00:01İkincisi sıkıntı şeydi.
00:03Yağmur yağdığı zaman bazı serbestini
00:07içine gidiyorlar.
00:09Şurada önerim.
00:11Eyvallah.
00:12Şurada ne alır?
00:13Başlıyor mu ilaçlama?
00:15Başlıyor.
00:16Başlıyor.
00:16Başlıyor.
00:17Başlıyor.
00:17Başlıyor.
00:18Evleri mi?
00:30Şurada, birçok.
00:30Başlıyor mu?
00:45Birçok.
00:48Sen ona bakayım.
00:49Buna bakayım.
00:53Şurada.
00:53Daha önce biraz şey yok.
00:55Birçok.
00:56Birçok.
00:57Birçok.
00:58Birçok.
00:58Birçok.
00:59Birçok.
01:05Evet, Kader Bey gel.
01:18Dür montaj çevirip boşaltabilirsiniz.
01:21Yani, en üstten gördüğünüz zaman.
01:53Maalesef ciddi bir saldırıyla özellikle tarımsal açısından tabi, ciddi bir saldırıyla karşı karşıyayız.
01:59Kahverengi Kokarca 2017 yılında ülkemize tespit edildi.
02:03Komşularımızdan giriş yaptı ülkemize, Trakya'dan ve Batum'dan.
02:09Ve geldiği zaman bu coğrafyada onun herhangi bir doğal düşmanı yoktu.
02:14Dolayısıyla doğal düşmanı olmadığı için meydan tamamen buna kaldı.
02:18Bir diğer husus, coğrafyamız böceğin yaşaması için çok ılımlı, uyumlu bir coğrafya.
02:24Bir diğer husus da besin çeşitliliği çok yaygın ve yaklaşık 300'ün üzerinde bitkiyle besleniyor, tohumuyla besleniyor.
02:34Dolayısıyla meydan tamamı bu böceğe kaldı.
02:36Ve bu böcek de birkaç yıl olmasına rağmen çok ciddi bir saldırıyla birlikte çok yüksek popülasyon yoğunluğuna ulaştı.
02:46Şimdi tabii değişik yöntemlerle, zararlarla mücadele etmek mümkün.
02:52Kimyasal mücadele bunlardan bir tanesi.
02:54Yapılıyor mu? Yapılmaya çalışılıyor.
02:56Biyoteknik mücadele uygulamalardan bir tanesidir.
03:01İşte çeşitli çekici kokular kullanılır.
03:05Feromon diye bildiğimiz, dediğimiz, tanımladığımız çekiciler kullanılır.
03:09Bunlar böcekleri bir araya toplar.
03:11Ya orada imha edilir böcekler veya direkt kutuların içerisinde toplanarak imha edilir gibi yöntemler.
03:20Bazen bu yöntemler tek başına uygulanabildiği gibi bazen birlikte de uygulanması gerekir ki.
03:26En etkili uygulama yöntemi bunlardır.
03:29Yani bu birden fazla yöntemin birlikte uygulandığıdır.
03:33Şimdi kinyam yasal mücadele yapılıyor.
03:35Biyoteknik mücadele yapılıyor.
03:37Bunun yanında biyolojik mücadele de yapılmakta.
03:40Biyolojik mücadeleye geldiğimizde, biyolojik mücadele biyolojik preparatların, biyolojik objelerin, biyolojinin kullanılarak canlı zararlarla mücadele etmek manasındadır.
03:52Bunların ülkemizde uygulananı, özellikle kokarcaya karşı uygulanan biyolojik mücadele yöntemi,
03:58samuray arısı olarak bilinen arının, arıcığın bu böceğin mücadelesinde kullanılmasıdır.
04:06Bu samuray arısı kendi yumurtalarını gidiyor kokarcanın yumurtasının içerisine bırakıyor.
04:12Dolayısıyla kokarcanın yavruları çıkmıyor, samuray arısının yavruları çıkıyor.
04:18Böylelikle yumurta açılmadığı için, yumurtası ölü olduğu için veya yumurtanın içerisindeki embriyo yenilmiş olduğu için kokarca çoğalamıyor.
04:28Evet, güzel bir mücadele yöntemidir ama maalesef böceğin popülasyonu çok üst düzeyde, çok yoğun bir popülasyona sahip.
04:37Ve henüz yapılan uygulamalar, özellikle biyolojik mücadele noktasında samuray arısıyla yapılan uygulamalar etkili bir sonuç verip vermediğini göremiyoruz.
04:47Başka mücadele yöntemlerini de devreye almak gerekir.
04:50Bizim çalışmalarımız, ben yıllardan beri ekibimle birlikte Karadeniz Teknik Üniversitesi Fem Fakültesi Biyoloji Bölümünde böcekleri öldüren mikropları çalışıyoruz.
05:00Nasıl insanları, hayvanları öldüren mikroplar var, böcekleri öldürenler de var.
05:06Bakteriler, mantarlar, virüsler bunlar böcek öldürücüsü mikroorganizmalar.
05:12Bunları zararların mücadelesini kullanmaya çalışıyorum.
05:15Kahverenci kokarcıya karşı da, şimdi böcekleriyle mücadele yöntemini belirlerken, burada böceğin biyolojisi de önemli oluyor.
05:25Kahverenci kokarcı, sokucu emici ağız yapısına sahip.
05:28Yani ısırarak yemiyor, ısırarak beslenmiyor.
05:33Sokuyor hortumuyla, bitkinin öz suyunu veya fındığın içerisindeki yumuşak suyu emiyor.
05:39Ve böylelikle hem bitkiye hem tohumuna zarar veriyor, hem de bitki patojenlerini böylelikle bitkiye yaymış oluyor.
05:48Sokucu emici ağız yapısına sahip olduğu için, biz bu defa hangi mikropları kullanalım noktasında değerlendirme yapıyoruz.
05:55Ve bu durumda da mantarlar öne çıkıyor.
05:57Çünkü mantarların böcekler tarafından yenilmesine gerek yok.
06:02Ağız yoluyla alınmasına gerek yok.
06:04Mantar sporları böceğin üzerine düşer, orada çimlenmeye başlar.
06:09Dolayısıyla böceğe dışarıdan, vücut dışından enfeksiyonunu başlatır böcek üzerinde.
06:14O nedenle biz mantarları tercih ettik.
06:18Bir de bölgemiz mantarlar için çok uygun bir bölge.
06:22Ilıman bir koşul.
06:24Mantarların çoğalması için, yaşamını sürdürebilmesi için çok uygun.
06:28Hem sıcaklık, hem nem, hem yağış rejimi mantarlar için de çok uygun.
06:33Dolayısıyla coğrafya mantarlar için uygun, zararlı için de uygun.
06:37Biz bunları buluşturalım diye yola çıktık.
06:40Ve bu öldürücü mantarlarımızla biz böceği kontrol etme noktasında harekete geçtik.
06:46Elimizdeki 20 tane mantarla başladık ve laboratuvar koşullarında yaptığımız denemelerden,
06:52özellikle iki tane türün bunun üzerinde çok etkili olduğunu gördük.
06:57Biz bunun erginleri üzerine, larvalar üzerine yaptık bu denemeleri.
07:03Ve hakikaten mantarlarımız laboratuvar koşullarında böcek üzerinde çok yüksek öldürücü etkiler gösterdi.
07:10Bundan sonra o öldürücü etkisi yüksek iki tane mantardan biz yerli bir ilaç geliştireceğiz.
07:17Laboratuvarda etkili olan bir ilaç doğada bu böcek üzerinde etkili olacak mı?
07:21Orada da değerli bir etki bulursak ki umuyoruz bulacağımızı düşünüyoruz.
07:27Sonra bu ilacımızın biz yan etki denemesini yapacağız.
07:30Yani bu ilaç memeller üzerinde etkili mi?
07:33İstemiyoruz etkili olmasını.
07:35Hedef dışı organizmalar üzerinde etkili mi?
07:37İstemiyoruz etkili olmasını.
07:38Bunu belirleyeceğiz.
07:40Sonra bunu gideceğiz.
07:43Samuray arısının şu an çünkü o bizim için önemli bir şey.
07:46Dova'da faydalandığımız bir canlı bu.
07:48Onun üzerinde etkisi olup olmadığına bakacağız.
07:52Yani yan etki denemesi.
07:53Onu da test edeceğiz ve oralarda herhangi bir sıkıntı yoksa biz bu ilacı ilgilenen bir firmayla birlikte ticarileştirme noktasında yol
08:04yürüyeceğiz.
08:05Ve ticarileşme süreci tamamlandıktan sonra ancak çiftçilerimizin kullanımına sunulacak.
08:11Maalesef hala saldırısı yüksek.
08:15Popülasyon yoğunluğu çok yüksek.
08:17Ben özellikle geçen yıl sahadan yaklaşık 8-9 bin tane böcek topladım.
08:23Bu hem yavrusu nif diyoruz biz ona bilimsel olarak.
08:27Hem nifleri hem de ergin bireyleri olmak üzere.
08:30Ve belki bazı yerlerde biraz dengelenmiş olabilir ama yeni alanlara hızla yayılmakta.
08:37Çünkü o yeni alanlar da böcek için yenilik demek.
08:40Beslenme yeniliği demek.
08:42İklim koşullarının yeniliği demek.
08:43Ve bir de tabi bu iklimsel değişiklikle birlikte, küresel iklim değişikliğiyle birlikte böceklerde de o iklime uyum söz konusu olmakta.
08:53Mesela bu böcek şu an sahil şeridinde.
08:56O da bizim için aslında bir avantaj.
08:58Ama bakıyoruz böcek daha yüksek rakımlara da doğru çıkmaya başladı.
09:02Dolayısıyla risk yüksek.
Yorumlar