para cezası mı sizce?
00:43:32Para cezası hapis de olacak.
00:43:33Şimdi bu durumda para cezası mı olur?
00:43:35Bu bir komplikasyon mu bu?
00:43:37Ya ben bunu ne kadar anlattım?
00:43:39Ya buradan devlet de buna artık bir şey yapsın ya.
00:43:41Ya devlet de artık bir köpek kedi yasası getirsin ya.
00:43:44Belediyeler buna önlem almak zorunda.
00:43:46Köpekler kısırlaştırılmalı.
00:43:48Barınak yapıları yapılmalı.
00:43:50Barınaklar büyütülmeli.
00:43:51Bu böyle olmaz mı?
00:43:52Her gün aynı haber.
00:43:54Adam geçenlerde korkuyor.
00:43:57Arabanın altında kalıyor.
00:43:58Çocuk korkuyor.
00:43:59Arabanın altında kalıyor.
00:44:00Et diyen bakteri.
00:44:01İşte aynı muhabbet.
00:44:03Hep aynı şeyleri.
00:44:04Aynı şey.
00:44:04Bir de herkes kedi köpeği sevmek zorunda değil.
00:44:07Adam korkabilir.
00:44:07Bütün yollar şey içerisinde.
00:44:09Mama içerisinde.
00:44:10Ne oldu?
00:44:11Val dedi.
00:44:11Açıklama yaptı.
00:44:12İstanbul'dan hemen ama verilmeyecekti.
00:44:14Her yer mama yine.
00:44:15Her yer mama.
00:44:17Millet cebini taşıyor.
00:44:185 metre arayla.
00:44:19Kediler fare yakalamıyor.
00:44:22Fare gördü mü umursamıyor.
00:44:23Çünkü çok karnı tok.
00:44:25Karnı tok olduğu için kedilerin hepsi diabet oldu.
00:44:27Karaca rastalığı oldu.
00:44:29Yemekten yemekten.
00:44:30Herkes diabet.
00:44:31Hayvanlar obez.
00:44:33Ondan sonra o yemleri martlılar yiyor.
00:44:35Martlılar da sapırttı.
00:44:36Martlı da diabet oldu.
00:44:37Martlılara biz bir de ekmek dağıtıyoruz.
00:44:39Ekmek atıyoruz.
00:44:40Çünkü aşırı miktarda yem var.
00:44:42Her yer yem.
00:44:42Yem bolluğu içindeyiz.
00:44:45Bu normal mi ya?
00:44:46Benim köpeğim yapmaz.
00:44:47O karışmaz.
00:44:48Bu böyle.
00:44:49Benim kapı köpeğim yapmaz.
00:44:50Benim çocuğum yapmaz.
00:44:51Bu normal bir aktivit değil ya.
00:44:53Ondan sonra şey olarak düşünülüyor bu.
00:44:55İşte aman işte kediciler bir şey demesin.
00:44:57Köpek gel.
00:44:58Demesin.
00:44:58Biz de seviyoruz ama bu normal değil artık ya.
00:45:01Ben artık.
00:45:01Ya şimdi bu adamın sorumlusu kim?
00:45:03Sizin şey senin burnunun.
00:45:05Kaybetsem burnunu.
00:45:06Ağzını burnunu kaybeden var yüzünü ısırıp.
00:45:08Kim sorumlu bundan kızım?
00:45:10İşte.
00:45:11Bunun bir sorumlusu olması gerekiyor dediğiniz gibi.
00:45:13Bunun bedeli de ödenmesi gerekiyor.
00:45:14Muhtemelen ne oldu?
00:45:15Belki de kedi kokusu sendi.
00:45:16Kedi bakıyormuş.
00:45:18Köpek de o kedi kokusunu duydu.
00:45:19Atladı belki.
00:45:20Peki bundan sonra nasıl bir tedavi gerekiyor?
00:45:22Bunu o bölgeye çıkarıyorsun.
00:45:24Yani eskaratomi diyoruz.
00:45:26Debris yani o debritatomi diyoruz.
00:45:28O bütün o yaralı bölgeyi çıkarıp plastik konstrüksiyonuna flip kaydırıyoruz.
00:45:32Ya başka bir yerden deliği alıp o tarafa kaydırıyorsun.
00:45:35Ha deri yapıştırıyoruz burnan.
00:45:37Bir de bunun sepsi olan var mesela.
00:45:38Isırıyorsun sizi buradan köpek.
00:45:40Kana karışıyor bakteri.
00:45:41Kolu kesiyorsun.
00:45:42Bacağı kesiyorsun.
00:45:43Çok var böyle bu şeylerden.
00:45:45Hayvanın ağzı bak hayvanın ağzı pis olduğu gibi insanın ağzında aynı bakteri var.
00:45:50İnsan da ısırsa aynı şey olur.
00:45:52Aynı bakteri var.
00:45:53Aynı bakteri.
00:45:53İnsan ısırıyor mu ama?
00:45:55Biz mesela insan ısırıklarına çok dikkat ediyoruz.
00:45:58Mesela toplumda insana birbirini ısırsa ne olurdu?
00:46:00Ağır cezalar verilmez miydi insan ısırığına?
00:46:03Ama köpeği veremiyorsun.
00:46:05Köpeğin sahibine vereceksin.
00:46:06Ben buradan buna sesleniyorum.
00:46:08Devlet mutlaka köpeğin sahibine ceza vermeli bu durumlarda.
00:46:12Para cezası artı hapis cezası.
00:46:15Bu olmaz bu.
00:46:16Bu bildiğin adam yaralama bu.
00:46:18Evet.
00:46:19Köpek tasmasız gezmeyecek.
00:46:21Tasmasız köpek gezmeyecek.
00:46:22Tasmasız gezmeyecek.
00:46:23Adam yaralama beteri yani tabii.
00:46:25Hemen çıkıyor sen bizim köpeğimize karışamazsın.
00:46:28Yazık bu insanlara.
00:46:29Bir şey sana söyleyeyim mi?
00:46:30Allah'ın da bir bildiği vardır.
00:46:33Tamam mı?
00:46:33İlahi de adalet var.
00:46:34Hani diyor ya göklerin de bildiği vardır diye.
00:46:37Bu böyle olmaz bu.
00:46:37Çünkü kul hakkı bu.
00:46:38Yazık bu insanlara.
00:46:40Ben koruyayım hakkını.
00:46:41İnşallah hocam bunun için mutlaka bir önem gelmeli.
00:46:44Hep okuyor.
00:46:45Yüzü çürümeye başlıyor.
00:46:46Entübe edildi bak.
00:46:47Evet.
00:46:47Bu nedir?
00:46:48Yazık bu insanlara.
00:46:51Hani derler ya pisi pisine.
00:46:52Pisi pisine tabii ki ya.
00:46:53Pisi pisine hayat bu kadar ucuz olmamalı.
00:46:55Kolu bacağı kesilen de çok.
00:46:57Bu ettiği yani bu nekortizan fasit baş belasıdır yani.
00:46:59Ve bu çok iyi biliniyor.
00:47:01Bugün açın bakın.
00:47:02İngilizce yazın.
00:47:04Nekortizan fasit dog bite diye.
00:47:06Yani köpek ısırıyor diye.
00:47:07Yüzlerce de yurt dışında haber var.
00:47:09Çok var.
00:47:09Bir de kendi köpeğe ve 30 yıl bakmış diyelim.
00:47:11İşte 10 yıl 20 yıl kendi köpeğe pitbulllar da özellikle.
00:47:14Yüzünü hap diye ısırıyor.
00:47:16Yani bu böyle köpeğin bana sandık diye bir şey yok.
00:47:18Hasta mesela diyabetli olabilir.
00:47:20Silos hastası olabilir.
00:47:21Ko hastası olabilir.
00:47:22Ya bağışıklığı düşük.
00:47:24Isırmasa yalasa bile oluyor.
00:47:26Mesela burnunuzda çatlak vardır.
00:47:28Evet.
00:47:28Hatta diyabetsizsinizdir.
00:47:30Ağzınızın kenarında çatlaklar.
00:47:31Ya bağışıklığı düşüktür.
00:47:32Hiç ısırmadan da bu enfeksiyon olabiliyor.
00:47:34Onun için buradan ben söylüyorum insanlara.
00:47:37Bağışıklığı düşükse.
00:47:38Mesela kimler?
00:47:38Organ nakli olmuş insanlar.
00:47:40Karaciğer böbrek nakli olmuşlar.
00:47:41Siloslular.
00:47:42Böbrek hastaları.
00:47:43Bunların hepsi bu bakteriye daha duyarlıdır.
00:47:46Mesela aynı olaylar şeyde de oluyor mesela.
00:47:49Denizlere karışıyor bakteri.
00:47:51Denizlerden de deniz şeylerinden bulaşıyor.
00:47:53Deniz kestanesinden.
00:47:55Kestanesinden.
00:47:55Çünkü kestaneyi batıyor ayağına.
00:47:58Aynı o nekotizan fasit yapan bakteri.
00:48:00Yani o derin doku enfeksiyonları.
00:48:01Yumuşak doku enfeksiyonları yapan bakteriler.
00:48:03Şeye geçiyor.
00:48:04Derin etinize geçiyor.
00:48:05Bunun işte aşısı da yok.
00:48:07O anda ne yapılacak?
00:48:08Kestane çıkartıldı diyelim.
00:48:09Çıkartacaksınız.
00:48:10İçini ne yapıyoruz?
00:48:11Normalde o bölgede tabii ki iğne girip çıktığı için o mikrop derine gidiyor.
00:48:16Orayı ne yapmanız lazım normalde?
00:48:18Bütün o bölgeyi bir stürüyle açıp içini yıkamanız gerekiyor.
00:48:23Ama nasıl yıkacaksın o iğne deliğini sen?
00:48:25Evet.
00:48:25Çok zormuş.
00:48:26Anladınız mı?
00:48:27Denizlere de çıplak ayakla girmeyin.
00:48:29Çünkü bütün şeyler nerede?
00:48:31Köpekler nerede?
00:48:33Denizlerde.
00:48:34Köpekler sokuyor onu denize.
00:48:35Evet.
00:48:35O köpek oraya dışkısı, salyası, idrana bulaşmıyor mu?
00:48:38Salyadan da geçebilir yani.
00:48:40Geçiyor tabii ki.
00:48:41O salyadan geçiyor zaten.
00:48:43Bu et yiyen bakteri vücuda girdiği zaman denizdesin.
00:48:47Değil mi?
00:48:47Yanında etrafında köpek de yok.
00:48:49Ama orada iki dakika önce bir köpek gelmiş.
00:48:51Salyasını bıraktı.
00:48:51O bakteri sana geldi.
00:48:52Vücuduna girdi.
00:48:53Her yerinde ulaşabilir.
00:48:54Evet.
00:48:55Bir de işte deniz kestanesi falan filan ayağını kesersen çok daha derin dokulara ulaşabilir.
00:49:00Hocam geçmiş olsun yani çok sıkıntılı bir şeymiş bu.
00:49:02Hoş bu bu şimdi yani.
00:49:03Bu şimdi köpeğinizi denize sokmayın.
00:49:07Yazık bu insanlar.
00:49:08Yazık.
00:49:09Ondan sonra haber oluyor.
00:49:11Bizimkiler diyor ki işte bak haber.
00:49:13Ya bu kaçıncı haber bu et yiyen bakteri?
00:49:15Kaçıncı köpek ısırmasından derin doku el tapları?
00:49:18Kaçıncı?
00:49:19Ben mesela kedi olsun, köpek olsun ısırdığı zaman 10 gün, 15 gün yüksek doz antibiyotik veriyorum.
00:49:24Rutin.
00:49:25Hem de yüksek doz ya.
00:49:27Günde iki doz değil.
00:49:27Üç doz veriyorum.
00:49:28Olur bu.
00:49:29Çok başımıza geldi bizim bu.
00:49:31Mesela kedi ısırıklarından çok pastürelle başımıza geldi.
00:49:34Yani ostiyomiyeli.
00:49:35Kemik iltihabı oldu adam.
00:49:37Kemik iltihabı.
00:49:37Kemik iltihabı.
00:49:38Bu nasıl oluyor?
00:49:38Yani kemiğin içine bakteri gitti.
00:49:40Çünkü ısırdığı zaman biz kedinin dişi ince ve uzun ya kemiğe kadar delmiş.
00:49:46Zaten burada sizin kaval kemiğiniz falan çok yakın kemiğe.
00:49:49Hemen şey kemiği diyorum.
00:49:50Deriye.
00:49:50Deriye.
00:49:51Hemen cildin altında.
00:49:52Parmaklar da öyle.
00:49:53Bugün kedi ısırdığı zaman burada kemiğe kadar gider dişi.
00:49:58Mesela bakıyorum ben işte geçenlerde beni öğretim üyesi arıyor.
00:50:01E hocam kedi üstüme atladı.
00:50:03Nerede?
00:50:03Sinemada.
00:50:04E çizdi ne yapayım?
00:50:06E gittirin kutuz asisi ol.
00:50:07Çiziye de.
00:50:08E tabii ki.
00:50:09Ne gerek var şimdi beş toz kutuz asisi olmaya şimdi ya.
00:50:12Bu boşu boşuna bir de kutuz asisi sadece şeyde özelde yapılmıyor.
00:50:15Beş toz mu gerekiyor?
00:50:16Dört toz yapıyoruz şu anda.
00:50:18Yani aralıklarla mı?
00:50:19Tabii ki.
00:50:20Bir ayda dört toz yapıyoruz.
00:50:21Eskiden beş tozda.
00:50:22Sıfır, yedi, on dört, yirmi sekiz yapıyorduk.
00:50:25Bir de doksanuncu gün yapıyorduk.
00:50:26Dünya sağlıklık dışılamasına göre.
00:50:27Şimdi dört toz yetiyor.
00:50:28Ya öyle yapıyoruz.
00:50:29Ne gerek var?
00:50:30Ne gerek var?
00:50:31Boşu boşuna bir iş kaybı kutuz asisi olmaya git.
00:50:34Onun da komplikasyonları var işte.
00:50:35Baş ağrısıdır, ılımlı ensefalittir.
00:50:38Boşu boşuna aşağı olman.
00:50:39Ne gerek var?
00:50:39Mesela kutuz asisinde başka hangi vakalarda olmak gerekiyor?
00:50:42Yani bütün kedi, köpek ısırıklarında tabii ki başka şeylerde, tırmalamalarda olmak
00:50:47gerekiyor.
00:50:48Olmaz olmaz değil mi?
00:50:49Ben kutuz vakası biliyorum ben dışarıdan tırmalamadan.
00:50:51Olur, olur, oluyor.
00:50:54Mesela biliyorsunuz bu Urfa'da bir tane Suriyel çocuk kutuz oldu.
00:50:58Geçen sene 2025'te.
00:51:00Hala kutuz var.
00:51:02Evet.
00:51:03Hocam bunun hayvanseverlikle de bilgisi yok.
00:51:05Bunun hayvanseverlikle de bilgisi yok buna.
00:51:06Hepimiz hayvanseveriz ya.
00:51:08Niye severiz?
00:51:08Ben defalarca açıkladım.
00:51:09Biz kaç tane köpeği aldık, ameliyat ettik, kaç tane köpeği.
00:51:12Ya ben köpeği en çok yem veren insandan bir tanesiyimdir.
00:51:15Hemen çıkıyorlar oraya.
00:51:16Bir lubi var burada.
00:51:18Ve bunu önleyemiyorsunuz.
00:51:19Bunu, Aydın'a da bir şey diyemiyor buna.
00:51:22Öğretim üyesi de bir şey diyemiyor.
00:51:23Herkes şeyini kapatıyor.
00:51:26Ya orada azgın bir azınlık var.
00:51:28Bir de bir çoğunluk var.
00:51:29Bunları bir yan yana getirmeliyiz ya.
00:51:31Bu köpek önlemi alınmalı Türkiye'de.
00:51:34Bu nedir?
00:51:34Peki taraf tutuluyor.
00:51:35Peki şimdi Aslı Hanım senin baban, annen, sen bu şekilde olsan ne olacak hayatın senin şimdi?
00:51:41Burun gitmiş, yüz gitmiş, dudak gitmiş, flap kaydırmışız, entübesin.
00:51:45Bunu vebalini kim ödeyecek?
00:51:47Ne oldu şimdi?
00:51:47Ne oldu bu?
00:51:48Kime keseceğiz bu faturayı?
00:51:49İşte birine kesilmesi lazım.
00:51:50O hayvanın suçu yok ki o garibanımın o pitbullu.
00:51:53Onun suçu yok.
00:51:54O annesinden doğmuş bir hayvan.
00:51:55Onun doğası gereği zaten.
00:51:56Doğası saldırgan bir köpek zaten.
00:51:58Bir de pitbull.
00:51:59Pitbull şehirde olmayacak.
00:52:01Öyle mi diyorsunuz?
00:52:02E tabii ki.
00:52:03Bunlar saldırgan köpekler.
00:52:04Çocuğu parçaladılar biliyorsun.
00:52:07Şimdi buna da karşı çıkacaklar.
00:52:08Pitbulllar çok tatlılardı.
00:52:10Öyle değillerdir.
00:52:11Hepsi eğitimle alakalı.
00:52:11Bir şey sana söyleyeyim ben.
00:52:12Burada devlet göreve.
00:52:15Devlet göreve.
00:52:17Artık yeter.
00:52:18Bir yerden sonra buraya geliyor.
00:52:19Devlet göreve.
00:52:21Tekrar mı söyleyeyim?
00:52:24Kaymakamlık göreve.
00:52:25Devlet göreve.
00:52:26Belediyeler göreve.
00:52:27Konsensus yapılacak.
00:52:29Bu hayvan sonu çözülecek.
00:52:31Olmuş hayvan sayısı 20 milyon tane.
00:52:33Her programa söylenir mi bu?
00:52:35Ben bir şey söylüyorum.
00:52:36Arkamda hani Timur'un filleri gibi 3 kişi gelmiyor.
00:52:38Herkes mıy mıy mıy mıy yapıyor.
00:52:40Arkadan Twitter'dan bir yükleniyor millet.
00:52:42Ondan sonra köpek ve kedi sahipleri.
00:52:44Herkes ne yapıyor biliyor musun?
00:52:45Herkes içeri kaçıyor yine.
00:52:46Ben söyleyeyim.
00:52:47Tasma diyorsunuz.
00:52:48Önemli tasmasız köpek dışarı.
00:52:49Tasmasız köpek olmayacak.
00:52:51Bir bu şekilde pitbull gibi hayvanlar şehirde olmayacak.
00:52:55Herkes köpeğini çipleştirecek.
00:52:57Mesela şöyle yapacak.
00:52:59Siz 5 köpekten sen sorumlusun.
00:53:01Mesela sen köpek seversin.
00:53:02Ben de.
00:53:02Ben 8 köpekten sorumluyum.
00:53:04Çipin üstünde Oytun yazıyor.
00:53:06Aslı Cankat yazıyor.
00:53:08Biz o köpeklere sorumlu olacağız mahallemizdeki.
00:53:11Eğer istiyorsanız.
00:53:12Her şeyinden aşısından.
00:53:13Aşısından.
00:53:14Parazit ilacından.
00:53:15Isırmasından.
00:53:16Eğitiminden.
00:53:17Peki.
00:53:18Bunlar bir şey yaptı.
00:53:19Suçu bize kesecekler.
00:53:20Bizi ki Aslı Hanım gel bakalım Oytun.
00:53:21Bu köpek ısırmış.
00:53:22Bir sıkıntı olmuş.
00:53:23Sorumlusu sizsiz.
00:53:24O zaman köpekseverler bütün hayvanların sorumluluğunu alsınlar.
00:53:28Hadi.
00:53:28Bunu bekliyorum ben.
00:53:29Aslında o zaman köpeksever olursun.
00:53:30O zaman köpekseverler ne yapıyor?
00:53:32Çiplerin adını yazdırıyor ve herkes köpekleri paylaşıyor.
00:53:35Sokakta başıboş köpek yok artık.
00:53:36Hadi.
00:53:37Yapacağımız bu.
00:53:38Çok güzel bir öneri geldi.
00:53:39İnşallah uygulamaya da geçirilir hocam.
00:53:42Doktor açıklıyor sorularımız var.
00:53:44Size hemen yöneltmek istiyorum.
00:53:45Kandida mantarı neden olur?
00:53:47Nasıl tedavi edilir?
00:53:48Kandida mantarı.
00:53:50Çok sık duyuyoruz ama.
00:53:50Kandida mantarı şöyle oldu.
00:53:52Kandida normalde insanda vardır.
00:53:54Dış kısımda da var.
00:53:55Derisinde de var.
00:53:56Ağzında da var.
00:53:57Florada var.
00:53:58Tek mantar florada olan.
00:53:59Bizim vücudumuzda bakteriler var.
00:54:02Mantar yoktur vücudumuzda.
00:54:04Mantar toprakta yaşar.
00:54:05Biz bazen toprağa çıplak ayakla basarız.
00:54:08Ya da ayakkabıyla bastığınız şeyle eve girersiniz.
00:54:12O mantar eve girer.
00:54:13Onun için otellerde şurada burada çıplak ayakla bastığınız zaman halılara
00:54:17mantar size geçer.
00:54:18Mantar sizin de işi yok onun.
00:54:20Zorruyetten geliyor sana.
00:54:22Adam toprakta yaşarken sonra yaşam sahasına giriyorsun.
00:54:24Çıplak ayakla dolaştınız mı?
00:54:26Yanlıyak gezdiniz mi?
00:54:29Otelde ya da her yerde olur.
00:54:32Ondan sonra mantar olur.
00:54:34Ama kandida başka.
00:54:35Kandida zaten sizin şu anda var normalde.
00:54:37Bedeninizde nerede?
00:54:38Barsağınızda var.
00:54:39Dişinizde var.
00:54:40Diş etinizde.
00:54:41Burnunuz her yerde kandida var.
00:54:42Kolonize.
00:54:43Ama kandida şöyle bir şey oldu.
00:54:45Eğer diyabetliyseniz, gebelik olursa, sirossanız, bağışıklığınızda bir sorun varsa,
00:54:51bir de aşırı karbonhidratlı falan yiyiyorsanız, insülin direnciniz varsa kandida coşar.
00:54:56Aşırı artar.
00:54:57Bir de eskiden kandidanın alt tipleri var.
00:54:59Yok albikans, parapisiloziz, işte kuru zehim.
00:55:04Bunlar kadınların vajeninde de yaşar.
00:55:07Onun için kadınlar da vajenit yapar.
00:55:08Aşırı kaşıntı yapar.
00:55:10Dilde böyle treş yapar.
00:55:12Treş bu şey bu.
00:55:12Nedir bu?
00:55:13Çizik gibi mi?
00:55:14Yok ya bu şey o şu beyaz şey.
00:55:16Beyaz.
00:55:16Bir tabaka mı oluşuyor?
00:55:17Pus deniyor işte buna şey, böyle jelimsi bir tabaka oluşturur.
00:55:21Normal bir insan kandida olmaz böyle.
00:55:24Altında mutlaka bir hastalık vardır.
00:55:25HIV pozitiftir.
00:55:27Diabetlidir.
00:55:28Mesela bugün genç çocuk bana gelse, dudağında çatlaklar var, ağzında kandida var.
00:55:32HIV pozitiftir o.
00:55:33Normalde kandida olmaz insanda.
00:55:35Ya da alkoliktir.
00:55:36Aşırı diabetiktir.
00:55:37Ya bağışıklığın çökmesi lazım kandida olman için.
00:55:39Yani öyle bir insanın ağzında öyle kandida olmaz.
00:55:42Hani dediniz ya mesela çok fazla şeker, karbonhidrat tüketirsen kandida coşar.
00:55:46Bakma yine böyle olmaz.
00:55:46Böyle olmaz.
00:55:47Yani dilinde senin kandida varsa mutlaka bir bağışıklık sorunu var demektir.
00:55:51Bu bir.
00:55:52İki, kandida şimdi yeni tipleri türedi.
00:55:55Aşırı antibiyotik kullanımına bağlı.
00:55:57Bakteriler öldüğü zaman bu kandida onun yerine geçiyor.
00:56:00Çok şey bir ne anladığım, çok illet bir mantardır.
00:56:05Maya mantarıdır.
00:56:06Korkunç hızlı ürer kandida.
00:56:08Şimdi mesela kandida, aures çıktı.
00:56:11Kulakta oluyor genellikle.
00:56:12Tabii barsa da bulaştı, vajina bulaştı.
00:56:15Antibiyotikler etkisiz.
00:56:17Kandida, aures salgını.
00:56:18Şu anda kandida ölüm sebebi.
00:56:19Ne yapıyor kulakta?
00:56:20Kulaktan değil yani şeyden kulak bakterisi ama vücutta kolonize oluyor.
00:56:26Böbreğe gidiyor, böbrek iltihabı yapıyor.
00:56:28Kalbe gidiyor, kalp iltihabı yapıyor ve şu anda ölüm sebebi.
00:56:32Mesela hasta geliyor 80 yaşında.
00:56:34Sepsis olmuş yani mikrop kana karışmış.
00:56:36Bakıyoruz kandida, aures.
00:56:38Bu yeni çıktı bu ve hiçbir antifungale yani manta ilacına dirençli.
00:56:45Eskiden mesela biz anfotelesin B var hala kullandığımız.
00:56:49Ondan sonra varikanazol var, kaspa fungin var.
00:56:52Bunlara bile dirençli bu herif.
00:56:54Yani bu kandida baş belası.
00:56:55Yani dünyanın başına belalar söyleyeyim sana.
00:56:57Bir, bu et diyen bakteriler.
00:57:00İki, antibiyotik dirençli bakteriler.
00:57:03Üç, mantarlar onlar da şey dirençli.
00:57:06Antibiyotiğe dirençli değil miyim de antifungale.
00:57:08Yani manta ilaçlarına dirençli şey kandida.
00:57:12Bu kandida mantarı mesela sende var mı yok mu?
00:57:14Bunu ölçmek için sabah kalkınca işte bir bardak suya tükürüyor musun?
00:57:17Hikaye, hikaye.
00:57:18Düşünce işte.
00:57:19Kandida mantarı herkeste var.
00:57:21Kandida mantarı herkeste var.
00:57:23Dışkıda var.
00:57:25Ondan sonra genital bölgede var.
00:57:27Kadınların vajeninde var.
00:57:28Ama arttığı zaman kaşıntı yapar.
00:57:31Özellikle diabetlerde şu kasık bölgesinde falan hemen kandida şeyi yapar.
00:57:35Kaşıntı yapar.
00:57:36Çocuklar da bez bölgesinde olur.
00:57:38Çocuklar da oluyor çok kandida.
00:57:40Mesela şu anda bu kulak bölgesinde bu şekilde mi oluyor?
00:57:42Bu hikaye, bu onu istiyor.
00:57:43Photoshop bu geçin.
00:57:45Gerçek değil.
00:57:46Gerçek değil.
00:57:46Yani demek ki bu kandida sıkıntılı.
00:57:49Ya kandidanın sıkıntısı ne biliyor musunuz?
00:57:50Kandida dünyanın başında bir bela.
00:57:52Bu bela yapan da antibiyotik kullanımı.
00:57:54Aşırı antibiyotik kullanımı kandidanın acayip suçları ortaya çıktı şimdi.
00:57:58Ben eskiden kadınlar vajinada olurdu.
00:58:01Bütün kadınlarda olur.
00:58:02Yüzde ellisinde.
00:58:03Derdi ki hocam benim kaşıntım var.
00:58:05Bir tane flukanozol yazardık geçerdi.
00:58:08Ya böyle bir şey görmedim ben.
00:58:09Kadın şunu diyor.
00:58:10Hocam kullanıyorum.
00:58:11Geçiyor.
00:58:1110 gün sonra bir daha alıyor.
00:58:12Böyle bir kaşıntı yok ama.
00:58:14Çok hayata bozan bir şey.
00:58:16Kandidanın kaşıntısı çok ağırdır ve vajinit yapıyor.
00:58:20Yani şöyle bir sıkıntı var.
00:58:21Geçmiyor.
00:58:22O kaşıntılı duruyor mu?
00:58:24Tekrarlı yok.
00:58:25Ona kronik kandida diyoruz artık.
00:58:27Bu kandida bizim dünyanın başında büyük bela.
00:58:30Bak burada bu programda kalsın.
00:58:32Kandida dünyanın başında büyük bela olacak.
00:58:33Yani temiz olmak, hijyelik olmak, onu kurtarmıyor bizi.
00:58:36Bir de şöyle oluyor kandida kolonize oluyor.
00:58:38Siz tuvalette kolonize oluyor.
00:58:40Kim oturduyuz ona da bulaşıyor.
00:58:42O çok kötüymüş.
00:58:43Evet.
00:58:44O zaman eşe geçer, çocuğa geçer.
00:58:47Tabii ya da şöyle oluyor.
00:58:48Kandida kolonize oluyor.
00:58:49Oradaki lavaboya kolonize oluyor.
00:58:52Tuvaletteki aynaya kolonize oluyor.
00:58:54Hiçbir şey değinmeniz lazım.
00:58:56Kapıya kolonize oluyor.
00:58:57Beladır kandida.
00:58:59İyi elleri yıkamak lazım.
00:59:00Elleri yıkamak lazım.
00:59:01Hiçbirine dokunmamak lazım fazla.
00:59:04Kolonizasyon şu yani.
00:59:05Buraya da yapışıyor.
00:59:05Mesela bende bu mantar var ya.
00:59:06Evet.
00:59:07Geldim ben buraya dokundum.
00:59:08Sana da geçer.
00:59:09Çok kötüymüş ya.
00:59:10Tabii.
00:59:11Bu kandida ama böyle.
00:59:12Diğer başka mantar türlerinde de böyle mi?
00:59:13Bu değil.
00:59:14Bu kandida baş belası.
00:59:15Kandida dünyada yayılıyor şu anda.
00:59:17Tabii bir de gereksin antibiyotik kullanımı.
00:59:19Peki aynı evde birlikte yaşayanlar, onlar çok sıkıntıda.
00:59:22Tabii, tabii, tabii.
00:59:22Geçme riski, bulaşım riski çok yüksek.
00:59:24Çünkü size kolonize oluyor.
00:59:26Ağzınızdan bir başlıyor, bağırsağınıza.
00:59:28Bütün vücudunuzda yayılıyor.
00:59:29Kolonize oluyor bu bakteri.
00:59:30Tabii bunun en büyük canımı sıkan,
00:59:32sen de bir şey yapmaz ama bağışıklığı normal anlarda.
00:59:34Yoğun bakım bana çok kötü durumumuz.
00:59:36Çünkü o entübe hastalarda,
00:59:39diabetik yaralarda,
00:59:40mesela bu nekotizan fasitler,
00:59:42mesela bunun üstüne bir de kandida biner şimdi.
00:59:44O nereden binecek ona?
00:59:46Bağışıklığı, bozuk entübe ya.
00:59:48O kandida bir de yoğun bakımda geziniyor bunlar şimdi.
00:59:50Bunlar çünkü dirençli,
00:59:51yani eskiden dirençli
00:59:53bakteri vardı,
00:59:54şimdi dirençli maya çıktı şimdi bir de.
00:59:56Bir de başımıza bu maya çıktı.
00:59:58Bu yoktu bu yani memlekette.
00:59:59Ya bu dünyada yeni bir başımıza dert bu.
01:00:03Kandida auris.
01:00:04Antibiyotik kullanıyoruz,
01:00:05bunu bırakmalıyız dediniz.
01:00:06O yüzden de mantarlar geçiyor.
01:00:08Onu da devlet politikası lazım.
01:00:08Devlet politikası olacak.
01:00:09Şu antibiyotik yazılmasının
01:00:11doktor düzeni denetlenmesi lazım.
01:00:13Bu antibiyotik işi,
01:00:14o da yani şey çıktı.
01:00:16Çorundan çıktı değil mi?
01:00:17Çünkü gelecekte büyük bir antibiyotiğe bağlı,
01:00:20dirençli bakteri ve maya salgını olacak.
01:00:22İyileştiremeyeceğiz artık bakterileri.
01:00:24İyileştiremeyeceğiz.
01:00:24Geçmiyor zaten.
01:00:25İdralya enfeksiyonu geçmiyor artık.
01:00:26Geçiremiyorum ben geçmiyor.
01:00:27Boğaz enfeksiyonu geçmiyor.
01:00:28İdralya enfeksiyonu geçmiyor.
01:00:30Vajinitler geçmiyor.
01:00:31Geçmiyor.
01:00:32Ne yapayım?
01:00:32Asıl diyor ki,
01:00:33hocam diyor,
01:00:34millet bizi şey yapıyor.
01:00:35Hocam sen de mi geçiremeyeceksin diyor.
01:00:36Ne yapayım ben?
01:00:37Şey mi bende bende?
01:00:38Sihir, değnek mi var bende?
01:00:39Mucize mi yaratıyorsunuz?
01:00:40Mucize mi yapacağız?
01:00:41Mesela gelecekte muhtemelen
01:00:42kandida aşıları çıkacak.
01:00:44Yani kandida aşıları
01:00:46çalışma halinde şu anda.
01:00:47Öyle mi?
01:00:47Yani kandida aşı yaptıracağız.
01:00:49İyiymiş bari çalışma halinde.
01:00:50Tamam da şöyle bir şey var işte.
01:00:52Çünkü antibiyotik olmuyor artık.
01:00:57Bitecek değil mi?
01:00:58Şimdi bakterilere özel virüsler çıkarılıyor.
01:01:01Faj deniyor bunlara.
01:01:02Eee ne yapıyor?
01:01:03Virüs gidiyor,
01:01:04bakteriyi öldürüyor.
01:01:05Aa, silahlı sanki şey gibi.
01:01:07Tabii.
01:01:08Bu sefer biz bu sefer virüs alacağız.
01:01:11Neden?
01:01:11Çünkü bakteri ölmüyor.
01:01:13Bakteri ölmediği için antibiyotik direnci olacak.
01:01:15Bu sefer o virüs ne olacak?
01:01:16Bizim vücudumuza girecek.
01:01:17Başka bir enfeksiyona sebep olacak.
01:01:19Yani durum,
01:01:20keşme keş bak keşme keş.
01:01:22Bir şey size söyleyeyim mi?
01:01:23Şu tıp ilerledi mi?
01:01:24Geriledi mi bilmiyorum ben.
01:01:26Şu anda yoğun bakım ölümleri,
01:01:28iyi merkezleri yüzde elli atmışlardı.
01:01:29Çünkü hastane enfeksiyonları şu an çok patladı.
01:01:32Hocam hemen eve gönderiyorlar ki hastane bakterisine ulaşmasın diye.
01:01:35Mesela sen şimdi ameliyat ediyorsun,
01:01:36iyi bir ameliyat,
01:01:36anevrizma ameliyatı,
01:01:37uğraşılmış 8 saat,
01:01:3810 saat yoğun bakıma bir yatırıyorsun.
01:01:40Orada hasta bir şey kapıyor hemen.
01:01:43Evet, evet.
01:01:43Aman Allah korusun diyelim.
01:01:44Mesela onun için artık dünyada servisleri kapatıyorlar.
01:01:46Hastaneyi kapatanlar var.
01:01:48Çünkü dirençli bakteri ve mantarlar başımıza beladır geçelim.
01:01:52Peki hocam bir diğer sorumuz ise,
01:01:54genç yaşta dizde sıvı kaybı ve diz ağrısının sebepleri nelerdir?
01:01:59Nasıl tedavi edilir?
01:02:00Bu sıvı kaybı neden oluyor dizde?
01:02:01Hele genç yaşta.
01:02:02Bu da şimdi moda hastalığı şimdi.
01:02:04Neredeyse yüz gencin yarısında vardır.
01:02:08Kondromalezi, patella bu.
01:02:10Yani dizde sıvı kaybı ve kıkırdak kaybı oluyor.
01:02:12Çünkü kıkırdağın damarı yok.
01:02:15Kıkırdaklar içindeki o sıvıyla besleniyorlar.
01:02:17O sıvı gittiği zaman gıcırdımaya başlar diziniz.
01:02:20Yani gırç gırç gırç gırç yapmaya başlar.
01:02:22Yol yürürken ağrı yapmaya başlar.
01:02:23Çabuk yorulursunuz.
01:02:24Bu şu anda herkeste var.
01:02:26Neden çünkü sıvı kaybı?
01:02:27Bir, insanlar sürekli dizini bükelek oturuyor.
01:02:31En büyük şey bu.
01:02:32Büküyorsun dizini.
01:02:33Mesela uzanırken bile mi büküyorsun?
01:02:35Ya oturuyor millet ya.
01:02:36Kimse bir şey yapmıyor.
01:02:37Oturuyor.
01:02:37Bu sıvıyı yaptıran şey egzersiz.
01:02:40Bunu yürünecek bu.
01:02:41Aktif hayat yaşayacak.
01:02:42Aktif hayat yaşamıyorsan bu klasik bu.
01:02:4595-100 kilo oturarak hayat yaşıyor.
01:02:46Sedanter sıvısı yok dizde.
01:02:48Mesela bacak bacak üstüne atmak yine mi?
01:02:50Hepsi hepsi.
01:02:52Bacağını düz düz koyuyor.
01:02:53Hareketsiz yaşam.
01:02:54Çünkü sıvı şeyle yapılıyor.
01:02:56Oradaki yanında onun sinoviya diye bir doku var.
01:02:58Sinovyanın çalışması lazım.
01:02:59Yani koşturmanız gerekiyor.
01:03:01Hoplamanız gerekiyor.
01:03:02Zıplamanız gerekiyor.
01:03:03Ağırlık kaldırmak mesela.
01:03:04Her şey yapacaksınız.
01:03:06Yani bir bacak egzersizi gerekiyor.
01:03:08Oturuyor insanlar.
01:03:10Hangi bacak egzersizi çok iyidir mesela?
01:03:12Diz için.
01:03:12Eklem sağlığı için.
01:03:13Ayağınızı şey yapın ya.
01:03:14Sallayın ya en basit ya.
01:03:16Sallamak.
01:03:16Şöyle sallayın ya.
01:03:17Bir düzleştirin.
01:03:18Kırın düzleştirin.
01:03:19Sallayın ayaklarınızı ya.
01:03:21Millet böyle oturuyor ya.
01:03:22Herkes oturuyor.
01:03:23Bu sinovyan sıvı böyle bir şey.
01:03:25Bir de bu sinovyan sıvının artması için şey yapmanız lazım.
01:03:28Ne anladım.
01:03:29Mesela yüzmek de çok iyi.
01:03:30Mesela bu eklem iyi mesela.
01:03:33İyi mi?
01:03:33Tabii iyi.
01:03:34Eklem kıkırdağı da iyi.
01:03:35Bak o boş yer var ya iki kemiğin arası.
01:03:37Evet.
01:03:37O femurla tibi arasındaki eklem o.
01:03:40Orası kıkırdak o.
01:03:41Bak görmediğimiz yer.
01:03:43Kıkırdak o.
01:03:45Biraz yaşa bağlılımı köşelerde şeyler olmuş ama kötü bir eklem değil.
01:03:49Bu diskler şey oluyor değil mi?
01:03:50Ne oluyor bu diskler?
01:03:51İşte orada menüskuslar var.
01:03:53Boşluk var ya o menüskus da boşluk.
01:03:55Onlar yırtılıyor.
01:03:56Harap oluyor.
01:03:57Sıvı gittiği zaman onlar da harap olmaya başlar.
01:03:59Çünkü sıvı yerde onlar sağlıklı kalır.
01:04:02O sıvı gittiğin bu zaman menüskus da yırtmaya başlarsın.
01:04:05Üzleri şey olmaya.
01:04:07Abrazya olmasa başlar.
01:04:09Yani yıpranır.
01:04:10Bu sefer ağrı yapar.
01:04:12Yani sıvı giderse menüskus da yırtarsın.
01:04:14Kıkırdak da sağlıksızlaşır.
01:04:16Onun için sıvı çok önemli.
01:04:17Agresif sporlar mesela futbolcularda da oluyor mu böyle?
01:04:20Onlar tabii çapraz bağ yırtıkları.
01:04:21Menüskus yırtıkları.
01:04:22Agresif spor.
01:04:23Halı sahaya hayırım ben.
01:04:25Öyle mi?
01:04:25Halı sahaya hayır.
01:04:26Çok riskli değil mi?
01:04:26Halı sahaya kimin işi biliyor musun?
01:04:27Profesyonel işi.
01:04:28Mesela ben şimdi hocam gel halı sahaya gidelim.
01:04:31Ya ne işim var benim halı sahada?
01:04:33Bir gidiyorsunuz kalp krizi geçirenler, menüskusu yırtı anlar, çapraz bağ gitmiş.
01:04:38Girmeyin bu işlere.
01:04:39Bir de millet ısınmıyor.
01:04:40Evet.
01:04:4095 kilo amcalar böyle hoppide hoppide hoppide hoppide olsa kalp krizi.
01:04:45Ay aman.
01:04:45Ama dediğiniz çok doğru.
01:04:47Çünkü bir anda bir sakatlama altı aya taklasın.
01:04:50Halı sahaya şöyle.
01:04:51Bunlar profesyonel işler.
01:04:52Mesela her hafta gidiyorsunuzdur olabilir.
01:04:54Yani profesyonel bu işi yapıyorsunuz.
01:04:56Yani amatör profesyonelsinizdir.
01:04:59Isınıyorsunuzdur.
01:05:00Ama gidip işte kaleci eksik bugün oytunu da çağıralım.
01:05:03Görürsün kaleci yanına sonra.
01:05:04Bir top gelir göğsünün kalp krizi ölürsün.
01:05:07Hocam doğru diyorsunuz ya.
01:05:08Dikkat etmek lazım.
01:05:09Biraz antrenmanlı olmak lazım.
01:05:11Şöyle oluyor.
01:05:12Bu doğru olayları.
01:05:13Herkes ödüyor bana.
01:05:14Gittiğim yerde.
01:05:15Hocam çok doğru söylüyorsun.
01:05:16Doğruları konuşuyorsunuz hocam.
01:05:18Sonra peki ikinci basamak ne?
01:05:20Yok.
01:05:21Hocam çok doğrusunuz.
01:05:22Aynı Timur'un filleri gibi.
01:05:24Hani hoca filler çok artmış.
01:05:27Timur veriyor filleri.
01:05:29Demiş ki ya toplanan da bir gidelim.
01:05:31Ondan sonra.
01:05:32Bu demiş filler çok arttı.
01:05:33Halkın her şeyini yiyor bunlar.
01:05:35Hani yolda giderken önce 7 kişi olmuşlar.
01:05:375 kişi sonra demiş ki bir çıkmış.
01:05:39Tek bir bakmış.
01:05:39Arkada bir hoca kimse yok başka.
01:05:41O demiş ki efendim filler az geldi.
01:05:43Bir 20 tane daha gönderin.
01:05:46Hoca da az değildir.
01:05:47Evet.
01:05:48Hoca çok akıllı bir adam.
01:05:49Bu da öyle.
01:05:49Mesela biz bir şey yaparken bir bakıyorsun.
01:05:51Arkadaşlar kimse kalmayı veriyor.
01:05:52Herkes öyle diyor.
01:05:53Hoca çok iyi konuşuyor.
01:05:54Çok iyi.
01:05:54Herkes geçiyor.
01:05:56Hocam valla iyi ki varsınız.
01:05:58Önemli bilgiler paylaşıyorsunuz.
01:06:00İnşallah bu bilgileri kulağımıza küpe yapıyoruzdur.
01:06:02Kendi adıma da konuşuyorum.
01:06:04Mesela şöyle bir soru hocam.
01:06:05Uzun yaladır mide koruyucu kullanıyorum.
01:06:07Sağlığımı nasıl etkiler?
01:06:08Bunlar da leblebi gibi atılıyor.
01:06:10Her gün mide koruyucular.
01:06:11Valla benim bildiğim şu anda 10 yıllık kullanan var yani çevremde.
01:06:14Çok uzun mu bu?
01:06:15Yani 2000.
01:06:16Ben 2010'dan beri kullanan biliyorum.
01:06:182000'den beri kullanan da biliyorum.
01:06:20Ooo 26 yıl.
01:06:21Şimdi bu ilaçlar biz tıp fakültesinden mezun olduğumuz zaman popüler olmaya başlıyor.
01:06:26Ben 2001 mezunuyum.
01:06:28Şöyle bir şey var.
01:06:29Gerçekten de mide asidini 72 saat yok ediyor.
01:06:32Yani gerçekten de.
01:06:34İyi bir şey mi bu?
01:06:34Ülserim varsa gider.
01:06:35Gazeteyim varsa giderler.
01:06:37İyileşir.
01:06:37Ama millet şunu yapmaya başladı.
01:06:40Eskiden biz perniz veriyorduk.
01:06:42İşte turşu yeme, acı yeme muhabbeti.
01:06:45Şimdi adam şöyle diyor.
01:06:47Pernizimi yapmam, turşumu da yerim, lahmacumu da yerim.
01:06:50Atıyor bir tane anti asit.
01:06:51Buna proton pompalimitörler deniyor.
01:06:54Acı da yiyor, lahmacun da yiyor, çiğ köfte de yiyor.
01:06:57Bir de üstüne acı atıyor.
01:06:58Mide hiç yanmıyor.
01:06:59Neden?
01:06:59Çünkü asit olmadığı için şeyin, acının etkisi her taraf oluyor.
01:07:04Bir an etkisi var değil mi?
01:07:06Ama bunların bir an etkisi şu.
01:07:06Mide asiditesini bozduğunuz zaman biliyorsunuz bakteriler önce midede bir tutuluyor.
01:07:13Asit pH'de ölüyor bakteriler.
01:07:15Kaynede de ölüyor orada.
01:07:17Asit pH'de 2'de.
01:07:18Ama sıkıntı şu siz bu midedeki asidi yok ettiğiniz zaman bütün bakteriler barsa geçmeye başlıyor.
01:07:25Bu hafızayla ilgili mesela hafızayı zorladığıyla ilgili bir yan etkisi varmış.
01:07:30Diyabetli, hafıza sorunları bir kere kesin böbreği bozuyor.
01:07:34Kesin.
01:07:35Yani antiasit içtiniz mi bu proton pompalimitörleri?
01:07:38Böbreğinizin %10-15'ini götürürsünüz.
01:07:41Onun için diyabetliler.
01:07:42Evet.
01:07:43Diyabetliler, tansiyon hastaları, böbrek hastaları bu ilaçları içmesin.
01:07:49Bak böbreğiniz sorunluysa diyabet, FMF, nefretik sendromu, nefretik sendromu yani böbrek sıkıntınız var.
01:07:57Antiasit içmeyin.
01:07:58Mide koruyucu.
01:07:59İçmiyorsunuz.
01:07:59Kaç gün? 3 gün belki. 4 gün.
01:08:01Akut buydu. Bitti.
01:08:02Adam bir bakıyorsun 6 ay içiyor.
01:08:04Bir de midedeki bakteriler olmadığı için ishal riskini arttırıyor.
01:08:08Çünkü midede şey yok, midede bariyer yok.
01:08:11Bakterilerle barsağa geçiyor.
01:08:12Bir de ince barsakta aşırı bakteri yüklenmesine sebep oluyor.
01:08:16Bu şey diyorlar ya, bizim SIBO var.
01:08:19SIBO yapıyor.
01:08:20Yani ince barsakta bakteriler patlıyor.
01:08:22Neden?
01:08:23Çünkü asit gittiği zaman flora bazılıyor.
01:08:25Bu sefer devamlı gaz, gaz, gaz, gaz.
01:08:28Şişkinlik.
01:08:28Şişkinlik bir daha içiyor onda oluyor diye.
01:08:30Daha da artıyor olay.
01:08:31SIBO'nun en büyük sebepleri bir tanesi bu.
01:08:34Yani işte ister, demek ki barsaklarda aşırı bakteri birikimle sebep oluyor bu ilaçlar.
01:08:40Bir de bakteriler mideye yerleştiği için mide kanseri riskini de arttırıyor.
01:08:45Hem de üstelik o.
01:08:46Aynen.
01:08:4626 yıldır bunu kullanan daha mı riskli altında?
01:08:49Tabii ki yani.
01:08:50Ya bunlar 3 gün, 5 gün, 1 hafta, 10 gün ya.
01:08:52Biz buna reflü de veriyoruz.
01:08:54Bir de üstelinde veriyoruz.
01:08:5510 gün, 15 gün.
01:08:56Yahu bilemedim.
01:08:57Bir ay ya, bir ay.
01:08:5825 yıl nere, bir ay nere?
01:09:00Nere nere hocam?
01:09:02Valla nere nere diyoruz?
01:09:03Bir de bunun da kontrol altına alınması lazım.
01:09:04Kontrol altına alınacak inşallah.
01:09:06Bir şey sana söyleyeyim mi?
01:09:07Türkiye'de ilaç cihazmaya bir kontrol gelmesi lazım.
01:09:11Peki.
01:09:11Yani.
01:09:12Teşekkür ediyorum.
01:09:12Yani ne yapacağız yani?
01:09:13Evet.
01:09:14Sevgili bakanlıklar, sevgili aydın kesim, bilim adamları, halk için çalışın, halk bir şey yapın.
01:09:22Ben bu kadar yapıyorum işte.
01:09:24Ben konuşuyorum, onlar kızıyorlar.
01:09:26Oturun siz konuşun bakalım.
01:09:27Herkes koltuğunda olmak için kimse konuşmuyor.
01:09:29Herkes ben konuşuyorum, herkes diyor ki konuşuyor diyorlar.
01:09:33Peki hocam.
01:09:34Tamam, ben konuşayım da ben kimi için konuşuyorum?
01:09:36Allah rızası için, Allah rızası için.
01:09:39Teşekkür ediyoruz, iyi ki varsınız.
01:09:40Yine görüşmek ümidiyle haftaya diyorum.