00:00Beş yıldır ben de kazı ekibinde beraber beslenme bölümünü çalışıyorum.
00:05Eyle pişmiş bir kuzu var. O dönemden beri böyle faaliyetli.
00:09Hatta fırıncılık faaliyetli diye yayınlandı bu sayısın makadesi oldu.
00:12Yetmez ya.
00:22Işık tutuyor ve tabii ki o dönemde 12 yıllık...
00:39Beşinci yıla geçince kazı ekibinde şunu fark ediyorsunuz.
00:42Burası bambaşka bir coğrafya ve burası dünyanın 12 bin yıllık tek hafızası.
00:47Mesela dünya çok... Son 5 yıldır ne konuşuyor? Sürdürün, sürdürün, sürdürün.
00:5012 bin yıldır her depremi, her sel felaketini, her ısınmayı, her soğumayı, her kuraklığı, her felaketi aşmış bir Anadolu insanı
00:58var.
00:58Anadolu, Anadolu insanı da dünyanın ortak hafızası ve ortak bilinci.
01:02Çünkü en yakın baksak desek 5 bin yıldır hayatı sürdürememiş bir dünyadan bahsediyoruz.
01:0712 bin yıldır da acayip bir direnç kazanmış, doğayla beraber uyumlu yaşamayı öğrenmiş ve bunu bugünlere aktarmış Anadolu insanı.
01:14Bence bu kazının en büyük anlamı.
01:19Bugün 124 ülkede yetiştiriliyor ve bugün dünya nüfusunun 3'te 1'i kalorisini buradan karşılayacak.
01:25Anadolu bütün dünyayı doyuran bir kaynak.
01:28Mesela masanın sonunda şeyi göreceğiz, Karıcadağ pirinciden pilavı göreceğiz.
01:33Karıcadağ şöyle Diyarbakırlı Urfa arasında.
01:35Bilim diyor ki bir şeyin yabanisi yetişirse ana vatan orasıdır diyor.
01:3855 vubatın yetiştiğini biliyoruz yabanisinin.
01:41Böylece orası da dünyanın bakliyat ambarı.
01:43Şunu demek isteyeceğim yani.
01:45O günden bugüne Anadolu insanı hala bütün dünyayı beslenmeye yönelik, insanın dünyayı tanıtmaya yönelik büyük bir yaşam pratiği var.
01:54Benim de bugün size yapmak istediğim şey aslında.
01:56Bugün etraftaki otları topladık.
01:58Bunları o insanlar nasıl yerdi?
01:59Belki biraz çiğ yerdi, belki biraz ateşe gösterirlerdi.
02:02Öyle bir yemek hazırladım.
02:03Buğdayın haşlandığını ve kavrulduğunu uzun bir yıl, binlerce yıldır yapıldığını biliyoruz.
02:08Ve Taştepeler'de buradaki ekmeği de orijinal bir budayla beraber yeniden yaptık.
02:13O dönemde bir ekmek yapma pratiği değil, fırıncılık pratiği olduğunu biliyoruz.
02:17Yani tek bir ekmek yapmadılar.
02:18Fazlasıyla ekmek ürettiler.
02:20Onun haricinde işte yağ çok önemli.
02:23O günlerden 1500 sene sonra dağa kaydığımızda artık ikinci ürün devrimi başlıyor.
02:28Fermante ürünler başlıyor.
02:29Ve Anadolu aslında 7 bin yıl kendi başına, dünyanın diğer yerleşiminde kesintisizlik başlamadan yeni bir yıl boyunca yemek, içecek, beslenme,
02:43ev yapımı, aile, evin içinde mutfak oyu yapma, evin kafasını yukarıya alma, hep beraber bir tören yapma, kutlama yapma, yaz
02:50tutma gibi faaliyetleri 7 bin yıldır yapıyordu.
02:52Bizim şansımız ne deseniz, ben bugün bu topraklarda yaşıyorum, 32 yıldır Anadolu'yu geziyorum, hocalarımın hepsi kendi dilimde ve ben
03:00kendi buradaki insanları anlayarak eğitimle devam ettim ve bunların hepsi Türkçe.
03:04Müthiş bir şey.
03:05Bir haberde bir pratik yaptığını görüyoruz.
03:07Bugün size masa hazırlarken, şu an bütün dünya burayı anlamak istiyor.
03:11Ben mesela insanlar daha bilimsel raporlar okurken ben yemekleri yapmaya başladım.
03:15Çok öndeyiz yani.
03:19Bu sadece buğday kısmı, bir de bunun melengeç kısmı var, çiğ bakla kısmı var, yeşil nohutlar kısmı var, buradaki gördüğünüz
03:26gibi otlar kısmı var.
03:27Bu çöl mantarı bu bölgede çok fazla yetişiyor.
03:29Biz onu türüf diye tanıyoruz ama buradaki başka bir türü.
03:32Bunları kullanmaya başladım.
03:33Yani şunu fark ediyorsunuz, ben artık neredeyse marketten bir şey alıp yemek yapmaktan daha ziyade,
03:40hepsini buralardan toparlayıp yemeyi daha çok seviyorum.
03:42Çünkü bana göre hafıza, kültür, miras, bunlarla yaşamak dünyanın en büyük zenginliği.
03:49Yani siz evet gidebilirsiniz Monte Carlo'da, Paris'te, Hollywood'da, dünyanın en iyi lokantalarında yemek yiyebilirsiniz.
03:55Ama hiçbiri gerçek değil.
03:56Tüm gerçeklik burada.
03:58O yüzden de ona parası olan herkes ulaşabilir.
04:00Ama buna kültür, miras, saygı, bu tür birikimleri olan insanlar ulaşıyor.
04:05O yüzden de çok memnunum.
04:06Biz bunların içiyle hep beraber yaşıyoruz.
04:08Urfa'da şimdi hangi köye giderseniz bu koyun yoğudunu yersiniz?
04:10Hangi köye giderseniz size bu pilavvi yaparlar.
04:13Hangi köye giderseniz bu otları sizin için kavururlar.
04:15Bu Antep için de geçerli, Kahramanmar için de geçerli, Muğla için de geçerli, Hakkari için de geçerli, Artvin için de
04:21geçerli.
04:22Biz Türkiye'den geldik.
04:24Yani Türkiye'nin içinden geldik.
04:26Doğaya büyük bir saygıyla beraber yaşamayı öğrenmişiz.
04:30Ve onları on iki bin yıllık hayatı devam ettirebilmişiz.
04:33Kendimizi ondan üstün görmemişiz.
04:34Ben doğaya müdahale ederim, ben yağmur yağdırırım, ben şimşek çaktırabiliyorum, ben insanım, en büyüğüm dememiş yani.
04:40Allah hepimizi beraber yarattı.
04:42Bizim hakkımız var.
04:43Ve mutlu mesul hep beraber yaşayalım diye.
04:45Bence çok güzel bir hayat yaşamışlar.
04:47Mutlaka pişmiş hayvan eti yediklerini biliyoruz.
04:50İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Yorumlar