00:00İzlediğiniz için teşekkürler.
00:30Peki ne oldu?
00:31Netanyahu hükümeti, hükümetin diğer parçalarıyla Ben Givir, Smotrich gibi isimlerle birlikte aslında en uç fikirleri artık hayata geçirmeye çalışıyor.
00:42Öncelikle bu noktada İsrail'le esirler meselesi, daha sonrasında İsrail askerlerinin İsrail toplumu tarafından çok fazla yaralı ve ölü sayısının
00:51olmasıyla birlikte Netanyahu'ya var olan öfke katlanarak bir noktaya evrilmiş durumdaydı.
00:56İsrail iç siyasetinde aslında yıllardır konuşulan en önemli konu Netanyahu.
01:01Netanyahu, Filistinlilerle son anlaşmayı imzalayan İsrail Başbakanı İzhak Rabin'in suikastle öldürülmesinden sonra İsrail siyasetine damgasını vurmuş durumda.
01:11Ülken Netanyahu'yla birlikte radikalleşti.
01:13Ülkede geleneksel güç olarak tanımlanan İsrail İşçi Partisi yok olma seviyesine geldi.
01:19İsrail sağı, hatta radikal İsraililer ve Yahudiler güçlendi.
01:23İsrail son dönemlerdeki en radikal hükümete, en radikal nüfusa sahip.
01:28Peki bu İsrail'deki değişim, İsrail için sonun başlangıcı olabilir mi?
01:33İsrail halkının sorumluluk duygusuyla, ancak aynı zamanda milyonlarca insanın paylaştığı hayal kırıklığı ve kızgınlık içindeki öfkenin,
01:42hükümet tavrında dramatik bir değişikliğe zorlayacak bir volkan gibi yükseldiğini hissediyorum.
02:09İsrail'in 40 günlük savaşta da İsrail vatandaşı ülkelerini terk etti.
02:16İsrail içerisindeki insanların da daha fazla savaşa meyleden ve sert sonuçlar isteyen bir grup olduğunu görüyoruz.
02:25İsrail'deki Netanyahu'nun üstünde artan bu baskı, özellikle burada belki bir parantezde hemen şunu söyleyelim,
02:31neden İsrail başka ülkelere hukuksuzca saldırıyor noktasında değil, tam tersi.
02:36İsrail toplumuna baktığımızda bazı veriler özellikle de Netanyahu'nun yeterince bu savaşı iyi yönetemediğini,
02:42daha kesin sonuçlar almak için çaba sarf etmediğine dair yaklaşımlarla bir muhalefet oluşmuş durumda.
02:49İsrail'de Netanyahu son 20 yıldır neredeyse hep iktidardaydı.
02:53Hakkında yolsuzluk soruşturmaları açıldı.
02:56İsrail yüksek mahkemesini etkilemekle suçlandı.
02:59Ailesi, eşi, yakınları, yakınındaki isimler hep sorguya çağrıldı.
03:03Hatta kendisi de mahkemeye çıktı ama bir şekilde iktidarda kaldı ve iktidarda kalmasıyla birlikte İsrail'in saldırganlığı arttı.
03:11Onun döneminde İsrail bölgedeki 8 ülkeye net saldırılar düzenledi.
03:16Peki bundan sonraki süreçte ne olabilir?
03:18Netanyahu'nun kirli bagajı Trump dahil birçok devlet lideri gözünde oldukça sıkıntılı.
03:26Ama İsrail'le olan ilişkiler üzerinden Netanyahu da korunmak zorunda kalınıyor tırnak içinde.
03:32Ama tabii bir hükümet değişikliği söz konusu olduğunda, Netanyahu'nun hükümetten düşmesi,
03:38başbakanlık görevini bitirmesi söz konusu olduğunda çok hızlı şekilde davalar devam edecektir ve bu sefer çok korunmayacaktır.
03:47İsrail'in, İran'ın aslında bu kadar yüksek kapasiteyle karşılık vereceğini beklememesi de
03:52İsrail toplumunda özellikle Netanyahu'ya karşı olan tutumu daha da negatif bir noktaya sürüklediğini görmek lazım.
03:59Özellikle saldırı sonrası İran'dan İsrail'e ateşlenen füzeler İsrail'i karıştırmış gibi görünüyor.
04:06Kanada, İngiltere veya Fransa gibi dost ülkelerden gelen hoşnutsuzluğu ve eleştirileri tamamen anlıyorum.
04:12Onlar İsrail devletine karşı değil, İsrail hükümetine karşılar.
04:15Güvenli İsrail iddiası Netanyahu için çöktü.
04:19Netanyahu iktidarda kalabilecek mi sorusu gündemdeyken tartışılan bir yasa vardı, o da idam yasası.
04:26Filistinliler için idam yasasının geçmesinin arkasındaki dev bütçe pazarlığı ve kopan fırtına aslında İsrail siyasetinin de ne olduğunu da gösteriyor.
04:56Netanyahu hükümetinin diğer ortakları hem de muhalefet.
05:00Bu noktada Netanyahu'nun elinin sıkıştığını fark ettiği için burada taleplerini daha yüksek tonda dile getirdiler.
05:06Ve eğer istekleri yerine gelmezse bütçenin geçmemesi üzerinden tehdit ettiler Netanyahu'yu.
05:13Bildiğiniz gibi bütçe geçmezse Netanyahu hükümetinin düşmesi söz konusu olacaktı.
05:18Ve Netanyahu'nun en korktuğu şey olan başbakanlıktan uzaklaşmış Netanyahu'nun elinde önünde birçok dava vesaire var.
05:26O yüzden burada biraz el mahkum bu talepleri yerine getirmekte zorunda kaldı.
05:31İsrail'de son dönemde de arka arkaya çok fazla yasa çıktı.
05:34Bunların hepsi biraz daha Netanyahu'nun elini güçlendirecek.
05:37Daha önce yaptığı yolsuzluk ve devam eden soruşturmaların bu açıdan farklı bir yöne evrilmesini sağlayacak yasalar.
05:44Netanyahu hükümeti 370 milyar dolarlık bütçeyi meclisten geçiremiyordu.
05:48İsrail'in şu andaki en radikal isimlerinden bir tanesi olan İç Güvenlik Bakanı Ben Gibir,
05:54bütçenin geçmesi için ihtiyaç duyulan 6 oya karşılık dünyada en çok tartışılan Filistinlilere idam yasasının geçmesi için oy kullandı.
06:02Bu şantaj sonrası bütçe İsrail meclisinden geçti.
06:05Peki meclis işçilerinin baskısı altındaki Netanyahu neden bu bütçeyi geçirmek zorunda kaldı?
06:11Bundan sonraki süreçte İsrail'de hükümetle muhalefet arasından nasıl bir kırılma var?
06:16İdam yasasını bir süredir öteliyordu ama artık bunu öteleyemedi ve bunu kabul etmek durumunda kaldı.
06:24Dediğim gibi bu zaten çok uzak bir fikir, uzak bir ihtimal değildi Netanyahu siyaseti ve hükümeti için.
06:33Ama şu savaş ortamında böyle bir adım atmış olmak istemiyordu anladığımız kadarıyla.
06:40Gazze'deki askeri operasyonların genişlemesine karşıyım bence bizi suçlara yaklaştırıyor çünkü.
06:45Eğer bir amaç yoksa ve maliyetiyle değecek bir sonuç yoksa o zaman neden devam edelim?
06:50Ve bunu söylenmesi gereken bir şey olduğunu düşünüyorum.
06:52Özellikle Gazze'de yaşananlar Birleşmiş Milletler raporuna yansıyan soykırım iddiaları,
06:5770 binden fazla kişinin ölmesi sonrasında Lübnan'a, bölge ülkelere saldırılar ve en son İran savaşı.
07:04Bu Netanyahu'nun sonunu getirecek bir süreç mi o bilinmiyor.
07:07Ancak ortaya çıkan tabloda hem şu andaki muhalefet hem de İsrail'in eski başbakanları Ehud Barak ve Ehud Olmert,
07:14Filistinlilere karşı açılan yapılan yasayı tepkiyle karşıladı.
07:17Bunun doğru olmadığını, uluslararası toplumda kendilerini yalnız bırakacağını söyledi.
07:22Fakat Netanyahu için kırmızı çizgilerden bir tanesi onu da eleştiren daha radikal isimler.
07:28Çatışmanın, savaşın sonlanmasıyla birlikte İsrail toplumunun da hükümetin arkasında, devletin arkasında duran yapısını çok fazla görmeyeceğiz gibi görünüyor.
07:41Bu tartışmaların içerisinde İsrail'de önemli isimlerin görev değişimleri de zaman zaman tartışma konusu oldu.
07:46Malumunuz Mossad Başkan'ın 5 yıl daha görevi uzatılmasına rağmen 1 yıl içerisinde değişikliğe uğradı.
07:52Tabii bu noktada bir kriz olması en azından şu bağlamda çok belki söylenebilir mi emin değilim.
08:00Zaman zaman İsrail içerisinde işte istihbarat, askeriye ve siyaset arasında gerilimler yaşandığını biz daha önceki süreçlerde,
08:07önceki yıllarda da hatta gördük saldırı ve çatışma ortamı.
08:11Dolayısıyla bir şekilde kendi içerisinde konzolüde olan bir yapısı olduğunu da söylemek mümkün.
08:16Ben Gibir ve Smotrich gibi yerleşimci terörünü doğuştan benimseyenler yeni siyasette daha ön plana çıkıyor.
08:22Bu da İsrail içindeki tartışmalar anlamında kırılma noktası gibi görünüyor.
08:27İsrail toplumu şu anda İran'ın saldırıları, bölgede ortaya çıkan idam yasası ve geçmişten gelen Netanyahu yolsuzluk dosyalarıyla meşgul.
08:35İsrail'in iç siyasetinde zaten hali hazırda var olan hem sosyolojik kırılmalar hem aşırı sağ ve sağ arasında paylaşılan siyaset
08:46alanının gün geçtikçe daraldığını söylemek mümkün.
08:48Netanyahu bu savaşların sonunda bence siyasi hayatına devam etmesi çok gerçekçi görünmüyor.
08:54Ancak Netanyahu'nun siyaset arenasından çekildikten sonra İsrail siyasetinde bugün gördüğümüz vadedilmiş topraklar ya da Siyonist dış politikasının değişmesini beklemekte
09:04çok gerçekçi ve sağlıklı bir beklenti olmaz.
09:07Peki gerçekten İsrail bundan sonraki süreçte toplumsal bir kırılma yaşayacak mı?
09:11Dışarıya karşı birlik görüntüsü sergileyen İsrail yapısal olarak bir ayrılmaya gidecek mi?
09:16Bunu zaman gösterir.
09:27Amerika Birleşik Devletleri'nde İran Savaşı üzerinden siyasi tartışmalar sertleşirken Trump yönetimine kongre cephesinden peş peşe eleştiriler geldi.
09:37Senatörler savaşın maliyeti, strateji eksikliği ve kongrenin devre dışı bırakılması konularında sert mesajlar verdi.
10:00Trump yönetiminin İran Savaşı'nı başlatmasına karşı ABD kongresinde gerginlik yükseliyor.
10:06İran Savaşı'nı başlatmasına karşılaştırmaya bir gün 2 milyon dolar her gün yüzeyip gas, oil precesi yükseliyor.
10:17And of course they drive other preces up.
10:19And this from the president who said he was going to focus on lowering prices and ending wars.
10:26He lied and people are dying.
10:30Kongreden Trump'a sert eleştiriler geldi.
10:58Senatör Mark Kelly ise yönetimin kontrolü kaybettiğini ifade etti.
11:22Senatörler kongre yetkilerinin geri alınması çaresinde de bulundu.
12:04İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Yorumlar