00:00Gerçekten bu şu anda Göksu, NATO'nun 77 yıllık tarihinde yaşadığı en büyük krizlerden bir tanesi.
00:07Amerikan Başkanı zaten bir süredir özellikle de diğer üye ülkelerin savunma harcamaları arttırması yönünde eleştirilerini yapıyordu, tehditlerini yöneltiyordu.
00:20Ancak bu tehditlerini şimdi ittifaktan ayrılma boyutuna getirdi.
00:26Senin sorduğun sorunun cevabı olarak bir cümleyle cevap vereyim, sonra detaylandıralım onu.
00:32Donald Trump'ın söylediği kadar Amerika Birleşik Devletleri'nin NATO'dan çıkması bu kadar kolay olmayabilir.
00:39Öncelikle bu detaya geçmeden önce hem Avrupa'nın savunma etki alanı hem de NATO'nun sınırlarını göstererek aslında nasıl bir
00:48etki alanından bahsettiğini gösterelim isterseniz.
00:52Bakın yani en son biliyorsunuz Finlandiya da NATO'ya dahil olmuştu ve onun ardından şu anda takribi aslında NATO'nun
01:03hem Avrupa, Doğu Avrupa'da, Güney Avrupa'da ve buradan da birleşiyor.
01:10Bunu da çizdiğimiz zaman bakın yani şu kadarlık, büyük, geniş bir etki alanından bahsediyorum.
01:1931 ülkeden bahsediyorum ki Kanada'yı da Kuzey Amerika'da sayarsak aslında 30 ülkeden bahsediyoruz.
01:26Ve 1949 yılında aslında Rusya tehdidine karşı kurulmuş bir ittifak bu hepimizin bildiği üzere.
01:32Şunu merak ediyorum Amerika Birleşik Devletleri anayasasına göre bu ne kadar mümkün ya da olabilir mi?
01:39Oraya geleceğim şimdi.
01:40Amerika NATO'nun 1949'da altına imza attığı bir belgeyle 12 kurucu üyesinden bir tanesi.
01:49Dolayısıyla Amerikan Başkanı Donald Trump'ın kendi inisiyatifinde değil NATO'dan çıkmak.
01:57Nasıl çıkabilir?
01:58Şimdi onu anlatalım.
01:59Şimdi bir kere 2024 yılında Amerika Birleşik Devletleri o zaman Başkan Joe Biden'da Joe Biden'ın imzaladığı bir yasa var.
02:09Kongrede bu belgeyi onayladı ve yasalaştırdı.
02:12Ne o belge?
02:13Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası.
02:16Şimdi bakın o yasa diyor ki Amerikan Başkanı, hiçbir Amerikan Başkanı kendi inisiyatifiyle Amerika Birleşik Devletleri'ni NATO'dan çıkaramaz.
02:28Yasa da madde olarak konulmuş.
02:31Devam ediyor.
02:32Eğer çıkarmak gerekirse bunun için Amerikan Başkanı'nın senatonun üçte ikisinin onayını alması gerekir.
02:41Ya da kongreye bir bununla ilgili yasa getirmesi gerekir ve bunu onaylatması gerekir diyor.
02:49Şu anda mevcut durumda kongreden bu onayı alamayacağını biliyoruz.
02:57Dolayısıyla kendi inisiyatifiyle bunu gerçekleştiremeyecek.
03:01Ve NATO'dan çıkmak için hiçbir Amerikan Federal fonunu da kullanamıyor.
03:07Hiçbir fonu yani maddi olarak hiçbir fonu kullanamıyor.
03:11Onu da belirtelim.
03:12Bu aynı zamanda tabi Amerikan Başkanı bunu bu girişimi zorlayabilir kongreden geçirmek için.
03:21Ama bu Amerika Birleşik Devletleri'nde hukuki bir savaşı daha doğrusu bir anayasal krizi de beraberinde getirir.
03:29Çünkü bu eğer kongreye gelirse bu anayasa mahkemesine kadar yani Amerika'da yüksek mahkemeye kadar çıkarılır bu karar.
03:38Sorgulanır özellikle de ara seçimin yapılacağı bu yılda böyle bir iç krize neden olur mu Donald Trump?
03:46Bir soru işareti.
03:48Dolayısıyla kısa ve öz bir şekilde kendi inisiyatif alarak böyle bir karar veremez.
03:54Senato'dan onay alıp böyle bir karar verebilir.
03:58Ama bunu yapmadan da NATO'dan çıkmadan da NATO'ya karşı yasal hukuksal adımlar atabilir Donald Trump.
04:06Neler yapabilir?
04:07Hemen söyleyeyim.
04:09Özellikle savunma fonlarını kesebilir NATO'ya aktardığı Amerika'nın.
04:14Askeri, lojistik, teknoloji ve istihbarat işbirliğini kesebilir bütün NATO genelinde önemli.
04:24Ve beşinci maddesi biliyorsunuz bir NATO ülkesine saldırı olursa diğer NATO ülkelere de müdahale etmek durumunda kaldığı madde.
04:32Bu maddeyi yanıt vermeyerek, bu maddeyi de iyi yürürlüğe konursa buna asker göndermeyerek fiili olarak ittifakı çökertebilir.
04:43Peki şunu merak ediyorum.
04:44Şimdi NATO caydırıcı bir güç olarak kuruldu.
04:47Evet.
04:48Caydırıcı bir aslında Rusya'ya karşı.
04:52Amerika Birleşik Devletleri NATO'dan çekiliyorum derse caydırıcılığı devam eder mi yoksa bunu kaybeder mi NATO?
04:58Evet, tam da işte eğer Amerika NATO'dan çıkarsa ya da çıkmadı diyelim az önce saydığım maddeleri, hukuksal maddeleri NATO'yu
05:07zor durumda bırakmak için Donald Trump atarsa ne olur?
05:10İşte bu noktada Avrupa savunma anlamında tamamen korumasız kalır.
05:15Çünkü bugüne kadar en büyük güvence NATO'da Amerika Birleşik Devletleri'nin olmasıydı.
05:20Kime karşı?
05:21Rusya'ya karşı.
05:22Rusya'da birçok adımını Avrupa ülkelerine yönelik birçok adımını burada Amerika Birleşik Devletleri var diye atmadı bugüne kadar.
05:31İşte bu nedenle Avrupa savunmasız kalabilir.
05:35Ha ne olur evet askeri anlamda büyük darbe alır, caydırıcılığı büyük ölçüde gider bir de Amerika'nın elinde nükleer silahlar
05:42var.
05:43Nükleer caydırıcılık da var işin içinde.
05:45Ha evet İngiltere'de Fransa'da da nükleer silahlar var ama Amerika Birleşik Devletleri'nin askeri gücü kadar etkili olur mu?
05:52Bir soru işareti Amerika Birleşik Devletleri çıkarsa NATO'dan ayrılırsa hukuki olarak temelde NATO ittifak olarak devam edebilir.
06:03Ama işte bu noktada askeri gücü oldukça düşmüş olacak.
06:08Çünkü birçok askeri kabiliyeti Amerika sağlamamış olacak.
06:14O yüzden de zaten son dönemde Avrupa kendi savunmasını güçlendirmek için artık savunma sanayine ordularına yatırım yapmaya başladı.
06:24Çünkü teknoloji olarak çok geride kaldı.
06:25İnşa edebilelim Avrupa Birleşik Devletleri, NATO'yu yeniden Amerika Birleşik Devletleri olmadan yatırım yapıyorlar.
06:31Evet tamam savunma sanayine askerde bu anlamda güvenlik tehdidi gördükleri için bir adım attılar.
06:38Fakat Amerika Birleşik Devletleri olmadan Avrupa ülkeleri, buradaki ülkeler NATO'yu inşa edebilir mi ya da ayaklandırabilir mi?
06:47Şöyle bir şey olabilir Göksu.
06:51NATO'nun yerine yeni bir savunma ittifakı, savunma paktı kurulabilir.
06:57İşte yıllar önce Fransa Cumhurbaşkanı Macron'un dile getirdiği Avrupa ordusunun kurulması tekrar gündeme gelir.
07:06Şimdi bir de şöyle bir nokta var şunu da anlatayım.
07:09Eğer Amerika Birleşik Devletleri Trump'ın söylediği gibi NATO'dan bir şekilde çıkarsa, bu ihtimal doğarsa bu kimin işine gelir en
07:18fazla dünyada?
07:20Bu Rusya'nın işine gelir.
07:22Çünkü Rusya'nın en büyük isteklerinden bir tanesi NATO'nun ortadan kalkması, NATO'nun var olmaması.
07:29Bu Rusya'nın ekmeğine yağ sürer.
07:32En başta söyleyeyim.
07:33Onun dışında tabii şimdi Amerika'nın olmadığı, Amerikan savunmasının Avrupa'da olmadığı bir durumda Rusya bunu test etmek isteyebilir.
07:45Kısa bir vade içinde eğer Amerika ayrılırsa işte bu noktada bu savunmayı yapamayacak birçok Avrupa ülkesi bulunuyor.
07:53En büyük risklerden bir tanesi bu.
07:56Bunu aşmak için işte Avrupa kendi savunması için yeni bir oluşuma gidebilir.
08:02Burada en önemli noktalardan bir tanesine geliyoruz ki şunu söyleyeyim, böyle bir şey olması ihtimalinde Amerika eğer NATO'dan çıkarsa yeni
08:14bir oluşum kurulursa işte bu Türkiye'ye inanılmaz askeri ve siyasi anlamda fırsatlar doğuracak.
08:23Çünkü Avrupa'nın şu anda savunmasını yapabilecek ülkelerden özellikle de NATO üyesi olarak ülkelerden bir tanesi Türkiye.
08:32Hem savunma sanayi hem de elindeki teknoloji ve asker gücüyle, asker sayısıyla Avrupa Türkiye'den bunu talep edebilir.
08:41Böyle bir ihtimal dolması dahilinde.
08:44Onun dışında da yine Türkiye'ye yani bakın Avrupa Birliği'ne bile Türkiye alınabilir.
08:52O noktaya gidebilir.
08:53Yani Türkiye'nin buraya savunma sağlaması için Avrupa Birliği'ne yani siyasi olarak fırsat ondan bahsediyorum.
09:00Oraya bile gidebilir.
09:01Ama en nihayetinde ben yine de bunu şu an için Donald Trump'ın yine bir bülöfü olarak görüyorum.
Yorumlar