00:03Good morning, my Kapuso!
00:05I'm your Kuya Kim, I'm going to give you a trivia
00:07on the trending news.
00:09It's a local representative of the Santa Cruz
00:11in the Occidental Mindoro
00:13where it's one of the most famous
00:16people who have been in the country
00:18in the country,
00:19the Tamarau.
00:24One of the very few years
00:26is a drone footage of this
00:29isang mailap na hayop
00:30na naninirahan sa kabundukan
00:31ng Santa Cruz Occidental, Mindoro.
00:33Walang iba kundi ang critically endangered
00:35na Tamarau.
00:36Ang drone footage,
00:38kuha ng magsagawa at kamakailan
00:39ng verification survey
00:40sa kabundukan ng Santa Cruz.
00:41Ang mga kawarin ng Municipal Environment
00:43and Natural Resources Office,
00:45DNR Tamarau Conservation Program,
00:47Mindoro Biodiversity Corridor
00:48at Driving Together with Tamarau.
00:50Taong 2018 pa raw,
00:51nang huli silang makakita
00:52ng bakas ng Tamarau population
00:54sa bayan ng Santa Cruz.
00:55Ang nakita lamang ng team ng DNR po noon
00:58ay bakas ng mga yapa,
00:59yung mga hoof marks po.
01:00Pero sa ginawa nila survey sa taong ito,
01:02tila pinagbigyan daw sila ng kagubatan.
01:04Doon sa ginawang further verification,
01:06nakita po natin doon
01:08yung pinatawag nilang gulausan
01:09o yung wallowing area
01:11ng mga Tamarau.
01:12Meron din mga dumi ng Tamarau
01:14as indicators.
01:15Eventually,
01:16doon po nakuna ng drone
01:17yung actual sighting na po
01:19ng mismong Tamarau.
01:21Isa po itong indikasyon
01:22na maganda pa po
01:23ang ating mga kapaligiran
01:25at likasyaman.
01:26Dito rin po nakikita
01:27yung natural heritage
01:29ng Mindoro
01:30lalo na po
01:30sa Santa Cruz.
01:31Despite climate change
01:33and other natural hazards
01:36ay nagpapakita
01:37na talagang may katatagan din po.
01:39Ang mga Tamarau
01:40o Bupalus mindorensis
01:42isang dwarf buffalo
01:43na endemic
01:43o tanging sa isla ng Mindoro
01:45lamang makikita
01:45para silang malilit na kalabaw.
01:47Tinatayang nasa 3.5 feet lang
01:49ang kanilang taas.
01:50Sila ba nang tinuturing
01:51na pinakamalit na buffalo species
01:52sa buong mundo?
01:53Sila pa rin na may hawak ng titulo
01:54bilang largest native land mammal
01:56sa Pilipinas.
01:57Isa sa mga agaw pansin
01:58sa Tamarau
01:59ang kanilang V-shaped
01:59ng mga sungay
02:00na ginagamit nilang pandepensa.
02:02At alam niyo ba
02:02hindi lang mga lalaking Tamarau
02:04ang meron ito?
02:04Maging ang mga babaeng Tamarau
02:06kasi may sungay din.
02:07Pero hindi tulad ng mga kalabaw
02:08at baka
02:09ang mga Tamarau
02:09mga solitary animals.
02:11Hindi nila laging kasama
02:12ang kanilang herd
02:13o grupo.
02:13Madalas sila nag-iisa lang
02:14at may sariling teritoryo.
02:16Noong 1900,
02:17nasa 10,000 pa
02:18ang bilang ng mga Tamarau
02:19sa kagubatan ng Mindoro.
02:21Pero ngayon,
02:21ang estimated na population
02:23na lang nila
02:23ay between around
02:24200 to 300
02:25in the wild.
02:27Karanihan sa mga ito
02:27matatagpuan sa Mount Iglit
02:29Baco National Park
02:30sa Occidental Mindoro.
02:31Nakadikit ba ngayon
02:32ang mga Tamarau
02:33sa ista ng Mindoro?
02:34Alam niya ba
02:34nung unang panahon,
02:35may mga Tamarau ding nabuhay
02:36sa ista ng Luzon
02:37pati na sa kabisayaan.
02:38Kuyakir!
02:39Ano na?
02:44Mahigit anim na dekada
02:45ng nakakaraan
02:46nadeskubre
02:47ng mining engineer
02:47na si Michael Armas
02:49ng mga buto
02:49ng isang tunnel
02:50malapit sa Balamban, Cebu.
02:52Matapos ang mabusising pag-aaral,
02:54napag-alaman nito
02:55lamang 2006 na mga buto
02:57galing sa isang extinct na species
02:59ng dwarf buffalo,
03:00ang bagong tuklas na hayop
03:02na tinatawag na
03:03Bubalus Sebuensis.
03:05Mas mali ito ng bahagya
03:06kumpara sa Bubalus Mindorensis
03:08sa Mindoro.
03:09Hindi man matiyak
03:10ang eksaktong edad nito
03:11tansya ng mga eksperto
03:12na buhay ito
03:1310,000
03:14hanggang 100,000
03:15years na
03:16ang nakakaraan.
03:17Pero posibleng din daw
03:18na mas mabata pa ito.
03:20Maliban sa Bubalus Sebuensis
03:21may mga fossil teeth
03:23at bone fragments
03:24mula sa isa pang
03:25unidentified na Bubalus species
03:26na nahukay sa kagayan
03:28at panggasina
03:28noong 1957.
03:30Maring kamag-anak din daw
03:31ito ng mga Tamarau
03:32at nabuhay ang mga ito
03:33sa isla ng Luzon
03:34noong unang panahon.
03:36Sabatala,
03:37para ba naman ang trivia
03:37sa likod ng viral na balita
03:38i-post o i-comment lang
03:39Hashtag
03:40Kuya Kim, ano na?
03:41Laging tandaan
03:42kimportante ang may alam.
03:44Ako po si Kuya Kim
03:45at sagot ko kayo 24 horas.
Comments